Raadsinformatiebrief Bevindingen onderzoek uittreding recreatieschap Stichtse Groenlanden - 10 december 2025

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Bevindingen onderzoek uittreding recreatieschap Stichtse Groenlanden

uw kenmerk uw brief van behandeld door

zaaknummer

226512

datum

10 december 2025

blad 1 van 4

Arno Ruis

Geachte raadsleden, In de discussie rondom het ravijnjaar heeft u op 6 maart 2025 besloten om uit te treden uit de gemeenschappelijke regeling Stichtse Groenlanden (GR SGL) en hiervoor het gesprek aan te gaan met het AB van Stichtse Groenlanden. De afgelopen tijd is onderzoek uitgevoerd naar de consequenties van deze uittreding. In deze brief delen we de bevindingen van dit onderzoek en schetsen we het proces voor uittreding. Achtergrond Onze gemeente neemt deel aan de Gemeenschappelijke Regeling Stichtse Groenlanden samen met de provincie Utrecht en de gemeenten Utrecht, De Ronde Venen, Nieuwegein, De Bilt, Houten, Stichtse Vecht en Woerden. Gemeente IJsselstein is destijds deelnemer geworden, omdat de belangen van openluchtrecreatie bovengemeentelijk zijn en er in samenhang beleid voor recreatie wordt gevoerd. De regeling is gericht op het beheer, onderhoud en de ontwikkeling van recreatieterreinen en –plassen. Via het recreatieschap vindt daarnaast deelname plaats aan het Routebureau Utrecht voor beheer en onderhoud van recreatieve routenetwerken voor varen, wandelen en fietsen. De jaarlijkse bijdrage bedraagt ca. € 161.000,- (prijspeil 2025), waarvan € 6.500,voor de recreatieve routenetwerken en € 154.500,- voor deelname aan de recreatieterreinen, -plassen en recreatieobjecten.

Het argument collectief belang is voor voortzetting vanuit het recreatiebelang voor IJsselstein niet goed te onderbouwen. In de gemeenschappelijke regeling is bepaald dat er intergemeentelijke belangen worden gediend. Op basis van het huidige aanbod en het huidige gebruik van de recreatieterreinen in de acht andere gemeenten binnen het recreatieschap is de inschatting dat de belangen voor de IJsselsteiners in relatie tot de jaarlijkse bijdrage van € 161.000,- beperkt zijn. Analyse huidig aanbod en indicatie van gebruik Het recreatieschap heeft vanuit het aanbod geen recreatieterreinen in beheer, die op het grondgebied van de gemeente IJsselstein liggen. Uittreding heeft zodoende geen gevolgen voor bezoekbare recreatieterreinen. Er zijn wel een vijftal objecten in beheer, waarvoor de gemeente IJsselstein na uittreding het beheer en onderhoud voor zal moeten (laten). Het gaat om fietsbrug Meerlobrug, fietspad Verlengde Meerlopad/Marrepad, een kanosteiger en diverse meubilair/bebording. Verder kan het nieuwe recreatieve fietspad IJsselwetering, waarvoor momenteel voorbereidingen worden getroffen, na aanleg niet meer onderdeel worden van het recreatieschap, zodat hiervoor eveneens een oplossing moet worden gezocht. Dit nieuwe fietspad IJsselwetering begint zich in de De gemeente IJsselstein gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt.

Voor meer informatie daarover verwijzen wij u naar www.ijsselstein.nl/privacy.

Bankrelatie BNG NL79BNGH028.50.09.958 Bankrelatie RABO NL83RABO0320.72.82.85

datum ons kenmerk blad 2 van

10 december 2025 226512 4

voorbereidingsfase en wordt aangelegd met middelen van provincie Utrecht, gemeente IJsselstein en HDSR. De dekking van dit fietspad valt buiten de samenwerking in het recreatieschap. Daarnaast dienen de activiteiten van het Routebureau Utrecht voor het beheer van recreatieve wandel-, fiets- en vaarroutes in IJsselstein in de toekomst direct bij het routebureau te worden belegd. Toetsing aan Toekomstvisie Recreatie en Toerisme 2025-2035 Op 15 juli 2025 heeft u de Toekomstvisie Recreatie en Toerisme 2025-2035 vastgesteld. Binnen de visie raken twee thema’s aan het recreatiebelang dat GR SGL dient, namelijk de ontwikkeling van routestructuren en de ontwikkeling van (recreatief) aanbod. Ontwikkeling van routestructuren Om aantrekkelijk te zijn voor recreanten en toeristen is het belangrijk dat er een goed aanbod is aan faciliteiten voor de gewenste doelgroepen. Denk daarbij aan de juiste wandel- en fietsinfrastructuur en een goede verbinding met het water. Omdat de investeringen in fysieke aanpassingen groot kunnen zijn, kunnen we dit niet alleen vanuit toeristisch-recreatief beleid doen. De activiteiten die het Routebureau Utrecht voor onze gemeente verricht, sluiten hierop aan. Deze worden momenteel via GR SGL aangestuurd.

Ontwikkeling van (recreatief) aanbod We zetten in op meer beleving in de (binnen)stad en buitengebied en de verbinding van de stad met het water, aansluitend op het toekomstbeeld voor de binnenstad. Daarom stimuleren we onder meer een aantrekkelijk aanbod aan dag- en verblijfsrecreatie, (groeps-)arrangementen en evenementen die passen bij het DNA van IJsselstein. Omdat er geen recreatieterreinen op het grondgebied van IJsselstein zijn opgenomen in het recreatieschap, sluit deze beleidslijn niet goed aan. We werken immer buiten het recreatieschap samen met recreatieprogramma’s en -partners zoals pilotgebied Groen Groeit Mee (Hollandsche IJsselgebied-gebied), met Staatsbosbeheer (beheer IJsselbos) en Platform de Utrechtse Waarden (onder andere thematische fietsroutes rondom streekvoedsel). Met het lokaal beleid bestaat er zodoende inhoudelijk een match, maar hiervoor geldt dat diverse samenwerkingen in de uitvoering mede buiten het recreatieschap plaatsvinden. Het is goed werkbaar om beheeropgaven in de toekomst zelf te organiseren of op een andere manier aan te besteden. Consequenties van uittreding voor bedrijfsvoering Bureau PROOF Adviseurs heeft de consequenties van uittreding voor bedrijfsvoering en financiën in opdracht van de gemeente IJsselstein verkend. Hiervoor is input gebruikt van informatie van Staatsbosbeheer, die de uitvoering van GR SG verzorgt.

De bedrijfsvoeringsaspecten bestaan uit juridische, personele, organisatorische en praktische consequenties. Juridische consequenties Tijdens het uittredingsproces zullen er afspraken gemaakt moeten worden over activa, opstal- en erfpachtrechten binnen de gemeentegrenzen en de bijbehorende contracten. Contracten kunnen overgenomen worden, aflopen, afgekocht worden of er kan heronderhandeld worden. Na uittreding moeten er mogelijk nieuwe contracten afgesloten worden, bijvoorbeeld verzekeringen voor overgenomen activa. Naast dat de gedelegeerde bevoegdheden, toegekende mandaten en volmachten vanuit de gemeente IJsselstein uit eventuele documenten van de GR SGL gehaald moeten worden, moeten deze ook opnieuw belegd worden binnen de gemeente IJsselstein waarvoor de benodigde juridische documenten moeten worden aangepast.

datum ons kenmerk blad 3 van

10 december 2025 226512 4

Personele consequenties De GR SGL is een organisatie zonder personeel in dienst. De uitvoering van de kerntaken gebeurt door een derde partij: Staatsbosbeheer. Er is daarom geen sprake van overname van personeel. Binnen de gemeente IJsselstein is er voldoende expertise in huis (civiele zaken) om de taken die eerst door Staatsbosbeheer werden gedaan nu zelf uit te (laten) voeren. Organisatorische en praktische consequenties Door uittreding vervalt de bestuurlijke samenwerking en verliest gemeente IJsselstein zeggenschap over het werkgebied van de GR SGL. Zij krijgt daarbij weer volledig zeggenschap over het eigen gebied. Na uittreding zullen er bestuurlijke en politieke keuzes moeten worden gemaakt voor het lokale beleid, waarna werkprocessen opnieuw moeten worden ingericht. Hierbij kan gekozen worden om op deelgebieden weer samenwerkingen met andere partijen (o.a. gemeenten) aan te gaan. Financiële consequenties van uittreding Uit het rapport komt naar voren dat de uittreedsom op het moment van daadwerkelijke uittreding ongeveer ca. € 79.000 bedraagt. Hierbovenop kunnen mogelijk garantietoeslagen voor pensioenen van ca. € 83.000 gelden. De totale kosten van uittreding schatten we hiermee op maximaal € 162.000.

Pensioenkosten nader onderwerp van gesprek Uitgangspunt is daarbij de uittredingstermijn van drie jaren na ontvangst van het besluit van de uittredende gemeente, derhalve 2029. Indien in samenspraak met het AB van de GR SGL eerder kan worden uitgetreden, kan dit gevolgen hebben voor de hoogte van de uittreedsom. De uittredingskosten zijn grosso modo beoordeeld. De garantietoeslagen personeel kan op meerdere manieren tussen partijen afgesproken worden: door een jaarlijkse bijdrage tot 2064 dan wel door een bedrag ineens afkopen. Deze kosten zitten daarom niet in de genoemde uittreedsom, mede omdat daar geen risico-opslag voor hoeft te gelden. De uittredingskosten zijn echter een resultante van een gezamenlijk gesprek tussen partijen, waarbij de uittreedsom lager of hoger kan uitvallen. Structurele jaarlijkse besparing verwacht Na uittreding zal de gemeente in plaats van de bijdrage aan de GR SG op een andere wijze zorg moeten dragen voor meerdere lasten zoals de structurele beheerlasten, vervanging van kanosteiger, groot onderhoud Meerlobrug en verzekering Meerlobrug. De beheerkosten van de objecten komen neer op ongeveer € 85.000 structureel en per jaar. Vanwege de beperkte omvang van de objecten, kunnen deze waarschijnlijk kunnen worden meegenomen binnen de reguliere beheer- en aanbestedingsprocedures van civiele zaken (Integraal Beheerplan Openbare Ruimte).

Andere bijkomende lasten zijn lasten die voortkomen uit juridische activiteiten, opstellen van bestuurlijke, beleids- en financiële producten, toezichts- en handhavingsactiviteiten, marketing en communicatie. Deze laatstgenoemde kosten schatten we in als beperkt. We verwachten op basis van het onderzoek een structurele jaarlijkse besparing van ca. € 75.000. Dit ligt in lijn met de schatting zoals genoemd in het raadsvoorstel over het ravijnjaar op 6 maart 2025. Hoe nu verder? Het formele uittredingsproces start met een formeel verzoek aan het algemeen bestuur om uit te treden. Vanaf dat moment gaat de uitredingstermijn lopen. Uittreding kan op zijn vroegst tegen 31 december van het derde kalenderjaar volgend op de ontvangstdatum van het besluit plaatsvinden, tenzij het AB anders besluit. Concreet: als de gemeente IJsselstein dit voor 31 december 2025 doet, dan kan uittreding per 31 december 2028 plaatsvinden. Dit is tevens de termijn waarop het contract van Staatsbosbeheer als uitvoerder afloopt en (eventueel) kan worden verlengd als het AB hiermee instemt.

datum ons kenmerk blad 4 van

10 december 2025 226512 4

Bij het verzoek tot uittreding wordt het onderzoek van PROOF Adviseurs in alle transparantie bijgevoegd om op basis hiervan het gesprek aan te gaan over de voorwaarden. Vervolgens wordt door het AB een uittredingsplan opgesteld. Het dagelijks bestuur van het recreatieschap stelt op basis hiervan een ontwerp op voor wijziging van de regeling. De deelnemende gemeenten en de provincie krijgen formeel de kans om hun zienswijze te geven en na verwerking van de reacties wordt een uittredingsplan voor definitieve besluitvorming voorgelegd aan het algemeen bestuur van het recreatieschap. Het uittredingsplan schetst een beeld van de financiële, juridische, personele en organisatorische consequenties. Het AB keurt het uittredingsplan en de voorlopige uittreedsom goed. Uiterlijk zes maanden na uittreding wordt de definitieve uittreedsom vastgesteld door het AB. Naar aanleiding van uittreding kan de GR SGL formeel gewijzigd worden door het AB. Hierna volgt een schets van de planning voor uittreding: Datum December 2025

Uiterlijk december 2027 Uiterlijk december 2028 Uiterlijk zes maanden na uittreding op 31 december 2028

Activiteit Het formele verzoek tot uitreding wordt per brief aan het AB van de GR SGL gestuurd met de vraag om aan de hand van het verkennend onderzoek van PROOF Adviseurs nader het gesprek aan te gaan over de voorwaarden en afspraken van uittreding Opstellen uittredingsplan met voorlopige uittreedsom Definitief raadsbesluit tot uittreding op basis van uittredingsplan Vaststellen definitieve uittreedsom

Hoogachtend, Het college van IJsselstein,

Wilma van de Werken secretaris

Ester Weststeijn burgemeester