Onderwijskansenbeleid

Omdat elk kind moet kunnen stralen! Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

Elk kind de kans om te kunnen stralen Onderwijs biedt kinderen kennis, vaardigheden en waarden. Daarmee kunnen zij zich voorbereiden op een succesvolle toekomst. Onderwijs vormt daarmee de ruggengraat van onze samenleving. Het is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat ieder kind, ongeacht achtergrond of omstandigheden, de optimale gelegenheid krijgt om het maximale uit zichzelf te halen. We hebben in Nederland een uitgebreid stelsel gericht op het onderwijs en het ondersteunen van kinderen en jongeren. Veel mensen zetten zich hiervoor in. Deze waardevolle inzet is hard nodig om elk kind een zo groot mogelijke kans op succes te bieden. Professionele samenwerking tussen gemeente, scholen, kinderdagverblijven en andere partners is belangrijk vanaf het begin van de schoolloopbaan. En daar hebben we ouders en verzorgers hard bij nodig. Daarom zetten we samen ook in op een permanente versteviging van die samenwerking. De jongste kinderen bieden we Voorschoolse Educatie aan. Dit programma moet duurzaam en effectief worden ingezet. Voor, tijdens en na school zorgen we er samen voor dat elk kind en jongere de kans krijgt om te kunnen stralen.

Eveline Schell

2

Eveline Schell Wethouder onderwijs

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

Gijsje als stralend symbool In dit beleidsstuk neemt Gijsje ons mee door het onderwijskansenbeleid. Haar naam, afgeleid van Gijsbrecht van Amstel, eens kasteelheer in IJsselstein, staat voor: stralend kind van edele afkomst. Wij wensen dat voor elk kind en elke jongere in IJsselstein. Waar Gijsje praat over ouders bedoelt zij opvoeders in de breedste zin van het woord.

3

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

Inhoud Elk kind de kans om te kunnen stralen

2

Gijsje als stralend symbool

3

Onderwijskansen in IJsselstein

5

Een nieuw onderwijskansenbeleid

7

Uitgangspunten nieuw onderwijskansenbeleid

8

1. Gijsje krijgt de kans zich veilig en optimaal te ontwikkelingen 2. Gijsje gaat naar een duurzaam en toekomstbestendig gebouw 3. Gijsje krijgt thuisnabij opvang en onderwijs en ondersteuning naar behoefte 4. De ouders van Gijsje maken deel uit van de groei en ontwikkeling 5. De schoolloopbaan van Gijsje verloopt soepel

4

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

Uitvoeringsagenda 2025 - 2026

23

Monitoring en evaluatie

24

Onderwijskansenbeleid vanuit de wet

25

Totstandkoming onderwijskansenbeleid

26

Bijlage Uitvoeringsagenda 2025 - 2026

30

Onderwijskansen in IJsselstein Wij vinden dat elk kind moet kunnen stralen. Met dit onderwijskansenbeleid willen we alle kinderen in IJsselstein een optimale en kansrijke schoolloopbaan bieden. Daarom bekijken wij de aanpak van onderwijsachterstanden bij kinderen met een bredere blik. Hoewel de rijksmiddelen voor ons als gemeente zich richten op de leeftijd van 0-13 jaar, willen wij dat al onze IJsselsteinse jeugdigen tot en met 27 jaar veilig, gezond en kansrijk opgroeien. Dit is ook te lezen in ons jeugdbeleid, waarin staat beschreven dat Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) en het RMC in het jongerenloket samenwerken om jongeren tot 27 jaar (weer) naar school en/of werk te begeleiden. Dit onderwijskansenbeleid zal zich dan ook op deze hele doelgroep richten.

Daarvan zijn 10.131 kinderen en jongeren van 0 tot 27 jaar. En bijna 7.000 kinderen daarvan zitten op school (exclusief voorschool). Als we de kinderen en jongeren

Om achterstanden in het onderwijs succesvol te kunnen bestrijden, is het belangrijk om zo vroeg mogelijk te beginnen. Dat blijkt ook uit onderzoek. Door tijdige signalering, een concrete aanpak en een goede samenwerking tussen professionals kunnen we meer bereiken voor onze jeugd. En ook juist daarom is dit onderwijskansenbeleid opgesteld in samenwerking met onze opvang-, onderwijs- en maatschappelijke partners en door in gesprek te gaan met kinderen zelf.

Aantal leerlingen schooljaar 2023 – 2024 naar school in IJsselstein (CBS)

Aantal kinderen en jongeren in IJsselstein Op 1 januari 2024 zijn er volgens Centraal Bureau Statistiek (CBS) 33.421 inwoners in IJsselstein.

5

uitsplitsen naar leeftijdsgroepen en verschillende vormen van onderwijs, krijgen we het volgende overzicht:

Aantal kinderen 1 januari 2024 woonachtig in IJsselstein (CBS) Kinderen voorschool (0 tot 4 jaar)

1226

Kinderen basisschool (4 tot 12 jaar)

2671

Kinderen middelbare school (12 tot 17 jaar)

2056

Kinderen vervolgonderwijs en arbeidsmarkt (17 tot 27 jaar)

4178

Totaal

10.131

Basisonderwijs Speciaal basisonderwijs

2500 80

Totaal (speciaal) basisonderwijs

2580

Voortgezet onderwijs

2100

Speciaal voortgezet onderwijs

70

Totaal (speciaal) voortgezet onderwijs

2170

Kinderen op MBO

980

Kinderen op HBO + WO

1240

Totaal

6970

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

Korte terugblik

Samen met opvang- en onderwijsorganisaties en andere maatschappelijke partners heeft de gemeente al veel stappen gezet in het terugdringen en voorkomen van onderwijsachterstanden. In de uitvoeringsnotitie voor de Voor- en vroegschoolse Educatie beschreven we al onze ambities en maatregelen. Deze nemen we, samen met andere ontwikkelingen, mee in dit onderwijskansenbeleid. Hieronder een aantal van deze ontwikkelingen: ⟩ In 2023 is een variërend aanbod voor Voorschoolse Educatie (VE) vanuit vier verschillende Kinderdagverblijven in IJsselstein aangeboden, na een overgang van welzijnsorganisatie Pulse. VE is een programma voor kinderen van 2,5 tot 4 jaar die een achterstand hebben, voornamelijk op taalgebied. Met dit programma kunnen zij achterstand inlopen en een goede start maken op de basisschool.

6

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

⟩ In een Stedelijke Regiegroep komen het basisonderwijs, bibliotheek, GGD en gemeente drie keer per jaar bijeen om de samenwerking en regie rond de Voor- en vroegschoolse Educatie te bespreken. ⟩ Er is een kwaliteitskader gemaakt voor een goede doorgaande lijn van VE kinderen. ⟩ Professionals van het onderwijs, kinderopvang, de bibliotheek, GGD, gemeente en andere maatschappelijke partners ontmoeten elkaar een aantal keer per jaar om te praten over onderwijsachterstandenbeleid en Voor- en vroegschoolse Educatie, bijvoorbeeld in de Stedelijke Regiegroep en rond de Lokale Educatieve Agenda. Deze samenwerking zal zich de komende jaren verstevigen. De komende jaren willen wij ons richten op het verduurzamen van deze basis en waar mogelijk of nodig de gezamenlijke inzet verbeteren en versterken.

Nieuw onderwijskansenbeleid 7

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

Uitgangspunten nieuw onderwijskansenbeleid In dit nieuwe onderwijskansenbeleid geven we vanuit vijf uitgangspunten aan waar het belangrijk is om aan te werken, wat we in IJsselstein doen binnen dat uitgangspunt en wat we nog meer willen doen om zoveel mogelijk gelijke kansen voor kinderen te creëren. Deze uitgangspunten sluiten aan bij de bouwstenen van ons Koersdocument Sociaal Domein in IJsselstein.

Uitgangspunten

Gijsje neemt ons mee langs de 5 uitgangspunten die moeten voorkomen dat zij of andere kinderen en jongeren uitvallen of uitgesloten worden. We streven ernaar dat Gijsje dichtbij huis naar de opvang

1 Gijsje krijgt de kans

zich veilig en optimaal te ontwikkelingen

8

en school kan gaan. Dit doen we samen met onze netwerkpartners, want kansengelijkheid voor elk kind is een gezamenlijke verantwoordelijkheid.

invloed. Bijvoorbeeld door middel van tijd, geld en regelgeving. Voor deze onderwerpen pakt de gemeente dan ook de regie.

De uitgangspunten zijn getoetst bij onze opvang-, onderwijs- en maatschappelijke partners. Ze sluiten aan bij de wet- en regelgeving over onderwijskansen, liggende beleidskader en notities, landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen. En heel belangrijk: we werken er gezamenlijk aan.

En bij een aantal onderwerpen zijn we erg betrokken, maar ligt de invloed en regie bij een maatschappelijke partner. Vanuit de wetenschap dat een integrale samenwerking het beste werkt voor onze kinderen, gaan we op die gebieden uit van de expertise, inzet en regie van onze partners. En dat we vanuit deze gedachte, samen de beste kansen aan alle kinderen en jongeren in IJsselstein kunnen bieden.

Vanuit de gemeente hebben we op een aantal onderwerpen binnen deze uitgangspunten directe

2 Gijsje gaat naar

een duurzaam en toekomstbestendig gebouw

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

3 Gijsje krijgt thuisnabij

opvang en onderwijs en ondersteuning naar behoefte

4 De ouders van Gijsje

maken deel uit van de groei en ontwikkeling

5 De schoolloopbaan van Gijsje verloopt soepel

1. Gijsje krijgt de kans zich veilig en optimaal te ontwikkelingen Alle kinderen en jongeren verdienen het om zich optimaal te ontwikkelen binnen hun eigen mogelijkheden en ongeacht de omgeving waarin zij opgroeien of leven.

Wat weten we over een optimale ontwikkeling?

Kinderen met gelijke talenten, capaciteiten en kwaliteiten kunnen heel verschillende schoolloopbanen en kansen op de arbeidsmarkt hebben. Dat heeft vaak te maken met de sociaaleconomische omstandigheden als armoedeproblematiek en de taal die thuis gesproken wordt.

⟩ Afstemmen van toelatings- en inschrijvingsprocedures op scholen. ⟩ Vroegsignalering en versterken van beschermende factoren met voorliggend veld. ⟩ Een sterk (taal)aanbod, ook voor NT2 kinderen in de doorgaande lijn. ⟩ Een gevarieerd hele-dag aanbod.

Die verschillen kunnen het best zo vroeg mogelijk worden aangepakt: voorschoolse educatie blijkt verreweg het meest effectief in het verkleinen van de prestatiekloof tussen leerlingen. Maar ook in de periode daarna is het belangrijk om verschillen aan te pakken en een gelijke basis te bieden. Daarbij kan aandacht op onderstaande onderwerpen helpen: ⟩ Voorkomen van segregatie in opvang en onderwijs en het bevorderen van integratie. De Inspectie van het Onderwijs heeft segregatie gedefinieerd als ‘de ongelijke verdeling over scholen van leerlingen met verschillende etnische, sociale of andere individuele kenmerken’.

9

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

⟩ Samenwerking tussen kinderopvang, onderwijs en zorg. ⟩ Hoge en realistische verwachtingen vanuit de professional kunnen de leerprestaties van kinderen positief beïnvloeden. ⟩ Inzet Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE).

Wat doen we in IJsselstein?

In onze gemeente werken we gezamenlijk aan het veilig en optimaal kunnen ontwikkelen van alle kinderen door: ⟩ Vroegsignalering en versterken van beschermende factoren met voorliggend veld met o.a. Bibliotheek, GGD, Pulse. ⟩ Partners in de kinderopvang, het onderwijs en de zorg werken nauw met gemeente samen, onder andere in de Lokale Educatieve Agenda en de Stedelijke Regiegroep Voor- en Vroegschoolse Educatie. ⟩ We werken vanuit ons minimabeleid samen met Stichting Leergeld zodat alle kinderen kunnen meedoen aan onderwijs, sport en cultuur. ⟩ Sportactiviteiten van de buurtsportcoaches en jongerenwerkers van Stichting Pulse. ⟩ Creatieve activiteiten bij Buurtvolk. ⟩ Zomer Kids Weken voor kinderen van 2 t/m 12 jaar met activiteiten in de zomervakantie. ⟩ Ondersteuning voor ouders en kinderen via Handjehelpen, Santé Partners en Buurtgezinnen. 0-4 jaar ⟩ Inzet Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) ⟩ Vanuit de Bibliotheek meerdere activiteiten: Digitale prentenboeken, Taal en Tablets, Boekstart, groepsbezoek ‘Zomerlezen met Bip’, Logeerbieb, Taalhuis, de digitale voorleestas 5-12 jaar ⟩ Bevorderen van meer inclusief onderwijs door gezamenlijk gebruik te maken van ruimten in het

10

(school)gebouw: Wenteltrap, Torenuil en Pijler. ⟩ Aanbieden leerlingenvervoer. ⟩ NT2 onderwijs via taalatelier. ⟩ Een sterk taalaanbod: bibliotheek op school. ⟩ We sluiten bij gezinnen aan met de VoorleesExpress. ⟩ Taaltrap; taalondersteuning voor kinderen van groep 3 t/m 8 door stichting Pulse. ⟩ Activiteiten voor kinderen van groep 7 en 8 in jongerencentrum door jongerenwerkers. ⟩ Lesprogramma’s vanuit Kunst Centraal op de basisscholen. 13-27 jaar ⟩ Bevorderen van meer inclusief onderwijs door te onderzoeken of de Baanbreker ingepast kan worden in het schoolgebouw van het Cals College. ⟩ Aanbieden (school)leerlingenvervoer. ⟩ NT2 onderwijs voor leerlingen van 12-18 jaar via Ithaka ISK. ⟩ Een sterk taalaanbod: bibliotheek op school (twee middelbare scholen). ⟩ Kosteloze ondersteuning en (huiswerk)begeleiding door Fit4talent in samenwerking met Bibliotheek Lek & IJssel. ⟩ Join Us: sociaal programma, eenzaamheidsprogramma. ⟩ MDT Baas: talentontwikkeling voor jongeren. ⟩ Jongerenparticipatie wordt steeds meer onderdeel van beleid en nieuwe initiatieven. ⟩ Handjehelpen voor een maatje. ⟩ Ondersteuning met buurtgezinnen.

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

Wat willen we nog meer doen?

Vanuit dit uitgangspunt hebben we een beeld gegeven wat er nodig is voor een optimale ontwikkeling en gelijke kansen voor onze kinderen en jongeren en wat we al doen en aanbieden in IJsselstein. Vanuit onderzoek is bekend dat het vroegtijdig aanpakken van ongelijkheden belangrijk is. Daarom is onze eerste doel voor dit uitgangspunt om de komende twee jaar onze inzet en kwaliteit op de Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) te vergroten. Ons tweede doel is om afspraken te maken over de wettelijke verplichtingen in de Lokaal Educatieve Agenda (LEA). De inspectie van onderwijs verplicht gemeenten om een LEA te organiseren waarbij afspraken worden gemaakt over thema’s als segregatie, integratie en toelatings- en inschrijvingsprocedures. Naast deze twee doelen gaan we op een aantal onderwerpen verkennen en inzicht creëren hoe deze kunnen bijdragen aan het vergroten van kansengelijkheid. Welke acties we ondernemen zijn terug te lezen in de uitvoeringsagenda. Voor- en Vroegschoolse Educatie Voor de gemeente is voorschoolse educatie (VE, een onderdeel van VVE) een wettelijke taak. In het ‘besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie’ staan eisen voor de voorschoolse educatie vermeld. De gemeente is verantwoordelijk voor de thema’s: definiëren doelgroep en criteria, afspraken over toeleiding, kwaliteitswaarboring, ouderbetrokkenheid en doorgaande lijn.

Op de volgende bladzijden werken we deze verder uit.

In IJsselstein willen we dat onze voor- en vroegschoolse voorzieningen bijdragen aan een goede en gezonde ontwikkeling van het kind in een veilige en respectvolle omgeving. Hiervoor hebben we vier uitgangspunten opgesteld. Uitgangspunten VE in IJsselstein 1. We vinden het belangrijk dat alle kinderen van 2,5 tot 4 jaar de kinderopvang bezoeken. Deze voorziening is laagdrempelig, sluit aan bij de vraag van ouders en is ongeacht de achtergrond van ouders – werkend of niet werkend – voor iedereen toegankelijk. 2. Er wordt ingezet op de doorgaande leerlijn naar het basisonderwijs, ouderbetrokkenheid en een optimale stimulering van de taalontwikkeling. De voor- en vroegschoolse voorzieningen hebben een preventieve rol en een signalerings- en ondersteuningsrol voor kinderen en ouders. 3. Kinderen met een ontwikkelingsachterstand moeten op de voorschool de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben om een goede start te kunnen maken op het basisonderwijs. We gaan uit van lokaal maatwerk dat afgestemd is op de wensen en behoeften van peuters en hun ouders. Alle kinderen met een VE-indicatie bezoeken de voorschool. 4. We streven naar een integrale manier van werken voor alle kinderen van 0 t/m 12 jaar. Op deze manier krijgen kinderen binnen de reguliere voorzieningen de ondersteuning die ze nodig hebben om zich optimaal

11

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

te kunnen ontwikkelen. Hierdoor ontstaat er ook meer zicht op het kind en het gezin. En kan er middels vroegsignalering tijdige ondersteuning en hulp worden geboden. Bij deze vier uitgangsunten hebben we in de Uitvoeringsnotitie VE 2023 vijf ambities geformuleerd. Ook de komende periode werken we daar nog aan.

Ambities VE in IJsselstein

1. Alle peuters (met en zonder een VE indicatie) beter in beeld. 2. Het versterken van de samenwerking rondom het jonge kind met de scholen, het samenwerkingsverband en andere partners. 3. Het verstevigen van de regie op de uitvoering én op de uitgaven VE. 4. Een impuls aan de kwaliteit van de uitvoering VE. 5. Een impuls aan de samenwerking met ouders. In het evaluatieverslag van 2023 zijn deze ambities gemonitord en acties actueel gemaakt voor 2024 en verder. Deze zijn ook terug te vinden in de uitvoeringsagenda van dit onderwijskansenbeleid. Zo werken we stelselmatig en vanuit monitoring en bijstelling aan de kwaliteit van onze VVE. Per ambitie zijn maatregelen beschreven die we hierna weergeven.

Ambitie 1

Alle peuters (met en zonder een VE indicatie) beter in beeld Maatregelen A. Verbeteren registratie van peuters van de voorschoolse educatie en de peuteropvang met de Peutermonitor. Alle kinderopvangorganisaties in IJsselstein, de GGD en gemeente zijn aangesloten op deze monitor en zetten deze in. B. We informeren de VE partners aan de hand van de Peutermonitor hoe het bereik verloopt in onze gemeente. Dit doen we zowel in de Stedelijke Regiegroep VE. C. We verstevigen de toeleiding van peuters met indicatie VE op het consultatiebureau. Hiervoor beleggen we de taak ‘toeleiding’ bij de GGD. D. We monitoren het aantal afgegeven indicaties. Dit doen we door steekproefsgewijs te kijken hoe de doelgroepcriteria worden toegepast door het consultatiebureau. E. Samen met de partners van de Stedelijke Regiegroep monitoren we de doelgroepdefinitie en overwegen aanpassing gezamenlijk. F. We besluiten over de toekomst van de Puzzelgroep, en we onderzoeken het opzetten van een kansklas. Doelgroep en criteria voor deelname Kinderen met een VE indicatie mogen deelnemen aan de voorschool wanneer zij tussen de 2,5 en 4 jaar zijn. In IJsselstein hebben wij het afgeven van indicaties voor voorschoolse educatie belegd bij het consultatiebureau

12

van de GGD regio Utrecht (GGDrU). Bij het afgeven van een VE-indicatie kijken de jeugdverpleegkundigen naar de volgende factoren: ⟩ De opleiding van de ouders: kinderen krijgen een VE-indicatie indien beide ouders - of ouder in geval van eenoudergezinnen - maximaal twee leerjaren voortgezet onderwijs hebben gevolgd. Als beide ouders een diploma VMBO basis, kader of speciaal onderwijs hebben, krijgt het kind ook een VEindicatie. ⟩ De mate van risico op een taalachterstand in de Nederlandse taal: bij gezinnen waar ouders thuis geen of weinig Nederlands spreken of waar de taalomgeving onvoldoende stimulerend is. ⟩ Verwijzing op basis van gemeente specifieke redenen: er zijn zorgen om één of beide ouders, waarbij de voorschool zorgt voor extra aandacht voor het kind en de ontwikkeling gestimuleerd wordt. Het VE programma is niet bedoeld voor kinderen met aangeboren cognitieve of fysieke achterstanden waarvoor specifieke voorzieningen zijn. Hierop zijn in overleg wel uitzonderingen mogelijk als de VE toch de meest passende plek blijkt of nodig is ter overbrugging naar andere, meer passende hulp. We merken de laatste jaren dat dit vaker wordt gedaan. Zeker door toegenomen wachttijden voor diagnostiek- en behandelgroepen.

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

Aantal peuters en VE indicaties Monitor VE jaar 2023

01-01-2024

Totaal aantal kinderen tussen 2 en 4 jaar

678

Totaal aantal kinderen tussen 2,5 en 4 jaar met indicatie volgens GGD

77

Verwijzing op basis van opleiding ouders

10

Verwijzing op basis van risico op Nederlandse taalachterstand

105

Verwijzing op basis van gemeente specifiek

3

Totaal aantal kinderen dat gebruik heeft gemaakt van de VE in 2023 (met indicatie in 2023 of eerder)

89

Totaal aantal kinderen dat wel een indicatie heeft maar geen VE volgt

23

Totaal geplaatst bij BLOS Kinderopvang

9

Totaal geplaatst bij Purkie

4

Totaal geplaatst bij Kind en Co Ludens (inclusief Puzzelgroep)

40

Totaal geplaatst bij Spelen buitenshuis

10

Gemiddelde leeftijd in maanden bij aanvang

2,5/2,8

Totaal aantal kinderen eerder gestopt met VE (periode tussen peildata)

26

Door verhuizing

7

Door gestart zorgtraject

3

Door overige reden

16

Uitleg bij de monitor: ⟩ Kinderen kunnen een indicatie krijgen op basis van een combinatie van de factoren opleiding ouders, risico op Nederlandse taalachterstand en gemeente specifiek. Daarom is het totaal aantal verwijzingen hoger dan het totaal aantal indicaties. ⟩ De kinderen die gebruik maken van de Puzzelgroep hebben ook een VE indicatie en tellen dan ook mee bij het totaal aantal.

13

⟩ Bij geen VE komt de reden overige het meest voor. - Vaak kan de combinatie kinderopvang en VE niet gemaakt worden. - In sommige gevallen willen ouders hun kind niet meer op de VE-groep plaatsen, omdat ze vinden dat het beter gaat met hun kind. - Er zijn ook kinderen die wel een plaats aangeboden hebben gekregen, waarbij ouders na herhaalde pogingen geen reactie geven.

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

Ambitie 2

Het versterken van de samenwerking rondom het jonge kind met de scholen, het samenwerkingsverband en andere partners Maatregelen A. Er zijn afspraken over vaste deelname in de Stedelijke Regiegroep Voorschoolse Educatie (VE); B. We maken afspraken over een warme overdracht van de voorscholen naar de scholen. C. We zetten stevig in op de doorgaande lijn tussen voor- en vroegschool. D. We voeren het kwaliteitskader VVE uit met de schoolbesturen en de kinderopvanghouders. E. We stellen het nieuwe onderwijskansenbeleid op met daarin opgenomen het VVE beleid. De partners rondom VE spreken periodiek met elkaar in de Stedelijke Regiegroep VE. Hieraan nemen deel: een afvaardiging van de bibliotheek, de jeugdverpleegkundige van de GGDrU, de beleidsmedewerker onderwijs van de gemeente, een afvaardiging van de schooldirecteuren en de kinderopvangorganisaties die voorschoolse educatie bieden. Daarnaast organiseren we drie keer per jaar de Lokaal Educatieve Agenda met de schoolbesturen, samenwerkingsverbanden, kinderdagverblijven en gemeente. Vanuit een strategische agenda worden belangrijke thema’s zoals doorgaande lijn, de aansluiting onderwijs-jeugdhulp en de voor-en vroegschoolse educatie besproken.

In 2024 is het Kwaliteitskader VVE in samenwerking met Sardes, kinderopvang, schoolbesturen, samenwerkingsverbanden en gemeente opgesteld. Dit document beschrijft de afspraken van de VVE-partners van IJsselstein op niveau van gemeente, voorschool en vroegschool.

Ambitie 3

het houden van het overzicht op de plaatsing van VE-kinderen en op de toeleiding van kinderen vanuit de GGD. Deze taak wordt specifiek door de Stedelijke Regiegroep VE gevolgd om goed te kunnen monitoren of de gewenste beweging richting spreiding, gemengde groepen en keuzevrijheid voor ouders wordt gerealiseerd.

Het verstevigen van de regie op de uitvoering én op de uitgaven VE

Ambitie 4

Maatregelen A. We werken sinds 2023 met een nieuwe bekostigingssystematiek die wordt vertaald in een subsidieregeling VE en peuteropvang gecombineerd met de uitvoeringsregeling peuteropvang. B. In de nieuwe bekostigingssystematiek houden we rekening met de ouders die Kinderopvangtoeslag ontvangen. Alle aanbieders VE werken met een inkomensafhankelijke ouderbijdrage voor de voorschoolse educatie. C. Duidelijke informatie aan ouders over de inkomensafhankelijke ouderbijdrage. D. We bespreken de stand van zaken van de subsidieregeling waarin is opgenomen hoe we de spreiding van het aantal plaatsen Voorschoolse Educatie reguleren. E. We leggen een deel van de coördinatietaken bij de beleidsmedewerker onderwijs van de gemeente. F. We beleggen een deel van de coördinatietaken bij een van de kinderopvanghouders. Dit betreft

Maatregelen A. We nemen in de subsidieregeling VE op dat er minimaal vier kinderen met een VE-indicatie in de groep van 16 peuters worden opgevangen. B. We brengen meer spreiding aan in het aanbod voorschoolse educatie. C. We vinden het belangrijk dat ouders keuzevrijheid hebben in het aanbod van VE. D. De Stedelijke Regiegroep VE komt 1x per kwartaal samen en indien mogelijk breiden we deze uit met nieuwe kinderopvanghouders VE

14

Een impuls aan de kwaliteit van de uitvoering VE

Toeleiding De peuters nemen 16 uur per week deel aan het VE programma, verdeeld over 3 of 4 dagdelen per week. Hiervan wordt idealiter de helft gefinancierd door de gemeente. De groepen bestaan uit minimaal vier VE kinderen, aangevuld met andere kinderen. De groepen worden begeleid door twee gediplomeerde pedagogisch medewerkers op minimaal MBO 3 niveau met een erkend VE certificaat.

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

De toeleiding en plaatsing van de VE kinderen wordt gedaan door een medewerker van de GGD. Vanuit deze rol worden de VE kinderen geplaatst op alle VE plekken. Vanaf 2024 werken we met de Peutermonitor. De Peutermonitor geeft aan hoeveel VE kinderen en Peuteropvang plekken in IJsselstein gevuld zijn. Daarnaast kan de Peutermonitor ons inzicht geven in de spreiding van de doelgroep kinderen over de wijken en de spreiding van de plekken die we hebben. Er zijn momenteel vier organisaties die VE aanbieden in IJsselstein:

Organisatie

Groep en locatie

Spelen Buitenshuis

VE groep De krokodillen Johan Willem Frisolaan

Kinderopvang Purkie

VE groep de Eigenwijsjes Panoven

BLOS Kinderopvang

Blos, locatie ’t Singeltje Praagsingel

Kind &Co Ludens

• De Petteflet, gevestigd in basisschool de Ark • De Zaza’s, gevestigd in basisschool de Ark • De WIJ, gevestigd in Kindcentrum WIJ • De Klimladder, gevestigd in Basisschool ‘t Kasteel

In 2023 zijn alle groepen van Pulse naar Kind en Co overgegaan. Daarbij zijn transitieafspraken gemaakt. Eén van deze afspraken is, dat Kind & Co Ludens kindplekken VE afstoot en beschikbaar stelt voor de overige kinderdagverblijven, om zo spreiding en keuzevrijheid voor ouders en kinderen te stimuleren. En om voor alle kinderen thuisnabij een plek te hebben op de kinderopvang. In 2023 zijn de VE plaatsen bij Kind en Co van 56 plekken teruggebracht naar 40. De spreiding van de VE plekken blijft nog de aandacht houden om plekken goed te verdelen over de verschillende aanbieders om keuzevrijheid voor ouders te behouden.

Ambitie 5

Een impuls aan de samenwerking met ouders Maatregelen A. De kinderopvanghouders gaan de ouderactiviteiten voor de voorschoolse educatie gezamenlijk inrichten en aanbieden samen met andere betrokken partners. B. We stellen een plan op om de ouderactiviteiten te monitoren. C. We zetten het onderdeel huisbezoeken voort en beleggen deze bij de jeugdverpleegkundigen van het consultatiebureau.

15

Ouderbetrokkenheid Het VE ouderprogramma is bedoeld om ouders te ondersteunen, zodat zij hun kind beter kunnen helpen bij de taalontwikkeling. In IJsselstein worden de volgende activiteiten uitgevoerd om de ouderbetrokkenheid te vergroten: ⟩ Er worden huisbezoeken afgelegd door de jeugdverpleegkundige. Het huisbezoek vindt plaats drie maanden na de start op de voorschool. De huisbezoeken blijken effectief, omdat er één op één aandacht is en de thuissituatie van het kind bekeken kan worden. Hierdoor kunnen er tips en adviezen op maat gegeven worden. ⟩ Bij het inloopmoment bij het halen en brengen van de kinderen kunnen ouders vragen stellen en kijken op de groep. ⟩ De ouderprogramma’s ‘Bij de hand’ en ‘Opstapje’ zijn voor de IJsselsteinse situatie op maat gemaakt en afgestemd op het programma ‘Taalrijk’. Deze zijn aangepast aan het programma Uk en Puk dat op drie van de vier voorscholen wordt gebruikt. ⟩ Er worden ouderbijeenkomsten georganiseerd gedurende de periode dat kinderen deelnemen aan een voorschooltraject. Dit is een gezamenlijke activiteit van de voorscholen, de bibliotheek en de jeugdgezondheidszorg. Het totaal aantal ouderbijeenkomsten per jaar is zes, op verschillende locaties in IJsselstein.

⟩ De Bibliotheek Lek en IJssel heeft in samenwerking met alle deelnemers van het VE-netwerk in IJsselstein het Voorschoolse Educatie programma (inclusief ouderprogramma) gerealiseerd.

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

2. Gijsje gaat naar een duurzaam en toekomstbestendig gebouw Gebouwen voor onderwijs en kinderopvang zijn toegankelijk en hebben een centrale functie in de wijk. Hier staan educatie, opvang, ontwikkeling, opvoeding en zorg en een doorgaande leer- en ontwikkelingslijn centraal. We werken hierbij samen met andere maatschappelijke partners in de gemeente IJsselstein.

Wat weten we over een Integraal Huisvestingsplan?

Een Integraal Huisvestingsplan (IHP) is een lange termijnvisie voor onderwijshuisvesting en wordt opgesteld door schoolbesturen en de gemeente. Het biedt een leidraad voor investeringen in de scholenhuisvesting, het zorgt voor een beleidsmatige en evenwichtige inzet van middelen en biedt een goed vertrekpunt voor het verbinden van opgaven in het sociaal-maatschappelijk domein. Het IHP houdt rekening met gezamenlijke ambities voor onder andere onderwijs, duurzaamheid en integrale centra. Een IHP kan bijdragen aan een prettige en goede ontwikkeling van kinderen.

⟩ We doen een inpassingsstudie met het doel praktijkonderwijs De Baanbreker in het gebouw van het Cals College te huisvesten.

Deze leegstand, die schaars is, kan eventueel ingezet worden voor de wijk (voor bv. bewonersgroepen) of voor zorg in de buurt (de woonzorgvisie).

Gemeente en schoolbesturen treffen voorbereidingen voor de nieuwbouw van twee basisscholen en kinderopvang in een integraal centrum. De gemeente wordt juridisch eigenaar van het gehele gebouw. Een belangrijke reden is dat de gemeente dan meer regie heeft over leegstand.

Wat willen we nog meer doen?

Wat doen we in IJsselstein?

⟩ Er is een Integraal Huisvestingsplan (2016) en een actualisatie hiervan (2021) beschikbaar. ⟩ Tijdens de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) worden lokale en regionale ontwikkelingen op het gebied van onderwijshuisvesting en het IHP met schoolbesturen en andere maatschappelijke partners besproken.

16

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

In 2025 wordt een nieuw IHP opgesteld, waarin de ontwikkeling van schoolgebouwen richting integrale centra een plek krijgt. Het IHP zal aansluiten op dit onderwijskansenbeleid.

3. Gijsje krijgt thuisnabij opvang en onderwijs en ondersteuning naar behoefte Alle kinderen en jongeren krijgen bij het leren en ontwikkelen, tijdig passende ondersteuning naar behoefte door deskundige professionals en een integraal netwerk in hun eigen omgeving.

Wat weten we over passend en thuisnabij opvang en onderwijs?

Passend onderwijs is gericht op effectieve en efficiënte ondersteuning van alle leerlingen die dat nodig hebben. Leerlingen kunnen in hun alledaagse leren belemmeringen ervaren op cognitief, gedragsmatig, psychisch en/of lichamelijk gebied. Bij het bepalen van de inhoud, vorm, intensiteit en duur van de benodigde extra ondersteuning staat de individuele ondersteuningsbehoefte centraal. Schoolbesturen en scholen zijn verantwoordelijk voor de de basisondersteuning van leerlingen in het regulier basisonderwijs. Het niveau van de basisondersteuning verschilt per school, er zijn geen wettelijke normen voor. Extra ondersteuning kan aanvullend worden geboden met bijvoorbeeld een ondersteuningsarrangement vanuit het samenwerkingsverband of het deelnemen aan speciaal (basis)onderwijs. Onder invloed van de beweging naar inclusiever onderwijs wordt geprobeerd leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften thuisnabij onderwijs te laten volgen, samen met leerlingen die geen beperking hebben. Bij passend onderwijs is het handelingsperspectief gebaseerd op het bieden van

17

ondersteuning en hulp op maat, zowel aan de betreffende leerlingen als aan de professionals. Als gemeente zijn we een belangrijke samenwerkingspartner in het passend onderwijs, bijvoorbeeld als het gaat om de samenwerking met ons jeugdteam, het organiseren van leerlingenvervoer of de huisvesting. Ook zorgen we als gemeente voor inzet vanuit andere partners ter ondersteuning van de jongeren, bijvoorbeeld door de inzet van jongerenwerkers. Om er samen voor te zorgen dat onderwijs en zorg goed zijn afgestemd, zodat de jongere zich kan blijven ontwikkelen.

Wat doen we in IJsselstein?

Het is belangrijk om de juiste ondersteuning aan het individuele kind te bieden. Dit wordt het meest succesvol als we (ook) het handelingsperspectief van de professionals vergroten en dus de ontwikkeling van kind en professional wordt gestimuleerd. Hieronder wordt weergegeven op welke manier we dat al doen: Voor alle kinderen en professionals: ⟩ Samenwerking tussen ouders, opvang, onderwijs en jeugdhulp met onder andere vaste overleggen. ⟩ Integraal samenwerken met andere beleidsterreinen zoals, werk en inkomen, gezondheid, sport, wonen en cultuur. ⟩ Normaliseren, vroeg signaleren en voorliggend veld inzetten.

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

⟩ Wanneer nodig organiseert de signalerende professional een multidisciplinair overleg (MDO) ⟩ Regionale en lokale afstemming op verschillende thema’s. ⟩ Bij zorgen rondom het kind over de ontwikkeling, wordt samengewerkt met het jeugdteam. ⟩ Een samenwerkingsverband voor het PO en het VO met bijbehorend ondersteuningsplan. ⟩ Inzet van Stichting Pulse, bijvoorbeeld jongerenwerkers. 0-4 jaar ⟩ Vroegsignalering via het consultatiebureau (GGD). ⟩ Vroeghulpteam voor indicaties en eventueel de juiste tijdige doorverwijzing. ⟩ Kinderopvang kan gebruik maken van expertise en observatie bij individuele kinderen door jeugdhulppartners. ⟩ Iedere kinderopvangorganisatie heeft een vast contactpersoon bij de GGD (jeugdverpleegkundige). 5-12 jaar ⟩ Scholen werken met compacten en verrijken van de lesstof, veel scholen bieden een plusaanbod buiten de groep, zoals een plusklas of verrijkingsklas. ⟩ Schoolbesturen zetten in op vakmanschap van de leerkracht en bieden kansen voor ontwikkeling en deskundigheidsbevordering.

⟩ Samenwerkingsverband Profi Pendi biedt scholen het leesprogramma Bouw! aan om de basisondersteuning voor lezen te versterken. ⟩ Er zijn overstaparrangementen om kinderen te begeleiden bij schooloverstappen ⟩ De meeste scholen werken met instrumenten om meer- of hoogbegaafdheid te signaleren. Er is een specialist hoogbegaafdheid vanuit Profi Pendi beschikbaar. ⟩ Profi Pendi organiseert een aantal netwerkbijeenkomsten en leerkringen voor begaafdheidsspecialisten, leerkrachten en intern begeleiders. ⟩ Er is een consulent Passend Onderwijs beschikbaar 13-27 jaar ⟩ Inzet van de brugfunctionarissen aan scholen en gezinnen bij beginnend verzuim. ⟩ Scholen versterken de competenties van docenten om de basisondersteuning te kunnen bieden. ⟩ Er loopt een pilot Jeugdhulp in Onderwijstijd met collectieve financiering van jeugdhulp op school waarbij op twee scholen een vast budget beschikbaar is voor jeugdhulp in school. ⟩ Het samenwerkingsverband VO Zuid-Utrecht neemt een proactieve rol richting gemeenten en jeugdzorg om de aansluiting met het onderwijs te verstevigen. ⟩ Het samenwerkingsverband VO Zuid-Utrecht neemt indien nodig regie bij het realiseren van aanvullende voorzieningen door scholen. ⟩ Het samenwerkingsverband VO Zuid-Utrecht werkt

18

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

aan een lerend netwerk met een thematische agenda om kennisdeling te stimuleren en verzorgt jaarlijks bovenschools trainingsaanbod.

Wat willen we nog meer doen?

Voor uitgangspunt 3 is de komende twee jaar ons belangrijkste doel: investeren in samenwerking tussen de verschillende opvang- en onderwijsorganisaties in onze gemeente. Het is belangrijk dat alle kinderen een plek krijgen op een school die past bij hun kwaliteiten, mogelijkheden en behoeften. Daarin heeft iedere organisatie zijn eigen verantwoordelijkheid, maar we hebben elkaar nodig om verder te komen. Een intensivering van de samenwerking vindt plaats op een aantal gebieden: 1. De aanwezigheid van vaste overleggen zoals een Lokaal Educatieve Agenda (LEA), Stedelijke Regiegroep (VVE) en Directeurenberaad IJsselstein (DBIJ) op lokaal niveau, Regionaal Beleidsoverleg (RBO) en de Regionale Educatieve Agenda (REA) op regionaal niveau. 2. We werken met vaste contactpersonen voor de opvang en scholen vanuit de gemeente (beleid, leerplicht en sociaal team). 3. We verkennen het organiseren van themasessies voor professionals vanuit gemeente, opvang, onderwijs en maatschappelijk organisaties ter bevordering van deskundigheid en samenwerking. 4. We onderzoeken hoe organisaties bij elkaar kunnen meekijken om de samenwerking te bevorderen. De concrete actiepunten zijn terug te vinden in de

4. De ouders van Gijsje maken deel uit van de groei en ontwikkeling Een actieve ouderbetrokkenheid heeft een positief effect op zelfvertrouwen, motivatie en leerprestaties van kinderen en jongeren.

Wat weten we over ouderbetrokkenheid?

Onderzoeken tonen aan dat ouders die thuis actief betrokken zijn bij het leren van hun kind, een belangrijke bijdrage leveren aan hun ontwikkeling. Opvang, onderwijs, gemeente en andere maatschappelijke partners kunnen hierbij een stimulerende rol vervullen. Manieren om dit te bereiken zijn het ondersteunen van ouders in hun betrokkenheid thuis op het gebied van taal en lezen, een zorgvuldige communicatie en goede begeleiding van ouders en kinderen bij overgangen in de schoolloopbaan. Positieve effecten van ouderbetrokkenheid zijn aangetoond voor leerlingen van verschillende leeftijden: in de voor- en vroegschoolse periode, tijdens de basisschool en tijdens het voortgezet onderwijs. Het belang van thuisbetrokkenheid lijkt niet af te nemen als kinderen ouder worden, maar de vorm waarin het effectief is wel.

Wat doen we in IJsselstein?

Ouderbetrokkenheid begint al vóórdat kinderen naar school gaan, want juist in de eerste levensjaren maakt een stimulerende rol van ouders het verschil. Ook als kinderen ouder worden, is ouderbetrokkenheid belangrijk. Daarom zetten we hier in IJsselstein al

19

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

veel op in. Een overzicht van de ouderactiviteiten en ouderprogramma’s staat hieronder weergegeven. 0-4 jaar ⟩ Kansrijke start. De eerste duizend levensdagen van een kind worden gezien als een cruciale fase voor de latere ontwikkeling van kinderen. ⟩ Vanuit de Bibliotheek meerdere activiteiten: Digitale prentenboeken, Taal en Tablets, Boekstart, groepsbezoek ‘Zomerlezen met Bip’, Logeerbieb, Taalhuis, de digitale voorleestas. ⟩ We sluiten bij gezinnen aan met de VoorleesExpress. Een programma voor leesbevordering van 2-9 jarigen is ‘effectief volgens eerste aanwijzingen’. ⟩ Er zijn dagelijkse overdrachtsmomenten met ouders en inloopmomenten door de opvang. ⟩ Er wordt gewerkt met een digitaal platform voor communicatie met ouders. ⟩ Er zijn startgesprekken en voortgangsgesprekken met ouders op de kinderopvang. ⟩ Binnen de VE vinden ouderbijeenkomsten plaats door de GGD en de Kinderopvang samen. 5-12 jaar ⟩ We werken met de VoorleesExpress. Dit programma voor leesbevordering van 2-9 jarigen is ‘effectief volgens eerste aanwijzingen’. ⟩ Er worden ouderbijeenkomsten georganiseerd over verschillende thema’s, door meerdere partners (Profi Pendi, VO Zuid-Utrecht, Bibliotheek, GGD, Scholen en experts zoals Pretty Woman & Best Man, Halt, etc.)

20

⟩ Er zijn startgesprekken en voortgangsgesprekken met ouders op school. ⟩ Er worden inloopmomenten georganiseerd in de klas. ⟩ Er wordt door scholen gewerkt met een digitaal communicatieplatform met ouders. ⟩ Praat mee - Oudercafé georganiseerd door Profi Pendi. ⟩ Oudersteunpunt door Profi Pendi; website met informatie over passend onderwijs. ⟩ Het Oudercafé van Pulse is een ontmoetingsplek voor (aanstaande) ouders. ⟩ Familie & co van Pulse op de Wij-school biedt opvoedondersteuning voor gezinnen met een opvoedvraag. 13-27 jaar ⟩ Er worden ouderbijeenkomsten georganiseerd over verschillende thema’s, door meerdere partners (Halt, Profi Pendi, Bibliotheek, GGD, Scholen zelf). ⟩ Er zijn startgesprekken en voortgangsgesprekken met ouders op school. ⟩ Er wordt gewerkt met een digitaal platform voor communicatie met ouders. ⟩ Praat mee - Oudercafé wordt georganiseerd door Profi Pendi. ⟩ Er is een ondersteuningsplanraad (medezeggenschap met ouders, leraren en soms leerlingen) vanuit samenwerkingsverband VO ZuidUtrecht. ⟩ JOS Lekstroom (Jeugd- en oudersteunpunt vanuit de regio).

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

Wat willen we nog meer doen?

In 2024 zijn we met alle partners in gesprek geweest over onderwijskansen en ouderbetrokkenheid. Alle organisaties rondom opvang en onderwijs vinden ouderbetrokkenheid een belangrijk onderwerp, geven dit een hoge prioriteit en werken vanuit ieders eigen expertise aan een zo optimaal mogelijke samenwerking. Daarom hebben we het doel om voor IJsselstein in kaart te brengen hoe we samen (met meerdere organisaties) kunnen werken aan actief ouderschap en willen we onderzoeken of een gedeelde visie op ouderbetrokkenheid mogelijk is. Hoe we dit gaan doen is in acties terug te vinden in de uitvoeringsagenda.

5. De schoolloopbaan van Gijsje verloopt soepel Alle kinderen en jongeren doorlopen een passende schoolloopbaan met soepele overgangen.

onderwijspartners van onze kinderen van 0 tot 27 jaar aan tafel zitten.

Wat weten we over soepele overgangen?

0-4 jaar Voorschool - Vroegschool ⟩ Indicatie, aanmelding en plaatsing VE door GGD. ⟩ Periodiek overleg Stedelijke Regiegroep (kinderopvang VE, Bibliotheek, GGD, Gemeente). ⟩ (warme) overdracht tussen opvang en onderwijs ⟩ Kwaliteitskader VVE.

De overstap van een voorschool naar school en in de toekomst naar een volgende school is een bepalend moment voor onze kinderen. Het is daarom belangrijk dat hun ontwikkeling niet vastloopt door aanpassingsproblemen tijdens zo’n overgang. Met een kansrijk schooladvies en een kansrijke plaatsing in de volgende stap van de schoolloopbaan, komen leerlingen op de plek terecht die past bij hun capaciteiten, ontwikkeling en interesses. Uit onderzoek is bekend dat verschillende activiteiten kunnen bijdragen aan een soepele overgang: ⟩ Continuïteit in leerervaring (doorgaande leer- en ontwikkelingslijnen). ⟩ Warme overdracht en goede begeleiding ⟩ Samenwerking met ouders. ⟩ Samenwerking tussen opvang en scholen en scholen onderling.

Wat doen we in IJsselstein?

Hieronder geven we weer wat de verschillende partners in IJsselstein doen om een soepele schoolloopbaan te stimuleren. Daarnaast organiseren we drie keer per jaar de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) waar de gemeente, opvang- en

21

5-12 Primair Onderwijs – Voortgezet onderwijs ⟩ Begeleiden overgang naar andere scholen (van POPO, SBO – PO en PO - SBO) ⟩ Eventueel met betrokkenheid van een consulent passend onderwijs. ⟩ Verschillende POVO (primair en voortgezet onderwijs) activiteiten vanuit samenwerkingsverband Profi Pendi, zoals de POVO-kalender en de POVOinformatiebijeenkomsten. ⟩ POVO-werkgroep vanuit VO Zuid-Utrecht met Profi Pendi en vertegenwoordigers van het primair en voortgezet onderwijs in onze regio. ⟩ POVO projectleider vanuit Regionaal Beleidsoverleg Onderwijs (RBO Lekstroom). ⟩ Het uitvoeren van de leerplichtwet en startkwalificatiewet (tot 23 jaar). ⟩ Onze regionale aanpak voortijdig schoolverlaters en thuiszitters.

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

⟩ De samenwerkingsverbanden PO en VO hebben een overdrachtsformulier en procedure ontwikkeld voor een warme overdracht naar het VO voor meer- of hoogbegaafde kinderen met een ondersteuningsvraag. ⟩ Met behulp van Wél in Ontwikkeling heeft Profi Pendi gewerkt aan terugkeer naar het onderwijs voor kinderen met een vrijstelling van leerplicht. ⟩ Samenwerking tussen leerplicht en samenwerkingsverband om verzuimcijfers te monitoren. ⟩ Scholen bezoeken onder schooltijd open dagen van Voortgezet Onderwijsscholen in de regio. 13-27 Voortgezet Onderwijs – Vervolg onderwijs/ arbeidsmarkt ⟩ Het uitvoeren van de leerplichtwet en startkwalificatiewet (tot 23 jaar). ⟩ Onze regionale aanpak voortijdig schoolverlaters (Schoolwerkt). ⟩ De gemeente voert preventieve gesprekken met potentiële thuiszitters op de Baanbreker. ⟩ Er loopt een pilot met de Baanbreker via het RAJ (regionaal actieplan jeugdwerkeloosheid). ⟩ Samenwerkingsverband VO Zuid Utrecht besteedt aandacht aan de overstap van VO/VSO naar MBO/HO/WO.

⟩ Overbruggingsprogramma kwalificatieplichtige leerlingen VO regio Lekstroom (richting MBO) ⟩ Uitstroomgesprekken met de praktijk- en voortgezet speciaal onderwijs scholen in de regio ⟩ Inzet van het jongerenloket: - Jobhunter jongeren ook voor BBL plekken - Studie-/loopbaankeuzetesten (voor niet schoolgaande jongeren vanaf 16 jaar) - Studiekeuzeadviezen - De pilot Lifecoaching (vanuit RAJ en Schoolwerkt)

Wat willen we nog meer doen?

Om de schoolloopbaan voor ieder kind soepel te laten verlopen gaan we de komende jaren in IJsselstein aan de slag met twee concrete onderwerpen. De eerste betreft de samenwerking en vroegtijdige inzet van leerplicht. Zo zal leerplicht aansluiten bij de startgesprekken op scholen en wordt een pilot voortgezet van preventieve gesprekken met potentiële thuiszitters. Het tweede doel betreft overgangen tussen de verschillende opvang, onderwijs en werkinstellingen. Hierbij kan je denken aan een integraal en eenduidig overdrachtsformulier tussen opvang en onderwijs en een soepele overgang van jongeren van school naar werk. De acties die hierbij horen zijn terug te vinden in de uitvoeringsagenda.

22

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

Uitvoeringsagenda 2025 - 2026 In het onderwijskansenbeleid is met vijf uitgangspunten richting en focus gegeven. Bij elk uitgangspunt is uitgewerkt wat het belangrijkste doel is voor de komende jaren. De doelen voor de komende twee jaar zijn als volgt: 1. Inzet en kwaliteit op de Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) vergroten. 2. Afspraken maken over de wettelijke verplichtingen in de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) 3. Onderzoek naar mogelijkheden voor een gedeelde visie op ouderbetrokkenheid 4. Een goede samenwerking met en vroegtijdige inzet van leerplicht 5. Soepele overgangen tussen opvang, onderwijs en werk

De uitvoeringsagenda is terug te vinden in de bijlage en als volgt opgebouwd: ⟩ Bij elke ambitie zijn acties omschreven ⟩ De actie waaraan het bijdraagt of een antwoord op geeft.

De uitvoeringsagenda beschrijft hoe we samen onze doelen willen halen. Daarvoor zijn acties opgesteld. Sommige acties zijn al concreet, anderen gaan over het onderzoeken of inventariseren van mogelijkheden. De uitvoeringsagenda biedt een totaal overzicht van activiteiten door alle partners rond opvang en onderwijs. In de uitvoeringsagenda staan ook punten die we in 2024 reeds in gang hebben gezet. De beleidsadviseur Onderwijs monitort de voortgang hiervan.

23

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

⟩ Het doel en resultaat wat we met de actie willen bereiken. ⟩ Wie of welke partijen de actie oppakken en wie de regiehouder is. ⟩ Waar mogelijk een tijdpad aan de actie.

Monitoring en evaluatie

DO

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

C E CH

K

T

24

N LA

AC

De uitvoeringsagenda is opgesteld vanaf eind 2024, voor 2025 en 2026. Deze zullen we elke twee jaar bijstellen en vaststellen voor de volgende periode. Dit doen we via de plan-do-check-act cyclus. Tussendoor worden de acties gemonitord door de beleidsadviseur Onderwijs. Plan: We stellen een vernieuwde uitvoeringsagenda op. Welke onderwerpen en thema’s willen we het komende jaar aanpakken? Wie doet dat en hoe gaan we dat doen? Do: We gaan ons plan en de acties uit de uitvoeringsagenda uitvoeren. Check: Zitten we op koers? Geven de acties het gewenste resultaat? Hebben we ons doel bereikt? Act: We reageren op de check-fase. Moeten er dingen worden bijgesteld voor we weer kunnen gaan plannen?

Ook zullen we een evaluatieverslag maken vanuit de uitvoeringsagenda en zo evalueren en monitoren wat er dat jaar gedaan is. Vanuit daar wordt meegenomen wat nodig is voor de nieuwe uitvoeringsagenda. De raad wordt geïnformeerd over dit evaluatieverslag. In 2029 wordt het gehele onderwijskansenbeleid indien nodig herijkt.

P

Het onderwijskansenbeleid is opgesteld voor de jaren 2025-2029. Binnen dit beleid is een uitvoeringsagenda ontwikkeld. De uitvoeringsagenda geeft houvast voor sturing en monitoring. Om op resultaten te kunnen sturen is in de uitvoeringsagenda uitgewerkt wat we op welk moment gerealiseerd willen hebben en door wie. Want gemeente en alle maatschappelijke partners hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid in gelijke kansen voor alle kinderen. Zo zijn bijvoorbeeld de aanbieders van Voor- en Vroegschoolse Educatie betrokken bij de totstandkoming van de ambities en actiepunten voor de VVE en zijn partner in de uitvoering ervan.

Onderwijskansenbeleid vanuit de wet Gemeente IJsselstein heeft samen met de opvang, onderwijs en maatschappelijke partners dezelfde missie en een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de kinderen: het bieden van kansen voor kinderen die zich vanwege hun achtergrond minder goed ontwikkelen dan zij in gunstiger omstandigheden zouden doen. Hiertoe zijn wettelijke kaders afgesproken en worden subsidies verdeeld.

0-13 jaar

Gemeenten en schoolbesturen in het basisonderwijs krijgen OAB-middelen van het Rijk. Daarmee kunnen zij jonge kinderen een betere start geven, zodat zij zonder achterstand in groep 3 van de basisschool komen. Wij zijn als gemeenten verantwoordelijk voor de Voorschoolse Educatie en krijgen de middelen als een specifieke uitkering die we apart moeten verantwoorden. Als we nog OAB-middelen overhouden, nadat er voldoende VE-plekken zijn gerealiseerd, dan mogen we die middelen aanvullend ook inzetten voor onderwijskansen in het basisonderwijs.

13+ jaar

Voor de oudere leeftijdsgroep ontvangen wij als gemeente geen Rijksmiddelen. Sommige VO scholen ontvangen middelen voor kansengelijkheid via de regeling onderwijskansen voortgezet onderwijs. Met deze regeling wil de overheid middelbare scholen ondersteunen om leerlingen te helpen die dat nodig hebben. Het gaat dan om leerlingen die bijvoorbeeld ouders met een laag opleidingsniveau hebben. Of die thuis niet voldoende Nederlands spreken. Scholen kunnen dit inzetten voor bijvoorbeeld extra onderwijspersoneel, onderwijsassistenten of coaches, extra onderwijstijd of huiswerkbegeleiding en/of ouderbetrokkenheid te stimuleren.

25

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

Wettelijk kaders

In de artikelen 158 t/m 160 van de Wet Primair Onderwijs (WPO) zijn de wettelijke taken van gemeenten op het gebied van onderwijsachterstanden geformuleerd. De Onderwijsinspectie ziet jaarlijks toe of gemeenten en partners de wettelijke taken voldoende uitvoeren. Deze taken zijn: 1. Uitvoeren Voorschoolse Educatie 2. Toeleiding en bereik Voorschoolse Educatie 3. Afspraken maken en monitoren over opbrengsten Vroegschoolse Educatie 4. Doorgaande lijn 0-6 jaar 5. Jaarlijks overleg over segregatie, integratie, toelatings- en inschrijvingsprocedures (via LEA) Om samen te werken aan gelijke kansen hebben wij als gemeente met onze maatschappelijke partners met meer wet en regelgeving te maken. Voor de opvang is dat de wet OKE, Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang, Wet Harmonisatie Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk, Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie. Voor scholen zijn dat o.a. de Wet op het Primair Onderwijs (bijv. artikel 167 lid1 b), Wet Passend Onderwijs. En voor de gemeente de Leerplichtwet, Jeugdwet, Wet OKE, Wet op het Voortgezet Onderwijs, Wet op de Expertise Centra Wet Educatie en Beroepsonderwijs.

Totstandkoming onderwijskansenbeleid Bij het vormgeven van dit onderwijskansenbeleid is gebruik gemaakt van de expertise van onze partners die werken voor en met onze kinderen en jongeren. Zo hebben we de eerste maanden van 2024 input opgehaald om te komen tot uitgangspunten. Hiervoor zijn klankbordbijeenkomsten georganiseerd waarbij partners uit het onderwijs-, opvang-, maatschappelijke veld en gemeente vertegenwoordigd waren. Daarnaast zijn er participatiebijeenkomsten georganiseerd met jongeren. We hebben kinderen uit de bovenbouw (7/8) van zes basisscholen uit IJsselstein gesproken over gelijke kansen in het onderwijs. Er is een themaavond georganiseerd voor de gemeenteraad en er is formeel advies gevraagd bij het Platform Samenleving IJsselstein (PSIJ). Voor dit onderwijskansenbeleid hebben we ook aansluiting gezocht bij regionale en lokale afspraken en beleidsstukken. Binnen de thema’s van dit onderwijsbeleid is de relatie gelegd naar andere beleidsterreinen, zoals het jeugdbeleid, gezondheidsbeleid, minimabeleid en sport- en cultuurbeleid. Tot slot is er kennis opgedaan van landelijke ontwikkelingen via de websites van het GOAB, Onderwijs kennis, Gelijke Kansen Alliantie, Ouders en Onderwijs, Sardes, Oberon en Pact voor Kindcentra.

26

Het netwerk

Gelijke kansen voor kinderen creëer je samen, op alle niveaus. We sluiten aan bij landelijke ontwikkelingen, zijn in overleg met regiogemeenten en maken (lokaal) samen beslissingen en afspraken over gelijke kansen. Met de volgende partners zetten we ons gezamenlijk in voor kansen in het onderwijs in IJsselstein: ⟩ Kinderopvangorganisaties met VE ⟩ Bibliotheek Lek en IJssel ⟩ Welzijn stichting Pulse ⟩ GGDrU ⟩ Samenwerkingsverbanden Profi Pendi en VO Zuid-Utrecht

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

⟩ Scholenstichtingen Fluenta, Robijn en Trinamiek met de bijbehorende PO scholen ⟩ Schoolstichting PCOU Willibrord met praktijkonderwijs De Baanbreker ⟩ Schoolstichting HIJN scholengroep met Cals College IJsselstein ⟩ Regiosamenwerking Lekstroom (IJsselstein, Nieuwegein, Lopik, Houten, Vijfheerenlanden) ⟩ Het Doorstroompunt en het Jongerenloket ⟩ De Peutermonitor via Innovatie nul13 ⟩ Landelijke expertise via kenniskringen en Webinars van GOAB, Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO), Sardes en Oberon.

Totstandkoming OKB in beeld

27

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

De klankbordbijeenkomst 16 april in één woord, genoemd door de klankbordleden.

Verhelderend Verbindend

Positief

Integraliteit

Betrokken

Zelfde wijk, zelfde school, zelfde kinderen

Kansen en ruimte in samenwerking benutten

28

Actief (top gedaan)

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

Ontmoeten en ideeën delen: inspirerend

Inspirerend

Inclusief onderwijs = ook inclusieve kinderopvang

Netwerken/ proactief elkaar benaderen

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

Bijlage Uitvoeringsagenda 2025 - 2026 Actie

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we hiervoor doen?

Wie heeft de regie? Wie helpen mee?

Start vanaf

Leeftijd

Doel 1: Inzet en kwaliteit op de Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) vergroten 1b. Inzet Peutermonitor Inzicht in aantallen en spreiding van VE kinderen en in financiën/subsidie, grip en sturing op het bereik en non-bereik van peuters in de voorschoolse opvang.

We gebruiken de Peutermonitor en delen informatie binnen de Stedelijke Regiegroep.

Gemeente + VE aanbieders

Gemeente + Stedelijke Regiegroep

Doorlopend

0-6 jaar

1c. Toeleiding VE

De toeleiding van VE verloopt soepel en geeft inzicht en overzicht over het bereik, de plaatsing en het non-bereik van doelgroepkinderen.

Overzicht behouden van de VE plekken en aantal kinderen. De toeleiding verzorgen in samenspraak met ouders en partners.

Toeleider GGD

Stedelijke Regiegroep

Doorlopend

0-6 jaar

1d. Monitoren aantal indicaties VE

Zoveel mogelijk doelgroepkinderen bereiken.

We monitoren het aantal afgegeven indicaties. Dit doen we door steekproefsgewijs te kijken hoe de doelgroepcriteria worden toegepast door het consultatiebureau.

Gemeente, beleidsadviseur Onderwijs

Gemeente, GGD

Q3 2024

0-6 jaar

1e. D  oelgroepdefinitie

Een passende doelgroepdefinitie.

Evalueren doelgroepdefinitie. Op basis hiervan kan het zijn dat de doelgroepdefinitie wordt aangepast.

Stedelijke Regiegroep

Stedelijke Regiegroep

Q1 2025

0-6 jaar

1f. V  erkenning opzetten Dekkend aanbod voor peuters in kansklas IJsselstein.

We onderzoeken het opzetten van een Kansklas in samenwerking met projectplan Jonge Kind (regio Lekstroom)

Gemeente: beleidsadviseur Onderwijs en regionale projectleider jonge kind

Ambtelijk OverQ4 2024 leg Onderwijs, kinderopvang, onderwijs, samenwerkingsverband, partners jeugdhulp, sociaal team

0-6 jaar

2c. Samenwerking GGD Vroegtijdige samenwerking en KDV

GGD sluit roulerend aan bij kindbesprekingen bij alle kdv’s.

GGD

GGD Kinderopvang

Doorlopend

0-6 jaar

2c. Warme overdracht: Eén overdrachtsformulier

Afspraken maken over doorgaande lijn – één overdrachtsformulier VE (kwaliteitskader)

Gemeente, beleidsadviseur Onderwijs

Gemeente + Stedelijke Regiegroep

Q1 2025

0-6 jaar

Een soepele schoolloopbaan voor alle kinderen, specifiek van opvang naar start onderwijs.

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

3b. Uren en leeftijd VE

Meer (en eerder) kinderen naar de VE

Verkenning uren aanbod VE (totaal + kwaliteitsuren) en verlaging leeftijd start VE (van 2,5 jaar, naar 2 jaar?)

Gemeente, beleidsadviseur Onderwijs

Gemeente + Stedelijke Regiegroep

Q1 2025

0-6 jaar

3b. V  erkenning VE combi KDV

Verkenning van aanbod combinatie VE en dagopvang voor Kinderen met VE indicatie

Verkennen of aanbod combinatie VE en dagopvang voor kinderen met VE indicatie mogelijk is.

Gemeente, beleidsadviseur Onderwijs

Gemeente + Stedelijke Regiegroep

Q1 2025

0-6 jaar

3b. Subsidieregeling aanpassen na kwaliteitskader

Kwaliteitskader als afspraak toevoegen in de subsidieregeling

Borging van het kwaliteitskader

Gemeente, beleidsadviseur Onderwijs

Gemeente

Q1 2025

0-6 jaar

3e. Transitieafspraken 2024

Actuele transitieafspraken

Transitieafspraken laten aflopen of vernieuwen voor 2025

Gemeente, beleidsadviseur Onderwijs

Stedelijke Regiegroep

Q3 2024

0-6 jaar

4a. 4 op 16 principe

Stimuleren taalontwikkeling bij VE kinderen

Toewerken naar zoveel mogelijk gemende groepen met 4 VE-kinderen gemengd met 12 reguliere peuters.

Stedelijke Regiegroep

Stedelijke Regiegroep

Q1 2025

0-6 jaar

4b. Spreiding VE plekken

VE peuters kunnen thuisnabij naar de opvang

Geografisch kijken naar waar de meeste doelgroepkinderen wonen en VE plekken zijn. Wijkscan vanuit de Bieb kan hierbij ondersteunend zijn en cijfers uit de Peutermonitor.

Toeleider GGD

Gemeente + Stedelijke Regiegroep + Bibliotheek

Q1 2025

0-6 jaar

4e. S  tedelijke Regiegroep

Optimaliseren van de samenwerking

Minimaal vier keer per jaar samenkomen met alle partners rondom VE om gezamenlijk afspraken te maken en kennis te delen.

Gemeente, beleidsadviseur Onderwijs

Kinderopvang Gemeente Scholen

Doorlopend

0-6 jaar

5a. Ouder­ betrokkenheid VE

Investeren in samenwerken met ouders

Ouderactiviteiten voor VE kinderen gezamenlijk aanbieden, twee keer per jaar met ouderbijeenkomsten

GGD Kinderopvang

Stedelijke Regiegroep

2x per jaar

0-6 jaar

5b. Monitoringsplan Ouderactiviteiten

Ouderbetrokkenheid stimuleren

Monitoringsplan maken voor ouderbetrokkenheid en activiteiten voor ouders met VE kinderen. Eventueel samen optrekken met uitgangspunten over ouders

Gemeente, beleidsadviseur Onderwijs

Stedelijke Regiegroep Gemeente, kinderopvang, scholen

Q1 2025

0-6 jaar

6. Inzetten kwaliteitskader VVE

Het kwaliteitskader levert een bijdrage aan kwalitatief goede VVE

We zetten voor de eerste keer in het schooljaar 2024-2025 het kwaliteitskader VVE in. Daarbij horen o.a. diagloogbijeenkomsten

Gemeente: beleidsadviseur Onderwijs

Gemeente Kinderopvang Scholen Schoolbesturen

Q3 2024

0-6 jaar

Elk kind moet kunnen stralen - Onderwijskansenbeleid Gemeente IJsselstein 2025-2029

Actie

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we hiervoor doen?

Wie heeft de regie? Wie helpen mee?

Start vanaf

Leeftijd

Doel 2: Afspraken maken over de wettelijke verplichtingen in de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) 7. Afspraken maken met LEA deelnemers