Raadsinformatiebrief RES Herijking

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Ontwerp RES Herijking

uw kenmerk uw brief van behandeld door

zaaknummer

223186

Jorrit Dortland

datum

11 februari 2025

blad 1 van 3 1 bijlagen

Geachte raadsleden, In 2021 heeft u de RES 1.0 U16 vastgesteld. In de RES 1.0 zijn regionale afspraken vastgelegd om invulling te geven aan de energie en klimaatdoelen voor 2030 en 2050. Onderdeel van deze afspraken is de regionale ambitie om in 2030 1,8 TWh duurzame elektriciteit op te wekken en de afspraak om samen te werken in de warmtetransitie. Elke overheid werkt vanuit haar eigen bevoegdheden aan deze doelen; er worden geen bevoegdheden overgedragen. Om de voortgang te bewaken en in te spelen op technische en juridische ontwikkelingen, hebben wij toegezegd de RES regelmatig te actualiseren. In januari 2024 (zaaknummer 117843) hebben wij u geïnformeerd over de geplande actualisatie, de RES Herijking, en de bijbehorende PlanMER. In deze raadsinformatiebrief informeren wij u over: 1. De terinzagelegging van de Concept RES Herijking 2. De inhoud van de Concept RES Herijking 3. Het vervolgproces richting de definitieve RES Herijking en uw rol daarin Inhoudelijk volgt de RES Herijking veelal de lijnen uit de RES 1.0 en de besluitvorming die daarna heeft plaatsgevonden. De kwantitatieve opgave, van 0,05 TWh voor IJsselstein, is dan ook onveranderd.

Concept RES Herijking ter inzage Samen met onze partners in de RES U16 streven we er naar om RES Herijking in het tweede kwartaal van 2025 aan u en de andere volksvertegenwoordigers voor te leggen. Omdat de RES onder de omgevingswet als een programma wordt beschouwd dient de concept/ontwerp versie ter inzage te worden gelegd en is er een planMER opgesteld Eind 2024 hebben we regionaal een Concept RES Herijking opgesteld en hierover hebben wij op 4 februari een ontwerp besluit genomen. De Concept RES herijking leggen wij van 13 februari tot 27 maart ter inzage. In deze periode kunnen inwoners en organisaties zienswijze indienen welke wij meenemen bij het opstellen van de definitieve RES Herijking welke wij in het tweede kwartaal van 2025 aan u voorleggen. De Concept RES Herijking vindt u als bijlage bij deze raadsinformatiebrief. Het planMER is een bijlage bij de Concept RES Herijking en wordt als zodanig ter inzage gelegd. Het planMER geeft inzicht in de milieueffecten van de zoekgebieden voor zonnevelden en windturbines. De planMER bevat geen besluiten of kaderstelling, deze staan in de Concept RES Herijking.

De gemeente IJsselstein gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt. Voor meer informatie daarover verwijzen wij u naar www.ijsselstein.nl/privacy.

Bankrelatie BNG NL79BNGH028.50.09.958 Bankrelatie RABO NL83RABO0320.72.82.85

datum ons kenmerk blad 2 van

11 februari 2025 223186 3

In de RES Herijking nemen wij uiteraard ook de laatste ontwikkelingen uit IJsselstein mee. Sinds het vaststellen van de RES 1.0 hebben we diverse zoekgebieden verder uitgewerkt. In die trajecten heeft ook de participatie plaatsgevonden die wij als input gebruiken voor de RES Herijking. Meest recentelijk heeft u besloten om niet in te zetten op een windturbine langs de A2 en in plaats daarvan in te zetten op zonnevelden. Deze en andere besluiten zijn al meegenomen in Concept RES Herijking. In oktober 2024 heeft u ons ook verzocht om voor het realiseren van de IJsselsteinse ambitie op zoek te gaan naar alternatieve oplossingen en zoekgebieden. Deze alternatieve oplossingen en zoekgebieden brengen wij op dit moment in kaart. Ten behoeve van deze verkenning hebben wij ook twee extra zoekgebieden meegenomen in de PlanMER. Deze verkenning is echter nog niet afgerond en daarom zijn de resultaten hiervan nog niet opgenomen in Concept RES Herijking. Wij streven er echter naar om de verkenning dit voorjaar af te ronden zodat de resultaten wel kunnen worden meegenomen in de RES Herijking. Tot slot achten wij het ook in deze fase van belang om met u in gesprek te gaan. Daarom willen wij u voorstellen om in de commissie ruimte van 25 maart kort een korte presentatie te houden over de Concept RES Herijking.

Zodat we met elkaar in gesprek kunnen over de inhoud en u nogmaals kunnen meenemen in het proces.

Inhoud Concept RES Herijking De RES richt zich primair op de opwek van duurzame energie en de samenwerking in de warmtetransitie. Sinds de vaststelling van de RES 1.0 in 2021 hebben we echter te maken gekregen met netcongestie, een signaal dat het huidige energiesysteem kraakt. Hierdoor zijn de opgave van opwek en warmte niet meer als losstaande onderwerpen te benaderen maar dienen zij integraal als onderdeel van het energiesysteem te worden beschouwd. De Concept RES Herijking begint daarom bij het energiesysteem en gaat vervolgens in op grootschalige elektriciteitsopwekking en de warmtetransitie. Een korte inhoudelijke samenvatting van deze onderwerpen is hieronder te vinden. Het energiesysteem kraakt, netbewust ontwikkelen is nodig Als meest concurrerende regio van Europa groeit de regio U16, zowel in bedrijvigheid als in het aantal mensen dat hier wil wonen. Gecombineerd met technologische ontwikkelingen en de ambitie om de uitstoot van CO2 te beperken zorgt dit er voor dat we meer elektriciteit verbruiken. Dit legt druk op het bestaande energiesysteem en vormt de start voor een transitie naar een nieuw energiesysteem. Door de groeiende vraag naar elektriciteit is het niet meer vanzelfsprekend dat iedereen op elk moment van de dag over de gewenste hoeveelheid elektriciteit kan beschikken.

Netcongestie op invoeding (najaar 2021) en afname (najaar 2022) zetten de ontwikkelruimte van de regio onder druk. En met mogelijke beperkingen voor kleinverbruik aansluitingen kan deze situatie op korte termijn nog verder verslechteren. Naar verwachting worden de grootste problemen in 2029 opgelost maar het is waarschijnlijk dat er ook in de jaren daarna in meer of mindere mate sprake blijft van net schaarste. Netbewust en efficiënt ontwikkelen is dan ook noodzakelijk. De samenwerking in de RES kan bijdragen aan het verkleinen van het probleem van netcongestie en ons helpen minder afhankelijk te worden van hogere schaalniveaus. Om meer grip te krijgen op deze uitdagingen, stellen we in 2025 een regionaal energiebeeld op. Dit biedt meer inzicht in de lokale situatie en mogelijke sturingsopties. Op die manier kunnen we de effecten van netcongestie verzachten en problemen in de toekomst zoveel mogelijk voorkomen.

datum ons kenmerk blad 3 van

11 februari 2025 223186 3

Opwek: als regio blijven we staan voor de duurzame opwek van 1,8 TWh in 2030 In de RES 1.0 is de ambitie vastgelegd om in 2030 1,8 TWh duurzame elektriciteit op te wekken middels zon op dak, zonnevelden en windturbines. Op dit moment is ongeveer de helft van de ambitie gerealiseerd of in een ver stadium van voorbereiding, wat inhoudt dat de vergunning is verleent. De Concept RES Herijking bevat een geactualiseerde onderbouwing voor de resterende ambitie. De gemeente IJsselstein draagt 50 GWh (0,05 TWh) bij aan de regionale ambitie. Zo’n 10 GWh daarvan wordt gerealiseerd middels zonnepanelen op daken waarvan zo’n 7 GWh reeds is gerealiseerd. De resterende 40 GWh vullen we in met zonnevelden maar daarvoor zijn nog geen projecten gerealiseerd. Het project onder de zendmast is op dit moment al wel in voorbereiding en gaat hopelijk een eerste bijdrage leveren. Net als andere gemeenten zetten we ons in de komende jaren in om ruimte te maken voor de resterende ambitie door de noodzakelijke besluiten te nemen en de benodigde vergunningen te verlenen. In een uiterst geval zullen wij ook in gesprek gaan met onze buurgemeenten wanneer wij zelf niet in staat blijken om de ambitie te realiseren. Als een gemeente haar bijdrage niet voor 2030 realiseert, dan blijft dit restant echter wel staan voor realisatie na 2030.

Elektriciteitsopwekking na 2030 In de Concept RES Herijking kijken we ook naar de opwek van duurzame elektriciteit na 2030. Volgens de huidige inzichten neemt het stroomgebruik tot 2050 met een factor drie toe. Dat betekent dat er in de toekomst substantieel meer duurzame elektriciteitsopwek nodig is om te wonen en werken. Volgens het Nationaal Plan Energiesysteem (NPE) is er dan ook een verdrievoudiging van de hoeveelheid zon-op-land nodig in de periode 2030-2050 en een verdubbeling van wind op land. Deze ontwikkeling wordt weerspiegeld door de ambities van de individuele deelnemers. Bijna alle deelnemers in de RES U16 hebben een eigen ambitie die verder gaat dan de gezamenlijke afspraken. Zo streven wij in IJsselstein naar een energie en klimaatneutrale gemeente. Regionaal ondersteunen we elkaar in het realiseren van deze ambitie. Daarom is het voorstel om bij de volgende actualisatie keuzes te maken over de gezamenlijke kwantitatieve ambitie voor de periode tot 2035 en 2050. Warmte Gemeenten voeren de regie op de transitie naar een aardgasvrije gebouwde omgeving. Om dat doel te bereiken werken we aan een warmteprogramma en onderzoeken we samen met de provincie, HDSR en gemeente Nieuwegein de mogelijkheden om de warmte uit de rioolwaterzuivering te benutten. Regionaal zetten we in op samenwerking, ondersteuning, kennisdeling en afstemming.

Vervolgproces De Concept RES Herijking wordt van 13 februari tot 27 maart 2025 ter inzage gelegd. Zienswijzen worden regionaal verzameld en verwerkt. De Stuurgroep RES zal, op basis van de binnengekomen zienswijzen, een definitieve RES Herijking opstellen. Dit voorstel zal uiteindelijk in het tweede kwartaal van 2025 aan u voorgelegd worden ter besluitvorming. Wij blijven u op de hoogte houden van belangrijke ontwikkelingen en nodigen u uit om in gesprek te gaan tijdens de voorgestelde presentatie in de commissie Ruimte.

Hoogachtend, Het college van IJsselstein,

Wilma van de Werken secretaris

Agnes Jongerius burgemeester