Raadsinformatiebrief meicirculaire 2021 gemeentefonds Gemeente IJsselstein

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Meicirculaire 2021 gemeente IJsselstein

uw kenmerk uw brief van behandeld door

1000298

zaaknummer

datum

29 juni 2021

blad 1 van 5 bijlagen

M.C. Hoogendoorn

Geachte raadsleden In de bijgevoegde brief vindt u de recent berekende financiële gevolgen van de meicirculaire 2021 van het gemeentefonds. Gezien het moment van uitkomen van de circulaire bleek het niet mogelijk de uitkomsten mee te nemen in de financieel perspectiefnota 2022. In de bijgevoegde brief vindt u de uitwerking van de meicirculaire met daarin ook de afwijkingen ten opzichte van de decembercirculaire 2020. Belangrijk om te benoemen is dat de uitspraak van de Commissie van Wijzen (CvW) niet meegenomen is in deze circulaire. Wel is er inmiddels, maar na verschijnen van de circulaire, een toezegging gedaan voor incidentele extra toevoeging van 1,3 miljard ten behoeve van de jeugdzorg voor 2022. Dit bovenop de 300 miljoen die structureel al doorgetrokken mocht worden. De reactie op de uitspraak van de Commissie van Wijzen wordt verder aan het nieuw te vormen kabinet gelaten en onze toezichthouder zijnde de Provincie Utrecht buigt zich nog over het vraagstuk of de nu reeds toegezegde 1,3 miljard deels of geheel structureel gemaakt mag worden in de gemeentelijke begrotingen. Onderstaand volgt een opsomming van de ontwikkeling van het saldo van de begroting inclusief de voorgenomen besluitvorming over de financieel perspectiefnota 2022 en de kadernota 2022. Begroting 2021 -782

Raming 2022 -172

Saldo mutaties FPN 2022

-46

-205

Actueel saldo begroting na voorgestelde mutaties

-828

-376

Waarvan incidentele mutaties FPN 2022

-372

-60

Actueel saldo structurele begroting

-456

-316

-309

Omschrijving (bedragen x € 1.000) Huidig saldo structurele begroting

Raming 2023 -537

Raming 2024 -446

Raming 2025 -150

228

178

-140

-309

-267

-290

-267

-290

datum ons kenmerk blad 2 van

Omschrijving (bedragen x € 1.000) Saldo structurele begroting na FPN

Begroting 2021 -456

Groene voorstellen Kadernota 2022 Saldo structurele begroting na Kadernota 2022

-456

29 juni 2021 1000298 5

Raming 2022 -316

Raming 2023 -309

Raming 2024 -267

Raming 2025 -290

314

594

624

624

-2

285

357

334

Toelichting: Vanuit de voorgestelde mutaties in de financieel perspectiefnota zien we een verslechtering van het saldo van de begroting behoudens de jaren 2023 en 2024. Met de groene voorstellen uit de Kadernota 2022 zien we dat het structurele saldo van de begroting voor de jaren 2022 t/m 2025 sluitend is, waarbij we het minimale negatieve saldo in 2022 als sluitend beoordelen. Onderstaand vindt u de ontwikkeling van de algemene uitkering op basis van de meicirculaire 2021 inclusief een toelichting op de belangrijkste ontwikkelingen. Ontwikkeling Algemene uitkering Raming 2021

Raming 2022

Raming 2023

Alg. uitkering o.b.v.decembercirculaire 2021 Mutaties: Ontwikkeling accres (incl. nominaal effect) Uitkeringsbasis en hoeveelheidsverschillen Afrekening BCF plafond 2020 Sociaal domein Taakmutaties Corona-effecten Overige Alg. uitkering o.b.v. meicirculaire 2021

50.354

50.036

49.383

49.458

49.914

-6 99 161 168 899 409 -40 52.043

512 368

179 452

-89 392

-207 221

573 129

562 144

556 158

51.618

-82 50.637

-82 50.394

546 172 0 -82 50.564

Ontwikkeling meicirculaire 2021

1.689

1.582

1.254

936

651

Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Raming Begroting 2024 2025

Toelichting: Ontwikkeling accres De accressen voor 2020 en 2021 waren vastgezet op het niveau van de meicirculaire 2020 om schommelingen in het accres tijden de Covid-19 pandemie te voorkomen en daarmee rust te creëren voor de gemeenten. In deze meicirculaire 2020 zijn de accressen vanaf 2022 wel weer bijgewerkt. En helaas valt de uitwerking van het accres negatief uit voor de jaren 2024 en 2025. De oorzaak voor de negatieve uitwerking van het accres wordt toegewezen aan een lagere loon- en prijsontwikkeling dan verwacht, lagere rentelasten en een lagere afdracht aan de EU. Doordat de rijksuitgaven lager zijn dan verwacht, daalt ook de uitkering uit het gemeentefonds. Voor 2022 en 2023 wordt de daling van het accres nog geëlimineerd doordat de verwachte inflatie hierin wordt gecompenseerd. Echter, de verwachting is dat deze hogere uitkering in 2022 en 2023 niet voldoende is om de daadwerkelijke prijsstijgingen in deze jaren op te vangen. Uitkeringsbasis en hoeveelheidsverschillen In algemene zin zien we een toename in de uitkeringsbasis die met name veroorzaakt wordt door een lagere inschatting van het landelijk aantal uitkeringsgerechtigden dan eerder geprognosticeerd. Daardoor neemt het bedrag per uitkeringsgerechtigde toe. Daarnaast zien we echter diverse bijstellingen in de hoeveelheden die het effect van de toename van de uitkeringsbasis wat dempen.

Maar structureel resteert er een voordelig effect van € 368K in 2022, oplopend naar € 452K in 2023 en dan aflopend naar € 221K in 2025.

datum ons kenmerk blad 3 van

29 juni 2021 1000298 5

Btw compensatiefonds (BCF) In 2020 is er door gemeenten minder gedeclareerd bij het BCF dan verwacht. Het voordeel dat daardoor ontstaat wordt volgens een landelijke afspraak toegevoegd aan het gemeentefonds. In de decembercirculaire was al een voorschot verstrekt op de verwachte onder uitputting, maar de ruimte onder het plafond bleek nog groter dan verwacht. Derhalve is er in deze circulaire nog een extra vrijval van € 160K voor ons als gemeente. Sociaal domein Loon-en prijsontwikkeling sociaal domein: Er zijn nog twee integratie uitkeringen waarvoor in de meicirculaire loon-en prijscompensatie wordt toegekend. Dit betreft de volgende onderwerpen: - Voogdij/18+: 2% loon-en prijsontwikkeling; - WSW en overige participatie: 2,25% loon-en prijsontwikkeling. Voogdij/18+: In deze circulaire is ook een herijking verwerkt van de verdeling van de middelen voor Voogdij/18+. Dit op basis van het nieuwe woonplaatsbeginsel dat in 2022 ingaat waarmee de voogdijregeling wordt afgeschaft en gemeenten verantwoordelijk worden voor de kinderen die uit de eigen gemeente ter behandeling worden doorgezonden. Voor ons als gemeente betekent dit een toename in de uitkering voor dit onderwerp van € 435K structureel inclusief de loon-en prijsontwikkeling.

Daar tegenover staat echter dat de kosten die hierbij horen nu ook door de gemeenten waar de voogdijregeling geldt worden gedragen en vanaf 2022 door de eigen gemeente. Momenteel zijn we aan het onderzoeken wat de effecten hiervan zijn voor ons als gemeente en of de in de circulaire beschikbaar gestelde € 435K afdoende is. Participatie: Hier zijn de bedragen geactualiseerd op basis van een nieuwe verdeling van de WSWmiddelen. Dit is gebaseerd op de gerealiseerde omvang van de sociale werkplaatspopulaties van 2020 en de blijf kansen voor 2021 en verder. Daarnaast zijn de drempelbedragen aangepast voor het onderdeel Nieuw begeleiding. Inclusief de loon-en prijsontwikkeling is het totale effect € 102K extra in 2021, aflopend naar € 92K extra in 2025. Inburgering: De wet inburgering is uitgesteld naar 2022. Derhalve is in deze circulaire een korting toegepast op het beschikbare bedrag voor 2021 van €6,5K. Vanaf 2022 is er een extra toevoeging ter compensatie van het uitstel van € 22K in 2022, aflopend naar € 3K in 2025. Taakmutaties Jeugdzorg: In deze circulaire is een eerste incidentele extra compensatie van de jeugdzorg verwerkt ter hoogte van € 493 miljoen voor 2021.

Dit is onderdeel van de totaal extra toegezegde € 612 miljoen, bovenop de reeds eerder toegezegde € 300 miljoen die in onze begroting al verwerkt is, waarvan het restant via specifieke uitkering verdeeld zal worden. De compensatie is voor de volgende onderwerpen: - Vormgeving consultatiefunctie GGZ. Tegengaan van wachtlijsten bij lichte jeugdhulpproblematiek en verdringing andere uitgaven (€ 449K); - Uitbreiding aantal praktijkondersteuners jeugdzorg (€ 20K); - Extra inzet en regie op voorkomen en aanpakken van wachttijden bij specialistische jeugdzorg (€ 394K); - Regionale coördinatie en landelijke informatievoorziening door de VNG ten aanzien van de wachtlijsten specialisatie jeugdzorg. Dit laatste bedrag wordt in de septembercirculaire verwerkt. Wet open overheid: Deze taakmutatie is ontstaan op basis van een initiatiefwet die op 26-1-2021 door de tweede kamer is aangenomen en beoogt de overheid transparanter en toegankelijker te maken. Inwerkingtreding is, in afwachting van instemming van de eerste kamer, beoogt in het eerste kwartaal van 2022. Voor de implementatie is vanaf 2022 tot en met 2026 € 60K per jaar beschikbaar gesteld in deze meicirculaire en voor de structurele effecten is € 50K in 2022 beschikbaar gesteld, oplopend tot € 90K in 2025.

datum ons kenmerk blad 4 van

29 juni 2021 1000298 5

Covid-19 compensatie: In deze meicirculaire zijn voor 2021 weer diverse bedragen beschikbaar gesteld voor de compensatie van Covid-19 gerelateerde effecten. Het betreft daarbij de volgende onderwerpen en bedragen. Onderwerp

Bedrag vanuit meicirculaire 2021

Perspectief Jeugd en Jongeren (compensatie corona)

70.388

Extra begeleiding kwetsbare groepen (compensatie corona)

64.119

Bestrijden eenzaamheid ouderen (compensatie corona)

64.739

Afvalverwerking (compensatie corona)

51.543

Jongerenwerk Jeugd (compensatie corona)

24.109

Mentale ondersteuning jeugd (compensatie corona)

20.113

Activiteiten en ontmoetingen jeugd (compensatie corona)

14.015

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) (compensatie corona)

77.811

Heroriëntatie zelfstandigen (DU) (Corona) Jeugd aan Zet (DU) (Corona)

11.869

Totaal

408.706

10.000

Zoals te doen gebruikelijk zal voorgesteld worden deze compensatie op een stelpost in de gemeentelijke begroting te reserveren ten einde de middelen in te zetten waar deze daadwerkelijk nodig zijn. Over de ontwikkeling inzake de kosten informeren wij u in de reguliere P&C cyclus. Mutaties begroting als gevolg van deze circulaire De uitwerking van de circulaire en de analyse daarvan geven ook aanleiding tot enkele bijstellingen in de begroting. Voorgesteld wordt mutaties in de algemene uitkering inzake Participatie, Voogdij 18+, Inburgering, Wet open overheid en de compensatie Covid-19 in de begroting te reserveren. Daarnaast schatten wij op basis van deze circulaire in dat uit de algemene uitkering een bedrag van € 800.000 benodigd is om de loon-en prijsontwikkeling in de gemeentelijke begroting op te vangen. Deze inschatting is gebaseerd op een analyse hiervan uit eerdere begrotingsprocessen. In aanloop naar de begroting verwachten we meer informatie te ontvangen over onder meer de kostenontwikkeling in het sociaal domein en kunnen we nauwkeuriger bepalen of deze inschatting bijgesteld kan worden. In het overzicht hieronder laten wij zien wat het effect is van de meicirculaire op de begroting. Omschrijving (bedragen x € 1.000) Ontwikkeling meicirculaire 2021 Mutatie n.a.v.

de circulaire: Af: Taakmutaties Af: IU/DU/SU Af: Reservering loon/prijs Bij: Stimuleringsregeling Cultuur Bij: Corona/effecten reeds gemeld in FPN 2022 Af: Corona-effecten Financieel effect meicirculaire 2021

Raming 2021

Raming 2022

Raming 2023

1.689

1.582

1.254

936

651

-899 -168 -800 103 397 -409 -87

-129 -573 -800

-144 -562 -800

-158 -556 -800

-172 -546 -800

81

-251

-578

-868

Raming Begroting 2024 2025

Toelichting: Duidelijk is dat deze meicirculaire de financiële nood van de gemeente niet verlicht. Sterker nog, voor de jaren 2024 en 2025 ontstaat opnieuw een opgave om een structureel sluitende begroting op te kunnen stellen.

datum ons kenmerk blad 5 van

29 juni 2021 1000298 5

Onderstaand een overzicht van het effect van deze circulaire op het saldo uitgaande van het saldo na ongewijzigde vaststelling van de Kadernota 2022. Omschrijving (bedragen x € 1.000) Saldo structurele begroting na kadernota 2022 Effecten meicirculaire 2021 Actueel saldo begroting na meicirculaire 2021

Raming 2021 -456 -87 -543

Raming 2022 -2 81 79

Raming 2023 285 -251 34

Raming Begroting 2024 2025 357 334 -578 -868 -221 -534

Toelichting: Uit bovenstaande tabel blijkt dus dat het structurele saldo van de begroting voor de jaarschijven 2024 en 2025 negatief wordt op basis van de voorstellen zoals deze nu in de kadernota 2022 voorliggen en het effect van de meicirculaire. Echter, het College ziet niet veel ruimte om met aanvullende maatregelen te komen om het effect van de meicirculaire te compenseren. Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN IJSSELSTEIN, de secretaris,

de burgemeester,

drs. P.C.M. van Elteren

mr. P.J.M. van Domburg