Raadsvoorstel Bestuursmodel Stichting Fulcotheater

Raadsvoorstel gemeente IJsselstein _______________________________________________________________________ Agendapunt: Bestuursmodel Stichting Fulcotheater Zaaknummer: 42740 Programma: Kunst en Cultuur Commissie: Samenleving Portefeuillehouder: Mark Foekema Onderdeel van: Informatie bij: Anita Hoogland _______________________________________________________________________________

Onderwerp Bestuursmodel Stichting Fulcotheater.

Samenvatting In 2020 is er een nieuw bestuur aangetreden bij de stichting Fulcotheater. Het nieuwe bestuur heeft in 2020 de Governance Code Cultuur opgepakt en omarmt. Op advies van haar notaris, heeft het bestuur van de stichting de statuten aangepast op een wijze waardoor er een scheiding is tussen directie en toezicht, maar waarbij de toezichthouders wel nadrukkelijk betrokken (en verantwoordelijk) blijven bij de gang van zaken bij het theater. Waar voorheen de stichting gekozen had voor een two-tier benadering (toezichthouders op afstand) is nu gekozen voor een one-tier model. . De gekozen oplossing bestaat uit het volgende: 1. in artikel 4 lid 4 van de statuten is een beperking opgenomen voor de zittingstermijn van de bestuurders (maximaal 12 jaar), zie bijlage 1; 2. in artikel 7 van de statuten staat dat de bevoegdheden van de directeur moeten worden vastgelegd in een separaat directiestatuut. Het bestuur heeft een Bestuurs- en Directiereglement opgesteld, waardoor de scheiding tussen directie en toezichthouders duidelijk wordt aangebracht, zie bijlage 2; 3. indien een van de bestuursleden als directeur optreedt, dan heeft dit bestuurslid geen stemrecht meer in het bestuur In deze bestuursstructuur fungeert het niet-uitvoerend bestuur als toezichthouder op de directie.

Omdat deze oplossing uitgaat van een one-tier in plaats van een two-tier structuur is deze daarmee in strijd met de door de Raad d.d. 8 juli 2021 gestelde voorwaarde, zie bijlage 3. Gezien de situatie heeft het college besloten om onafhankelijk, extern advies in te winnen. Aan House of Governance is gevraagd om te onderzoeken of het gekozen one-tier bestuursmodel van Stichting Fulcotheater voldoende waarborgen biedt om aan de door de gemeenteraad gestelde voorwaarde met betrekking tot scheiding tussen toezicht en uitvoering te voldoen. Het onderzoek is onlangs afgerond. De conclusie is dat het gekozen one-tier bestuursmodel voldoende waarborgen biedt als het gaat om scheiding tussen toezicht en uitvoering. Daarnaast concludeert de onderzoeker dat in het geval van het Fulco het model op de juiste wijze is ingericht.. In het rapport worden aanbevelingen gedaan aan het stichtingsbestuur. Deze aanbevelingen worden door het bestuur opgepakt en uitgevoerd. Het volledige rapport is als bijlage opgenomen bij dit raadsvoorstel. Uw raad wordt met dit raadsvoorstel gevraagd de stichting toe te staan dat het een one-tier bestuursmodel hanteert. Daarmee wordt punt 6 van uw besluit inzake Toekomst Fulcotheater van 8 juli 2021 over de governance gewijzigd.

_______________________________________________________________________

Pagina 1 van 5

Voorstel Punt 6 van het raadsbesluit van 8 juli 2021, zaaknummer 988949, als volgt te herzien: Als door het college te hanteren voorwaarde voor subsidiëring geldt dat het stichtingsbestuur de governance in de bedrijfsvoering van het Fulcotheater waarborgt door een bestuursmodel waarbij een duidelijke scheiding tussen uitvoering en toezicht is.

Aanleiding voor dit voorstel De stichting heeft governance in haar statuten vastgelegd volgens het one-tier model. Om aan de huidige voorwaarden van de meerjarige subsidiebeschikking te voldoen, zouden de statuten aangepast moeten worden. Een wijziging van het bestuursmodel leidt ook tot het aanpassen van de organisatie zowel bestuurlijk als uitvoerend. Het doel is het goed en verantwoordelijk besturen van het Fulcotheater. De stichting borgt governance, in lijn met de gedragscode, door het toepassen van het one-tier model. In haar algemene statuten en het directiereglement zijn de handelingswijze, taken en verantwoordelijkheden vastgelegd. In het bestuurs- en directiereglement staat beschreven op welke wijze uitvoering en toezicht gescheiden zijn.

_______________________________________________________________________ Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis Raadsbesluit d.d. 8 juli 2021 Toekomst Fulcotheater (Mozard 988949). Tijdens de raadsvergadering van 8 juli 2021 bij behandeling van het raadsvoorstel over de toekomst van het Fulcotheater (988949) heeft de raad besloten om als voorwaarde voor subsidie in de periode 2022-2023 te stellen dat Stichting Fulcotheater de Governance Code Cultuur wijzigt van een one-tier bestuursmodel naar een two-tier model. De raad vindt het van belang dat er een duidelijke scheiding tussen toezicht en uitvoering wordt gerealiseerd door het aanstellen van een uitvoerende directeur. Punt 6 van het besluit. Zie bijlage 3.

Wettelijk kader of beleidskader • • •

Algemene wet bestuursrecht, titel 4.2 (subsidies) Algemene subsidieverordening gemeente IJsselstein 2015 Beleid Kunst en Cultuur

Alternatieven Handhaven van het raadsbesluit Toekomst Fulcotheater d.d. 8 juli 2021. Om dan aan de voorwaarden van de meerjarige subsidiebeschikking te voldoen moet de stichting haar statuten aanpassen. Ook de organisatie moet aangepast worden aan een two-tier bestuursmodel, waarbij er grotere afstand ontstaat tussen uitvoerende en toezichthoudende bestuurders. Hiermee ontstaat dezelfde organisatiestructuur als in het verleden met opnieuw het risico dat de directeur/bestuurder ten opzichte van de toezichthouders een overwicht heeft. Statutair vastleggen dat het College het bestuur benoemt en eventueel vervangt Als de gemeente zich op deze manier mengt in het bestuur van een zelfstandige rechtspersoon, wordt de gemeente medeverantwoordelijk voor deze rechtspersoon. Gemeente en de rechtspersoon worden dan als één geheel beschouwd. In het recht heet dit ‘vereenzelviging’. Dat betekent dat bij faillissement van de rechtspersoon of bij onbehoorlijk bestuur van bestuurders van de rechtspersoon de gemeente medeverantwoordelijk én financieel aansprakelijk wordt geacht voor eventuele vorderingen en schadeclaims die daaruit voortvloeien. De gemeente kan zich dan niet meer beroepen op de onafhankelijkheid van de rechtspersoon.

Mede in verband met het hiervoor geschetste risico voor de gemeente is in de wet bepaald dat het college alleen mag deelnemen in privaatrechtelijke rechtspersonen nadat de raad hierover vooraf is geconsulteerd” (artikel 160 lid 2 Gemeentewet).

Argumenten 1. Governance Code Cultuur De Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen (kortgezegd: WBTR) is op 1 juli 2021 in werking getreden en heeft als doel om bestuur en toezicht van verenigingen en stichtingen te verbeteren. Een aantal belangrijke principes zoals vastgelegd in de gedragscode Pagina 2 van 5

Governance Code Cultuur van 2019 hebben hierbij een wettelijke basis verkregen. De WBTR onderschrijft de drie vorenstaande bestuursmodellen en ook de Governance Code Cultuur maakt dus géén onderscheid in welk model leidend is of zou moeten zijn binnen haar sector. Elk model is toegestaan. Wel is het advies om goed te kijken welk bestuursmodel het beste aansluit bij de aard en omvang van de organisatie en de context waarin zij acteert. Kortom, governance is het borgen van goed en verantwoordelijk besturen van een organisatie. Het gekozen model zegt iets over de wijze waarop dit plaatsvindt.

2. Juridische scheiding tussen subsidiegever en subsidieontvanger Het is juridisch niet toegestaan dat een subsidiegever via de weg van subsidieverstrekking zich mengt in de interne organisatie van een subsidieontvanger. Indien een subsidiegever zich toch mengt in de interne organisatie ontstaat wederom het risico van ‘vereenzelviging’. Het voorschrijven van een algemene Governance-code is wel toegestaan, maar het is vooral aan de organisatie zelf om keuzes te maken over hun eigen bestuursmodel. Met andere woorden: de subsidieverstrekker mag niet op de stoel van het bestuur van de subsidieontvanger gaan zitten. 3. Vertrouwen Het huidige stichtingsbestuur neemt de ‘lessons learned’ zeer serieus. Zij heeft zich in haar keuze voor one-tier laten adviseren door haar notaris. In het bestuurs- en directiereglement is voorzien in de scheiding tussen uitvoering en toezicht. Het college heeft het vertrouwen dat het bestuur doet waarvoor zij is aangesteld overeenkomstig het bestuursmodel dat formeel is vastgelegd en beschreven in de statuten van de stichting. Het onderzoek door de expert geeft ook aan dat de gekozen oplossing (one-tier) het meest passend is voor een organisatie zoals het Fulcotheater.

4. Beschikbaarheid gekwalificeerde bestuurders Afhankelijk van de soort of de grootte van de organisatie en de beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerde bestuurders kiezen culturele instellingen voor het ene of het andere model. Bij een two-tier model moet zowel een bestuur als een raad van toezicht worden benoemd. Dat vereist dus een dubbel aantal bestuurders en goede, gekwalificeerde bestuurders zijn schaars. Hiermee ontstaat het gevaar dat de leden van de Raad van Toezicht minder betrokken en een grotere afstand hebben omdat zij deze rol voor verschillende stichtingen in het land uitvoeren.

5. Borging van governance Het model dat het beste past, wordt vastgelegd in statuten en geborgd in de praktijk. Uiteindelijk draait het om het naleven wat vastgelegd is: de uitvoering.

Pagina 3 van 5

Kanttekeningen en / of risico’s Governance kan ook alleen op papier kan bestaan. Het daadwerkelijk toepassen van de governance ongeacht het gekozen model is waar het uiteindelijk om draait.

_______________________________________________________________________ Uitvoering Kosten Indien de raad instemt met dit voorstel dan hoeft Stichting Fulcotheater haar statuten niet te wijzigen en zijn er geen kosten verbonden aan dit besluit.

Planning N.v.t.

Duurzaamheid N.v.t.

Participatie Het betreft een interne, juridische aangelegenheid waar participatie met inwoners geen rol speelt. Op 14 juni heeft Stichting Fulcotheater een speciale informatieavond georganiseerd voor de raad om de keuze voor het one-tier bestuursmodel toe te lichten en de raadsleden bij te praten over ontwikkelingen in het theater.

Informeren

Raadplegen

Adviseren

Coproductie

Meebeslissen

Raad Inwoners Derden

x

Communicatie Het per brief informeren van Stichting Fulcotheater over het besluit en de mogelijke gevolgen voor de meerjarige subsidie.

Evaluatie In de huidige meerjarige subsidiebeschikking is bepaald dat de er een halfjaarlijks bestuurlijk overleg plaatsvindt waarin de financiële ontwikkeling en de voortgang van de transformatie van het theater besproken worden. Daarnaast is opgenomen dat het bestuur van de Stichting Fulcotheater 1 keer per theaterjaar op uitnodiging van de raad de raad informeert over de voortgang van het theater.

_______________________________________________________________________ Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Het Adviesrapport van House of Governance; De Algemene statuten van Stichting Fulcotheater; Het Bestuurs- en directiereglement; Het raadsbesluit Toekomst Fulcotheater d.d. 8 juli 2021 (zaaknummer 988949).

Pagina 4 van 5

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 8 november 2022, zaaknummer 1385240.

BESLUIT: Punt 6 van het raadsbesluit van 8 juli 2021, zaaknummer 988949, als volgt te herzien: Als door het college te hanteren voorwaarde voor subsidiëring geldt dat het stichtingsbestuur de governance in de bedrijfsvoering van het Fulcotheater waarborgt door een bestuursmodel waarbij een duidelijke scheiding tussen uitvoering en toezicht is. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 15 december 2022.

de griffier,

de voorzitter,

A.J.O. van Kooij

mr. P.J.M. van Domburg

Pagina 5 van 5