Programma Duurzaamheid

Programma Duurzaamheid Foto van IJsselstein

Inhoud

1. Verkenning ambities en doelen

2. Brede Welvaart

2

Verkenning ambities en doelen

3

Verkenning ambities en doelen

+ Landelijke doelen en ambities In deze analyse zijn voor zes duurzaamheidsthema’s de landelijke en IJsselsteinse doelen naast elkaar gezet en is een inventarisatie gemaakt van wat er NU in IJsselstein al gebeurt.

IJsselsteins beleid

Wat doen we al in IJsselstein

Op basis daarvan concluderen we per thema waar IJsselstein nu staat op de zes thema’s, wat goed gaat en waar kansen liggen. Deze input wordt gebruikt voor het stellen van prioriteiten in het op te stellen Programma Duurzaamheid. 4

Landelijke lange termijn doelen Nederlandse economie 100% circulair in 2050

Nederland klimaatbestendig en water robuust in 2050

Natuur overal versterken in steden, op het platteland en in de grote wateren

Klimaatneutraal in 2050

Fossielvrij in 2050

Groenere en gezonde leefomgeving in 2030

5

5

Landelijke doelen

Energietransitie & CO2 reductie

Duurzame Mobiliteit

Grondstoffen & Circulariteit

Gezonde leefomgeving

Klimaatadaptatie

Biodiversiteit

-55% CO2 in 2030

-55% CO2 in 2030

-100% CO2 in 2050

-100% CO2 in 2050

NL economie volledig circulair in 2050

Minimaal 50% gezondheidswinst in 2030 t.o.v. 2016

NL in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust

Natuur overal versterken In steden, op platte land, in water

organisatie: + InEigene 2030 CO2 neutraal

6

Doelen Energie & CO2 Klimaatneutraal in 2050

Landelijke Doelen 2030

Doelen IJsselstein 2030

55% CO2-reductie

55% CO2-reductie

70% van de elektriciteit uit hernieuwbare

50GWh duurzame elektriciteit opwekken binnen de

energiebronnen

gemeentegrenzen

20% reductie van het energieverbruik

Energie besparen (isoleren, inzet op hybride warmtepompen)

Isoleren: 30% woningvoorraad 500.000 nieuwe aansluitingen op een

Verkennen mogelijkheden aquathermie en biogas

warmtenet

Aan de slag in verkenningswijken Oranjekwartier, IJsselveld-Oost en Achterveld Gemeentelijke organisatie CO2-neutraal

7

Waar staat IJsselstein nu? – CO2 Hoeveel is dat eigenlijk?

CO₂-voetafdruk gemeente IJsselstein

110.400 ton CO₂-eq. 3,8 miljoen bomen per jaar

(2022)

Iedere inwoner 115 bomen planten per jaar

Om 1 ton CO₂-uitstoot te reduceren moeten we 35 nieuwe bomen plaatsen. In totaal per jaar voor hele gemeente is dat 3,8 miljoen bomen, oftewel ca. 115 bomen per inwoner per jaar

113.000 ton CO₂-eq. incl. snelweg

Voetafdruk verdeeld in sectoren

Sectoren

ton CO2

%

Gebouwde omgeving

51.800

47%

Verkeer en vervoer (excl. Autosnelwegen)

24.100

22%

20.800

19%

Industrie, Energie, Afval en Water

Landbouw, Bosbouw en Visserij

13.700

12%

Landbouw, Bosbouw en Visserij

Gebouwde omgeving Industrie, Energie, Afval en Water

Verkeer en vervoer (excl. Autosnelwegen) 8

CO2-uitstoot over tijd (2015 – 2022) 160000 140000 -21% ten opzichte van 2015

ton CO2-eq.

120000

100000 80000 60000 40000 20000

0 2015

2016 Gebouwde omgeving

2017

Landbouw, bosbouw en visserij

2018

2019 2020 2021 Verkeer en vervoer (excl. Autosnelwegen)

2022

Industrie, energie, afval en water

9

CO2 voetafdruk gebouwde omgeving Total CO2-uitstoot gebouwde omgeving in 2022: 51.800 ton CO 2-eq. Publieke dienstverlening CO2-uitstoot gebouwde omgeving in 2022

ton CO2

%

Woningen

37.300

72%

Commerciële dienstverlening

8.600

17%

Publieke dienstverlening

5.900

11%

Commerciële dienstverlening

Woningen

10

Waar staat IJsselstein nu? – woningen CO2-uitstoot gebouwde omgeving Publiek 11%

% woningen op aardgas Overig 2%

51.800 ton CO2-eq.

Commercieel 17%

Woningen 72%

Aardgas 98%

Woninglabels 2021

Geen label

≥A

B

2020

Geen label

≥A

B

2019

Geen label

2018

≥A

Geen label

2017

2015 10%

20%

30%

40%

≥A

60%

D

E FG

C

D

E FG

C

D

E FG

C

D

E FG

C

D

E FG

D

EFG

B ≥A

50%

C

B

Geen label

0%

E FG

B ≥A

Geen label

D

B ≥A

Geen label

2016

C

70%

B

80%

C

90%

100%

11

Waar staat IJsselstein nu? – CO2 Doelen 2030 50GWh duurzame elektriciteit opwekken binnen de gemeentegrenzen

Wat gebeurt er al en is IJsselstein van plan: ▪ ▪ ▪

Gemeentelijke organisatie CO2-neutraal

▪

Doelen 2050

▪

Aardgasvrij Energieneutraal

▪

▪

Klimaatneutraal ▪

“Aanpak Energie Besparen Woningen/Gebouwen 2022-2025” – aanbevelingen voor energiebesparende maatregelen Aanpak Energiearmoede loopt. Samenwerking met Corporatie en vrijwillige energiecoaches. Inzetten op energiebesparing door het nemen van isolatiemaatregelen. NIP aanpak loopt. Is samenwerking met Provincie en buurgemeentes. Huurders en inwoners informeren over hun rol binnen verduurzaming. O.a. Met energieloket JouwHuisSlimmer Openbare Verlichting bijna overal LED. Centrum volgt 2024/2025. ‘s avonds en ‘s nachts wordt verlichting gedimd. In de komende jaren transitievisie warmte naar warmteprogramma vertalen. Eerste stappen verkennen in de buurten Oranjekwatier, Achterveld en IJsselveld-Oost – Burtverkenning moet nog starten

Haalbaarheidsonderzoek naar de warmtepotentie gericht op aquathermie en biogas is afgerond. Volgende stap: vervolgonderzoek om scenario’s uit te werken 12

Conclusie – Energie & CO2 Goed op weg: ▪ ▪ ▪ ▪

▪

NIP aanpak loopt Aanpak Energiearmoede Energieloket JouwHuisSlimmer Openbare verlichting bijna overal LED en gedimd DMJOP’s eigen vastgoed worden opgesteld

Kansen: ▪ ▪ ▪

▪

Hernieuwbare energie opwek wind en zon Nog geen wijkgerichte aanpak en concretisering plan aardgasvrij Om doel 55% te halen aardgasgebruik SIGNIFICANT reduceren nodig Eigen organisatie CO2-neutraal

Belemmering: ▪

Netcongestie kan leiden tot stagnatie energietransitie

Versnelling nodig in energietransitie! Wat is haalbaar en realistisch tot 2030? Randvoorwaarden op orde ▪ ▪

Netwerk elektriciteit/ energie management Alternatief voor aardgas geconcretiseerd

Zoveel mogelijk IJsselsteiners en bedrijven aan de slag met besparen/ verduurzamen Welke doelgroepen willen/ kunnen we faciliteren? Gebiedsgericht aan de slag! (wijkaanpak, bedrijventerreinen)

13

Doelen Mobiliteit Landelijke Doelen 2030

Doelen IJsselstein 2030 Fossielvrij in 2050

55% CO2-reductie 30% minder uitstoot door vervoer

Transformatie naar duurzame mobiliteit

In 2027 20% meer fietskilometers

Fietsgebruik toename 20% tot 2027 (meer fiets en OV gebruik)

dan in 2017

100% emissieloos OV 1,7 miljoen laadpunten in NL

8 miljard minder zakelijke (auto)kilometers

Afname van het autogebruik: minimaal 10% daling in de spitsuren

14

Waar staat IJsselstein nu? Verdeling verplaatsingen

Duurzame voertuigen Aantal

268 laadpalen in totaal in 2024

5%

1000 0

2019 Elektrisch

2020

2021

2022

Hybride

Waterstof

15

Waar staat IJsselstein nu? Doelen 2030

Wat is IJsselstein van plan: ▪

Uitbreiden van de laadinfrastructuur voor elektrische auto’s, schonere en kleinere stadsdistributie. – al hard gegroeid

▪

Fietsgebruik toename 20% tot 2027 (meer fiets en OV gebruik)

Samenwerking met werkgevers en bewoners met als inzet meer gebruik van duurzame vormen van mobiliteit.

▪

Afname van het autogebruik: minimaal 10% daling in de spitsuren

Lokale en regionale fietsnetwerk sterk verbeteren; Verbeteren stallingsvoorzieningen, fietsparkeernormen, fietscultuur en –promotie.

▪

Stimuleren van het gebruik van deelauto’s.

▪

OV versterken en combi gebruik fiets/auto en OV versterken.

▪

Inclusieve mobiliteit verder ontwikkelen.

▪

Flexibeler, benutten, maximum parkeernormen voor bedrijvenlocaties, fietsparkeernormen. – Parkerbeleid is nog niet vastgesteld.

Transformatie naar duurzame mobiliteit

16

Conclusie - Mobiliteit Goed op weg:

Hoe verminder je uitstoot?

▪ Laadinfrastructuur voor elektrische auto’s, schonere en kleinere stadsdistributie ▪ Inzet op vergroten fietsgebruik door o.a. versterken van lokale en regionale fietsroutes

Kansen:

▪ Deelautogebruik ▪ Inclusieve mobiliteit verder ontwikkelen ▪ Parkeerbeleid

minder CO2 - uitstoot gezondheidswinst minder luchtvervuiling

17

Doelen Grondstoffen en circulair Landelijke Doelen 2030 Nederlandse economie 100% circulair in 2050

Doelen IJsselstein 2030

Economie 50% circulair in 2030 75% afval hoogwaardig recyclen

75% van het afval recyclen

100kg restafval per inwoner per jaar

Schone gemeente – 2025:

in 2025

100kg restafval per inwoner

Vanuit voorbeeldrol streven naar alle overheidsaanbestedingen circulair Doel 2050 Geen restafval meer

18

Waar staat IJsselstein nu? Restafval per inwoner

Scheidingspercentage huishoudelijk afval

250

80 70

200

60 150

%

kg

50 40

100 30 20

50

10 0

0

2017 2018 2019 2020 2021 2023 2025 Ijsselstein

Nederland

2017

2018

2019

Fijn

Grof

2020

2021

2022

Totaal

19

Waar staat IJsselstein nu? Doelen 2030

Wat gebeurt er al en is IJsselstein van plan: ▪

Invoeren van omgekeerd inzamelen bij laagbouw: ▪ Invoeren van PMD-minicontainers ▪ Verlagen van inzamelfrequentie ▪ Voor grondgebondenwoningen mogelijkheid creëren voor (ondergrondse) verzamelcontainers

▪

Faciliteren van GFT inzameling bij hoogbouw.

▪

Realisatie van vier PMD verzamelcontainers op strategische plekken en vier ondergrondse verzamelcontainers voor restafval in binnenstad.

▪

Vanaf 2020 jaarlijks 20% van de hoogbouw met ondergrondse containers voorzien.

▪

Bij het beheer van de openbare ruimte en Groot Onderhoud is veel aandacht voor circulariteit. Verwijderd materiaal wordt opgeslagen voor hergebruik. Er wordt altijd bekeken of het met minder kan bij nieuwe inrichting. Bijv.: minder verharding. Bij aangaan raamcontracten speelt duurzaamheid grote rol. Hierdoor minder uitstoot tijdens werk en bijv. duurzamer asfalt.

Schone gemeente – 2025: 100kg restafval per inwoner

75% van het afval recyclen

Doelen 2050 Geen restafval meer

20

Conclusie - Grondstoffen en circulair Goed op weg: ▪

▪ ▪

Randvoorwaarden voor afval beleid rondom omgekeerd inzamelen nu gereed. Ondergrondse containers zijn geplaatst en PMD-minicontainers zijn ingevoerd. Evaluatie afvalbeleid al gepland. Hergebruiken van materialen in openbare ruimte.

Hoe kunnen we impact maken tot 2030?

Afval(beleid) – hoogwaardig hergebruik, zo min mogelijk restafval

Kansen: ▪ ▪ ▪

Nog geen beleid omtrent circulariteit. Wordt hier en daar wel toegepast maar richtlijnen missen. Nog geen duidelijkheid over rol en verantwoordelijkheid van gemeente. Beleid ‘omgekeerd inzamelen’ zal wel tot reductie restafval leiden, maar niet voldoende om te voldoen aan ambitie 100 kg/ inwoner. Vervolgstappen zullen nodig zijn. Hiervoor o.a. samenwerking met buurgemeentes nodig.

Eigen bedrijfsvoering: bij inkopen en aanbesteden, onderhoud vastgoed; inrichting en beheer openbare ruimte

De bouwopgave

21

Doelen Gezonde leefomgeving Groenere en gezonde leefomgeving in 2030

Landelijke Doelen 2030

Doelen IJsselstein 2030

Schone Lucht: Minimaal 50% gezondheidswinst in 2030 t.o.v. 2016 Bodem: Een balans tussen bescherming van de bodemkwaliteit voor mens en milieu en gebruik van de bodem voor maatschappelijke ontwikkelingen; Problemen van bodemverontreiniging voor 2031 beheersbaar

Gezonde, veilig en vitale stad

Kaderrichtlijn Water: Kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater dient al in 2027 drastisch verbeterd te zijn.

22

Waar staat IJsselstein nu? Leefomgevingskwaliteit - Binnenstad Fijnstof in de lucht

10 μg PM2,5 / m3

Stikstofdioxide in de lucht

16 μg NO2 / m3

Geluid in de omgeving

46 dB

Zomerhitte in de stad

+ 1.2 °C t.o.v. landelijk gebied

Schaduwrijke bomen binnen 500 meter

12% van het oppervlak

Groen/blauw binnen 500 meter

53% van het oppervlak

Kans op een overstroming

klein

Hoe donker is her ‘s nachts

374 zichtbare sterren

23

Waar staat IJsselstein nu? Doelen 2030 Gezond, veilig en vitale stad

Wat is IJsselstein van plan: ▪

Voldoen aan wettelijke kaders.

▪

Voor de bodemtaken is het beleid van de provincie voorlopig overgenomen.

▪

In het omgevingsplan zullen deze thema’s verder worden uitgewerkt voor IJsselstein. Basis is omgevingsvisie.

▪

Er wordt momenteel een analyse uitgevoerd over consequenties op gebied milieu van Rijnenbrug voor IJsselstein (vooral fijnstof en geluid).

Schone Lucht

Bodem

Kaderrichtlijn Water

24

Conclusie - Gezonde leefomgeving Kansen: ▪

▪

▪

Hoe kunnen we impact maken tot 2030?

Wettelijke kaders volgen met oog op financiële situatie van de gemeente de komende jaren.

Meekoppelkansen benutten met andere thema’s uit het duurzaamheidsprogramma zoals de transitie naar fossielvrij rijden en natuurlijk beheer van openbare ruimte en water.

Uitvoeren maatregelen uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie m.b.t. Koele plekken

Uitvoeren maatregelen IBOR

koppeling maken met klimaat-adaptieve thema’s (hittestress tegengaan) en bewegen/ spelen/ ontmoeten in de openbare ruimte.

Inzet op verminderen fossiele vervoersbewegingen

Milieuthema’s goed verankeren in omgevingsplan

25

Doelen Klimaatadaptatie Landelijke Doelen

Nederland klimaatbestendig en water robuust in 2050

Ruimtelijke adaptatie:

Speerpunten voor IJsselstein 1a. Klimaat adaptieve herstructurering openbare ruimte

Land zo inrichten dat de gevolgen van klimaat-

1b. Klimaat adaptieve bouw

verandering goed kunnen worden opgevangen

2. De stad als spons

Klimaatbestendigheid en waterrobuustheid vast onderdeel in het beleid

Klimaatadaptatie wordt standaard meegenomen bij nieuwe ontwikkelingen

3. Leefbaarheid bij hitte 4. Gevolgbeperking vitale/ kwetsbare functies 5. Klimaatbewustzijn en actie nemen samen met inwoners, ondernemers en andere overheden 6. Klimaat adaptieve landbouw- en natuur

Doel 2050 Klimaatbestendig en waterrobuust

26

Waar staat IJsselstein nu? Waterdiepte bij hevige bui (70mm/2uur) 5-10mm

10-15mm

20-30mm

>30mm

15-20mm

Gevoelstemperatuur op een hete zomerdag 23-28°𝐂 41-49°𝐂

29-34°𝐂

35-40°𝐂

Schaduw wandel- en fietspaden 0-10%

10-20%

20-30%

30-40%

40-50%

>50%

27

Waar staat IJsselstein nu? Hitte

Droogte

Overstromingsrisico

28

Waar staat IJsselstein nu? Doelen

Wat gebeurt er al en is IJsselstein van plan: ▪

Onderzoeken en herinrichten van parken, straten, pleinen en sportcomplexen (groene ruimtes, ontstenen, wateropslag, groen daken) (Bratislavastraat + schoolplein, Prinses Margriet en Prinses Christinaplein, Nederlandlaan,…).

▪

Identificeren en verwijderen van niet-essentiële harde oppervlakken en vervangen door groene ruimtes d.m.v. ‘zinloze verhardingstool’.

▪

Stimuleren van klimaat adaptieve tuinen en groene daken bij bewoners en bedrijven, o.a. door Tegelwippen.

▪

Lokaal koelplekken creëren en uitbreiden.

▪

Ontwikkelen van toekomstbestendige watersystemen. Bij voorbeeld waterbergende weg “Nederlandlaan”.

▪

Integreren van klimaat adaptatie in stedelijke ontwikkelingsprojecten.

Ruimtelijke adaptatie IJsselstein zo inrichten dat de gevolgen van klimaatverandering goed kunnen worden opgevangen

Klimaatbestendigheid en waterrobuustheid vast onderdeel in het beleid

Klimaatadaptatie standaard bij nieuwe ontwikkelingen

29

Conclusie - Klimaatadaptatie Goed op weg: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Goede kaders liggen er in adaptatiestrategie; nu gaan uitvoeren! Pilotproject Nederlandlaan– klimaat adaptieve straat Integrale projecten voor Bratislavastraat en Prinses Margriet en Prinses Christinaplein Klimaat adaptieve inrichting uitgangspunt bij groot onderhoud en reconstructies Inzet zinloze verhardingstool

Hoe kunnen we impact maken tot 2030?

Uitvoeren maatregelen uitvoeringsagenda

Inwoners betrekken Kansen: ▪ ▪

Lokaal koelplekken creëren en uitbreiden Klimaatadaptatie borgen in nieuwbouwprojecten

Convenant toekomstbestendig bouwen toepassen

30

Doelen Biodiversiteit Natuur overal versterken in steden, op het platteland en in de grote wateren

Landelijke Doelen 2050

Doelen IJsselstein 2050

Goede basiskwaliteit en versterken

Natuurwaarden mogen niet

natuur, ook in steden

afnemen en waar mogelijk moeten

Bevorderen transitie naar een natuur

deze versterkt worden

inclusieve samenleving Instandhouding van soorten en habitats

Behoud en toename van

onder de Vogel Habitat Richtlijn

biodiversiteit

Voldoen aan Wet en regelgeving

Voldoen aan Wet en regelgeving

Unieke fruitteeltcollectie

behouden en versterken

31

Waar staat IJsselstein nu?

Bosuil

32

Waar staat IJsselstein nu? Doelen 2030

Wat is IJsselstein van plan: ▪

Huidige natuurwaardenkaart updaten (moet nog starten).

▪

Gras in parken en plantsoenen natuurlijk beheren (in IBOR opgenomen).

▪

Bij vervanging kiezen voor soorten die bijdragen aan de ecologie.

▪

Vergroenen op industrieterreinen stimuleren en overbodige verharding vervangen door groen.

▪

Creëren van (natuur)waardevolle oevers, rekening houdend met flora en fauna en ook verkeersveiligheid (in IBOR opgenomen).

▪

Eenduidig en consequent beheer van de fruitbomen met als doel het behouden en versterken van de fruitbomcollectie en de ecologische waarde ervan – fruitbomen zijn opgenomen in het bomenbeleid.

▪

Dimmen verlichting in buitengebied en gebieden waar vleermuizen voorkomen. Hierdoor meer donkerte.

▪

Soorten Management Plan opstellen. Verwachting is: Q2/Q3 2025 gereed.

Natuurwaarden mogen niet afnemen en waar mogelijk moeten deze versterkt worden Unieke fruitteeltcollectie behouden en versterken

Behoud en toename van biodiversiteit Voldoen aan Wet Natuurbescherming

33

Conclusie - Biodiversiteit Goed op weg: ▪ ▪

▪

Bij vervanging word voor kwaliteit gekozen en soorten die bijdragen aan de ecologische waarden Vernieuwd IBOR met doelstelling om biodiversiteit te stimuleren en te behouden door het bevorderen van verschillende soorten leven in het groen en water, waardoor een ecologisch evenwicht ontstaat en de stad als geheel wordt gezien als een ecosysteem. Soorten Management Plan opstellen

Hoe kunnen we impact maken tot 2030?

Uitvoeren IBOR

Natuurwaardenkaart en soorten managementplan

Kansen: ▪ ▪ ▪

Update van natuurwaardenkaart voor beter zicht op huidige situatie natuur in IJsselstein Vastleggen hoe de natuurwaardenkaart kan worden ingezet om natuurwaarden en biodiversiteit in IJsselstein te vergroten. Inwoners betrekken

Inwoners betrekken

Convenant toekomstbestendig bouwen toepassen

34

Brede Welvaart

35

Brede Welvaart

Welzijn

Materiele Welvaart

Gezondheid

Arbeid en Vrije Tijd

Wonen

Samenleving

Veiligheid

Milieu

Brede Welvaart nu Brede welvaart gaat over het welzijn van mensen. Het CBS houdt een monitor Brede welvaart bij. Deze monitor beschrijft hoe het gaat met de brede welvaart van de mensen in Nederland nu en in hoeverre dit ten koste gaat van brede welvaart van toekomstige generaties en brede welvaart elders.

In het programma Duurzaamheid maken we een koppeling tussen de duurzaamheidsthema’s en de brede welvaart van toekomstige generaties in IJsselstein. De foto van IJsselstein richt zich wat opvalt op het gebied van brede welvaart nu (op basis van CBS gegevens). 36

Monitor Brede Welvaart Welzijn en samenleving

81%

IJsselsteinse inwoners is tevreden met leven (onder gemiddeld)

70%

IJsselsteinse inwoners heeft vertrouwen in anderen (gemiddeld)

70%

400 m

IJsselsteinse inwoners heeft minimaal 1x per week contact met familie, vrienden of buren (onder gemiddeld)

Gemiddelde afstand van IJsselsteinse inwoners tot het dichtstbijzijnde openbaar groen (boven gemiddeld)

Gezondheid

54%

IJsselsteinse inwoners heeft overgewicht (bovengemiddeld)

69%

IJsselsteinse inwoners ervaart gezondheid als goed/ zeer goed (onder gemiddeld)

33%

IJsselsteinse inwoners heeft 1 of meer langdurige ziektes/ aandoeningen (gemiddeld)

IJsselstein: 54,1% Nieuwegein: 50,6% Woerden : 43,2%

37

Monitor Brede Welvaart Arbeid en vrije tijd

75%

IJsselsteinse inwoners is werkzaam (boven gemiddeld)

30%

IJsselsteinse inwoners is hoog opgeleid (boven gemiddeld)

400 m

Gemiddelde afstand van IJsselsteinse inwoners tot de dichtstbijzijnde OV-halte (gemiddeld)

78%

IJsselsteinse inwoners is werkzaam of werkloos (boven gemiddeld)

43%

IJsselsteinse inwoners heeft vrijwilligerswerk (gemiddeld)

Materiele welvaart

31%

Huishoudens binnen groep laagste inkomens (landelijk 40%)

7,7%

Huishoudens heeft problematische schulden

4%

Huishoudens met energierekening ≥ 8% besteedbaar inkomen

27%

Huishoudens binnen groep hoogste inkomens (landelijk 20%)

1,8%

Huishoudens ≥ 4 jaar onder bestaansminimum (in 2018: 200 kinderen)

38

Monitor Brede Welvaart Veiligheid

Milieu

IJsselsteinse inwoners die aangeeft vertrouwen te hebben in Tweede Kamer, politie en rechters (gemiddeld)

60%

IJsselstein

Nederland

Mishandelingen

14,63

22,09

Openlijke geweldplegingen

3,58

2,28

Drugshandel

2,39

1 ha

2,3%

Per 10.000 inwoners

7,59

Bos en open natuurlijk terrein per 1000 IJsselsteinse inwoners (onder gemiddeld)

Bos en open natuurlijk terrein ten opzichte van totale oppervlakte land (onder gemiddeld)

500 kg PM2,5

Jaarlijkse gemiddelde fijnstof emissie naar lucht per km2 (gemiddeld)

3 ton

Totale broeikasgasemissies in IJsselsteins grondgebied per inwoner (vooral methaan) (boven gemiddeld)

39

Monitor Brede Welvaart Wat valt op? Sociale Cohesie lijkt niet groot te zijn buiten verenigingsleven om. Er is relatief weinig contact met buren, familie. Oorzaak zou kunnen liggen in oorsprong als groeigemeente. Dit zien we bijv. terug in minder buurt/ wijkinitiatieven (ook op gebied energietransitie).

Gezondheid en bewegen is een aandachtspunt voor IJsselstein. Is ook een speerpunt in het beleid.

40

Jantine Prins Anna Reiter www.bureau2030.nl