Presentatie KWIZ Commissie Samenleving IJsselstein
Tekst van het document
Inkomenseffecten Gemeente IJsselstein Jitske Kooistra – van der Wijk E-mail: Jitske.kooistra@kwiz.nl Commissie Samenleving Ijsselstein 17 September 2025
AGENDA ⚬ Aanleiding onderzoek
⚬ Onderzoeksopzet: ⚬ Stap 1: Inkomenseffect rapport ⚬ Stap 2: Dashboard Minima ⚬ Inkomenseffect rapport ⚬ Methodiek ⚬ Resultaten
⚬ Vervolg & tijdspad
AANLEIDING ONDERZOEK ⚬ Rekenkameronderzoek 2021 ⚬ Beleidsplan ‘Alles komt terecht’ 2024 – 2028 ⚬ 5 uitgangspunten ⚬ doelgroepen die extra aandacht behoeven ⚬ Nulmeting van de startsituatie ⚬ Monitoring is aandachtspunt in het beleidsplan ⚬Informatiebehoefte:
⚬ Omvang en samenstelling van de doelgroep ⚬ Bereik van de doelgroep met het huidige regelingenaanbod ⚬ Effect van landelijk en gemeentelijk beleid op de bestedingsruimte van de doelgroep: is er sprake van een
armoedeval?
ONDERZOEKSOPZET ⚬ Onderzoeksproces: zomer & najaar 2025
⚬ Stap 1: Inkomenseffect rapport ⚬ Effect van landelijk en gemeentelijk beleid op de bestedingsruimte van de doelgroep ⚬ Stap 2: Dashboard Minima
⚬Omvang en samenstelling van de doelgroep ⚬ Bereik van de doelgroep met het huidige regelingenaanbod
⚬ Twee perspectieven op armoede binnen dit onderzoek: ⚬ Inkomensgrenzen: Wettelijk sociaal minimum (Wsm) ⚬ Bestedingsruimte en bestaanszekerheid
ONDERZOEKSVRAGEN 1. Hebben huishoudens voldoende bestedingsruimte op de verschillende inkomensniveaus? Oftewel: kunnen huishoudens rondkomen? 2. Wat is het effect van het landelijke en lokale beleid op de bestedingsruimte? 3. Welke effecten heeft werkaanvaarding, of meer werken op de bestedingsruimte van minimahuishoudens? Loont het om (meer) te werken?
INKOMENSEFFECTEN Inkomenseffecten ⚬ Effect van landelijke toeslagen en gemeentelijke regelingen
op bestedingsruimte van inwoners ⚬ 6 voorbeeldhuishoudtypen ⚬ 100 t/m 130 procent Wsm + langdurige minima Methoden ⚬ Inkomsten: landelijke toeslagen, gemeentelijke regelingen,
uitkering/loon ⚬ Uitgaven: basisuitgaven + sociale participatie ⚬ Twee situaties: ⚬ Volledig gebruik regelingen ⚬ Geen gebruik regelingen
MINIMABELEID IJSSELSTEIN Regelingen opgenomen in begrotingen Kwijtschelding gemeentelijke belastingen
Inkomensgrens 2025 100% Wsm
Collectieve zorgverzekering Individuele inkomenstoeslag (referte: 3 jaar) U-pas Stichting Leergeld IJsselstein
125% Wsm 110% Wsm 125% Wsm 125% Wsm
Regelingen niet opgenomen in begrotingen Bijzondere bijstand Tegemoetkoming kosten kinderopvang Vergoeding Alleenverdienersproblematiek Studietoeslag
Inkomensgrens 2025 110% Wsm Situatieafhankelijk Situatieafhankelijk Situatieafhankelijk
ALLEENSTAANDE Budget na uitgaven: alleenstaande Geen gebruik
Volledig gebruik
€ 800
€ 600 € 364 € 364
€ 400 € 198 € 231
€ 200 € -0
€ 91
€ 63
€ 97
€ -4
€ -200
100% Wsm
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
PAAR ZONDER KINDEREN Budget na uitgaven: paar zonder kinderen Geen gebruik
Volledig gebruik
€ 800 € 600 € 400
€ 347 € 347
€ 200
€ 200 € 66
€ 28
€ 267
€ 95
€ -0 € -200
€ -97 100% Wsm
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
ALLEENSTAANDE OUDER Budget na uitgaven: alleenstaande ouder Geen gebruik
Volledig gebruik
€ 800 € 563
€ 604 € 604
120% Wsm
130% Wsm
€ 600 € 400 € 200
€ 423
€ 420
€ 437
€ 297 € 198
€ -0
€ -200 100% Wsm
110% Wsm
PAAR MET KINDEREN Budget na uitgaven: paar met kinderen Geen gebruik
Volledig gebruik
€ 800 € 600 € 400
€ 243
€ 214
€ 200
€ 416
€ 403 € 403
120% Wsm
130% Wsm
€ 257
€ 84
€ -0 € -200
€ -41 100% Wsm
110% Wsm
ALLEENSTAANDE AOW-LEEFTIJD Budget na uitgaven: alleenstaande AOW-leeftijd Geen gebruik
Volledig gebruik
€ 800 € 600 € 400 € 200
€ 137
€ 233
€ 285 € 319
€ 382 € 416
€ 473 € 473
€ -0 € -200 100% Wsm
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
PAAR AOW-LEEFTIJD Budget na uitgaven: paar AOW-leeftijd Geen gebruik
Volledig gebruik
€ 800 € 600 € 400 € 200
€ 204
€ 225
€ 292
€ 355
€ 422
€ 480 € 480
€ 42
€ -0 € -200 100% Wsm
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
LANGDURIGE MINIMA & IIT Budget na uitgaven: alleenstaande
Budget na uitgaven: paar zonder kinderen
Individuele inkomenstoeslag Maandbudget excl. individuele inkomenstoeslag
Individuele inkomenstoeslag Maandbudget excl. individuele inkomenstoeslag
€ 800
€ 800
€ 600
€ 600
€ 400
€ 400
€ 200 €0
€ 45 € 91
€ 45 € 97
€ 364
€ 231
€ 200 €0
100% Wsm 110% Wsm 120% Wsm 130% Wsm
€ 64 € 66 100% Wsm
€ 64 € 95
€ 267
€ 347
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
Budget na uitgaven: alleenstaande ouder
Budget na uitgaven: paar met kinderen
Individuele inkomenstoeslag Maandbudget excl. individuele inkomenstoeslag
Maandbudget excl. individuele inkomenstoeslag
€ 800 € 600
€ 400
€ 45
€ 200
€ 420
€ 45 € 423
€ 563
€ 604
€0 100% Wsm 110% Wsm 120% Wsm 130% Wsm
Individuele inkomenstoeslag € 800 € 600 € 400 € 200 €0
€ 64 € 214
€ 64 € 243
€ 416
€ 403
100% Wsm
110% Wsm
120% Wsm
130% Wsm
BEVINDINGEN Effect van de regelingen op rondkomen • Gemeentelijke regelingen bieden (extra) financiële bestedingsruimte voor alle huishoudens bij de laagste inkomens. •
Regelingen zijn op bijstandsniveau essentieel voor:
• Alleenstaanden • Paren zonder kinderen • Paren met kinderen • Huishoudens met een inkomen van 110 procent Wsm of hoger, kunnen
(net) rondkomen.
BEVINDINGEN Financiële effecten bij werkaanvaarding • Alle huishoudens gaan erop vooruit wanneer zij gaan werken vanuit de bijstand • Extra werkaanvaarding kan zorgen voor een terugval in maandbudget
• Paren met kinderen tussen 120 en 130 procent Wsm • Wegvallen van de gemeentelijke regelingen • Langdurige minima • Op 100 en 110 procent Wsm evenveel bestedingsruimte
• Wegvallen IIT heeft geen nadelinge gevolgen op bestedingsruimte
VERVOLG & TIJDSPAD 1. Bestandsverzameling Dashboard Minima 2. Combineren van inzichten over de minimapopulatie en hun bestedingsruimte 3. Verwachte oplevering: najaar 2025
VRAGEN?