Raadsvoorstel Economische visie 2024 - 2030

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Economische visie 2024 - 2030 Zaaknummer: 133029 Programma: 3. Wonen en Ruimte Commissie: Ruimte Portefeuillehouder: Drs. E.J.M. Schell Onderdeel van: Economie Informatie bij: M.C. Lam - van Bruchem _______________________________________________________________________________

Onderwerp Economische visie 2024 - 2030 Samenvatting Inleiding Deze economische visie geeft richting aan het verder versterken van de economie van IJsselstein richting 2030, met een doorkijk naar doelen voor de periode daarna. Daarbij bouwen we voort op de kracht van IJsselstein. Deze kenmerkt zich door: een ondernemende cultuur, een stevige basis als centrum van de maakindustrie in de Lopikerwaard en economische kansen in de regio Utrecht. De visie mondt uit in een uitvoeringsagenda waarin we de focus op 4 aandachtsgebieden richten: toekomstbestendige werklocaties, gastvrije ontmoetingsplek, talentenstad en aantrekkelijke woonkern. De beperkingen van de arbeidsmarkt, de woningmarkt, mobiliteit en demografische ontwikkelingen zorgen er echter voor, dat we tegen grenzen aanlopen die het behoud en de groei van de IJsselsteinse economie in de weg zitten. Dat dwingt ondernemers, regionale partners en gemeente om in de uitvoeringsagenda heldere keuzes te maken in (ruimtelijke) investeringen en beleid. ____________________________________________________________________ Voorstel 1. De economische visie 2024 – 2030 vast te stellen 2. In 2025 incidenteel een bedrag van €50.000 ter beschikking te stellen en dit te dekken uit de algemene reserve. 3. De begrotingswijziging 24023 vast te stellen.

Aanleiding voor dit voorstel De afgelopen jaren is het bedrijfsleven geconfronteerd met ontwikkelingen die grote impact hebben op hun bedrijfsvoering en toekomstperspectief. Vernieuwing van de economische visie, die de economie in zijn volle breedte in beschouwing neemt, is dan ook van belang. _______________________________________________________________________________

Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis Klimaatadaptatie (2023) Toekomstbeeld binnenstad (2023) Omgevingsvisie IJsselstein (2023) Pagina 1 van 6

Integraal Ruimtelijk Perspectief (2021) Mobiliteitsplan IJsselstein Gezond op weg naar 2030 (2020) Economische visie (2015) Woonvisie (2019) Visie landelijk gebied (2019) Omgevingswet Wettelijk kader of beleidskader Artikel 108 lid 1 en artikel 147 lid 2 van de Gemeentewet Omgevingsvisie Alternatieven Niet van toepassing Argumenten Economische visie draagt bij het behalen van doelen De integraliteit van de economische visie zorgt ervoor dat maatregelen in samenhang met andere beleidsterreinen en in samenwerking met ondernemers en andere stakeholders genomen kunnen worden. Dit met als doel om gemeentelijke en andere overheidsbeleidsdoelen te kunnen behalen (zoals bijvoorbeeld verduurzaming en een arbeidsinclusieve markt). De economische visie helpt keuzes maken De economische visie geeft handvatten voor het behouden en versterken van de IJsselsteinse bedrijven, maar trends en ontwikkelingen dwingen ons om in gezamenlijkheid keuzes te maken. Deze keuzes maken we in de visie en de uitvoeringsagenda. De economische visie laat IJsselsteinse ondernemers in brede zin profiteren Het is een kracht van IJsselstein om met een been in de agglomeratie Utrecht te staan en met de andere been in de Lopikerwaard, het landelijke achterland.

Het is belangrijk om IJsselsteinse bedrijven maximaal te laten profiteren van de mogelijkheden die de regio biedt op het gebied van arbeid, onderwijs, (regionale) bedrijventerreinen, toerisme en recreatie. Randvoorwaarden voor het juiste bedrijf op de juiste plek In algemene zin is er veel vraag naar ruimte. Deze is in IJsselstein beperkt. We moeten de bestaande ruimte dus zo goed mogelijk benutten en nagaan waar uitbreiding mogelijk is. Naast een continue lobby richting provincie voor meer ruimte is het ook van belang om te sturen op het juiste bedrijf op de juiste plek. Gelet op het (regionale) tekort aan vierkante meters bedrijventerreinen is intensivering van de bestaande bedrijventerreinen belangrijk om zo de IJsselsteinse bedrijven de mogelijkheid te geven om uit te breiden. De economische visie schept de randvoorwaarden voor het stimuleren van gewenste ontwikkelingen en het bijsturen of het voorkomen van ongewenste ontwikkelingen. Dit doen we door het opstellen van een detailhandelsvisie, maar ook door te onderzoeken welke andere instrumentarium, naast de omgevingswet, mogelijk zijn. In de huidige situatie toetsen we aan het tijdelijke omgevingsplan, zijnde de geldende bestemmingsplannen. Om toekomstige ontwikkelingen die afwijken van het omgevingsplan goed te kunnen beoordelen moet worden voldaan aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL).

Deze nieuwe term (onder de Omgevingswet) is een verbreding van de voormalige toetsingsterm ‘voldoen aan een goede ruimtelijke ordening’. De gehele fysieke leefomgeving moet hierbij betrokken worden om te kunnen bepalen of een bedrijf op de juiste plek zit. Pagina 2 van 6

Versterken van de contacten met het bedrijfsleven Door samen met de economische kopgroep gewerkt te hebben aan de economisch visie is na het vaststellen van de visie door de raad nu ook het momentum ontstaan om met elkaar de acties uit de uitvoeringsagenda op te pakken. Het toekomstbeeld binnenstad en de economische visie vullen elkaar aan Het toekomstbeeld binnenstad geeft handvatten voor de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit in de binnenstad. Daarnaast worden in het ruimtelijke domein maatregelen genomen om meer bezoekers en recreanten aan te trekken. Deze zijn mede gericht op het vergroten van het draagvlak voor voorzieningen. De economische visie is meer een markt-gestuurde visie. Door analyse en monitoring van de verschillende bezoekersstromen en leegstand kan gestuurd worden op nieuwe kansen en kunnen bedreigingen afgewend worden. Dit draagt bij aan het behoud van de voorzieningen in de binnenstad, maar ook aan het voorzieningenniveau van IJsselstein als geheel. In de economische visie wordt de doelgroep “zakelijke markt” toegevoegd. In het uitvoeringsprogramma toekomstbeeld binnenstad wordt deze toevoeging meegenomen. Net zoals in het Toekomstbeeld Binnenstad onderstreept ook de economische visie het belang van vrije tijdseconomie en het aantrekken van meer bezoekers naar IJsselstein.

De vrije tijdseconomie wordt nader uitgewerkt door acties te benoemen op het gebied van het toerisme & recreatie, informatievoorziening, gebiedsmarketing en de regionale samenwerking. Dit onderdeel wordt verder uitgewerkt door de beleidsvelden economie, binnenstad en toerisme & recreatie. Regionale samenwerking Vanuit economie is voorzetting van de regionale samenwerking van groot belang. Dit geldt op alle beleidsvlakken. Stakeholders zoals de provincie, U10 gemeenten, Economic Board Utrecht (EBU), Regionaal Ontwikkelingsmaatschappij (ROM), Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU) en Utrecht Talent Alliantie (UTA) zijn hierbij van belang. Met deze samenwerking geven we invulling aan de gezamenlijke wens om vanuit een versterking van de economische structuur te werken aan de maatschappelijke opgaven die bijdragen aan Gezond leven in een stedelijk regio voor iedereen (Integraal Ruimtelijk Perspectief). Kanttekeningen en / of risico’s Draagvlak We gaan met ondernemers in de binnenstad in overleg over wat de uitvoering van de economische visie betekent voor het toekomstbeeld van de binnenstad. _______________________________________________________________________ Uitvoering Kosten In de uitvoeringsagenda worden de doelen omgezet naar acties. Het huidige beschikbare budget (circa € 13.000) ten behoeve van het beleidsvlak economie wordt hiervoor ingezet.

Door de integraliteit van de uitvoeringsagenda ligt het initiatief en ook het budget van een aantal acties bij andere beleidsvelden, zoals het opstellen van toerisme en recreatie beleid. Voor het opstellen van een detailhandelsvisie, één van acties in de uitvoeringsagenda, vragen wij voor 2025 incidenteel € 50.000 aan en dit bedrag te dekken uit de algemene reserve. Een onderdeel van de detailhandelsvisie is ten aanzien van werklocaties ook het toevoegen van mogelijke instrumentaria en zoneringskaarten met als doel het juiste Pagina 3 van 6

bedrijf op de juiste plek. De interne voorbereiding van de detailhandelsvisie begint in 2024, de uitvoering vindt plaats in 2025. Wanneer de € 50.000 aan de Algemene reserve wordt onttrokken zit er aan het einde van het jaar naar verwachting nog € 12.278.000 in. Het totale weerstandsvermogen komt hiermee op € 14.078.000. De factor weerstandsvermogen veranderd niet en blijft op 2.4 staan. Dit houdt in dat we onze geïnventariseerde risico’s 2,4 keer kunnen dekken. Dit ligt ruim boven de streefwaarde van 1,5. Incidentele weerstandscapaciteit (bedragen x € 1.000) 2024 Algemene reserve Saldo per begin van het boekjaar

10.352

Geraamde mutaties via de reguliere exploitaties

679

Geraamde mutaties via de balans/resultaatbestemming

1.296

Dekking opstellen detailhandelsvisie Saldo per einde van het betreffende boekjaar

-50 12.278

Reserve decentralisaties Saldo per begin van het boekjaar

1.819

Geraamde mutaties via de reguliere exploitaties

-200

Geraamde mutaties via de balans/resultaatbestemming

181

Saldo per einde van het betreffende boekjaar

1.800

Totaal incidentele weerstandscapaciteit per eind boekjaar

14.078

Berekende risico's

5.873

Factor weerstandsvermogen

2,4

Planning De uitvoering van de economische agenda loopt tot circa 2030. De fasering is afhankelijk van het budget, de personele uren en de gestelde prioriteiten. Voor een deel van de acties geldt een langere doorlooptijd dan de termijn van deze visie (2030). Dat geldt onder andere voor lobby met betrekking tot de provincie en grotere hardware opgaven waar forse investeringen mee zijn gemoeid, zoals vernieuwing van de infrastructuur en revitalisering. Wanneer dit aan de orde is, zullen we uw raad hierover informeren en waar nodig separate voorstellen voorleggen. Duurzaamheid Onderdeel van de uitvoeringsagenda is het verduurzamen van werklocaties. Dit zal in afstemming plaatsvinden met het opstellen van de Erfgoedvisie en de herijking van de Transitievisie Warmte. Participatie De economische visie en uitvoeringsagenda zijn opgesteld in intensieve samenwerking met ondernemers en organisaties in de stad en regio onder leiding van een deskundig, extern bureau en ondersteund door een ambtelijke werkgroep. Er vonden verdiepende gesprekken plaats met een aantal IJsselsteinse ondernemers en stakeholders onder andere op het gebied van wonen, onderwijs en arbeidsmarkt. Een aantal toonaangevende bedrijven hebben samen een ‘economische kopgroep’ gevormd die in vier bijeenkomsten mede sturing gaf aan de totstandkoming van de visie en uitvoeringsagenda. Tijdens twee

Pagina 4 van 6

open bijeenkomsten zijn ondernemers, netwerkpartners en andere belanghebbenden betrokken geweest bij het proces. Uw raad is meegenomen in het proces via een toelichting op het plan van aanpak in de commissie Ruimte in april 2023, een raadsinformatiebrief in november 2023 over de voortgang en eerste analyse van het economisch profiel van IJsselstein, een uitnodiging voor een van de open bijeenkomsten met stakeholders en een thema-avond in mei 2024. Communicatie Op de gemeentelijke website is een projectpagina ingericht waar we het proces actueel houden en informatie delen. Na vaststelling van de economische visie zal daar algemene publiciteit aan gegeven worden. Evaluatie De uitvoeringsagenda is een dynamisch werkdocument. Het is goed denkbaar dat partijen op basis van actualiteiten en/of externe ontwikkelingen besluiten om de acties van de uitvoeringsagenda bij te stellen. Het is daarom van belang de voortgang van de uitvoering van de uitvoeringsagenda goed te monitoren. Uitkomsten uit de monitoring geven richting aan de uitvoering van het programma. De inzet is om dat na maximaal 2-3 jaar tussentijds te doen en daarbij de stakeholders (de economische kopgroep) te betrekken. Op basis daarvan kan tot bijsturing van het programma en afzonderlijke acties worden gesloten. Vanzelfsprekend wordt de gemeenteraad hierover geïnformeerd.

_______________________________________________________________________ Bijlagen 1. Economische visie 2. Uitvoeringsagenda 3. Begrotingswijziging

Pagina 5 van 6

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 4 juni 2024, zaaknummer 133029

BESLUIT: 1. De economische visie 2024 – 2030 vast te stellen 2. In 2025 incidenteel een bedrag van €50.000 ter beschikking te stellen en dit te dekken uit de algemene reserve. 3. De begrotingswijziging 24023 vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 11 juli 2024

de griffier,

de voorzitter,

A.J.O. van Kooij MMC

mr. P.J.M. van Domburg

Pagina 6 van 6