Raadsbesluit Vaststellen Water- & Rioleringsprogramma (WRP) 2025-2028

Gemeente

IJssels tein Raadsvoorstel gemeente ljsselstein Agendapunt: ljsselstein Zaaknummer: Programma: Commissie: Portefeuillehouder: Onderdeel van: lnformatie bij:

Vaststellen Water- & Rioleringsprogramma (WRP) 2025-2028 196119 Programma 3: Wonen en Ruimte Ruimte P.J. Bekker T. Buit

Onderwerp Vaststellen Water- & Rioieringsprogramma (WRP) 2025-2028 ljsselstein Samenvatting Het voorgestelde besluit betreft het vaststellen van het Water & Rioleringsprogramma (WRP) voor de komende jaren 2025-2028. Het WRP is bindend voor het gemeentebestuur en vervangt het Gemeentelijke Rioleringsplan ljsselstein 2018-2023. Het legt de focus op integrale samenwerking en het bereiken van gemeenschappelijke doelen van de waterketen. Sinds de Omgevingswet is het vaststellen van het Water- en Rioleringsprogramma (WRP) nu een bevoegdheid van het college van burgemeester en wethouders. De gemeenteraad ontvangt het WRP alleen ter informatie. De raad behoudt de bevoegdheid om de rioolheffingstarieven vast te stellen. Toch leggen we dit eerste WRP voor aan de raad, vanwege de recente inwerkingtreding van de nieuwe wetgeving en om zorgvuldig te werk te gaan. Het Water- en Rioleringsprogramma (WRP) 2025-2028 van lJsselstein is een uitwerking van de ambities uit de Omgevingsvisie en draagt bij aan een duurzame, gezonde en leefbare stad. Dit programma geeft de gemeentelijke watertaken voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater vorm. Het is gericht op het beschermen van de gezondheid, het milieu, het bijdragen aan een klimaatbestendige en waterrobuuste omgeving en integrale samenwerking met andere doelen, zoals de energietransitie en circulaire economie.

Door het vaststellen van dit programma kan de gemeente effectief inspelen op de uitdagingen van de toekomst, zoals de waterkwaliteit en -veiligheid. Het vaststellen van dit programma is daarom van belang voor de toekomstige leefbaarheid en duurzaamheid van ljsselstein. De kosten worden doorbelast via de rioolheffing.

Voorstel 1. Het Water- en Rioleringsprogramma lJsselstein 2025-2028 vast te stellen. 2. Het saldo van de voorziening niet uitgevoerde werkzaamheden toe te voegen aan de voorziening groot onderhoud riolering.

Pagina 1 van 7

Aanleiding voor dit voorstel Het Water- en Rioieringsprogramma (WRP) ljsselstein 2025-2028 is een vervolg op het Gemeentelijke Rioleringsplan ljsselstein 2018-2023 en richt zich op een integraie aanpak van watertaken en gemeenschappelijke doelen. Het WRP geeft invulling aan de ambities uit de Omgevingsvisie ljsselstein om de watertaken van de gemeente te structureren en bevordert samenwerking met verschillende waterpartners. Het vaststellen van het WRP is noodzakelijk voor een effectieve uitvoering van de gemeentelijke watertaken en het realiseren van de ambities uit de Omgevingsvisie. Het programma beschrijft de geplande activiteiten voor de periode 2025-2028 om deze zorgplichten na te komen. Het programma wordt periodiek geactualiseerd om aan te sluiten bij het proces van en de besluitvorming over vergelijkbare programmas. Het is ingedeeld volgens de gemeentelijke zorgplichten voor afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater, en omvat activiteiten zoals dagelijks onderhoud, groot onderhoud, investeringen, planvorming en onderzoek. Het WRP beoogt de volgende doelen te bereiken: - Het beschermen van de volksgezondheid, - Het beschermen van de leefomgeving, waaronder milieu en waterkwaliteit, - Het bijdragen aan een klimaatbestendige en waterrobuuste omgeving.

Daarnaast wordt integraal samengewerkt aan andere doelen, zoals de energietransitie en de circulaire economie. Relevante eerdere besluiten/besluitgeschiedenis • Gemeentelijk Rioleringsplan 2019-2023 (GRP) • Regionale Adaptatie Strategie (RAS) • lntegrale Visie Openbare Ruimte (IVOR) • Convenant Duurzaam Bouwen • Coalitieakkoord Vóár lJsselstein 2022-2026 • Visie en uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie 2023-2028. Wettelijk kader of beleidskader Het WRP is in lijn met de Omgevingsvisie en is gebaseerd op de Omgevingswet en de wettelijke verplichtingen van waterbeheer. De wettelijke verplichting tot het hebben van een gemeentelijk rioleringsplan is met de invoering van de Omgevingswet vervallen. Vanaf dat moment heeft het water- en rioleringsbeleid een plek in de gemeentelijke omgevingsvisie, maatregelen en middelen in het omgevingsprogramma en de regels in het omgevingsplan. Alternatieven Tijdens de besluitvorming van de Visie en uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie 20232028 zijn alternatieven behandeld met betrekking tot de hemelwaterzorgplicht die in het WRP terugkomen. Er is dus een besluit genomen over de aanpak om in 2050 een klimaatbestendige en waterrobuuste gemeente te worden. Alternatieven voor het WRP zijn: 1. Geen WRP vaststellen, maar dan is er geen duidelijk kader voor de gemeentelijke watertaken en ambities.

Mogelijk leidt dit tot onvoldoende bescherming van de volksgezondheid en het milieu. Ook leidt het tot minder efficiënt gebruik van financiële middelen.

Pagina 2 van 7

2. Een WRP vaststellen met minder ambitieuze doelen. Dit beperkt de mogelijkheden voor een integrale en wijkgerichte aanpak en de noodzakelijke samenwerking om onze doelen te halen. Argumenten Het WRP biedt een integrale aanpak voor gemeentelijke watertaken en draagt bij aan een duurzame en klimaatbestendige stad. Het programma bouwt voort op eerdere resultaten en biedt oplossingen voor nieuwe uitdagingen, zoals klimaatverandering. We hebben belangrijke opgaven: 1.

Gezondheidszorg: door de toepassing van riolering willen we zoveel mogelijk voorkomen dat bewoners in direct contact komen met afvalwater.

2. Verbetering van de waterkwaliteit: Het WRP voorziet ¡n maatregelen om de waterkwaliteit in ljsselstein te verbeteren. Dit omvat onder andere het verminderen van verontreiniging door afvalwater en het bevorderen van een gezonde waterhuishouding ¡n de stad. 3. Klimaatadaptatie: Met de toenemende dreiging van extremere weersomstandigheden, zoals hevige regenval en langdurige droogte, is klimaatadaptatie van onze leefomgeving cruciaal. 4.

Bijdrage aan de circulaire economie: Door ¡n te zetten op hergebruik en het efficiënt omgaan met water en grondstoffen, draagt het WRP bij aan de circulaire economie.

5. Bescherming van natuur en milieu: Het programma richt zich op het behoud en de verbetering van groene zones in de stad. Door het creëren van waterberging en het bevorderen van biodiversiteit wordt de leefomgeving van planten en dieren versterkt. 6. Samenwerking: Door actieve participatie van ¡nwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties worden zij betrokken bij de ontwikkeling en uitvoering van het WRP. Dit vergroot het draagvlak voor de maatregelen, levert meer kennis, inzicht en praktische oplossingen. Hierdoor worden financiële middelen efficiënt gebruikt. Rioolstelsels: Vanwege de afvalwatertaak is het noodzakelijk om jaarlijks een bepaalde hoeveelheid beschadigde riolen te vervangen en beheer en onderhoud uit te voeren. Bij voorkeur combineren we rioolvervanging met het wegbeheer en andere opgaven in de openbare ruimte. Het schoon houden en scheiden van schone en vuile waterstromen voor een betere waterkwaliteit is een van de uitdagingen. 8.

Grondwater: Gemeenten hebben als regisseur van grondwaterprocessen een grondwatertaak. Aandachtspunt is dat door de klimaatverandering (extreem natte en droge perioden) en bodemdaling de grondwaterproblematiek meer aandacht vraagt. Het grondwaterpeil willen we zoveel als mogelijk op natuurlijke wijze laten fluctueren.

9. Personele middelen: Vanwege een toename aan uitdagingen verwachten we een toename aan benodigde personele capaciteit op de korte en lange termijn. Deze uitdagingen zijn meer integraal werken, participatie, klimaatadaptatie en groei aan benodigde investeringen.

Pagina 3 van 7

Kanttekeningen en/ of risicos Graag lichten we nog een aantal aspecten toe die van belang zijn voor het WRP en het uitvoeringsprogramma: 1.

De raad stemt niet in met het WRP: ln dat geval is er geen duidelijk kader voor de gemeentelijke watertaken en ambities met als risico onvoldoende bescherming van de volksgezondheid en het milieu. Ook leidt het tot minder efficiënt gebruik van financiële middelen. 2. Personeelstekort en capaciteitsproblemen: Een gebrek aan voidoende gespecialiseerd personeel kan leiden tot vertragingen in de uitvoering van het programma. Het is essentieel om voldoende gekwalificeerd personeel aan te trekken en te behouden om de voortgang te waarborgen. We zien echter in de afgelopen periode dat gemeente ljsselstein een aantrekkelijke werkgever is. De organisatie blijft hier ook op inzetten en denken dit risico daarmee te ondervangen. 3. Stapeling van ambities: Het grote aantal ambities en opgaven binnen de openbare ruimte willen we oppakken door een ¡ntegrale en wijkgerichte aanpak. Dit maakt de planvorming en uitvoering soms erg complex. Het verbeteren van de samenwerking tussen de vakdisciplines en betrokken partijen om de verschillende opgaven gezamenlijk aan te pakken, wordt in de komende planperiode een belangrijke uitdaging. 4.

Financiële onzekerheden: Hoewel de kosten van het WRP gedekt worden door de riooiheffing, kunnen onverwachte kostenontwikkelingen de financiële haalbaarheid van het programma beïnvloeden. Het is belangrijk om een adequaat financieel beheer te handhaven en flexibel om te gaan met eventuele budgettaire uitdagingen. Het gaat bijvoorbeeld om stijgende kosten van grondstoffen, arbeid, energie. Ook rentewijzigingen kunnen het verloop van de rioolheffing beïnvloeden.

Uitvoering Kosten ln dit WRP zijn de kosten opgenomen voor riool en de klimaatmaatregelen. Deze kosten worden gedekt door de rioolheffing, die jaarlijks door de gemeenteraad wordt vastgesteld. De maatregelen in de planperiode 2025 tot en met 2028 zijn vrij nauwkeurig in beeld, de planperiode daarna is globaler in beeld gebracht. Het voorliggende WRP heeft de volgende uitwerking op de begroting 2025 en verder ten opzichte van het huidige rioleringsplan. Het voordeel zal worden meegenomen bij het opstellen van de programmabegroting 2025.

-140.925 -7.500 619.883

140.925 -7.500 546.920

-140.925 -7.500 649.900

-140.925 -7.500 596.705

-386.521 84.937

300.931 97.564

-379.633 121.842

-314.018 134.262

*Vrdeel = +, Nadeel =-

Pagina 4 van 7

Toelichting tabel Toevoeqing FTE Uit de formatiescan van de brancheorganisatie Rioned ¡s gebleken dat de huidige formatie uitgebreid dient te worden. Er is voor de uitvoering van de reguliere watertaken aanvullende personele capaciteit benodigd. De huidige formatie riolering bestaat uit 2,8 Fte en 2 Fte klimaat. Benodigd is respectievelijk 4 en 2 Fte. Deze extra kosten, inciusief toename van de overhead, is meegenomen in de berekening van dit WRP en daarmee ook in de rioolheffing. Onderhoud duikers Uit het WRP is gebleken dat er voor het onderhoud aan de duikers jaarlijks € 7.500 gereserveerd moet worden. Dit was eerder niet begroot. Verlaqen stortinq in voorziening Uit de doorrekeningen van het WRP is gebleken dat de dotatie (of storting) in de voorziening verlaagd kan worden. Zie hiervoor ook het gedeelte hieronder voorziening riolering Aanpassing inkomsten Uit de doorrekening van het WRP is gebleken dat de totaal begrote inkomsten in de begroting 2025 en verder verlaagd kunnen worden. Op basis van de huidige begroting was een verhoging van de rioolheffing verwacht in 2025. De verhoging van de rioolheffing zal nu lager uitvallen dan eerder verwacht. ln de begroting 2025 zal de kostendekkendheid van het onderdeel riool worden berekend met daarbij de definitieve heffing.

Totaal Zoals u boven de tabel al heeft kunnen lezen heeft het WRP een positief effect op de totale begroting. Dit voordeel zal worden meegenomen bij het opstellen van de programmabegroting 2025. Voorziening riolering Zoals u heeft kunnen lezen, hebben wij 2 voorzieningen, 1 voorziening voor groot onderhoud en toekomstige vervangingen en 1 voorziening voor werk dat nog uitgevoerd moet worden uit eerdere ja(a)r(en). Omdat we met dit WRP weer een 0-situatie creëren is er de mogelijkheid, en willen we u voorstellen, om het saldo van de voorziening nog uit te voeren werkzaamheden toe te voegen aan de voorziening groot onderhoud riolering. Hierdoor blijft het budget beschikbaar om toekomstige vervangingen uit te voeren. lnvesteringen ln het WRP zijn voor de komende jaren vervangingsinvesteringen opgenomen. Deze worden verwerkt bij het opstellen van de programmabegroting 2025. Daarnaast is ook gekeken naar de huidige investeringen van 2024. Wij stellen u voor om die investeringen overeenkomstig het WRP, zie onderstaande tabel, aan te passen in de programmabegroting 2024. De extra kosten worden onttrokken aan de voorziening groot onderhoud riolering. Hiermee is rekening gehouden bij het opstellen van het nieuwe WRP. 2024

Vrijverval riolering Gemalen

1.131.000 13.000

1.512.000 22.292

Pagina 5 van 7

Persleiding Mechanische riolering

0 49.000

0 0

Planninq Het WRP omvat een planning voor de uitvoering van verschillende projecten, activiteiten en maatregelen. Deze planning wordt regelmatig geëvalueerd en indien nodig bijgesteld. Binnen jaarprogrammas wordt de uitvoering meer gedetailleerd uitgewerkt. Duurzaamheid Het WRP draagt bij aan een duurzame leefomgeving ook door maatregelen voor klimaatadaptatie, energietransitie en circulaire economie. Duurzaamheid is een integraal onderdeel van het WRP. Participatie Voor het WRP heeft geen participatie plaatsgevonden, vanwege het zeer technische karakter van dit programma. Wel zijn de diverse onderzoeken en vervangingsinvesteringen afgestemd met de andere gemeentelijke programmas en als dat van belang is met externe partijen. Bij de uitvoering van het WRP wordt actief samengewerkt met belanghebbenden, waaronder inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Dit gebeurt door middel van overleg, voorlichting en betrokkenheid bij projecten en initiatieven. Ook zijn de bewoners actief betrokken bij het traject voor de klimaatvisie en het systeemoverzicht stedelijk water. Na vaststelling door uw raad wordt het WRP officieel gepubliceerd via het elektronisch gemeenteblad en via www.bekendmakingen.nl. Communicatie De communicatie over het WRP en specifieke projecten verloopt via verschillende kanalen, waaronder de gemeentelijke website, nieuwsbrieven en informatiebijeenkomsten.

Hiermee worden inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden geïnformeerd over de ontwikkelingen en maatregelen op het gebied van waterbeheer. Er is geen specifieke communicatie voorzien. Voor communicatie over de rioolheffing liften we mee met de gemeente brede communicatie over de programmabegroting. Specifieke communicatie doen we waar nodig bij de individuele projecten en overige activiteiten. Evaluatie Het WRP wordt periodiek geëvalueerd om de voortgang te monitoren en waar nodig bij te sturen. Evaluaties zullen plaatsvinden aan de hand van de gestelde doelen en indicatoren voor waterbeheer. Bijlagen 1. Water- en rioleringsprogramma ljsselstein 2025 tot en met 2028.

Pagina 6 van 7

De raad van de gemeente ljsselstein, Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 27 augustus 2024, zaaknummer 196119 BESLUIT: 1 Het Water- en Rioieringsprogramma ljsselstein 2025-2028 vast te stellen. 2. Het saldo van de voorziening niet uitgevoerde werkzaamheden toe te voegen aan de voorziening groot onderhoud riolering.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente ljsselstein, gehouden op 3 oktober 2024

de griffier,

de voorzitter

.J.M. van Domburg

Pagina 7 van 7