Programmabegroting 2024

Programmabegroting 2024

Gemeente IJsselstein

Programmabegroting 2024

Voorwoord Hierbij bieden wij u de programmabegroting 2024 aan. De begroting beschrijft wat het college in 2024 wil doen en wat dat mag kosten. Het coalitieakkoord 2022-2026 vormt de basis van deze begroting. Ook de meicirculaire 2023 en Kadernota 2024 zijn in deze begroting verwerkt.

Terugval algemene uitkering Vanaf 2026 is er voor gemeenten structureel zo’n €3 miljard minder beschikbaar voor het uitvoeren van gemeentelijke taken. Het accres biedt vanaf 2027 te weinig vergoeding voor het opvangen van de autonome groei van de zorgtaken. Vandaar dat 2026 ook wel het ‘ravijnjaar’ genoemd wordt. Vanaf dit jaar is het voor de meeste gemeenten niet meer mogelijk de begroting sluitend te maken. Ook IJsselstein hoort bij deze groep.

Problematiek niet-taakgebonden kortingen rijksoverheid Tegenover de korting van de algemene uitkering staat geen vermindering van de gemeentelijke taken of uitgaven. Dit maakt dat we als gemeente voor miljoenen zouden moeten snijden in onze voorzieningen. Dit is niet realistisch. We verwachten daarom nog steeds dat het rijk het tekort gaat compenseren. We blijven het rijksbeleid op de voet volgen en u informeren bij ontwikkelingen.

Val kabinet Het kabinet is demissionair en het zal tijd kosten om een nieuw kabinet te vormen. Dit houdt voor ons als gemeenten in dat de onzekerheid op verschillende grote dossiers voorlopig aanhoudt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de hervorming jeugdhulp en de dalende algemene uitkering. Dit is juist in een periode waarin we samen met het rijk op moeten trekken en duidelijkheid nodig hebben om te kunnen sturen. We hopen dan ook dat het rijk snel met structurele oplossingen komt. Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten roept het rijk hiertoe op.

Stabiele koers We zien dat het rijk het gemeentebeleid in toenemende mate beïnvloedt. De algemene uitkering wordt gekort en het rijk stuurt in toenemende mate met geoormerkt geld. Toch blijven wij een stabiele koers varen. We doen geen concessies op het coalitieakkoord en houden onze voorzieningen in stand. Dit doen we zonder de belastingen met meer dan de inflatiecorrectie te laten stijgen. Wel beperken we het aantal nieuwe structurele uitgaven. Hiermee houden we de begroting voor de komende twee jaar sluitend, blijven we een stabiele partner voor onze inwoners en ondernemers en blijven we een prachtige stad om in te wonen, werken en recreëren.

IJsselstein, 21 september 2023 Het college van IJsselstein

Programmabegroting 2024

Programmabegroting 2024

Inhoudsopgave Financiële samenvatting ............................................................................................................................................................... 1 Leeswijzer ..........................................................................................................................................................................................4 Beleidsbegroting ................................................................................................................................................................... 5 Bestuur en organisatie - programma 1 .................................................................................................................................. 6 Openbare orde en veiligheid - programma 2 .................................................................................................................... 11 Wonen en ruimte - programma 3 ........................................................................................................................................... 14 Onderwijs, sport en cultuur - programma 4 ....................................................................................................................

23 Inkomen, jeugd en wmo - programma 5 ............................................................................................................................. 28 Overhead – programma 6 ........................................................................................................................................................ 34 Algemene dekkingsmiddelen – programma 7 .................................................................................................................. 36 Onvoorzien – programma 8..................................................................................................................................................... 38 VPB – programma 9.................................................................................................................................................................... 39 Paragrafen ............................................................................................................................................................................ 40 Lokale heffingen............................................................................................................................................................................

41 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................................................................... 49 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................................. 57 Financiering ................................................................................................................................................................................... 62 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................................................................. 66 Verbonden partijen ...................................................................................................................................................................... 71 Grondbeleid................................................................................................................................................................................... 101 Subsidieverlening ......................................................................................................................................................................

103 Openbaarheidsparagraaf........................................................................................................................................................ 104 Ruimtelijke projecten ............................................................................................................................................................... 105 Financiële begroting.......................................................................................................................................................... 110 Overzicht van baten en lasten ................................................................................................................................................ 111 Overzicht van baten en lasten per taakveld .................................................................................................................... 112 Incidentele baten en lasten .................................................................................................................................................... 115 Structurele mutaties reserves ...............................................................................................................................................

117 Investeringen ............................................................................................................................................................................... 118 Reserves en voorzieningen .................................................................................................................................................... 121 Geprognosticeerde balans ..................................................................................................................................................... 123 Jaarlijks terugkerende arbeidskosten .............................................................................................................................. 125 Kerngegevens ............................................................................................................................................................................. 126 EMU-saldo .....................................................................................................................................................................................127 Tabeloverzicht ............................................................................................................................................................................ 128 Programmabegroting 2024

Programmabegroting 2024

Financiële samenvatting In deze samenvatting geven wij inzicht in de ontwikkeling van de financiële positie van onze gemeente. Het meerjarig saldo uit de begroting 2023 is hiervoor het vertrekpunt. De wijzigingen ten opzichte van dit saldo worden in de programma’s toegelicht.

Financieel perspectief Het financieel perspectief is nagenoeg onveranderd ten opzichte van afgelopen jaar. Tot 2026 is de begroting sluitend, maar daarna ontvangen wij net als vele andere gemeenten onvoldoende rijksmiddelen om onze kosten te kunnen dekken. Daarom is deze begroting behoudend opgesteld en beperken we extra structurele uitgaven waar het kan. Vooralsnog verwachten we dat het rijk de gemeenten (voor een groot deel) gaat compenseren voor de tekorten. We volgen het rijksbeleid op de voet en blijven u informeren bij ontwikkelingen. Tabel 1 Financiële samenvatting - Financieel perspectief op hoofdlijnen Financieel perspectief op hoofdlijnen 2024

2025

2026

2027

Saldo primitief

- = nadeel, + is voordeel

230.782

751.733

-2.721.751

-4.599.313

Saldo meicirculaire 2023

750.749

-176.010

-581.732

507.822

Saldo Kadernota 2024

-15.000

-50.000

-30.000

-15.000

Saldo Bijstellingen

-49.273

274.712

624.333

280.128

Saldo Loon- en prijscompensatie

-780.353

-766.078

-855.958

-855.958

Totaal saldo

136.905

34.357

-3.565.108

-4.682.321

Kadernota Met de kadernota 2024 heeft uw raad besloten welke onderwerpen in de begroting opgenomen moeten worden. Deze zijn in onderstaande tabel opgenomen. Tabel 2 Financiële samenvatting - Kadernota 2024 Kadernota 2024 - = nadeel, + is voordeel, bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

0

-50

-30

-15

Dementie-vriendelijk IJsselstein

-31

-31

-31

-31

Dekking dementie-vriendelijk uit budget eenzaamheid

31

31

31

31

Borgen continuïteit Museum IJsselstein

Onderzoek één loket-gedachte

-15

0

0

0

Saldo Kadernota 2024

-15

-50

-30

-15

Bijstellingen Om onze begroting zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de werkelijkheid stellen we deze jaarlijks op verschillende punten bij. Dit kan bijvoorbeeld voortkomen uit gewijzigde of nieuwe wet- en regelgeving of en veranderende omstandigheden. Tabel 3 Financiële samenvatting - Bijstellingen Bijstellingen - = nadeel, + is voordeel, bedragen x € 1.000 Actualisatie investeringsplanning Dekking kapitaallasten Herinrichting Noord IJsseldijk 1

Programmabegroting 2024

2024

2025

2026

2027

148

286

201

-139

0

15

15

15

Bijstellingen - = nadeel, + is voordeel, bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

Bijstelling budget WSW beschut werken

-87

-4

0

0

Bijstelling controlekosten accountant

-30

-30

-30

-30

Uitvoering hondenbeleid

-20

0

0

0

Exploitatiekosten camera's

-12

-18

-18

-18

Bijstelling storting voorziening wegen

-69

-76

-76

-76

Bijstelling onderhoudsbudget OVL

-21

-21

-21

-21

Bijstelling prognose budget leerlingenvervoer

15

15

15

15

Bijstelling prognose inkomsten begraafplaatsen

-40

-40

-40

-40

Bijstelling prognose inkomsten paspoorten en ID-kaarten

175

0

0

0

Bijstelling prognose uitgaven paspoorten en ID-kaarten

-90

0

0

0

Bijstelling reserve groot onderhoud gebouwen

-75

-116

-95

-9 -22

Bijstelling exploitatie groot onderhoud gebouwen

90

68

63

Bijstelling onttrekking afvalreserve

-28

-21

-16

-16

Bijstelling budget uitkeringen BUIG

0

0

272

272

Bijstelling invoering toeristenbelasting naar 2025

-40

0

0

0

Bijstelling inkomsten Afvalstoffenheffing

625

551

623

619

Bijstelling indexatie afval (lasten)

0

0

0

0

Bijstelling indexatie riolering

-36

-36

-36

-36

Bijstelling inkomsten Rioolheffing

-66

-90

-90

-90

Bijstelling investering Lorentzlaan naar 2024 (was 2025)

-6

0

0

0

Impuls informatiebeleid

-45

0

0

0

Deelname aan integraal ruimtelijk perspectief via U10

-26

-26

-26

-26

Beheer/behoud cultuurhistorisch erfgoed

-30

0

0

0

Uitvoeringsprogramma kunst en cultuur

-100

0

0

0

Verhogen lokaal reïntegratiebudget

-95

-65

0

0

Aanbesteden financieel systeem

-120

-50

-50

-50

Beschutte werkplekken WSW

-43

-43

-43

-43

Herijking minimabeleid

-25

-25

-25

-25

Saldo Bijstellingen

-49

275

624

280

Loon- en prijscompensatie Jaarlijks indexeren we de prijsgevoelige budgetten om de stijgende kosten als gevolg van inflatie op te kunnen vangen. Hiervoor houden we de indexatie uit de meicirculaire van het gemeentefonds aan. Dit jaar was deze index 3%, maar werd daarnaast bij wijze van hoge uitzondering een inhaalslag van 1,5% voor 2022 gemaakt. Daarom hebben we de prijsgevoelige budgetten met 4,5% geïndexeerd, met uitzondering van de loonkosten en belastingen waar geen kostendekkendheid tegenover staat. Deze budgetten hebben we met 3% verhoogd. Voor de verbonden partijen hebben we de begrote kosten in de begroting opgenomen. Omdat de inflatiekosten buitengewoon hoog zijn, kunnen we deze niet volledig dekken uit de vergoeding die we hiervoor van het rijk ontvangen. Tabel 4 Financiële samenvatting - Loon- en prijscompensatie Loon- en prijscompensatie - = nadeel, + is voordeel, bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

Indexatie exploitatie

-1.232

-1.232

-1.232

-1.232

Indexatie verbonden partijen

-2.118

-2.118

-2.118

-2.118

Cao verhoging 2023

-663

-661

-675

-675

Vrijval stelpost loon- en prijscompensatie

3.232

3.244

3.168

3.168

Saldo Loon- en prijscompensatie

-780

-766

-856

-856

2

Programmabegroting 2024

Ontwikkeling Algemene reserve en weerstandsvermogen Tabel 5 Financiële samenvatting - Incidentele weerstandscapaciteit Incidentele weerstandscapaciteit Bedragen x € 1.000 Algemene reserve Saldo per begin van het boekjaar Geraamde mutaties via de reguliere exploitaties

2023

2024

2025

2026

2027

5.275

10.057

11.659

13.324

13.320

-746

290

1.528

-38

-4

Geraamde resultaat verkoop bedrijvenparkontwikkeling de Kroon Geraamde mutaties via de balans/resultaatbestemming

1.781

-

-

-

-

3.746

1.311

137

34

-3.565

Saldo per einde van het betreffende boekjaar

10.057

11.659

13.324

13.320

9.750

1.819

1.819

1.819

1.819

1.819

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Saldo per einde van het betreffende boekjaar

1.819

1.819

1.819

1.819

1.819

Totaal incidentele weerstandscapaciteit per eind boekjaar

11.876

13.478

15.143

15.139

11.570

Reserve decentralisaties Saldo per begin van het boekjaar Geraamde mutaties via de reguliere exploitaties Geraamde mutaties via de balans/resultaatbestemming

Het totaal van geïdentificeerde risico’s (zie totaal risico’s) voor 2024 bedraagt ca. € 5 mln. De beschikbare weerstandscapaciteit is per eind 2024 ca € 13,5 mln. waarmee de factor weerstandsvermogen op 2,7 komt. De factor weerstandsvermogen neemt vanaf 2027 af als gevolg van de sterk teruglopende rijksbijdrage, maar blijft boven de gewenste norm van 1,5.

Provincie en toezicht De provincie houdt via onze begroting en jaarrekening toezicht op de gemeentelijke financiële positie. Onderdeel van het toezicht is de controle of onze begroting ‘structureel sluitend’ is. Hierbij wordt beoordeeld of wij structurele lasten met structurele baten dekken. Dit geeft aan dat de structurele lasten, bij gelijkblijvende omstandigheden, ook op de langere termijn gedekt kunnen worden. Om aan de vereisten voor het minimale ‘repressieve’ begrotingstoezicht te voldoen moet de begroting minimaal structureel sluitend zijn in het eerste of laatste jaar. In de onderstaande tabel kunt u lezen dat onze begroting in 2024 structureel sluitend is en we hiermee aan de eis voldoen. In de financiële begroting vind u onder ‘Incidentele baten en lasten’ de uiteenzetting van het structurele saldo. Tabel 6 Financiële samenvatting - Structureel begrotingssaldo Structureel begrotingssaldo - = nadeel, + is voordeel, bedragen x € 1.000

2024

2025

2026

2027

Begrotingssaldo

137

34

-3.565

-4.682

Saldo incidentele baten en lasten

411

120

30

15

Totaal

548

154

-3.535

-4.667

3

Programmabegroting 2024

Leeswijzer De begroting is opgebouwd uit twee delen. De beleidsbegroting en de financiële begroting.

Beleidsbegroting Vanaf pagina 5 zijn de programma’s opgenomen. De (verplichte) paragrafen zijn opgenomen vanaf pagina 40. Per programma wordt de volgende indeling gehanteerd:

Wat willen we bereiken in de bestuursperiode 2022-2026? Hier gaan we in op de beoogde effecten van het programma. Deze effecten sluiten aan bij het coalitieprogramma en blijven gedurende de coalitieperiode hetzelfde.

Wat zijn de speerpunten in 2024? De speerpunten voor 2024 worden weergegeven en vertaald in acties die we in dit jaar uitvoeren. Deze worden opgenomen in de kwartaalrapportages. De rapportages geven aan in welke mate we op weg zijn naar het resultaat. Alle gemeenten zijn verplicht een vaste set beleidsindicatoren op te nemen in de begroting. Bij sommige programma’s nemen we naast de verplichte beleidsindicatoren ook overige indicatoren en kengetallen op. Dit zijn indicatoren die specifiek betrekking hebben op ons eigen beleid. In 2024 gaan we onze speerpunten en indicatoren verder specificeren. We willen hierbij samen met de auditcommissie optrekken en de resultaten in de begroting 2025 verwerken.

Wat mag het kosten? Het meerjarig financieel beeld toont de lasten en baten van het programma. Het verschil tussen de nieuwe begroting en de actuele begroting van het voorgaande jaar wordt toegelicht. Hierbij betekent: Een + voor het getal een toename van de baten of daling van de uitgaven; Een – voor het getal een daling van de baten of toename van de uitgaven. Aan het slot van elk programma zijn, indien van toepassing, de verplichte beleidsindicatoren opgenomen. Bij de verplichte beleidsindicatoren wordt een vergelijking gemaakt tussen de cijfers van IJsselstein en die van de groep gemeenten tussen 25.000 en 50.000 inwoners. Dit vergroot de vergelijkbaarheid. Tegelijkertijd moet er rekening mee worden gehouden dat ook deze groep gemeenten qua structuur en omgeving zeer divers is.

Financiële begroting Vanaf pagina 110 is de financiële begroting opgenomen. Hier staan onder andere het overzicht van baten en lasten, het overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld, de uiteenzetting van de financiële positie en kerngegevens.

4

Programmabegroting 2024

Beleidsbegroting

5

Programmabegroting 2024

Bestuur en organisatie - programma 1 Omschrijving programma Dit programma gaat over de relatie tussen de inwoners van de gemeente en het gemeentebestuur en de manier waarop het gemeentebestuur daaraan vorm en inhoud geeft. Het besturen van de gemeente is in handen van de raad, het college en de burgemeester. De raad wordt direct gekozen door de inwoners en is daardoor een vertegenwoordiging van die inwoners. De (leden van de) raad en raadscommissies worden ambtelijk ondersteund door de griffie. De raad stelt de hoofdlijnen van het beleid vast, het college en (soms) de burgemeester voeren het beleid uit. De raad controleert of en in welke mate de gemaakte afspraken zijn nagekomen. Het college en de burgemeester hebben ook eigen (wettelijke) taken. Het beleid dat daarmee samenhangt bepaalt het college en de burgemeester zelf. De raad mag het college of de burgemeester daar vragen over stellen. De ambtelijke organisatie ondersteunt en adviseert het gemeentebestuur (raad, college en burgemeester). Dit programma heeft een relatie met de volgende thema’s uit het coalitieakkoord 2022-2026: Bestuur en organisatie Financiën Veiligheid Dienstverlening, communicatie, participatie Regionale samenwerking

1. Wat willen we bereiken in de bestuursperiode 2022-2026? Het rapport ‘Toekomstperspectief IJsselstein 2040’ beschrijft hoe IJsselsteiners aankijken tegen de thema’s identiteit, wonen en leven, voorzieningen, ondernemen, scholing, duurzaamheid en mobiliteit. Dit is bruikbaar om te bepalen welk scenario past bij de wijze waarop de gemeente haar taken uitvoert en hoe ze daarbij samenwerkt in de stad, de regio en met andere partners. Uitgangspunt is een zelfstandig IJsselstein dat samenwerkt met andere gemeenten als dit nadrukkelijk meetbare voordelen oplevert. Onze eigenheid en het behoud van onze prachtige voorzieningen tegen een (relatief) gelijkblijvende belastingdruk staan voorop. Op basis van het Inrichtingsplan IJsselstein 2019 startte IJsselstein met de opbouw van een slagvaardige ambtelijke organisatie. De eerste jaren lag het accent vooral op het opbouwen van de nieuwe organisatie en het op orde brengen van de basis. De kernwaarden ‘klantgericht, betrokken, samenwerken en verantwoordelijk’ stonden en staan daarbij nog steeds centraal. In het kader van de organisatieontwikkeling gaan we de basis verder op orde brengen (borgen) en uitbouwen. Daarbij krijgt de relatie tussen de gemeentelijke organisatie, het gemeentebestuur (raad, college, burgemeester), de inwoners, de ondernemers en de organisaties in de gemeente extra aandacht.

‘Gemeente IJsselstein klaar voor de toekomst. Huishoudboekje duurzaam op orde.’

6

Programmabegroting 2024

De ambtelijke organisatie (GIJS genoemd) heeft te maken met een steeds meer uitbreidend takenpakket. De rijksoverheid wijst de gemeente taken toe, vaak met onvoldoende financiële middelen. Ook moet de gemeente een bijdrage leveren aan landelijke opgaven zoals de energietransitie, de woningbouwopgave, de opvang van vluchtelingen en de uitvoering van de Omgevingswet. Dit heeft gevolgen voor de werklast/werkdruk van de medewerkers. Om goed in te kunnen blijven spelen op de extra taken en opgaven, en die accuraat en snel kunnen oppakken en uitvoeren, willen we als goed werkgever, investeren in de capaciteit en kwaliteit van onze ambtelijke organisatie. We vinden het belangrijk dat de medewerkers met plezier in de GIJS-organisatie werken.

Financiën We geven we niet meer geld uit dan we binnenkrijgen. Bij de start van deze coalitie was de

jaarbegroting en de meerjarenbegroting sluitend. Inmiddels weten we dat het ravijnjaar 2026 en 2027 niet sluitend is door een enorme daling van de algemene uitkering. Het financieel meerjarig perspectief van de gemeente bevat daardoor veel onzekerheid. Ook zien we op zichzelf staande ontwikkelingen die mogelijk ons saldo gaan beïnvloeden.

Bij de uitvoering van ons beleid staan we voor de opgave om duurzaam financieel gezond te blijven. Lastenverzwaring mag niet meer zijn dan indexering en/of inflatiecorrectie. Doorberekende diensten zijn in principe (maximaal) kostendekkend. De prioriteiten voor deze collegeperiode liggen bij het realiseren van ons woningbouwprogramma en een reële begroting voor het sociaal domein. Daar wordt extra in geïnvesteerd. Ruimte voor nieuw beleid wordt gevonden door keuzes en prioriteiten in het bestaand beleid te maken.

Regionale samenwerking Onze gemeente werkt veel samen. We participeren in gemeenschappelijke regelingen zoals de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU), Veiligheidsregio (VRU), Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst regio Utrecht (GGDrU), Werk en Inkomen Lekstroom (WIL), Belastingsamenwerking Rivierenlanden (BSR), Regionaal Historisch Centrum Rijnstreek en Lopikerwaard (RHC) of Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN). En in andere samenwerkingsverbanden, zoals de U-10 netwerkorganisatie, de regionale Backoffice Lekstroom (sociaal domein) en het inkoopbureau Midden Nederland (IBMN). Daarnaast zijn publieke taken ondergebracht bij stichtingen, vennootschappen en andere samenwerkingsvormen en besteden we opdrachten uit aan externe partijen.

Dienstverlening, communicatie, participatie Wij stellen inwoners, ondernemers en organisaties voorop. We gaan onze dienstverlening verder verbeteren waarbij de menselijke maat leidend blijft . “Ja, tenzij …” is onze standaard reactie bij contacten met de IJsselsteiners. Bewoners kennen hun buurt of wijk het beste. Zij weten wat er leeft. Ondernemers kijken altijd vooruit om elke kans op verbetering aan te pakken en organisaties zijn door gebundelde krachten sterk. Wij geloven in de kracht en de creativiteit van de samenleving en het eigen initiatief. Wij willen dat inwoners, ondernemers en organisaties meepraten en meebeslissen op initiatieven die hen raken en initiatieven die zij zelf ontplooien. Door taken los te laten en een sterke samenwerkingspartner te zijn werken we samen aan oplossingen met een breed draagvlak. Dát is de houding, die we in onze herijkte, participatieve werkwijze zullen leren aannemen en waarmee we na de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaan werken.

Cybercriminaliteit De gemeente moet als organisatie alert zijn op cybercriminaliteit. De gemeente beschikt over zeer veel data van inwoners en medewerkers. Wij vinden het van groot belang dat privacygevoelige gegevens goed worden beschermd en dat de gemeente zoveel als mogelijk voldoet aan het beveiligingsniveau van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO 2.0).

7

Programmabegroting 2024

2. Wat zijn de speerpunten in 2024? Tabel 7 Programma 1 - Speerpunten 2024 SPEERPUNT

DIT GAAN WE DOEN

DIT WILLEN WE BEREIKEN

Efficiënter werken

Uitvoeren LEAN-trajecten.

Werkproces(sen) zoveel mogelijk ontdoen van overbodige stappen in met name bedrijfsvoeringsprocessen.

Het gebruik van één normenkader en daarmee het versterken van de informatieveiligheid binnen de gemeente.

Uitvoering geven aan de verbeteracties komende uit het jaarlijkse actieplan.

Binnen de overheid veilig samenwerken en gegevens veilig kunnen uitwisselen.

Meer inkomsten genereren

Onderzoeken mogelijke extra inkomstenbronnen.

Inzicht in en benutten van extra inkomstenbronnen.

Meer tevreden inwoners, ondernemers en organisaties over klantcontact en dienstverlening.

Uitvoeren meting (periodiek) klanttevredenheidsonderzoek.

Inzicht in klanttevredenheid en mate waarin we voldoen aan servicenormen.

Eenvoudiger melden van opmerkingen/klachten openbare ruimte.

Implementatie webapplicatie en monitoren meldingen openbare ruimte.

Inzicht in mogelijkheden van afhandeling meldingen openbare ruimte.

Uitbreiden dienstverlening burgerzakenproducten.

Contracteren partij voor thuisbezorging van waardedocumenten.

Mogelijk maken om identiteitsbewijzen (paspoort en ID-kaart) thuis te bezorgen tegen betaling.

Ervaring opdoen met de herijkte participatieve werkwijze

Stapsgewijs invoeren van de werkwijze met duidelijke startnotities en spelregels en hanteren van de Handreiking Omgevingsdialoog voor Initiatiefnemers in het kader van de Omgevingswet.

Kwalitatief betere besluitvorming rond projecten door (groepen) inwoners vroegtijdig te betrekken bij beleid en projecten.

Prestatie-indicatoren BBV-beleidsindicatoren Niet van toepassing op dit programma.

8

Programmabegroting 2024

3. Wat mag het kosten? Tabel 8 Programma 1 - Wat mag het kosten 1. Bestuur en organisatie

Begroting 2023 Aanpassingen na wijziging 2023 - 2024

Begroting 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Lasten

2.597.439

153.790

2.751.229

2.661.265

2.654.799

2.662.980

Baten

439.879

176.351

616.230

441.230

441.230

441.230

Saldo voor mutaties reserves

2.157.560

-22.561

2.134.999

2.220.035

2.213.569

2.221.750

0

0

0

0

0

0

Onttrekking aan reserves

48.188

-40.000

8.188

8.188

8.188

8.188

Saldo na mutaties reserves

2.109.372

17.439

2.126.811

2.211.847

2.205.381

2.213.562

Toevoeging aan reserves

Tabel 9 Programma 1 - Toelichting belangrijkste afwijkingen Onderwerp Toelichting aanpassingen Bestuur en organisatie

Aanpassing begrote lasten 2024 t.o.v. 2023

Aanpassing begrote baten 2024 t.o.v. 2023

De verwachting is dat er in 2024 meer paspoorten en ID-kaarten worden uitgegeven dan in 2023. Dit omdat de geldigheidsduur van veel paspoorten en ID-kaarten in 2024 verlopen. Bijstelling budget voor de bijdrage aan de VNG en U10.

-90.000

186.351

Verkiezingen

In 2023 waren dubbele verkiezingen en extra coronamaatregelen begroot. In 2024 komen deze extra kosten naar verwachting niet terug.

38.177

Accountant

Doordat er steeds meer specifieke uitkeringen vanuit het rijk worden toegekend zijn de controlekosten van de accountant hoger geworden dan was voorzien bij de aanbesteding.

-33.103

Toelichting afwijkingen voor bestemming Paspoorten en ID-kaarten

Indexatie

Totaal verschil saldo voor bestemming

-72.849

-157.775

186.351

0

-40.000

-157.775

146.351

Toelichting afwijkingen reserve mutaties Uitgestelde prestaties

In 2023 zijn diverse uitgestelde prestaties aan de reserve Uitgestelde prestaties onttrokken.

Totaal verschil saldo na bestemming

Verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar pagina 71. Inkoopbureau Midden Nederland (IBMN) Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Vitens

9

Programmabegroting 2024

Kaderstellende documenten Coalitieakkoord 2022 - 2026 Inrichtingsplan IJsselstein 2019 Rapport Toekomstperspectief IJsselstein 2040 Gemeentebeleidsmonitor 2021 Verordening regelende de procedures op het gebied van burgerparticipatie in de gemeente IJsselstein 2003 Beleidsplan Burgerparticipatie en de participatieladder 2011 Nota Participatiebeleid 2019 Plan van aanpak participatieve werkwijze 2021 Visie op dienstverlening 2022 Nota Verbonden partijen 2023

10

Programmabegroting 2024

Openbare orde en veiligheid programma 2 Omschrijving programma Het programma Openbare Orde en Veiligheid richt zich op veiligheid als een van de kerntaken van de gemeentelijke overheid. Deze kerntaak kan niet zonder een integrale aanpak wat verwoord is in het integraal veiligheidsbeleid. Wij ondernemen bij de aanpak van de veiligheidsthema’s op alle onderdelen van de veiligheidsketen actie. De veiligheidsketen bestaat uit pro-actie, preventie, preparatie, repressie en nazorg. Daarbij stimuleren wij burgers, bezoekers, ondernemers en veiligheidspartners om vanuit hun eigen verantwoordelijkheid bij te dragen aan de veiligheid binnen de gemeente. Dit programma heeft een relatie met de volgende thema’s uit het coalitieakkoord 2022-2026: Veiligheid Leefomgeving/openbare ruimte Welzijn en sport

1. Wat willen we bereiken in de bestuursperiode 2022-2026? Samen zijn we verantwoordelijk voor een veilig IJsselstein. De gemeente, politie, inwoners, ondernemers en organisaties werken samen aan een veilig en leefbaar IJsselstein. Inwoners en bezoekers van onze stad moeten onbezorgd over straat kunnen lopen; geen donkere paden en lanen; goed beveiligde bedrijventerreinen, cameratoezicht op hotspots tegen overlast en hulpverleners met een goede uitrusting en goed materieel. Ook aandacht voor cybercriminaliteit is belangrijk, want criminelen verleggen steeds meer hun werkveld naar het internet. We willen inwoners bewust maken van de gevaren op het internet zodat zij minder snel het slachtoffer worden van deze vorm van criminaliteit.

‘Een veilige woon- en leefomgeving voor onze inwoners, ondernemers en bezoekers.’

2. Wat zijn de speerpunten in 2024? Tabel 10 Programma 2 - Speerpunten 2024 SPEERPUNT

DIT GAAN WE DOEN

DIT WILLEN WE BEREIKEN

We introduceren het ‘Ouderweet project’ waarbij ouders worden geconfronteerd met het overlast gevende gedrag van hun kind

Verkenning implementatie ‘Ouder weet project’ in de groepsaanpak.

Betrokken ouders die een bijdrage kunnen leveren in het tegengaan van overlast door hun kinderen.

Samen met onze partners voorlichting geven aan inwoners over digitale criminaliteit (cybercriminaliteit).

We stimuleren en jagen beschikbare interventies ter ondersteuning van inwoners aan. We leren van beproefde interventies uit andere regio’s.

Verbeterde kennis bij inwoners over digitale criminaliteit en onveiligheid.

11

Programmabegroting 2024

Prestatie-indicatoren a. BBV-beleidsindicatoren Tabel 11 Programma 2 - BBV-beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicator

Gemiddelde van gemeenten met grootte IJsselstein tussen 25.000 en 50.000 inwoners

Eenheid

Tijdvak data

Verwijzingen Halt

11

8

Aantal per 1.000 jongeren

2022

Winkeldiefstallen

11,37

12,27

Aantal per 10.000 inwoners

2022

Geweldsmisdrijven

99

Gegevens niet beschikbaar Aantal per 1.000 inwoners

Diefstallen uit woning

6,88

11,89

Aantal per 10.000 inwoners

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

31,41

32,85

Aantal per 10.000 inwoners

2022 2022 2022

b. Overige indicatoren en kengetallen Tabel 12 Programma 2 - Overige indicatoren en kengetallen ONDERWERP

GEWENST RESULTAAT

DOEL 2024

Realiseren Jongerenontmoetingsplek (JOP)

Realisatie extra JOP

1

3. Wat mag het kosten? Tabel 13 Programma 2 - Wat mag het kosten Begroting Aanpassingen 2. Openbare orde en veiligheid 2023 na 2023 - 2024 wijziging Lasten

3.660.071

35.488

Baten

0

0

3.660.071

35.488

Saldo voor mutaties reserves

Begroting 2024

Raming 2026

Raming 2027

3.695.559 3.666.488 3.676.036

3.776.467

0

Raming 2025

0

0

0

3.695.559 3.666.488 3.676.036

3.776.467

Toevoeging aan reserves

22.483

0

22.483

22.483

22.483

22.483

Onttrekking aan reserves

59.603

-32.551

27.052

3.274

14.035

112.129

Saldo na mutaties reserves

3.622.951

68.039

12

3.690.990 3.685.697 3.684.484 3.686.821

Programmabegroting 2024

Tabel 14 Programma 2 - Toelichting belangrijkste afwijkingen Onderwerp Toelichting aanpassingen Openbare orde en veiligheid

Aanpassing begrote lasten 2024 t.o.v. 2023

Aanpassing begrote baten 2024 t.o.v. 2023

Toelichting afwijkingen voor bestemming Bijdrage VRU

De verhoging van de bijdrage is de doorberekening van de indexering.

-85.000

Groot onderhoud

De begrote kosten voor groot onderhoud fluctueren jaarlijks. In 2024 zijn de verwachte onderhoudskosten voor de brandweerkazerne lager dan in 2023.

34.092

Totaal verschil saldo voor bestemming

-50.908

0

Toelichting afwijkingen reserve mutaties -

Geen significante afwijkingen.

Totaal verschil saldo na bestemming

-

-

-50.908

0

Verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar pagina 71. Veiligheidsregio Utrecht (VRU)

Kaderstellende documenten Coalitieakkoord 2022 - 2026 Integraal Veiligheidsplan 2023 – 2026 Algemene Plaatselijke Verordening (APV) Gemeentebeleidsmonitor 2021 Programmabegroting 2023 VRU Regionaal Crisisplan 2020 – 2023 VRU

13

Programmabegroting 2024

Wonen en ruimte - programma 3 Omschrijving programma Het programma Wonen en Ruimte gaat over wonen en de ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente IJsselstein; op het zo goed mogelijk voorzien in de woningbehoefte van (toekomstige) inwoners. Centraal in het ruimtelijk beleid staat de coördinatie van gemeentelijke en particuliere initiatieven met het oog op de ruimtelijke consequenties. Het programma Wonen en Ruimte richt zich voorts op het verbeteren van het verblijfsklimaat in woongebieden; verkeersveiligheid; mobiliteit, bereikbaarheid en het verbeteren van de verkeersstructuur. Het programma omvat verder het versterken van de economische infrastructuur de vitaliteit van de stad. Ook het in stand houden en verder verbeteren van een duurzame, veilige en gezonde woon- en werkomgeving met een zo laag mogelijke belasting voor het milieu en toekomstige generaties valt binnen de reikwijdte van dit programma. Dit programma heeft een relatie met de volgende thema’s uit het coalitieakkoord 2022-2026: Wonen Mobiliteit Verkeersveiligheid Duurzaamheid Leefomgeving/openbare ruimte Economie, recreatie en toerisme

1. Wat willen we bereiken in de bestuursperiode 2022-2026? Wonen IJsselstein is een fijne stad om in te wonen. Mooie groene woonwijken die als een schil om onze historische binnenstad liggen. Een stad met alle moderne voorzieningen die we ons kunnen wensen; een stad die bruist van de activiteiten en een stad waar de sociale samenhang groot is. IJsselstein is een stad voor alle IJsselsteiners. Aan inwoners die aan onze stad hebben gebouwd en in de seniorenfase zijn beland, willen wij een plek bieden waar zij zich thuis blijven voelen en zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven functioneren. Jong volwassenen die opgegroeid zijn in IJsselstein en graag een volgende stap in hun leven willen zetten willen wij de gelegenheid bieden om in IJsselstein op zichzelf te gaan wonen. De woningmarkt in IJsselstein en in de regio Utrecht is overspannen. De vraag naar huizen is vele malen groter dan het aanbod. In de Woonvisie 2019-2030 heeft de gemeenteraad vastgesteld dat IJsselstein voor het jaar 2030 2.500 nieuwe woningen wil bouwen in de huur- en koopsector. Daarbij is aandacht voor andere woningtypen en woonconcepten zoals toekomstbestendige (levensloopbestendige en duurzame) woningen, woonzorgvoorzieningen en bijzondere woonvormen. Dit beleid zetten wij intensief voort.

‘Creatief en innovatief aan de slag met de Woonvisie.’

Bouwen doen we om in de woonbehoefte te voorzien én, ook heel belangrijk, om onze stad vitaal te houden. Winkels, scholen, sportparken, verenigingen, openbaar vervoer hebben bestaansrecht als daar gebruik van wordt gemaakt. Het inwoneraantal is van groot belang voor de toekomst van onze mooie stad IJsselstein.

14

Programmabegroting 2024

Mobiliteit IJsselstein wil groeien met 2.500 woningen. Bedrijventerreinen hebben behoefte aan meer ruimte en de aanleg van bedrijventerrein De Kroon wordt realiteit. De regio rondom Utrecht stad groeit met de bouw van woningen en de verwachting is een enorme toename van arbeidsplaatsen. Hoe verhoudt dit zich tot de mobiliteit in IJsselstein? Hoe vermijden we files om de stad in en uit te kunnen rijden? Hoe voorkomen we geluidsoverlast en de uitstoot van fijnstof? Hoe stimuleren we elektrisch autorijden? Hoe vergroten we de verkeersveiligheid en hoe houden we onze historische binnenstad aantrekkelijk? Het mobiliteitsplan: ‘IJsselstein, gezond op weg naar 2030’ geeft antwoorden op deze vragen. Wij willen onder andere uitvoering geven aan de rode draad uit dit mobiliteitsplan: een omslag in het gedrag van de reiziger. Door het stimuleren en faciliteren van goede alternatieven kunnen inwoners ook kiezen voor een deelauto, de fiets en/of vaker gebruik maken van het openbaar vervoer. Daarbij is aandachtspunt dat IJsselsteiners in elke levensfase zo zelfstandig mogelijk kunnen reizen.

Verkeersveiligheid Te voet, op de fiets, met het openbaar vervoer of in de auto: iedereen neemt deel aan het verkeer. Je leert de verkeersregels aan de hand van je ouders, je fietsexamen voor het verkeersdiploma op de basisschool en eventueel later het theorie-examen als je opgaat voor je rijbewijs. Toch is hiermee de veiligheid in het verkeer niet vanzelfsprekend. Bijvoorbeeld door veel verkeersdeelnemers waardoor het erg druk kan zijn, onduidelijke voorrangssituaties of onoverzichtelijke kruisingen. Elk ongeluk is er één teveel. Wij gaan, zeker in de omgeving van scholen en sportaccommodaties, zoeken naar veilige oplossingen.

Duurzaamheid Nederland heeft het Klimaatakkoord van Parijs in 2015 mede ondertekend. Dit betekent dat we met elkaar de schouders er onder moeten zetten om de doelstellingen te realiseren. De afgelopen jaren is er met inwoners, ondernemers en belangenverenigingen veel gesproken. Samen zijn beleidsstukken (zoals de Regionale Energie Strategie en de Transitievisie Warmte) opgesteld die de basis vormen voor de toekomst. Duurzaamheid is niet van vandaag of morgen. Samen moeten we de koers vasthouden, een werkagenda opstellen, structurele budgetten vaststellen en grote en belangrijke vervolgstappen zetten om in te zetten op energiebesparing. Dat wat je niet gebruikt, hoef je ook niet op te wekken. We kiezen voor duurzame energie om IJsselstein groen en ecologisch sterk te houden.

‘Een economisch vitaal IJsselstein.’

Leefomgeving /openbare ruimte IJsselsteiners wonen en leven met veel plezier in onze stad. Zowel in de Veiligheids- en Leefbaarheidsmonitor 2021 als in het Toekomstperspectief spreken inwoners hun tevredenheid uit. Inwoners waarderen vooral het groene karakter van de woonwijken. Om hiervan te kunnen genieten is het belangrijk dat de openbare ruimte op orde (schoon, heel en veilig) is. We versterken het groene karakter van IJsselstein. Veel inwoners voelen zich betrokken bij de buurt waarin zij wonen. Zij geven aan graag een bijdrage te leveren aan de (verbetering van) de leefbaarheid in hun buurt. Samen maken we de wijk! We betrekken jongeren actief bij onze plannen.

Economie, recreatie en toerisme IJsselstein heeft zich in meer dan 700 jaar ontwikkeld tot een welvarende stad. Altijd waren er mensen met een ondernemende geest om nieuwe innovatieve ideeën tot ontwikkeling te brengen. Anno 2022 zijn IJsselsteinse bedrijven (zowel in het midden- en kleinbedrijf als ook in het grootbedrijf) actief in verschillende bedrijfstakken. Zij voeren hun activiteiten uit vanaf bedrijventerreinen en de binnenstad. Deze bedrijven vervullen een belangrijke economische functie in onze stad. Bedrijven, ondernemingen en winkeliers zorgen voor werkgelegenheid, houden onze stad vitaal en zijn een belangrijke 15

Programmabegroting 2024

gesprekspartner voor het realiseren van maatschappelijke doelen. Bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid en de positie van kwetsbare groepen in relatie tot de arbeidsmarkt. Voor ons is het dan ook vanzelfsprekend ondernemers zoveel mogelijk te steunen. En ruimte te bieden door het dereguleren en schrappen van overbodige procedures. De economie van morgen vraagt dat wij samen met alle ondernemers werken aan het actualiseren van de Economische Visie. IJsselstein is een aantrekkelijke stad om je vrije tijd door te brengen. De monumentale binnenstad is een trekpleister voor inwoners en toeristen die geïnteresseerd zijn in geschiedenis. Tegelijkertijd is er in de binnenstad een gevarieerd aanbod van winkels en horeca. IJsselstein is met de grootste fruitbomencollectie van Europa uniek. En het groene buitengebied is aantrekkelijk om fiets,- kano of skeelertochten te maken. De evenementenkalender laat zien dat er in IJsselstein altijd iets te doen is. Recreatie en Toerisme zijn belangrijk voor de leefbaarheid. Het genereert inkomsten en werkgelegenheid. Dit draagt bij aan de toekomstbestendigheid van onze voorzieningen. Inwoners hebben hier profijt van. Met de slogan ‘Blij u te ontmoeten! van Stadsmarketing IJsselstein, stimuleren wij dat recreëren op ruime schaal mogelijk is én dat toeristen graag naar IJsselstein komen.

2. Wat zijn de speerpunten in 2024? Tabel 15 Programma 3 - Speerpunten 2024 SPEERPUNT

DIT GAAN WE DOEN

DIT WILLEN WE BEREIKEN

Inzicht geven in processen voor ruimtelijke projecten

Heldere, eenduidige processtappen voor ruimtelijke projecten definiëren en communiceren.

Voor ruimtelijke projecten is voor inwoners inzichtelijk in welke fase het project zich bevindt.

Woningbouw mogelijk maken, faciliteren en realiseren: Paardenveld Noord

Uitvoering geven aan in 2023 vastgestelde ontwikkelingsplan.

Vertaling ontwikkelingsplan naar concrete woningbouwplannen.

Woningbouw mogelijk maken, faciliteren en realiseren: Lagebiezen

start planologische procedure, concept grondexploitatie, start uitgifte.

Voorontwerp omgevingsplan/ omgevingsprocedure, concept aanbestedingsstrategie.

Woningbouw mogelijk maken, faciliteren en realiseren: Europakwartier

Participatie doorlopen en planologische procedure starten.

Voorlopig ontwerp voor ongeveer 120 woningen.

Woningbouw mogelijk maken, faciliteren en realiseren: Kromme IJsselpark

Nader onderzoek en opstellen randvoorwaarden (Nota van uitgangspunten).

Inzicht in haalbaarheid en ontwikkelmogelijkheden.

Woningbouw mogelijk maken, faciliteren en realiseren: Parallelweg

Meewerken aan planologische procedure.

Voorlopig ontwerp voor ca. 70-80 woningen.

Initiatieven derden woningbouw faciliteren: overige locaties

Inspelen op initiatieven en bevorderen woningbouw op basis van de mogelijkheden die de Nota grondbeleid biedt.

Woningbouwplannen van initiatiefnemers mogelijk maken.

16

Programmabegroting 2024

SPEERPUNT

DIT GAAN WE DOEN

DIT WILLEN WE BEREIKEN

Experimenteren met woonvormen

Opstellen inventarisatie wat kansrijke initiatieven zijn, waaronder woningsplitsing en woningdelen.

Potentiële locaties, doelgroepen, behoefte, haalbaarheid en benodigde kaders en beleidsregels in beeld.

Verbeteren verkeersveiligheid en bereikbaarheid binnenstad.

Uitvoeringsagenda binnenstad waaronder verkeersveiligheid en bereikbaarheid uitvoeren.

Uitvoering geven aan Uitvoeringsagenda binnenstad.

Snellere OV-verbindingen in en met de regio

Meewerken aan opstellen Uitvoeringsagenda van de OV netwerkvisie voor de Lopikerwaard en HOV Zuidlob.

Samenwerken met provincie en regio aan verbetering OV-netwerk.

Snellere fietsverbindingen in en met de regio

Uitvoering snellere fietsverbinding via Nedereindse Plas.

Stimuleren meer regionale ritten met de fiets.

Aanpakken knelpunten verkeersveiligheidsanalyse

Uitvoering geven aan de verkeersveiligheidsanalyse. Dit gaat om de Nederlandlaan, gedeelte Noord IJsseldijk tot aan komgrens en de Touwlaan.

Zichtbare verbeteringen (uitvoering) in de verkeersveiligheid.

Reduceren CO2-uitstoot

Maken uitvoeringsprogramma klimaatakkoord. Inzetten op minder autokilometers door bedrijvenaanpak GoedopWeg.

Besluit uitvoeringsprogramma klimaatakkoord. Beperken CO2 uitstoot.

Versterken regie openbare ruimte.

Opstellen en uitvoeren Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR), waaronder het maai-, bomen- en snoeibeleid.

Vastgesteld Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) en bomenbeleid.

Verbeter de binnenstad 2.0

Uitvoering geven aan projecten die voortvloeien uit Toekomstbeeld Binnenstad (verbeter de binnenstad 2.0).

Toekomstbestendige binnenstad.

Klimaatbestendig IJsselstein

Uitvoering geven aan visie klimaatadaptatie.

Het stapsgewijs realiseren van een klimaatadaptieve openbare ruimte en het stimuleren van een klimaatadapatieve inrichting op private terreinen.

Werken met de Omgevingswet

17

Nieuwe werkwijzen onder Omgevingswet toepassen en verbeteren. Werken aan wijziging Omgevingsplan.

Programmabegroting 2024

Voldoen aan Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). Basis voor wijziging omgevingsplan. Wenselijke initiatieven blijven faciliteren.

SPEERPUNT

DIT GAAN WE DOEN

DIT WILLEN WE BEREIKEN

Economische visie

Vaststellen economische visie, uitvoering visie middels uitvoeringsagenda.

Economische groei, innovatie en verduurzaming vanuit lokale kracht. Werkgelegenheid behouden en uitbreiden door samenwerking tussen onderwijs, werk en inkomen en het bedrijfsleven. Florerende binnenstad en wijkcentra.

Stimuleren opwek energie door zonnepanelen op daken van bedrijven.

Plan van aanpak opstellen en uitwerken.

Eigenaren stimuleren en faciliteren om meer duurzame energie op te wekken met zonnepanelen.

Strategie voor uitwerken transitievisie Warmte Uitwerken transitievisie Warmte

Opstellen strategie, gericht op vertaling transitievisie Warmte op wijkniveau en generieke maatregelen.

Toewerken naar concrete stappen om in de gebouwde omgeving minder energie te gebruiken en van het gas af te gaan.

Actualiseren woonvisie

Voorbereiden bijstellen van beleid op basis van nieuw onderzoek en recent vastgestelde (bovenlokale) beleidskaders.

Voorbereidingen voor woonvisie 2025-2035.

Prestatieafspraken Wonen en Zorg

Maken van afspraken met de woningcorporatie en zorgpartijen over de beschikbaarheid en het realiseren van voldoende woonruimte.

Passende woonruimte voor aandachtsgroepen.

Actualiseren Huisvestingsverordening

Doorvertaling wetswijzigingen en lokale beleidskeuzes ten aanzien van woonruimteverdeling.

Borgen van de beschikbaarheid en toegankelijkheid van betaalbare woonruimte.

Soortenmanagementplan

Opstellen soortenmanagementplan.

Behoud en versterken biodiversiteit; woningeigenaren in staat stellen hun woning te isoleren,, beperken procedures bij investeringen in de openbare ruimte en woningbouw ontwikkelingen.

Aanpak Energiebesparing

Programma met maatregelen gericht op energiebesparing en energiearmoede.

Energiebesparing in de gebouwde omgeving waar iedereen aan mee kan doen.

18

Programmabegroting 2024

Prestatie-indicatoren a. BBV-beleidsindicatoren Tabel 16 Programma 3 - BBV-beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicator

Functiemenging

IJsselstein

50,7

Gemiddelde van gemeenten met grootte tussen 25.000 en 50.000 inwoners

Eenheid

Tijdvak data

53,8

%

2022

Vestigingen (van bedrijven)

161,1

174,1

Aantal per 1.000 inwoners in 2022 de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

Omvang huishoudelijk restafval

(jaar 2022) 162,5

(jaar 2021) 167

Kg/inwoner 2022

Hernieuwbare elektriciteit

14,3

33,2

%

2021

Gemiddelde WOZ-waarde woningen

402

369

x € 1.000

2023 2022

Nieuw gebouwde woningen

6,4

9,3

Aantal per 1.000 woningen

Demografische druk

72,50%

70,3%

%

2023

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

697

(prov Utrecht) 937

euro

2023

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

1068

(prov Utrecht) 1020

euro

2023

b. Overige indicatoren en kengetallen Tabel 17 Programma 3 - Overige indicatoren en kengetallen ONDERWERP Woningbouwopgave: Aantal woningen in de planning (aantal waarover een besluit over aantallen is genomen door college dan wel raad). Duurzaamheid: Percentage gebouwen met zonnepanelen

Klimaatadaptie: aantal schoolpleinen vergroend

19

GEWENST RESULTAAT COALITIEPERIODE 1000

250

40%

32%

3

1

Programmabegroting 2024

DOEL 2024

3. Wat mag het kosten? Tabel 18 Programma 3 - Wat mag het kosten Begroting Aanpassingen 3. Wonen en ruimte 2023 na 2023 - 2024 wijziging Lasten

26.968.981

Baten

15.677.294

-532.513

Saldo voor mutaties reserves

11.291.687

Toevoeging aan reserves

Begroting 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

-2.236.451 24.732.530 28.647.649 24.365.470 24.371.329 15.144.781 20.036.441

14.527.960 14.524.734

-1.703.938

9.587.749

8.611.208

9.837.510

9.846.595

523.267

320.783

844.050

1.612.831

61.977

61.977

Onttrekking aan reserves

2.050.213

-1.704.274

345.939

1.049.495

171.286

135.831

Saldo na mutaties reserves

9.764.741

321.119 10.085.860

9.174.544

9.728.201

9.772.741

Tabel 19 Programma 3 - Toelichting belangrijkste afwijkingen Onderwerp Toelichting aanpassingen Wonen en ruimte

Aanpassing begrote lasten 2023 t.o.v. 2024

Aanpassing begrote baten 2023 t.o.v. 2024

-256.050

121.754

Toelichting afwijkingen voor bestemming Indexatie Personeelslasten Uitgestelde prestaties

Actualisatie grexen Rente en afschrijvingen Subsidie energiearmoede

Subsidie klimaat

Omgevingsdienst regio Utrecht (OdrU) Leges

Aanpassingen Zomerdijk

Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) Storting voorziening wegen Parkeerexploitatie

Groen onderhoud 20

De prijsgevoelige budgetten zijn met 4,54 % geïndexeerd om de inflatie te compenseren. Zie de paragraaf bedrijfsvoering voor een centrale toelichting op de personeelslasten. Conform het raadsvoorstel bij de jaarrekening 2022 waren er diverse uitgestelde prestaties waarvoor resterend budget uit 2022 in 2023 incidenteel beschikbaar was gesteld. De bij de jaarrekening en via apart raadsbesluit vastgestelde grexen zijn in de begroting verwerkt. Door onder andere afgesloten investeringen in 2023 stijgen de rente en afschrijflasten. In 2023 stond € 96.885 begroot aan incidentele subsidie inkomsten voor energiearmoede. Deze inkomsten komen in 2024 te vervallen. De hiermee samenhangende incidentele uitgaven vervallen daarom ook in 2024. Vanuit het rijk is subsidie ontvangen om de klimaatdoelstellingen te behalen. In de begroting 2023 is besloten om van dit budget vanaf 2024 meer beschikbaar te stellen voor personele inzet. Hierdoor zijn de overige uitgaven naar beneden bijgesteld. Door o.a. indexatie worden de budgetten van de OdrU binnen programma 3 verhoogd. In 2023 is er incidenteel € 50.000 beschikbaar gesteld voor onderzoek naar de legestarieven en hoe te komen tot kostendekkende leges. Bij de 1ste begrotingswijziging 2023 is eenmalig € 88.895 begroot voor de uitvoering van de laatste werkzaamheden aan de kruising van de Zomerdijk. Door o.a.

indexatie worden de budgetten van de RMN binnen programma 3 verhoogd. In 2024 is de storting in de voorziening verhoogd met € 68.940 om de prijsstijgingen meerjarig op te vangen. De bij raadsbesluit vastgestelde parkeerexploitatie is verwerkt in de begroting. Daarnaast is ook een indexatie doorgevoerd. In 2023 was incidenteel 130.000 begroot voor het ontwikkelen van een app omtrent de openbare Programmabegroting 2024

-105.112

633.000

1.231.509

-757.054

-53.229

96.885

-96.885

106.192

-89.369 50.000

88.895

-88.895

-401.489 -68.940

36.784 860.146

Onderwerp

Toelichting aanpassingen Wonen en ruimte

Aanpassing begrote lasten 2023 t.o.v. 2024

ruimte (€ 20.000), het opstellen van het IBOR-beleid (€ 60.000) en voor het op basis brengen van bestanden na de overgenomen taken van het RMN (€ 50.000). Daarnaast stijgt het budget voor het onderhoud van de openbare ruimte met € 96.690. In 2023 was er eenmalig een bedrag begroot van € 826.836 voor frictiekosten RMN. Deze kosten vervallen in 2024. Inkomsten De begrote inkomsten voor de begraafplaatsen zijn begraafplaatsen verlaagd en meer in lijn gebracht met de werkelijkheid. Afval Door een verhoging van de bijdrage RMN, welke is gecommuniceerd met de raad via een raadsvoorstel bij de zienswijze procedure begrotingswijzigingen in 2023 en begroting 2024 RMN, stijgen ook de inkomsten van de afvalheffing in het kader van de kostendekkendheid mee. Riolering Bij de budgetten zijn aanpassingen doorgevoerd zoals beschreven in het door uw raad vastgestelde Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) inclusief stijging door indexatie. De rioolheffing wordt hierop aangepast. Herontwikkeling Zoals in de najaarsrapportage 2018 is beschreven, wordt er een herontwikkelingsresultaat verwacht. Voor het jaar 2023 was hiervoor incidenteel € 380.000 begroot. Totaal verschil saldo voor bestemming 2.003.543

Aanpassing begrote baten 2023 t.o.v. 2024

-40.000

621.994

109.050

-380.000 -619.086

Toelichting afwijkingen reserve mutaties In 2023 stond een onttrekking aan de Reserve Opschorting prestaties gepland inzake diverse uitgestelde prestaties conform jaarrekening 2022. In 2023 stond een eenmalige onttrekking begroot voor frictiekosten RMN. De via een apart raadsbesluit vastgestelde grex is in de begroting verwerkt. Dit resulteert in een storting in de reserve in 2024. Door uitvoering van het vastgestelde raadsvoorstel “Hybride werken” wordt in 2024 extra budget gestort in de reserve t.o.v. 2023. In 2023 stond een dotatie aan de Egalisatiereserve IHP gepland inzake herontwikkeling centrum. In 2024 staat er een lagere onttrekking aan de egalisatiereserve rioolheffing, ter demping van de gestegen kosten op het product riolering. Totaal verschil saldo na bestemming

21

Programmabegroting 2024

-633.000

-826.836 -491.597

-209.186

380.000 -217.064

1.682.760

-2.295.986

Tabel 20 Programma 3 - Investeringen 2024 Omschrijving

kredietbedrag

2 Camera's in het openbaar gebied

36.000

Armaturen Binnenstad

174.000

Armaturen Walkade

19.550

Vervanging Dacia Dokker dienstauto Piket

15.600

Vervanging Fuso Canter

46.800

Vervanging Fuso Canter 3C 13D

52.000

Vervanging Keetwagens 1 (2x)

20.800

Vervanging Toyota Dyna Truck

36.400

Herinrichting Weg Noord IJsseldijk

400.000

Isselwaarde - Parkeerinstallatie

51.660

Isselwaarde - Speedgate

8.615

Masten Binnenstad

521.000

Masten Walkade

58.000

Overtoom - Sprinklerinstallatie

144.303

Snellere fietsverb. regio (route Ned.Plas)

450.000

Snellere fietsverb.regio(IJsselbos Ned.Plas)

600.000

Verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar pagina 71. Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) Afval Verwijdering Utrecht (AVU) Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) Recreatieschap Stichtse Rijnlanden

Kaderstellende documenten Coalitieakkoord 2022 - 2026 Woonvisie 2030 Beeldkwaliteitsplan 2012 Beleidsplan Duurzaamheid Gemeente IJsselstein 2016 Mobiliteitsplan IJsselstein, gezond op weg naar 2030 Regionale Energiestrategie 1.0 Plan van aanpak Energietransitie 2020 Transitievisie Warmte Veiligheids- en Leefbaarheidsmonitor 2021 Economische Visie Nota Speelruimtebeleid Woningbouwopgave 2020 Nota grondbeleid 2022 Parkeerbeleid 2006 Omgevingsvisie IJsselstein 2021

22

Utrechtse verkeersveiligheidsopgave Regionale fietsvisie 2.0 U10 OV netwerkperspectief Gemeentelijk rioleringsplan 2019-2023 Beheerplan Baggeren 2015-2024 Oever beheerplan 2020 – 2030 Beheerplan VRI 2020 – 2024 Beheerplan wegen 2020 – 2024 Beheerplan wortelopdruk 2021 - 2025 Beheerplan openbare verlichting 2020 – 2024 Beheerplan kunstwerken 2015 - 2024 Parkeerbeleid 2006 Integrale Visie Openbare Ruimte 2021 – 2031 Groenstructuurplan 2009

Programmabegroting 2024

Onderwijs, sport en cultuur programma 4 Omschrijving programma Dit programma heeft betrekking op een groot deel van de maatschappelijke basisvoorzieningen in IJsselstein op het gebied van onderwijs, sport en cultuur. Voor een deel gaat het hierbij om de uitvoering van wettelijke taken die de gemeente heeft. Het is belangrijk dat de voorzieningen voor iedereen toegankelijk zijn. Samen met maatschappelijke partners streven we naar een breed en pluriform aanbod. Dit programma heeft een relatie met de volgende thema’s uit het coalitieakkoord 2022-2026: Welzijn en sport Cultuur en onderwijs Wonen en ruimte

1. Wat willen we bereiken in de bestuursperiode 2022-2026? Kunst en Cultuur bieden ontelbare mogelijkheden voor inwoners om zich te uiten, geïnspireerd te raken, talenten te ontwikkelen, te vermaken en om elkaar te ontmoeten. Kunst en Cultuur kennen dan ook vele verschijningsvormen: van theater, musea en literatuur tot cultuur historisch erfgoed, urban culture en modern art. Ook vanuit economisch oogpunt is cultuur van grote waarde voor onze stad. Het vraagt de komende jaren om investeringen om dit te kunnen behouden. Oók als IJsselstein door herstructurering van het gemeentefonds structureel minder geldt krijgt vanuit het Rijk. Samen met de partners in het culturele veld gaan we werken om invulling te geven aan het uitvoeringsprogramma van de in 2021 vastgesteld beleidsnotitie Kunst en Cultuur. Stimuleren en faciliteren van een cultuuraanbod dat voor alle inwoners aansprekend, bereikbaar en toegankelijk is. Een sterke, creatieve cultuursector die maatschappelijk (meer)waarde biedt voor de IJsselsteinse samenleving.

‘Vitale, wendbare en weerbare cultuursector.’

Onderwijs Goed onderwijs is belangrijk voor toekomstige generaties IJsselsteiners. Scholen hebben een brede maatschappelijke functie. Een school is een toegankelijke voorziening in een wijk. Een plaats waar kinderen de beste kansen krijgen om hun talenten in een doorgaande lijn te ontwikkelen en waar in samenwerking met andere partijen opvang en zorg centraal staan. De gemeente en de schoolbesturen zijn samen verantwoordelijk voor goede huisvesting van de scholen. En uiteraard geldt hierbij dat onderwijshuisvesting goed, veilig en schoon moet zijn.

Welzijn In verbinding staan met elkaar is belangrijk. De sociale samenhang in onze stad is groot. Wij, IJsselsteiners, zorgen voor elkaar. Ook in de afgelopen twee jaar, toen het coronavirus onze wereld beheerste, hebben we ons best gedaan met elkaar in verbinding te blijven. Veel activiteiten georganiseerd door vrijwilligers en/of professionals konden niet doorgaan. Mensen misten het contact met elkaar, eenzaamheid speelde velen parten en ook de betrokkenheid bij de buurt nam af. Doordat er minder contactmomenten waren met diverse (kwetsbare) doelgroepen merkten hulpverleners dat het lastig was om problemen in een vroeg stadium te signaleren en mensen door te verwijzen. Wij hechten grote waarde aan sociale structuren. Net zoals de gemeente vanaf 2021 het Wijkbewust Werken weer zelf is gaan uitvoeren, zullen wij blijven investeren om sociale structuren te behouden en aar mogelijk te versterken. 23

Programmabegroting 2024

Sport Bewegen en buiten zijn is belangrijk voor jong en oud. Door te bewegen en te sporten zorgen we voor een gezonde, duurzame en weerbare samenleving. Speelplekken worden ook de komende jaren door de hele stad opnieuw ingericht. Buurtsportcoaches van welzijnsstichting Pulse stimuleren kinderen, jongeren en volwassenen met leuke activiteiten om samen te bewegen. En IJsselstein heeft een rijk verenigingsleven. Als we de gewenste woningbouw realiseren zal er ook (nog) meer vraag naar sport en spel zijn. Heel veel vrijwilligers zijn actief bij sport- en spelverenigingen. We blijven verenigingen ondersteunen om hun goede werk voort te zetten. In een stad met, veel vergrijzende, inwoners is vitaliteit van groot belang.

‘Gevarieerd en toegankelijk aanbod van voorzieningen om te sporten en te bewegen.’