Nadere toelichting Wmo

Nadere toelichting Wmo In de commissievergadering van 26 november 2025 is gesproken over de toetreding tot de centrumgemeente regeling met betrekking tot de Jeugdzorg. Hierbij heeft het College het voornemen voor de Wmo taken niet toe te treden tot deze gemeenschappelijke regeling. Uit de discussie bleek dat niet voor iedereen duidelijk is wat dit besluit betekent voor onze inwoners. In dit memo geven we aan hoe de huidige situatie met betrekking tot de Wmo is en hoe wij de toekomst voor ons zien. Huidige situatie: In scope zijn de klassieke Wmo taken. Maatschappelijke Opvang/Beschermd Wonen, Programma Dakloosheid en Bemoeizorg vallen hier niet onder. Deze activiteiten blijven wij in gezamenlijkheid met de U16 gemeenten uitvoeren. Het gaat nu dus alleen om de volgende diensten:

Huishoudelijke ondersteuning is duidelijk dominant en maakt meer dan 50% van de kosten uit. De tweede post is de begeleiding met meer dan 30%. Daarna komen vervoer, hulpmiddelen en woningaanpassingen, maar deze zijn alle drie gering. Als we dan inzoomen op de Huishoudelijke ondersteuning dan betreft dat ca 80.000 uur per jaar. Uitgaande van een 1600 uur per FTE hebben we het dus over ca. 50 FTE. Deze 50 FTE worden nu geleverd door 12 bedrijven. Daarnaast hebben we regionaal nog een contract met 14 andere leveranciers die niet in IJsselstein leveren. In de tabel hieronder ziet u dat drie bedrijven meer dan 80% van de FTE leveren.

leverancier uren per jaar percentage Eefke Thuishulp Midden Nederland BV 24439 30,8% Tzorg B.V. 22735 28,6% Vierstroom Hulp Thuis B.V. 18205 22,9% Stichting Alphatrots 4409 5,6% Docura Thuiszorg B.V. 4069 5,1% BetuweZorg BV 3054 3,8% Thuiszorg Zuiderzee 924 1,2% Cooperatie Zorg en Plezier U.A. 599 0,8% Alfa & Zorg B.V. 440 0,6% Miep B.V. 287 0,4% Actief Huiszorg B.V. 215 0,3% Eindtotaal 79376 100,0% (noot: Eefke is de opvolger van Geranos; cijfers van Geranos zijn daarom gecombineerd met Eefke)

Begeleiding bestaat uit groepsbegeleiding (vaak langdurig bij Reinaerde) en Individuele begeleiding.

Wij zijn een pilot aan het voorbereiden om de individuele begeleiding deels te collectiviseren. U heeft hierover al eerder informatie en een onderzoeksrapport ontvangen. Voor woningaanpassingen maken wij nu gebruik van 4 lokale aannemers en Otolift voor de levering en installatie van trapliften. De maandelijkse kosten van alle woningaanpassingen die wij doen liggen gemiddeld rond de 18k. Het vervoer loopt via de regiotaxi in combinatie met het leerlingenvervoer. Voor de hulpmiddelen hebben wij regionaal twee leveranciers. Wat is de rol van de regio? Samen met Nieuwegein, Lopik, Houten en Vijfherenlanden kopen wij de Huishoudelijke ondersteuning en begeleiding in. Ook hebben wij een regionaal contract voor de trapliften, de hulpmiddelen en het vervoer. Woningaanpassingen (excl trapliften) doen wij lokaal. De regionale inkoopcontracten zijn weinig verplichtend van aard; de gemeenten hebben geen afnameverplichting (maar mogen niet uitwijken naar een niet gecontracteerde leverancier) en de leveranciers geen leverplicht (maar mogen wel leveren aan andere partijen). Voor de diensten zijn wel prijzen opgenomen, maar als een leverancier deze te laag vindt hoeft deze niet te leveren. Voor Ho is het tarief vastgesteld op basis van een algemeen kostprijsonderzoek. Er vindt dus geen concurrentie plaats op tarief.

Het contractmanagement en de administratie van de facturen gebeurt door de Regionale Backoffice Lekstroom. Hier is ook de toezichthouder rechtmatigheid ondergebracht. Wij betalen jaarlijks ca 176k euro voor de diensten van de RBL. Wat is onze kritiek op de regio? Wij zijn ontevreden over de kwaliteit van de RBL op het gebied van de Wmo. Dit betreft zowel de rapportages, het contractmanagement en de toezichthouder rechtmatigheid. Dit hebben wij geprobeerd bij te sturen, maar hierin zien wij sinds 2022 geen verbetering. De incidenten met Active Hands en Geranos zijn voorbeelden van een tekortschietend regionaal contractmanagement en toezichthouder. Wij zijn ook ontevreden over de inkoopmethode die de regio hanteert voor de Huishoudelijke ondersteuning. Deze zogenaamde Open House methodiek geeft geen zekerheid aan de gemeente noch de leverancier. Daarnaast is het aantal leveranciers met deze methode niet te beperken, waardoor er erg veel capaciteit nodig is voor contractmanagement. Ook is hierdoor de kans aanwezig dat dubieuze leveranciers een voet tussen de deur kunnen krijgen.

Wat willen wij? Onze doelstelling is dat de zorggelden gebruikt worden voor de ondersteuning van onze inwoners. Daarom willen wij de bureaucratie verminderen en de kans op toetreding door dubieuze partijen minimaliseren. Hiervoor streven wij naar langjarige partnerships in plaats van een opdrachtgeverleveranciersrelatie. Aanbestedingsprocedures hebben in onze optiek in dit veld weinig toegevoegde waarde. Wij zijn daarom geen voorstander van aanbestedingen als dat wettelijk niet verplicht is. Wij kiezen liever voor partners die wij kennen, dan voor een onbekende partij. Het gaat immers om onze kwetsbare inwoners! Vandaar dat wij voor de Huishoudelijke ondersteuning toe willen naar een model waarin slechts 3 tot 5 bedrijven de ondersteuning leveren in IJsselstein. Dit bespaart fors op het contractmanagement en toezicht. Daarnaast willen wij de facturatie voor deze partners vereenvoudigen en overgaan tot vaste maandbedragen. Dit bespaart aan beide kanten veel administratiekosten. Op dit moment hebben 3 bedrijven al meer dan 80% van de IJsselsteinse markt. Daarom geloven wij dat de omslag naar minder partners mogelijk is. Onze plannen voor de Begeleiding hebben we al met u gedeeld. In het kort komt het erop neer dat wij in willen zetten op collectivisering waardoor de deelnemers ook een netwerk opbouwen.

Uiteraard blijft ook de individuele behandeling mogelijk voor mensen waar dat beter past. Wij verwachten dat wij deze individuele zorg eenvoudig in kunnen kopen bij de bestaande leveranciers. Hier blijft dezelfde werkwijze van kracht. Voor de groepsbegeleiding gaan we ook kijken of we hier de administratieve last kunnen verminderen. De groep mensen die hier gebruik van maakt is redelijk stabiel. Hierdoor lijkt ook hier een vereenvoudiging van de facturatie mogelijk. Voor de woningaanpassingen gaan we mee met de regionale contractering bij Otolift. Hiervoor wordt een IJsselsteinse bijlage gemaakt. De overige woningaanpassingen gaan we niet aanbesteden. Wij blijven deze uitvoeren bij de goed bekend staande IJsselsteinse aannemers. Voor Hulpmiddelen zullen we of dezelfde constructie als bij Otolift toepassen of zelf een contract afsluiten met een van de partijen. De administratie gaan we zelf uitvoeren. Nu heeft de RBL hier 0,6 FTE voor nodig. Wij verwachten met de verlichte administratie bij de Huishoudelijke Ondersteuning, dat we met 0,4 FTE uit kunnen. Voor contractmanagement en toezicht denken wij in totaal 1 FTE nodig te hebben, gesplitst in twee functionarissen. Rapportage gaat meelopen met de bestaande rapportagestructuur (Q rapportage). De kosten van onze administratie zullen daarmee niet hoger zijn dan hetgeen wij nu aan de RBL bijdragen.

Waarom kan dit niet in de Centrumgemeente? In de centrumgemeente kan niet gewerkt worden met verschillende inkoopvormen. Onze wens met betrekking tot de inkoop van Ho, vindt geen gehoor bij de overige gemeenten. De regio heeft een voorkeur voor continuering van het huidige contract. Binnen de regio bestaat ook de wens woningaanpassingen aan te gaan besteden. Dit levert bij ons het schrikbeeld op van een groot aannemersbedrijf uit een andere regio die hier zonder inlevingsvermogen een klusje komt uitvoeren bij onze kwetsbare inwoners. Sinds 2022 proberen wij de RBL te bewegen om rapportage te maken die daadwerkelijk inzicht verschaffen en door de tijdigheid ook gebruikt kunnen worden in onze P&C cyclus. Hier hebben we wel beloftes voor gekregen, maar geen resultaten. Wij geloven niet dat dat nu opeens anders is.

Indien u of uw fractie dit wenst, dan ben ik graag bereid een en ander nader toe te lichten Met vriendelijke groet Mark Foekema