Raadsvoorstel Actualisatie Integraal Huisvestingsplan Onderwijs

Raadsvoorstel agendapunt Aan de raad van de gemeente IJsselstein

Zaaknummer: Programma: Commissie: Portefeuillehouder: Informatie bij: E-mail/tel.nr.: Evaluatiedatum:

Onderwijs

Datum: 20 mei 2021 Blad: 1 van 8

Samenleving C.A. Geldof E.C. van Kouwen - Westerhout e.v.kouwen@ijsselstein.nl 1868

Onderwerp Actualisatie Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Samenvatting Na vaststelling van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs 2015-2030 door uw raad op 28-012016 heeft zich een aantal ontwikkelingen voorgedaan op het gebied van onderwijs, zoals fusies en nieuwbouw. Daarom is het tijd om het IHP te actualiseren. Er zijn diverse bestuurlijke overleggen met de schoolbesturen geweest, waarbij o.a. hun wensen m.b.t. de schoolgebouwen en verschillende denkrichtingen zijn besproken. Deze opgehaalde informatie is gebundeld in het document Actualisatie IHP dat nu voorligt. Inleiding Na vaststelling van het IHP 2015-2030 begin 2016 heeft zich een aantal ontwikkelingen op het gebied van onderwijs voorgedaan. Vanwege de krimp van de leerlingaantallen heeft een aantal scholen een (administratieve) fusie ondergaan en hierdoor is sprake van een afname van het aantal schoollocaties in IJsselstein. Zo is basisschool De Pijler (PC), locatie Groenvliet fysiek gefuseerd met de Pijler, locatie het Baken in Zenderpark. Het onderwijs op locatie Groenvliet is beëindigd. Zowel de Ark en de Ark van Noach (beiden RK), als de openbare basisscholen ’t Kasteel (voorheen de Touwladder) en de Trekvogel zijn administratief gefuseerd en zijn beiden één school met twee locaties. In 2019 zijn zowel de nieuwbouw van Kindcentrum WIJ als de uitbreiding van het Cals College in gebruik genomen.

Eind 2021 zal de nieuwbouw van Kindcentrum de Minstreel gereed zijn. In het uitvoeringsprogramma van het IHP stond voor 2020 een actualisatie van het IHP gepland. Deze actualisatie ligt nu voor. Kaders: Met de volgende kaders is tijdens het opstellen van de actualisatie rekening gehouden: • Visie en uitgangspunten IHP 2015 – 2030 • Wet- en regelgeving onderwijs • Leerlingprognoses • Efficiënt omgaan met leegstand van gebouwen • Woningbouwopgave: nieuwbouw 2500 woningen, waarvan 800 binnen gemeentegrenzen. • Financiële positie gemeente IJsselstein.

Raadsvoorstel

Blad: 2 van 8

Actualisatie IHP Gelet op het oude IHP, de huidige stand van zaken en de gevoerde gesprekken met de schoolbesturen komt de actualisatie van het IHP op het volgende neer: 1. De Ark verhuist naar het gebouw de Ark van Noach. 2. De Wenteltrap verhuist naar het gebouw van de Ark. Hieraan zit wel een tweetal voorwaarden: a. Vanwege de verwachte toename van het aantal autobewegingen (taxibusjes en auto’s) rond de scholen is het vanuit verkeerskundig oogpunt zeer gewenst dat de begin- en eindtijden van de Wenteltrap minimaal een half uur verschillen met die van de Torenuil en de Pijler. b. Er moeten aanpassingen worden aangebracht t.b.v. parkeervoorzieningen bij het huidige gebouw van de Ark. 3. De Baanbreker krijgt nieuwbouw op een andere dan de huidige locatie in Paardenveld Noord of op het Podium. Het huidige gebouw van de Baanbreker moet de komende 5 jaar in stand worden gehouden, voordat nieuwbouw gerealiseerd is. Afhankelijk van de uitkomsten van het NEN-2767 onderzoek zal bepaald worden welke aanpassingen aan het gebouw moeten plaatsvinden. 4. Het samenvoegen van de Agnes en Tandem op één plek in 2025. Ook wordt tegen die tijd onderzocht of het wenselijk is om ook ’t Kasteel in deze nieuwbouw mee te nemen. 5.

Schoolbestuur Fluenta heeft aangegeven de komende 10 jaar in het huidige gebouw te willen blijven en het schoolbestuur zal gedurende deze periode geen aanvraag voor renovatie of nieuwbouw bij de gemeente indienen. 6. In 2022 onderzoeken of de Brug gehuisvest kan worden in het gebouw van de Trekvogel. In de Trekvogel is namelijk sprake van aanzienlijke leegstand. Dat is de reden dat de gemeente wil onderzoeken of ook de Brug gehuisvest kan worden in het gebouw van de Trekvogel. Aandachtspunten hierbij zijn de identiteit van de scholen, mogelijke bouwkundige aanpassingen in het gebouw, schoolplein, alternatieve locaties voor de BSO en de uitkomst van de afweging of de Trekvogel en ’t Kasteel wel of niet fysiek fuseren. 7. In 2025 wordt een standpunt ingenomen m.b.t. renovatie van de Opstap. Onderzocht is of voor de Baanbreker een nieuwe gymzaal nodig is. Op basis van het leerlingenaantal op 01-10-2020 (172 leerlingen) zou de Baanbreker recht hebben op ca. 28 klokuren gymonderwijs. Bijgevoegd overzicht gymbehoefte Ijsselstein toont aan dat er in de IJsselsteinse gymaccommodaties sprake is van in totaal ca. 90 klokuren leegstand. Dit betekent dat er voldoende ruimte is voor de Baanbreker in de gymzalen in Ijsselstein.

Conform de verordening voorzieningen huisvesting onderwijs moet er voor een school voor voortgezet onderwijs binnen 2 km gemeten langs de kortste voor de leerling voldoende begaanbare en veilige weg lokalen bewegingsonderwijs beschikbaar zijn. In geval van nieuwbouw in Paardenveld Noord zijn de dichtstbijzijnde gymaccommodaties Zenderpark (St. Petersburglaan 27) en Poortdijk (Poortdijk 34). In geval van nieuwbouw op ’t Podium zijn er meerdere gymaccommodaties binnen 2 km beschikbaar. Wat willen we bereiken? Met deze actualisatie willen we bereiken dat we toekomstbestendige en duurzame onderwijshuisvesting hebben dat voldoet aan de wensen van nu, maar ook mee kan bewegen met de ontwikkelingen en wensen die nog gaan komen.

Waarom willen we dit?

Raadsvoorstel

Blad: 3 van 8

1. Argumenten Op 28-01-2016 heeft de raad het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) 2015-2030 vastgesteld (zaaknr. 238616). Inmiddels heeft zich vanaf 2016 een aantal ontwikkelingen op het gebied van onderwijs voorgedaan, zoals fusies en nieuwbouw. Daarom is het tijd om het IHP te actualiseren. In het uitvoeringsplan was deze actualisatie in 2020 opgenomen. Vanwege het coronavirus heeft deze actualisatie enige vertraging opgelopen en daarom ligt de actualisatie nu voor. 2. Alternatieven Aangezien sprake is van een afname van het leerlingenaantal in IJsselstein, is het van belang om efficiënt om te gaan met leegstand in schoolgebouwen. In de actualisatie zijn verschillende denkrichtingen beschreven en besproken en afgestemd met de schoolbesturen. Ook wordt beargumenteerd waarom gekozen wordt voor een bepaalde richting. 3. Kanttekeningen De incidentele financiële consequenties van het IHP zijn fors, maar kunnen gedekt worden uit de reserve en zijn ook te verantwoorden. De structurele financiële consequenties zijn ca. € 90.000 in 2026 aflopend tot ca. € 75.000 in 2030. Het IHP geeft invulling aan de zorgplicht en de ambitie van de gemeente en garandeert daarmee goede huisvesting van kinderen op school, nu en in de toekomst. Wat gaat het kosten? De voorliggende actualisatie is van een financiële vertaling voorzien.

Van de bijgevoegde ontwikkelingen zijn de kosten bepaald aan de hand van referenties over nieuwbouw, normvergoedingen voor verhuizing en enkele stelposten voor kleinere mutaties, zoals verkeersaanpassingen, onderzoekskosten en fietsrekken. Voor het opknappen van De Baanbreker is een NEN-onderzoek 2767 uitgevoerd dat door team Vastgoed is geanalyseerd en geherfaseerd. Voor de nieuwbouw van de Baanbreker is extern advies gevraagd voor een m2 prijs van de stichtingskosten. Ook is onderzocht of het door de mutaties nodig was een nieuwe gymzaal te bouwen. Dat is niet het geval.

Raadsvoorstel

Blad: 4 van 8

In de onderstaande tabel is voor u het financiële beeld geschetst van de actualisering van het voorliggende IHP 2021 tot en met de beheer fase in 2026 (voor het 10-jaars beeld zie de bijlage): 2021

2022

2023

2024

2025

2026

39.875

69.782

348.908

346.416

96.726

95.842

1.437.373

5.850

23.400

40.950

-58.876

a. Nieuwbouw Agnesschool en De Tandem Kapitaallasten nieuwbouw b. Onderzoek De Brug naar De Trekvogel Onderzoekskosten c. Renovatie Opstap

25.000 -

d. Verhuizing Ark in schoolwoningen AVN Verhuiskosten

7.120

e. Wenteltrap naar De Ark Verkeersaanpassing en fietsenrekken

55.000

Verhuiskosten

9.785

f.

Nieuwbouw De Baanbreker

Opvoeren kapitaallasten en afwaardering Aframen voorziene afwaardering Kosten NEN onderzoek Kosten tijdelijke maatregelen

97.609 -925.719 2.613 294.500 294.500

Kapitaallasten nieuwbouw

204.750

g. Dekking Aframing kapitaallast en afwaardering Baanbreker

-58.379

-57.882

-57.385

Nieuwbouw De Baanbreker

925.719

-59.372

-245.700 -243.945

-243.945

-243.945

Renovatie De Wenteltrap

-162.000 -160.650

-160.650

-160.650

h. Saldo lasten en baten

-369.018 -357.737 324.125 273.950 -1.364.754

-89.186

i.

Incidentele dekking uit reserve IHP

369.018 200.756

j. k.

0

0

0

Dekking uit reserve kapitaallasten

- 138.036 138.036 138.036

1.480.451

-

Aanvraag ten laste van begrotingssaldo (h + i + j)

-

-115.697

89.186

18.945 -462.161 -411.986

0

Voor de nieuwbouw van de Agnesschool en De Tandem (a) wordt u verzocht rekening te houden met een investering van € 9.969.000 in 2022. Deze investering is gebaseerd op de m2 prijs van de nieuwbouw van Kindcentrum de Minstreel (inclusief BENG en bijraming in de Decemberrapportage 2020 (ook gemeld in de rapportage 2019)) met 2% index. In de tabel staan de bijbehorende kapitaallasten. Voor het onderzoek naar de Brug (b) is een post van € 25.000 in 2022 opgenomen. Voor de renovatie van Opstap (c) is nog geen bedrag opgenomen, aangezien dit nu nog niet tot een verandering van het IHP leidt. Op basis van een NEN-2767 rapportage zal rond 2024/2025 moeten worden vastgesteld en onderbouwd of bij het gebouw een levensduurverlenging van tenminste 20 jaar gerealiseerd kan worden. Naar verwachting zal in 2025 een standpunt worden ingenomen over de renovatie. Voor de scholenverhuizing Wenteltrap-Ark-Ark van Noach (d en e) zijn geen investeringen vanuit het IHP nodig. Wel budgetten voor de verhuizing en de aanpassing van de bestaande situatie. Voor de Baanbreker (f) is het voorstel om de voorbereiding van de nieuwbouw in 2023 te starten. Er is advies gevraagd over de m2 prijs van de nieuwe school. Daarnaast is gebleken dat het niet nodig is om ook een gymzaal te realiseren.

Om die reden wordt de raad verzocht in de begroting rekening te houden met een investering van € 5.850.000 in 2023 en de investering waar in de begroting rekening

Raadsvoorstel

Blad: 5 van 8

mee is gehouden van € 7.020.000 in 2022 te laten vervallen. In de tabel staan de bijbehorende kapitaallasten geraamd. Omdat in de begroting 2021 de afwaardering van de school in 2021 was geraamd, wordt ook deze opgeschoven naar de jaarrekening 2025 en worden de reguliere afschrijvingen weer opnieuw geraamd tot en met 2024 In het vorige IHP is ten onrechte een deel van de boekwaarde niet meegenomen, dat is nu hersteld. Om die reden is de afwaardering in 2025 een bedrag van € 1,4 miljoen. Voorgesteld wordt de verlengde afschrijvingen voor de periode 2022 t/m 2024 en de afwaardering in de jaarrekening 2025 van de huidige accommodatie van de Baanbreker te dekken uit de reserve dekking kapitaallasten. Hiermee wordt voorkomen dat kapitaallasten gedekt worden uit incidentele middelen, zijnde de reserve IHP. Hiervoor is het nodig dat de boekwaarde van de Baanbreker va de reserve IHP wordt overgeheveld naar de reserve dekking kapitaallasten. Het huidige gebouw van de Baanbreker moet naar verwachting nog 5 jaar in stand worden gehouden. Er zijn investeringen nodig om het gebouw daarvoor geschikt te laten zijn. Hiervoor is een NEN-2767 onderzoek uitgevoerd dat vertaald is naar de meest noodzakelijke investeringen. Netto voor rekening van de gemeente komt € 589.000 verdeeld over 2 jaar. Schoolbestuur Trinamiek heeft destijds € 280.000 gereserveerd voor groot onderhoud van de Baanbreker.

In de begroting was dekking (g) aanwezig voor de nieuwbouw van De Baanbreker, alsmede een financieel actief met betrekking tot de huidige accommodatie van De Baanbreker, en de renovatie van De Wenteltrap vanaf 2023 (p.53 Programmabegroting 2021). De renovatie van De Wenteltrap gaat niet door en De Baanbreker heeft een lager krediet nodig dan geraamd en dat krediet is zoals aangegeven ook later nodig. De hierdoor ontstane ruimte kan worden aangewend ter dekking van dit IHP. Door de aanpassing van De Baanbreker ontstaat er tot 2025 een wisselend financieel beeld (h). Voor de incidentele effecten kan de reserve IHP (i) worden ingezet; deze reserve heeft per 31-12-2020 een saldo van ruim € 2,7 miljoen. De reserve heeft afdoende ruimte voor de financiële effecten uit dit IHP. Conform dit IHP wordt afgerond € 1,8 miljoen onttrokken voor incidentele effecten inclusief de overheveling van de boekwaarde van de Baanbreker naar de reserve dekking kapitaallasten. Per saldo resteert er dan nog circa € 900.000 in de reserve IHP voor toekomstige ontwikkelingen. Zoals hiervoor gemeld wordt voorgesteld om de boekwaarde van de Baanbreker over te hevelen naar de reserve dekking kapitaallasten (j) om daaruit de effecten op de kapitaallasten in verband met het langer gebruiken van deze accommodatie te dekken en tevens de afwaardering in 2025 uit deze reserve op te vangen.

Op de reserve Dekking kapitaallasten heeft dit geen impact aangezien deze voor de geplande uitnamen gevoed wordt met saldo vanuit de reserve IHP. Deze overheveling zorgt ervoor dat kapitaallasten niet incidenteel gedekt worden uit bestemmingsreserves. Het structurele effect van deze actualisering (na 2025) is circa € 89.000 in 2026 aflopend tot € 75.000 in 2030. In de jaren 2021 en 2022 is er een nadelig effect dat binnen de reserve IHP opgevangen kan worden. Voor de jaren 2023 tot en met 2025 is er een positief effect en hiervan stellen wij u als raad voor dit ten gunste van het begrotingssaldo vrij te laten vallen. Hieronder treft u de tabel aan waarin de ontwikkeling van het begrotingssaldo wordt weergegeven.

Raadsvoorstel

Omschrijving (bedragen x € 1.000) Actueel saldo begroting na decembernota 2020 Effect voorstel Beheerplannen Effect voorstel Kostendekkende leges lijkbezorging Effect voorstel Kostendekkende leges omgevingsvergunningen Effect voorstel actualisate IHP Actueel saldo begroting na voorgestelde mutaties

Blad: 6 van 8

Raming 2021

Raming 2022

Raming 2023

Raming 2024

Raming 2025

-1.415 1.108 29 151

-230 0 39 276

-537 0 39 276

-445 0 39 276

-150 0 39 276

0

-19

462

412

116

-127

66

241

282

281

66

241

282

281

Waarvan incidentele posten Actueel saldo structurele posten

930 -1.057

Wat gaan we daarvoor doen? Dit is beschreven in het uitvoeringsprogramma 2021-2025.

Duurzaamheid Niet van toepassing. Communicatie en participatie van het voortraject Er heeft een uitgebreid proces plaatsgevonden om tot dit IHP te komen. Het proces is als volgt verlopen: In het eerste half jaar van 2020 zijn in afzonderlijke gesprekken met schoolbesturen de wensen m.b.t. hun onderwijsgebouwen opgehaald. Op 16-09-2020 heeft het eerste bestuurlijk overleg met alle schoolbesturen plaatsgevonden over de actualisatie van het IHP. Tijdens dit overleg zijn verschillende denkrichtingen m.b.t. onderwijshuisvesting besproken. Vervolgens is tijdens een informeel overleg op 01-10-2020 door de schoolbesturen PO een aantal aanvullende denkrichtingen geopperd en besproken. De gemeente heeft in de maanden oktober tot en met december 2020 tijdens afzonderlijke gesprekken met de schoolbesturen PO een reflectie op de denkrichtingen gegeven. Daarnaast hebben verschillende overleggen op ambtelijk niveau plaats gevonden met de Baanbreker over toekomstmogelijkheden. Op 27-01-2021 is Op Overeenstemming Gericht Overleg met de schoolbesturen gevoerd over de actualisatie. Aan de hand van de opmerkingen van de schoolbesturen is het document aangepast en nog een keer schriftelijk aan hen voorgelegd. De schoolbesturen hebben aangegeven zich te kunnen vinden in de voorgestelde tekstwijzigingen.

Communicatie besluit en eventueel vervolg participatietraject De schoolbesturen worden uitgenodigd voor de behandeling in de raadscommissie Samenleving. Na positieve besluitvorming door uw raad zullen de schoolbesturen schriftelijk geïnformeerd wordt over dit besluit.

Raadsvoorstel

Blad: 7 van 8

Voorstel 1. Vaststellen van de actualisatie van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs IJsselstein 20152030 2. Vaststellen van het uitvoeringsprogramma IHP 2021-2025; 3. In de begroting rekening houden met een investering in 2022 van € 9.969.000 voor de nieuwbouw van de Agnesschool en de Tandem; 4. In de begroting rekening houden met een investering in 2023 van € 5.850.000 voor de nieuwbouw van de Baanbreker; 5. De investering waar in de begroting rekening mee is gehouden voor de nieuwbouw van de Baanbreker van € 7.020.000 te laten vervallen; 6. De investering waar in de begroting rekening mee is gehouden voor de nieuwbouw van de Wenteltrap in 2023 van € 2.700.000 te laten vervallen; 7. De boekwaarde van de huidige accommodatie van De Baanbreker per 31-12-2021 ad € 1.894.588 over te hevelen van de reserve IHP naar de reserve Dekking kapitaallasten; 8. Het overtollige saldo in de begroting inzake het later starten met de nieuwbouw voor de Baanbreker en het vervallen van de nieuwbouw van de Wenteltrap voor de jaren 2023 tot en met 2025 niet te doteren aan de reserve IHP maar vrij te laten vallen ten gunste van het begrotingssaldo; 9. Bijgevoegde begrotingswijziging vaststellen. Overzicht bijlagen: 1. Actualisatie Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2. Uitvoeringsprogramma 2021-2025 3. 10-jaars beeld 4. Begrotingswijziging 5. Ruimtebehoefte gymnastiekonderwijs

Raadsbesluit

blad : 8 van 8

De raad van de gemeente IJsselstein; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 mei 2021, zaaknummer 884471 BESLUIT: 1. Vaststellen van de actualisatie van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs IJsselstein 2015-2030 2. Vaststellen van het uitvoeringsprogramma IHP 2021-2025; 3. In de begroting rekening houden met een investering in 2022 van € 9.969.000 voor de nieuwbouw van de Agnesschool en de Tandem; 4. In de begroting rekening houden met een investering in 2023 van € 5.850.000 voor de nieuwbouw van de Baanbreker; 5. De investering waar in de begroting rekening mee is gehouden voor de nieuwbouw van de Baanbreker van € 7.020.000 te laten vervallen; 6. De investering waar in de begroting rekening mee is gehouden voor de nieuwbouw van de Wenteltrap in 2023 van € 2.700.000 te laten vervallen; 7. De boekwaarde van de huidige accommodatie van De Baanbreker per 31-12-2021 ad € 1.894.588 over te hevelen van de reserve IHP naar de reserve Dekking kapitaallasten; 8. Het overtollige saldo in de begroting inzake het later starten met de nieuwbouw voor de Baanbreker en het vervallen van de nieuwbouw van de Wenteltrap voor de jaren 2023 tot en met 2025 niet te doteren aan de reserve IHP maar vrij te laten vallen ten gunste van het begrotingssaldo; 9. Bijgevoegde begrotingswijziging vaststellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente IJsselstein, gehouden op 20 mei 2021

de griffier,

de voorzitter,

A.J.O. van Kooij

mr. P.J.M. van Domburg