Jaarstukken 2020 gemeente IJsselstein
Tekst van het document
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ...................................................................................................................................................................................................................... 1 Inleiding .................................................................................................................................................................................................................................. 3 Hoofdstuk 1
Financiële positie ........................................................................................................................................................................................ 4
1.1
Algemeen .................................................................................................................................................................................................................................... 4
1.2
Jaarrekeningresultaat ................................................................................................................................................................................................................. 4
1.3
Reserves en voorzieningen ....................................................................................................................................................................................................... 8
JAARVERSLAG .................................................................................................................................................................................................................... 10 Hoofdstuk 2
Programma’s ............................................................................................................................................................................................. 10
2.1
Programma 1 Bestuur en Organisatie .................................................................................................................................................................................... 11
2.2
Programma 2 Openbare orde en veiligheid............................................................................................................................................................................ 22
2.3
Programma 3 Wonen en ruimte .............................................................................................................................................................................................. 31
2.4
Programma 4 Onderwijs, sport en cultuur .............................................................................................................................................................................. 79
2.5
Programma 5 Inkomen, Jeugd en Wmo ................................................................................................................................................................................. 94
Hoofdstuk 3
Aanvullende beleidsinformatie ............................................................................................................................................................... 121
3.1
Algemene dekkingsmiddelen................................................................................................................................................................................................. 122
3.2
Overhead ................................................................................................................................................................................................................................ 125
3.3
Vennootschapsbelasting ........................................................................................................................................................................................................ 132
3.4
Onvoorzien.............................................................................................................................................................................................................................. 134
Hoofdstuk 4
Paragrafen ............................................................................................................................................................................................... 136
4.1
Paragraaf Lokale heffingen.................................................................................................................................................................................................... 137
4.2
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................................................................................................ 148
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
1
4.3
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................................................................................................................. 160
4.4
Paragraaf Financiering ........................................................................................................................................................................................................... 168
4.5
Paragraaf Bedrijfsvoering ...................................................................................................................................................................................................... 175
4.6
Paragraaf Verbonden partijen ............................................................................................................................................................................................... 180
4.7
Paragraaf Grondbeleid ........................................................................................................................................................................................................... 205
4.8
Paragraaf Subsidieverlening.................................................................................................................................................................................................. 207
4.9
Covid-19 Paragraaf ................................................................................................................................................................................................................ 209
Hoofdstuk 5 5.1
Projecten ................................................................................................................................................................................................. 217
Project Verbeter de Binnenstad, 1ste fase ........................................................................................................................................................................... 218
JAARREKENING ................................................................................................................................................................................................................ 220 Hoofdstuk 6
Jaarrekening............................................................................................................................................................................................ 220
6.1
Balans per 31 december ........................................................................................................................................................................................................ 221
6.2
Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar .................................................................................................................. 224
6.3
Toelichtingen........................................................................................................................................................................................................................... 225
Hoofdstuk 7
Bijlagen .................................................................................................................................................................................................... 283
7.1
Kerngegevens......................................................................................................................................................................................................................... 284
7.2
SISA-bijlage bij de jaarrekening ............................................................................................................................................................................................ 285
7.3
Bijlage baten en lasten per taakveld ..................................................................................................................................................................................... 293
7.4
Analyse begrotingsrechtmatigheid ........................................................................................................................................................................................ 296
7.5
Totaaloverzicht kredieten ....................................................................................................................................................................................................... 301
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
2
Inleiding Het college van burgemeester en wethouders biedt de gemeenteraad het jaarverslag en de jaarrekening 2020 aan. Het college legt met deze jaarstukken verantwoording af aan de gemeenteraad over de realisatie van het afgesproken beleid en de financiële resultaten van de Programmabegroting 2020. Bij het schrijven van deze aanbieding constateert het college dat 2020 een bijzonder jaar is geweest. Inmiddels zitten we al ruim een jaar in een lockdownsituatie door de ontwikkelingen rond COVID-19. De ambtelijke organisatie GIJS werkt, in lijn met de maatregelen van de rijksoverheid, vanuit huis. Dit vraagt een hoge mate van flexibiliteit van de medewerkers. Maar wij hebben gezien dat ondanks alle beperkingen het werk is doorgegaan, beleidsstukken zijn geproduceerd, grote regionale dossiers zijn opgepakt, participatietrajecten digitaal zijn opgestart en de jaarstukken binnen de wettelijk termijn zijn opgeleverd. Dit is een groot compliment voor de ambtelijke organisatie die zich naast de reguliere werkzaamheden, waaronder bovenstaande dossiers, ook actief heeft moeten bezighouden met alle ontwikkelingen die de COVID-19 pandemie met zich mee bracht en nog steeds brengt. Denk onder meer ook aan het opnieuw ontdekken van manieren om tot participatie te komen zonder dat fysieke bijeenkomsten mogelijk waren.
Hieruit hebben we waardevolle lessen kunnen leren die ook in de toekomst van toepassing kunnen blijken te zijn. Slechts twee jaar na de ontvlechting staat er dus een stevig fundament van GIJS, de ambtelijke organisatie, en kan nu worden nu ingezet op een doorontwikkeling en verbetering van de organisatie. De inzet in 2019 op het door ontwikkelen van de P&C-cyclus heeft zich in 2020 verder doorgezet. De kwartaalrapportages zijn in heel 2020 aangeboden aan de gemeenteraad waardoor niet alleen het financiële inzicht van de gemeenteraad, maar ook het beleidsmatig inzicht vergroot is. Deze kwartaalrapportages worden continu verbeterd om de gemeenteraad zo goed mogelijk te kunnen informeren. Door COVID-19 is het in 2020 slechts ten dele gelukt hier ook beleidspresentaties in de commissies aan te koppelen. Voor 2021 hopen we dit ook verder op te kunnen pakken. De jaarrekening sluit met een resultaat van € 645K negatief. Ten opzichte van de begroting is dit een afwijking van € 1 miljoen voordelig. De belangrijkste oorzaken hiervoor zijn de incidentele verkoop van de voormalige Jan van Wijngaardschool, een voordeel op de bijstandsuitkeringen en voordelen m.b.t. de personeelslasten algemeen en GRP specifiek. Daarnaast zien we erg veel kleinere voordelige afwijkingen ten opzichte van het begrote saldo die direct of indirect aan de Covid-19 pandemie te linken zijn.
Veel werkzaamheden hebben enige vertraging opgelopen en schuiven daardoor over de jaargrens heen. Voor deze werkzaamheden zal in de resultaatbestemming bij de jaarrekening voorgesteld worden de in 2020 resterende budgetten beschikbaar te stellen om in 2021 dit verder uit te kunnen voeren. De resultaatbestemming zal dan ook een aanzienlijk aantal budgetten bevatten die de jaargrens overschuiven. Daarnaast heeft het college voortgang geboekt in tal van onderwerpen. Zo is de mobiliteitsvisie vastgesteld en is de fietsstraat Eiteren–Panoven–Hogedijk in gebruik genomen. Op diverse plaatsen in onze stad zijn de bouwactiviteiten gestart zoals aan de Schuttersgracht, Poortdijk en de MFA Touwlaan, en de Vingerhoekhof is opnieuw ingericht. Na vele jaren is er een doorbraak gekomen rondom winkelcentrum de Clinckhoeff, waar we de upgrade van het winkelcentrum gaan combineren met woningbouw. We hebben nieuw parkeerbeleid ingevoerd, waardoor het aantrekkelijker wordt om in de parkeergarages te parkeren en de overlast net buiten het betaald parkeren gebied, naar verwachting af zal nemen. Om onze bouwopgave van 2500 extra woningen verder vorm te geven, hebben we de propositie IJsselstein Zuid/Kromme IJsselpark opgesteld. Hiermee hebben we het belang van deze opgave voor een vitale stad duidelijk vormgegeven. Het college van burgemeester & wethouders, juni 2021.
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
3
Hoofdstuk 1 1.1
Financiële positie
Algemeen
Hoofdstuk 1 is een weergave op hoofdlijnen van de financiële positie van de gemeente. In 1.2 is een analyse van het resultaat opgenomen en zijn de voornaamste afwijkingen ten opzichte van de begroting weergeven en toegelicht. In 1.3 wordt nog specifiek ingegaan op de reserves en voorzieningen van de gemeente en de factor weerstandsvermogen.
1.2
Jaarrekeningresultaat
Hierna volgt een overzicht van de lasten, baten en saldi per programma en het totaal aan mutaties in reserves. Programma (bedragen in €) Bestuur en organisatie Openbare orde en veiligheid Wonen en ruimte Onderwijs, sport en cultuur Inkomen, jeugd en wmo Overhead Algemene dekkingsmiddelen VPB Onvoorzien Totaal vóór mutaties reserves Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Gerealiseerd resultaat Af: Incidentele posten Totaal exclusief incidentele posten
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
lasten 2.652.903 2.916.841 20.715.744 8.648.849 39.380.104 9.449.774 538.449 54.369 0 84.357.032 1.261.120 85.618.152 8.047.697 77.570.455
baten 383.982 1.600 11.022.671 2.399.309 12.145.975 1.124.985 55.184.913 0 0 82.263.434 2.710.243 84.973.677 6.766.988 78.206.689
saldo -2.268.921 -2.915.241 -9.693.073 -6.249.540 -27.234.129 -8.324.789 54.646.464 -54.369 -2.093.597 1.449.123 -644.475 -1.280.709 636.234
4
Opbouw jaarresultaat De opbouw van het saldo van de primitieve begroting tot de begroting na wijzigingen is als volgt: Omschrijving Programmabegroting 2020 Dekkingsplan 2020-2023 Decembercirculaire 2019 Decembernota 2019 Financieel perspectiefnota 2021 Q2 rapportage 2020 Decembernota 2020 Begrotingssaldo na wijzigingen
Bedragen (x € 1.000) -1.766 760 31 -425 -246 -32 32 -1.647
Het jaarrekeningresultaat is dus als volgt opgebouwd: Omschrijving Programmabegroting 2020 na wijziging afwijking jaarrekening (zie tabel hierna) Jaarrekeningresultaat 2020
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
Bedragen (x € 1.000) -1.647 1.002 -645
5
De voornaamste afwijkingen (> € 250.000 en programma-overstijgend) ten opzichte van de begroting zijn: Omschrijving Pensioenvoorziening (vm) wethouders Achterstallig onderhoud actualisatie beheerplannen Decembercirculaire 2020 gemeentefonds Bijdrage RMN GRP Verkoop Poortdijk Bijstandsuitkeringen Personeelslasten Overig Totaal saldo afwijkingen jaarrekening Toelichting:
Programma Verschil (bedragen x € 1.000) 1
-409
3 7 3 3 4 5 alle alle
-1.283 506 -298 263 408 540 495 780 1.002
Pensioenvoorziening (voormalig) wethouders: In de raadsinformatiebrief financiële effecten na decembernota 2020 bent u ook geïnformeerd over het effect voor wat betreft de pensioenvoorziening (voormalig) wethouders. Het uiteindelijke effect is ten opzichte van de toen gemelde afwijking iets groter geworden. Toentertijd hebben wij u een verwacht nadelig effect van € 398K gemeld op basis van de conceptberekening, maar dit is uiteindelijk € 409K geworden. De afwijking wordt met name veroorzaakt door een kleine nadelige bijstelling van het rendement op de aan de voorziening gekoppelde beleggingsrekening. Achterstallig onderhoud actualisatie beheerplannen: Het laatste onderwerp dat u als raad gemeld is in de raadsinformatiebrief financiële effecten na decembernota 2020 is het negatieve effect dat is ontstaan doordat er bij de actualisatie van de beheerplannen achterstallig onderhoud voor wat betreft wegen en wortelopdruk was geconstateerd. Deze effecten dienen als verlies genomen te worden in het jaar van constateren en dat was 2020. Ter dekking hiervoor zal in de resultaat bestemming bij deze jaarrekening worden voorgesteld de aan deze onderwerpen gebonden reserves vrij te laten vallen. Maar dit effect vindt dan pas plaats in 2021.
Decembercirculaire 2020 gemeentefonds: De decembercirculaire 2020 van het gemeentefonds zorgde voor een positief effect in 2020 waarover u via de raadsinformatiebrief financiële effecten na decembernota 2020 geïnformeerd bent. Het positieve effect werd met name veroorzaakt door afrekeningen over voorgaande jaren en extra uitwerking van compensatieregelingen inzake de Covid-19 pandemie. Het structurele effect van de decembercirculaire, zoals te doen gebruikelijk, minimaal maar voor 2020 betekende de circulaire een aanzienlijk positief effect.
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
6
Bijdrage RMN: De bijdrage aan de RMN over 2020 valt aanzienlijk hoger uit door diverse effecten waarover u bent geïnformeerd middels diverse raadsvoorstellen en/of informatiebrieven. Enerzijds volgt de overschrijding uit de begrotingswijziging van de RMN die niet in onze begroting verwerkt was en anderzijds door het bedrijfsvoering tekort ad € 112K waarover u in maart 2021 geïnformeerd bent. GRP: Bij de vaststelling van het GRP in mei 2020 was voorgenomen de formatie uit te breiden om aan de doelstellingen in het GRP te kunnen voldoen. Het invullen van deze additionele formatie bleek in de huidige arbeidsmarkt echter lastig en uiteindelijk is het pas in april 2021 gelukt deze formatie in te vullen. Derhalve is er voor 2020 sprake van een voordelige afwijking voor wat betreft de uitvoering van het GRP. Verkoop Poortdijk: In 2020 is het gekomen tot een verkoop van de locatie van de voormalige Jan van Wijngaardschool, zijnde de Poortdijk 101. Het resultaat van deze verkoop was niet begroot en u bent hierover per raadsinformatiebrief geïnformeerd. Bij de resultaat bestemming van deze jaarrekening zullen wij u voorstellen van de totale verkoopsom een deel te reserveren voor mogelijke planschade in de komende 5 jaar en zullen wij u voorstellen het restant te reserveren voor ontwikkelingen voor wat betreft woonvisie.
Bijstandsuitkeringen: De uitkeringslasten zijn aanzienlijk lager dan begroot en verklaren het voordeel. In 2020 werd in de begroting zekerheidshalve rekening gehouden met een toename van het aantal uitkeringen als gevolg van de Covid- 19 crisis. Om deze reden is de begroting niet in een eerder stadium naar beneden bijgesteld. Een toename van 10% van het aantal uitkeringen betekent een toename van de kosten met ongeveer € 700.000. Uiteindelijk is het aantal uitkeringen, tegen de verwachting in, niet gestegen maar gedaald van 511 huishoudens naar 479. Personeelslasten: Voor wat betreft de personeelslasten is er in 2020 een voordelig resultaat gerealiseerd. Via de decembernota 2020 is reeds een deel van de voor 2021 beschikbare budgetten overgeheveld naar 2021 ad € 500K. Desondanks is er alsnog een voordeel gerealiseerd. Dit wordt met name veroorzaakt door het feit dat er een aantal moeilijk invulbare vacatures is die in de huidige arbeidsmarkt lastig in te vullen zijn en daarmee langer open blijven staan. Groot onderhoud gebouwen: In 2020 zijn er aanbestedingen gehouden voor werkzaamheden uit het MJOP. De aanbestedingen zijn geclusterd op basis van het soort werkzaamheden. De aanbestedingen voor de geclusterde onderhoudswerkzaamheden zijn in 2020 gedaan en hebben betrekking op de onderhoudswerkzaamheden die in 2021 uitgevoerd worden.
In 2021 zullen de werkzaamheden uit het MJOP die gepland stonden in 2019, 2020 en 2021 in één keer worden uitgevoerd. Hierover bent u reeds eerder geïnformeerd in de decembernota 2020. Hetgeen minder uitgevoerd zal ook in 2020 niet worden onttrokken aan de reserve groot onderhoud gebouwen zodat dit budget voor 2021 beschikbaar is. Overig: Het saldo overige afwijkingen is relatief groot, maar dit past ook in het beeld dat terug te zien is in de analyse van de afwijkingen per programma. Er is sprake van relatief veel kleinere voordelige afwijkingen ten opzichte van de begroting. Voor een zeer groot deel heeft dit direct of indirect te maken met de effecten van de Covid-19 pandemie. Daarnaast zien we dit ook terug bij de uitgestelde prestaties in de verschillende programma’s. Ten opzichte van andere jaren is deze lijst uitgebreider. De Covid-19 pandemie heeft duidelijk ook haar effect gehad op de ambtelijke organisatie en de mogelijkheid om alle beoogde werkzaamheden/projecten uit te kunnen voeren. Veel werk is vertraagd en derhalve resteert er per eind 2020 nog relatief veel budget waarvoor wel inzet gepland staat, maar in 2021 tot uitvoer zal komen. In de resultaatbestemming bij de jaarrekening zal u dan ook voorgesteld worden deze resterende budgetten voor 2021 beschikbaar te stellen. Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
7
1.3
Reserves en voorzieningen
Reserves De reserves zijn onder te verdelen in algemene reserves en bestemmingsreserves. Algemene reserves zijn in principe vrij besteedbaar. Bestemmingsreserves zijn, zoals de naam al zegt, door de raad in het leven geroepen met een bepaald doel. De saldi van deze reserves kunnen door de raad worden her-bestemd. Hierin schuilt wel het risico dat de onderliggende activiteiten geen doorgang meer vinden of halverwege worden stopgezet. Een overzicht van de ontwikkeling van het saldo van de reserves: Omschrijving (bedragen in €) Algemene reserve Bestemmingsreserves Totaal
Saldo per 31-12-2019 11.067.405 26.228.845 37.296.250
Mutaties Saldo per 2020 31-12-2020 -5.673.702 5.393.703 -1.198.874 25.029.971 -6.872.576 30.423.674
Toelichting Voor een specificatie of toelichting op de mutaties in de reserves verwijzen wij kortheidshalve naar Hoofdstuk 6, Toelichting op de balans.
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
8
Ontwikkeling algemene reserve 2020: Omschrijving Totaal saldo Algemene reserve per 1-1-2020 Af: Beleidsplan duurzaamheid (Kadernota 2017 en DN 2019) Af: Omgevingswet (RVS 13-12-2018 en DN 2019) Af: Visie verbeteren kwaliteit openbare ruimte (Kadernota 2020) Af: Parkeerdruk woonwijken (DN 2019) Af: De Kroon (DN 2020) Af: Resultaatbestemming (JR 2019) Totaal saldo Algemene reserve per 31-12-2020
Bedrag 11.067.405 -23.889 -101.263 -18.096 -71.000 -126.274 -5.333.180 5.393.703
Voorzieningen Het is van belang dat het saldo van de voorzieningen voldoende op peil zijn om aan de toekomstige verplichtingen te kunnen voldoen. Voorzieningen zijn onder te verdelen in voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s en in voorzieningen waaraan een meerjarig onderhoudsplan gekoppeld is (voorbeelden: onderhoud wegen en onderhoud gebouwen). Bij een voorziening die gevormd is op basis van een beheerplan is dit plan leidend voor de hoogte ervan. Een overzicht van de ontwikkeling van het saldo van voorzieningen: Omschrijving (bedragen x € 1) Alg. voorzieningen (verplichtingen, verliezen en risico's) Egalisatievoorzieningen Van derden gekregen middelen die specifiek besteed moeten worden Totaal
Saldo per 31-12-2019 5.986.734 489 13.148.977 19.136.199
Mutaties 2020 210.490 1.283.400 1.592.306 3.086.197
Saldo per 31-12-2020 6.197.224 1.283.889 14.741.283 22.222.395
Toelichting Voor een specificatie of toelichting op de mutaties op de voorzieningen verwijzen wij kortheidshalve naar Hoofdstuk 6, Toelichting op de balans.
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
9
JAARVERSLAG Hoofdstuk 2
Programma’s
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
10
2.1
Programma 1 Bestuur en Organisatie
Portefeuillehouders: P.J.M. van Domburg, M.B. Foekema en E. Schell.
Wat hebben we bereikt in 2020? Algemeen 2020 gaat de boeken in als een jaar dat gedomineerd werd door de COVID-19 pandemie. Een virus van ongekende omvang dat een grote impact heeft en had op de inwoners en ondernemers van IJsselstein, maar ook op de ambtelijke organisatie. Vrijwel direct nadat het COVID-19-virus in Nederland opdook en de crisisorganisatie van kracht werd, is een lokaal kernteam geformeerd. Het kernteam kwam zeer regelmatig bij elkaar. In het kernteam hadden burgemeester P.J.M. van Domburg en gemeentesecretaris E.D. Luchtenburg zitting. Zij zijn daarbij ondersteund door de beleidsmedewerker openbare orde en veiligheid, de teamleider klant en de communicatieadviseur. Elk lid had een vaste vervanger. Het kernteam is van start gegaan om leiding te geven aan de maatregelen als gevolg van de COVID-19 pandemie en de schadelijke effecten zoveel mogelijk beperken. Hiertoe is de structuur van de crisisorganisatie gebruikt met de burgemeester als voorzitter en beslisser. Vanaf het moment dat thuiswerken dringend werd geadviseerd, is dit ook de norm geweest voor GIJS, de ambtelijke organisatie van de gemeente IJsselstein. Een norm die overigens nog steeds geldt zolang er geen ander advies komt vanuit de rijksoverheid. Het management heeft veelvuldig contact onderhouden met de medewerkers.
Indien mogelijk zijn problemen opgelost door verstrekking van apparatuur en/of meubilair, maar gaande het jaar werd duidelijk dat COVID19 ook impact had op het welzijn van de medewerkers en dientengevolge de ervaren werkdruk: omgaan met digitaal vergaderen en afstemmen, “het continu aan staan”, thuisonderwijs, kleine kinderen, mantelzorg, eenzaamheid of een niet-optimale werkplek en ondertussen college-, raadsvoorstellen en beleidsstukken opstellen en afstemmen met omgeving, bestuur en collega’s. De veerkracht van de ambtelijke organisatie is groot (geweest), waarbij er ook ruimte is gevonden voor doorontwikkeling van de organisatie. Maar waarbij continu aandacht is geweest voor de menselijke maat, aandacht voor de medewerkers en de mens erachter. Op 17 september 2020 heeft wethouder Roks afscheid genomen van IJsselstein en is hij geïnstalleerd als burgemeester van Halderberge. Op 1 oktober is hij opgevolgd door wethouder Schell. Zij heeft met een kleine wijziging de portefeuille sociaal domein van Roks overgenomen. Gemeentesecretaris Luchtenburg kondigde per 1 januari 2021 zijn vertrek aan; per die datum is hij directeur crisisbeheersing geworden bij de Veiligheidsregio Utrecht. Zijn functie zal eerst tijdelijk worden ingevuld, in afwachting van de openstelling van de definitieve vacature.
Gemeenteraad en Griffie Het bestuur van de gemeente IJsselstein wordt gevormd door de gemeenteraad, het college en de burgemeester. De gemeenteraad is het algemeen bestuur en het college het dagelijks bestuur. Binnen dit programma worden activiteiten ondernomen en gefaciliteerd waardoor de gemeenteraad zijn kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rollen kan vervullen. Voorts worden hier de budgetten voor de griffie, het raadsinformatiesysteem, de rekenkamercommissie en de accountant geboekt. Naast de reguliere uitgaven is geïnvesteerd in een nieuw discussiesysteem.
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
11
Zelfstandige regiegemeente Gedurende de huidige bestuursperiode komt geregeld de invulling van het concept regiegemeente ter sprake, zowel in de gemeenteraad als in het college. Voornamelijk vanwege externe ontwikkelingen zoals decentralisaties, maar ook vanwege praktische vraagstukken waar bepaalde taken het meest efficiënt en effectief uitgevoerd kunnen worden. Een voorbeeld hiervan was het weer in dienst nemen van de parkeer-BOA’s (bijzondere opsporingsambtenaren) die in dienst waren van ParkeerService. Daarnaast is een traject gestart om te onderzoeken of beleidsmatige taken die zijn ondergebracht bij het Reinigingsbedrijf Midden-Nederland (RMN) weer teruggehaald kunnen worden. Een ander voorbeeld is het collegebesluit van 14 juli 2020 tot het terughalen van taken op het gebied van beleid ruimtelijke ordening en taken op grond van de Drank- en Horecawetgeving vanuit de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) naar de gemeente. Naar aanleiding van diverse landelijke en voornoemde lokale ontwikkelingen is eind 2020 een raadsbrief met daarin een stand van zaken voorbereid. Met daarin onder andere de suggestie voor een eventuele nadere analyse en gesprek met de gemeenteraad over onze wensen met betrekking tot invulling van het regiemodel. Voor 2020 zijn de onderstaande beleidsdoelstellingen van belang bij dit onderwerp: Onderwerp Zelfstandige regiegemeente
Wat willen we bereiken? Slagvaardige regieorganisatie
Beoogd effect 2020 Doorontwikkeling ambtelijke organisatie, verbeterde structuur en werkwijze.
Gerealiseerd effect 2020 De organisatie ontwikkelt zich door en verbetert nog elke dag. Dit is een continu proces. Als gevolg van COVID19 is een aantal ontwikkelopgaven vertraagd. Financiële Bijstellingen voorspelbaarheid gedurende het op uitvoering, begrotingsjaar waren goede beperkt voor dienstverlening aan uitvoerende taken die inwoners. door derden uitgevoerd zijn.
Zelfstandige regiegemeente
Grip op uitvoering door derden
Zelfstandige regiegemeente
Grip op niet wettelijk Sturing op extern verplichte gemeen- belegde taken
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
Er is continue sturing op extern belegde taken.
Wat gaan we hiervoor doen in 2020? Realisatie zeven ontwikkelopgaven (zie paragraaf bedrijfsvoering)
Wat hebben we gedaan in 2020? Zie paragraaf bedrijfsvoering.
Grip op gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingspartners vereist toetsing op prestaties, kosten, financiële voorspelbaarheid, aansturing, contractuele aspecten en ervaring van de burgers. Evaluatie van niet wettelijk verplichte
Er zijn intern afspraken gemaakt over personele inzet inzake de sturing op bij verbonden partijen belegde taken. Inzet is mede afhankelijk van risico's rond verbonden partijen. Een risicoprofiel wordt periodiek opgesteld en kan weer leiden tot verschuiving van inzet. Er heeft op beperkte schaal evaluatie plaatsgevonden van enkele bij verbonden partijen
Status
12
Onderwerp
Wat willen we bereiken? schappelijke regelingen
Beoogd effect 2020
Gerealiseerd effect 2020
Zelfstandige regiegemeente
Een nieuw informatiebeveiligings- en privacy plan
Het effect is in 2020 Kunnen voldoen niet gerealiseerd. aan wettelijke voorschriften van de BIO (Baseline Informatiebeveiligin g Overheid)
Wat gaan we hiervoor doen in 2020? gemeenschappelijke regelingen.
Wat hebben we gedaan in 2020? belegde taken. Zo is besloten tot het terughalen van taken voor handhaving parkeren en ruimtelijke ordening. Er is ook een start gemaakt met evaluatie van enkele bij RMN belegde taken op het gebied van het beheer van de openbare ruimte. Uitwerken en implementeren De voorbereidingen zijn gestart voor een nieuw informatievan de aanbevelingen die zijn opgenomen in een plan beveiligingsbeleid. Dit wordt in het eerste kwartaal van 2021 van aanpak met opgeleverd. verbetervoorstellen.
Status
Toelichting resultaat Beleidsuitvoering conform planning Beleidsuitvoering loopt achter op planning Prestatie niet gerealiseerd/doel niet bereikt Beleidsuitvoering staat later gepland, is nog niet gestart. Geen bijzonderheden.
Kleur
Financieel gezonde gemeente 2020 was in vele opzichten een bewogen jaar. Ook op financieel gebied. De impact van de COVID-19-crisis is voor de stad en de gemeentefinanciën zichtbaar. Gelukkig dragen de COVID-19-compensatiemaatregelen vanuit de rijksoverheid enigszins bij om onze financiële positie op peil te houden. Er is een gestructureerde gesprekscyclus ingevoerd waarin management en medewerkers betrokken zijn bij het monitoren op de inkomsten en uitgaven. Daarnaast zijn er maandelijkse gesprekken die uiteindelijk resulteren in kwartaalrapportages die inzicht geven om bij te sturen waar dit kan. Verder blijven wij ons concentreren op kerntaken op het gebied van financiën, maatschappelijke zorg, openbare ruimte, veiligheid en het uitvoeren van wettelijke taken. Voor 2020 zijn de onderstaande beleidsdoelstellingen van belang bij dit onderwerp:
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
13
Onderwerp Financieel gezonde gemeente
Wat willen we bereiken? Kostenbeheersing
Beoogd effect 2020 Financieel gezonde gemeente
Gerealiseerd effect 2020 Tijdig maatregelen conform dekkingsplan 2020 in gang gezet. Reguliere toezichtregime door provincie van toepassing.
Wat gaan we hiervoor doen in 2020? - Financieel monitoren van projecten - Transparante inkomsten en uitgaven - Uitvoeren bezuinigingsmaatregelen
Wat hebben we gedaan in 2020? P&C-cyclus aangepast met meer aandacht voor financiële informatievoorziening. Start gemaakt met zero based budgeting. Start gemaakt met risicomanagement en evaluatie taken enkele verbonden partijen.
Status
Toelichting resultaat Beleidsuitvoering conform planning Beleidsuitvoering loopt achter op planning Prestatie niet gerealiseerd/doel niet bereikt Beleidsuitvoering staat later gepland, is nog niet gestart. Geen bijzonderheden.
Kleur
Regionale en bestuurlijke samenwerking Besturen vindt steeds meer plaats buiten het stadhuis, in samenwerking met omliggende gemeenten. Omdat de gemeentelijke opgaven in toenemende mate gemeentegrens overstijgend zijn. Op het gebied van mobiliteit uiteraard het meest zichtbaar, maar ook op andere terreinen zoals duurzaamheid en woningbouw moeten keuzes op regionaal niveau gemaakt worden. IJsselstein neemt in de regio een unieke positie in: verbonden met de stad, maar ook met het landelijk gebied. Deze positie brengt een bijzondere verantwoordelijkheid met zich mee: aansluiting behouden met zowel de stedelijke als de landelijke partners en deze diverse belangen voortdurend meewegen bij de lokale IJsselsteinse ambities. Het vraagt zowel bestuurlijk als ambtelijk voortdurend stevige inzet om met onze regiogemeenten goed in contact te zijn en samen te werken. Met de Lopikerwaard-gemeenten betrof dit met name de omgevingsvisie, uiteindelijk vormgegeven in een gezamenlijke omgevingsagenda waarmee in 2020 voor de Lopikerwaard-gemeenten en IJsselstein een ruimtelijk toekomstperspectief is vastgelegd. Ook binnen de netwerksamenwerking U101 vindt zoveel mogelijk afstemming plaats met onze partners in de Lopikerwaard. Er is in de U10-netwerksamenwerking vooral hard gewerkt aan de trajecten regionale energiestrategie (RES) en ruimtelijk-economisch programma (REP).
Zo is voor het REP door alle deelnemende U10-gemeenten een contour vastgesteld. Dit is een belangrijk tussenproduct op weg naar het eindproduct, vast te stellen door alle deelnemers in het laatste kwartaal van 2021. Het voorlaatste tussenproduct, het integraal ruimtelijk perspectief (IRP) is in de steigers gezet en zal in het voorjaar 2021 ter besluitvorming worden voorgelegd. Bij deze regionale plannen zijn we alert op 1 Een netwerksamenwerking van de gemeenten Bunnik, De Bilt, Houten, IJsselstein, Nieuwegein, Stichtse Vecht, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug, Vijfheerenlanden, Wijk bij Duurstede, Woerden en Zeist
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
14
de meerwaarde voor IJsselstein. We zien erop toe dat de IJsselsteinse ambities een plek krijgen in de regionale plannen, zoals bijvoorbeeld onze woningbouwambitie en de daarvoor benodigde mobiliteitsverbeteringen. Ons recent vastgelegde lokale beleid in bijvoorbeeld de woonvisie en het mobiliteitsplan vormt een rode draad bij onze participatie in U10, naast het in 2019 vastgestelde position paper IJsselstein in U10. Daarmee houden wij focus binnen onze participatie op voornamelijk woningbouw en mobiliteit. Met betrekking tot de RES is in U162-verband onder tijdsdruk van strakke wettelijke termijnen hard gewerkt aan het zoeken naar lokale en regionale mogelijkheden voor duurzame energieopwekking. Ook hierin is zoveel mogelijk opgetrokken met de Lopikerwaard-gemeenten. Alle activiteiten rondom RES zijn voorbereidend ten behoeve van een regionaal eindbod voor 1 juli 2021. Tot slot is binnen U10 gewerkt aan verbetering van de governance U10. Na voorbereiding in 2019 is medio 2020 een nieuw bestuursconvenant samenwerking U10 ondertekend door alle deelnemende gemeenten. Actualiseren en aanscherpen van de samenwerkingsafspraken was noodzakelijk om meer uitvoeringskracht te organiseren binnen het vrijwillige samenwerkingsnetwerk U10. Voor 2020 zijn de onderstaande beleidsdoelstellingen van belang bij dit onderwerp: Onderwerp Regionale en bestuurlijke samenwerking
Wat willen we bereiken? Een sterke positie in de regio
Beoogd effect 2020 Gemeente IJsselstein staat sterk in de regio en behoort tot de koplopers
Gerealiseerd effect 2020 IJsselstein is een zichtbare partner in het regionale speelveld.
Wat gaan we hiervoor doen in 2020? Actief participeren in regionale samenwerkingsverbanden, waaronder U10 Inzetten extra strategische beleidscapaciteit
Wat hebben we gedaan in Status 2020? IJsselstein heeft actief geparticipeerd in de netwerksamenwerking U10 en heeft IJsselsteinse ambities onder de aandacht gebracht zoals bouwen voor lokale en regionale behoefte en de daartoe benodigde aanpassingen inzake mobiliteit. Ook op het terrein van economische zaken is IJsselstein binnen U10 actief en sinds medio 2020 wordt het voorzitterschap van de U10 Bestuurstafel Economische Positionering door IJsselstein bekleed. Binnen en buiten U10 stemt IJsselstein zoveel mogelijk af met onze
2 De U16 bestaat uit de U10-gemeenten aangevuld met De Ronde Venen, Lopik, Montfoort en Oudewater.
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
15
Onderwerp
Wat willen we bereiken?
Beoogd effect 2020
Gerealiseerd effect 2020
Wat gaan we hiervoor doen in 2020?
Wat hebben we gedaan in 2020? partners in de Lopikerwaard. Binnen U10 betreft dit vooral de trajecten RES en REP. Met betrekking tot het REP vindt afstemming plaats op basis van de in 2020 vastgestelde omgevingsagenda Lopikerwaard.
Status
Toelichting resultaat Beleidsuitvoering conform planning Beleidsuitvoering loopt achter op planning Prestatie niet gerealiseerd/doel niet bereikt Beleidsuitvoering staat later gepland, is nog niet gestart. Geen bijzonderheden.
Kleur
Klantvriendelijke, gastvrije en bereikbare gemeente Het stadhuis is er voor de inwoners en moet daarom gastvrij, burgergericht en bereikbaar zijn, zowel fysiek als digitaal. Verbetering van de digitale bereikbaarheid is daarbij een belangrijk punt. Digitale producten moeten voor iedereen toegankelijk, bruikbaar en begrijpelijk zijn: een 24-uurs digitaal loket waar zoveel mogelijk gemeentelijke producten en diensten verkrijgbaar zijn. En voor wie daar geen gebruik van kan of wil maken is het KCC (Klant Contact Centrum) goed bereikbaar en behulpzaam. Het KCC is het aanspreekpunt voor onze bewoners, ook voor de taken die door samenwerkingspartners worden uitgevoerd. De gemeente IJsselstein was, ondanks de bijzondere werkomstandigheden en binnen de mogelijkheden van de COVID-19-maatregelen, ook in 2020 zowel fysiek als telefonisch maximaal bereikbaar voor inwoners en bedrijven. Vanuit de ontwikkelopgave “kwaliteitsimpuls dienstverlening” is de vervanging van de gemeentelijke website voorbereid en aanbesteed met als resultaat dat deze op 5 januari 2021 live is gegaan. Het is een toptaken-website met de focus op dienstverlening en producten makkelijk kunnen aanvragen en ontvangen. De website is altijd actueel en wordt aangepast op basis van de vraag en het zoekgedrag.
De gemeentewebsite heeft een eigen landingspagina, voldoet nu aan alle wettelijke eisen van toegankelijkheid en taalgebruik en er kan worden doorgelinkt naar keten- en samenwerkingspartners. In 2021 wordt het aantal producten en diensten op de website waar nodig verder uitgebreid. Er is ook gestart met het inkooptraject van het zaaksysteem waarbij de vervanging is voorzien in 2022. Dit zaaksysteem moet aansluiten op de nieuwe website en moet het mogelijk maken dat, voor wie dat wil, alle producten en diensten digitaal kunnen worden aangevraagd middels DigiD. Verder is de actieve monitoring en sturing op de afhandeling van terugbelverzoeken gecontinueerd. Als gevolg van de thuiswerksituatie is het aantal terugbelverzoeken vanaf maart 2020 meer dan verdubbeld. Binnen twee weken was er weer evenwicht gevonden in de nieuwe werksituatie, zodat na een piek in afhandeltermijn (gemiddeld 8 werkdagen) deze snel weer is teruggebracht tot de dienstverleningsnorm van 3 werkdagen. Met de verbeterde website waarmee Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
16
informatie beter vindbaar is én inzet op directe beantwoording van de klantvraag door de frontoffice, is het doel in 2021 minder terugbelverzoeken. Er zal wel blijvende monitoring en sturing op afhandeling zijn. Ook zijn voorbereidende gesprekken gevoerd met onze samenwerkingspartijen om de dienstverlening te verbeteren. Het gaat hierbij specifiek om de meldingen openbare ruimte. Uitgangspunt is hierbij: “De gemeente is het gezicht naar buiten en het loket om een melding in te dienen”. De implementatie hiervan is voorzien voor de zomer 2021. Voor 2020 zijn de onderstaande beleidsdoelstellingen van belang bij dit onderwerp: Onderwerp Klantvriendelijke, gastvrije en bereikbare gemeente Klantvriendelijke, gastvrije en bereikbare gemeente Klantvriendelijke, gastvrije en bereikbare gemeente
Wat willen we bereiken? Klantvriendelijke en gastvrije gemeente voor inwoners en ondernemers Niet verruimen openingstijden snelloket
Efficiënter organiseren afhandeling meldingen openbare ruimte
Beoogd effect 2020 Burgergerichte en bereikbare gemeente, zowel fysiek als digitaal Besparing van de gemeentelijke kosten door de openingstijden KCC niet te verruimen. Besparing van de gemeentelijke kosten door, in samenwerking met de betrokken partners, efficiënter om te gaan met de afhandeling van de meldingen openbare ruimte.
* doelstelling voortkomend uit dekkingsplan 2020-2023
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
Gerealiseerd effect 2020 --
Wat gaan we hiervoor Wat hebben we gedaan in doen in 2020? 2020? Verruimen openingstijden en -verkorten wachttijden KCC
Besparing is doorgevoerd
Vanaf 2020 zal dit nieuwe beleid geannuleerd worden.
Het nieuwe beleid is geannuleerd in 2020.
Meetbaar effect volgt na implementatie in 2021.
In 2020 zal onderzocht worden welke mogelijkheden er zijn om een efficiency slag te slaan op het gebied van de afhandeling van de meldingen openbare ruimte.
Voorbereidende gesprekken gevoerd met samenwerkingspartijen om in 2021 de werkwijze en het proces meldingen openbare ruimte aan te passen. Beoogd resultaat: een verbeterde dienstverlening en efficiency in de bedrijfsvoering.
Toelichting resultaat Beleidsuitvoering conform planning Beleidsuitvoering loopt achter op planning Prestatie niet gerealiseerd/doel niet bereikt
Status
Kleur
17
Beleidsuitvoering staat later gepland, is nog niet gestart. Geen bijzonderheden. Participatief besturen Het huidige vastgestelde participatiebeleid in IJsselstein ‘Burgerparticipatie en de participatieladder’ is in 2011 vastgesteld. In dit beleidsplan is de participatieladder vastgelegd en de uitgangspunten over rolverdeling, werkwijze en een afwegingskader voor de mate van participatie. De rekenkamercommissie van IJsselstein heeft in 2017/2018 geconcludeerd dat de in 2011 ingevoerde participatieladder niet altijd consequent is toegepast. Er had volgens de evaluatie sterker ingezet kunnen worden op participatie. In het collegeprogramma is de verbetering van participatie een belangrijk onderwerp. Op basis hiervan is er door de organisatie een ontwikkelopgave participatieve werkwijze geformuleerd waarmee er een aanpak voor uitwerking is vastgesteld. De manier hoe we participatie in de organisatie willen inrichten staat in het plan van aanpak, dat gedeeld is met de gemeenteraad. Participatie in een gemeente gaat meerdere kanten op. De gemeente wil inwoners, ondernemers, verenigingen en instellingen betrekken bij hun beleid of plannen (burgerparticipatie). Andersom kan het ook zo zijn dat een inwoner een idee heeft voor zijn of haar wijk of straat, zoals een picknicktafel in de openbare ruimte. Daarvoor hebben zij de gemeente nodig als facilitator (overheidsparticipatie).
Tot slot komt er nog een laatste mogelijkheid bij en dat is participatie tussen inwoners of ondernemers onderling: participatie als aanvraagvereiste voor omgevingsvergunning (Initiatievenparticipatie). Om het begrip participatie hanteerbaar te krijgen, zullen we in het vervolg deze drie vormen van participatie onderscheiden. Voor 2020 zijn de onderstaande beleidsdoelstellingen van belang bij dit onderwerp: Onderwerp Participatief besturen
Wat willen we bereiken? Stimuleren van en participeren in initiatieven vanuit de samenleving
Beoogd effect 2020 Inwoners betrekken bij het gemeentelijk beleid. Goed en gelijkwaardig contact met betrokkenen in de stad.
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
Gerealiseerd effect 2020 Het plan van aanpak participatief werken is opgesteld.
Wat gaan we hiervoor doen in 2020? In het voorjaar van 2019 is samen met bestuur en samenleving de urgentieagenda opgesteld waarin 40 concrete adviezen zijn benoemd. Met de uitwerking is in 2019 gestart. In 2020 vindt verdere uitwerking van deze adviezen plaats.
Wat hebben we gedaan in Status 2020? De adviezen van de urgentieagenda worden gemonitord en opgepakt. De voortgang wordt regelmatig bijgewerkt op de website. Daarnaast is een plan van aanpak participatieve werkwijze opgesteld. Uitwerking vindt plaats in 2021. De gemeenteraad is via een raadsinformatiebrief geïnformeerd en gevraagd om input.
18
Toelichting resultaat Beleidsuitvoering conform planning Beleidsuitvoering loopt achter op planning Prestatie niet gerealiseerd/doel niet bereikt Beleidsuitvoering staat later gepland, is nog niet gestart. Geen bijzonderheden.
Kleur
Behandeling van bezwaarschriften De gemeente heeft een commissie bezwaarschriften. Taak van deze onafhankelijke commissie is het adviseren over de besluiten die moeten worden genomen op de bezwaren die zijn ingediend tegen de besluiten van de gemeenteraad, het college en de burgemeester. De commissie heeft in 2020 een eerste jaarverslag over 2019 uitgebracht. Dit verslag is aan college en gemeenteraad aangeboden en de aanbevelingen van de commissie zijn door de organisatie in uitvoering genomen. Behandeling van klachten Personen en rechtspersonen kunnen klachten indienen over de wijze waarop een bestuursorgaan of medewerker van de gemeente zich in een bepaalde aangelegenheid tegenover hen heeft gedragen. Om een adequate en zorgvuldige afhandeling van de klachten te borgen, heeft de gemeenteraad een klachtenregeling vastgesteld. Die regeling geeft procedureregels en geeft regels over de taken en verantwoordelijkheden van de bij de behandeling van klachten betrokkenen. De interne klachtencoördinator heeft in 2020 een jaarverslag over 2019 opgesteld en aangeboden aan het management. Na bespreking door het management wordt het verslag aangeboden aan college en gemeenteraad. Dit zal zo mogelijk gecombineerd worden met het verslag over 2020.
Wat heeft het gekost? OVERZICHT BATEN EN LASTEN PROGRAMMA 1 BESTUUR EN ORGANISATIE
Totale lasten Totale baten Saldo voor bestemming Toevoeging aan reserves Onttrekkingen aan reserves Saldo na bestemming
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
Begroting 2020 primitief 2.894.119 721.056 2.173.063 0 8.188 2.164.875
Begroting 2020 na wijziging 2.666.612 315.631 2.350.981 0 8.188 2.342.793
Rekening 2020
Verschil B'20/R'20
2.652.903 383.982 2.268.921 0 8.188 2.260.733
13.709 68.351 82.060 0 0 82.060
v v v n n v
19
BELANGRIJKSTE AFWIJKINGEN TEN OPZICHTE VAN DE BEGROTING 2020 Verschil lasten V/N Verschil baten V/N Toelichting Onderwerp Salarislasten raad en 30.500 V Er is jaarlijks een onderschrijding met betrekking tot de salarisbudgetten van raad B&W en B&W. Dit wordt met name veroorzaakt door een lagere bezetting op B&W. Wachtgelden/pensioenen -402.200 N -6.800 N In de raadsinformatiebrief met betrekking tot de ontwikkelingen in 2020 na het wethouders vaststellen van de decembernota 2020 bent u reeds geïnformeerd over de hogere dotatie inzake de voorziening pensioenen (voormalig) wethouders op basis van de toen bekende conceptberekeningen. Het uiteindelijke effect is € 402K negatief. Het rendement op de APPA beleggingsrekening leek op begroot uit te komen, maar is uiteindelijk € 6K negatiever uitgevallen. Accountantskosten -40.100 N Er is sprake van een overschrijding doordat in 2020 controlekosten zijn verantwoord die betrekking hebben op de controle van de jaarrekening 2019. Daarnaast was bij er bij de afronding van de jaarrekening controle 2019 sprake van incidenteel meerwerk. Secretarieleges -29.200 N 75.200 V Als gevolg van de langere geldigheidstermijn van reisdocumenten zijn er aanzienlijk minder vervangingen de komende jaren. Op basis van Q3/2020 rapportage is daarom, met de decembernota, de meerjaren begroting naar beneden bijgesteld.
Toch hebben iets meer inwoners hun reisdocumenten vervanging, meer dan geprognotiseerd. En heeft dit een positief effect op het resultaat. Personeelslasten 435.600 V In de paragraaf Bedrijfsvoering vindt u een centrale toelichting op de totale personeelslasten. Overige verschillen en 19.109 V -50 N Binnen het programma zijn diverse overige verschillen die op zichzelf niet boven de afrondingen verantwoordingsgrens van € 25K komen. Totale afwijking voor 13.709 V 68.350 V mutaties reserves Reserve Geen afwijking Totale afwijking na 13.709 V 68.350 V mutaties reserves
V N V
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
Toelichting voor- en nadelen in de exploitatie Dit betreffen afwijkingen die zorgen voor lagere lasten of hogere baten dan begroot Dit betreffen afwijkingen die zorgen voor hogere lasten of lagere baten dan begroot Toelichting voor-en nadelen in de reserve mutaties Dit betreffen afwijkingen die zorgen voor een lagere dotatie dan begroot
20
N
Dit betreffen afwijkingen die zorgen voor een lagere onttrekking dan begroot
Incidentele lasten en baten in 2020 Niet van toepassing
Investeringen Omschrijving
Krediet totaal in €
Geluidsinstallatie Raad
17.500
Realisatie in € 32.058
Realisatie 2020 in € 32.058
Restant krediet in €
Planning jaar gereed
-14.558
2020
Status (nav decembernota 2020) Conform planning
Afwijkende status N.v.t.
Uitgestelde prestaties Rekenkamercommissie Voor de onderzoeken doorwerking-regie en klachtenafhandeling is de afronding in 2020 niet gelukt als gevolg van de Covid-19 pandemie en de hoge belasting van de ambtelijke organisatie. Voorgesteld wordt hiervoor € 12K door te schuiven van 2020 naar 2021.
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
21
2.2
Programma 2 Openbare orde en veiligheid
Portefeuillehouder: P.J.M. van Domburg
Wat hebben we bereikt in 2020? Aan veiligheid is ook in 2020 veel aandacht besteed maar uiteraard door COVID-19 op een heel andere manier als we vooraf bedacht hadden. Veel tijd en aandacht is gaan zitten in de coördinatie van de gemeentelijke aanpak van alle COVID-19-maatregelen en alles wat daarmee samenhangt. De overige veiligheidsonderwerpen hebben we ook aangepakt. We streven ernaar om dit zo dicht mogelijk bij de inwoners te doen en hen te laten participeren; door de COVID-19-beperkingen heeft dat dit jaar vrijwel stilgelegen. Mede door extra investeringen van de laatste jaren en de gerichte aanpak zijn de veiligheidscijfers van de zogenaamde High Impact Crimes (HIC-feiten) de afgelopen jaren sterk verbeterd. Ook dit jaar was dat zo. Toch geeft de totale veiligheid in IJsselstein een ander beeld. Het aantal meldingen van overlast is fors gestegen en ook het aantal aangiftes van fraude. Om ons beleid zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de actuele en toekomstige situatie in IJsselstein, werken we met het integraal veiligheidsplan (Integraal Veiligheidsplan 2019 – 2022) als basis.
Op basis van het meerjarig integraal veiligheidsplan, het collegeprogramma en regionale prioriteiten zijn de volgende speerpunten benoemd: Vergroten integrale aanpak van criminaliteit en (zorg)overlast door onder andere meer regionale samenwerking met partners en gemeenten, continueren van de persoonsgerichte aanpak, continueren van stads brede aanpak problematisch groepsgedrag, continueren van cameratoezicht en het inzetten van BOA’s in de openbare ruimte. Versterken van de aanpak van ondermijnende criminaliteit door inzetten van bestuurlijke maatregelen en regionale samenwerking. Voorkomen van criminaliteit door het continueren van het geven van voorlichting en het stimuleren van burgerparticipatie. Verbonden partijen De Veiligheidsregio Utrecht (VRU) vormt een gemeenschappelijke regeling van 26 Utrechtse gemeenten. De brandweer en Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) zijn ondergebracht bij deze verbonden partij. Samenwerkingsverbanden Het Zorg en Veiligheidshuis Regio Utrecht (ZVHRU) is een regionaal samenwerkingsverband van justitiële organisaties, zorgorganisaties en de 39 gemeenten van Midden-Nederland. Binnen het ZVHRU kan casuïstiek besproken worden zoals rondom veelplegers en sinds het najaar 2019 ook verward gedrag en radicalisering.
IJsselstein heeft samen met Nieuwegein, Houten, Lopik en Montfoort een informatiemakelaar die de verbinding legt met het ZVHRU en daar ook onze gemeente vertegenwoordigt. Bureau Regionale Veiligheidsstrategie (RVS) en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum Midden Nederland (RIEC) vormen regionale ondersteunende organisaties op het gebied van beleidsvorming en het RIEC ondersteunt ook in casuïstiek op het gebied van ondermijning. Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) is een belangrijke landelijke ondersteunende organisatie op gebied van veiligheid en faciliteert het digitaal opkopersloket- en register. In dit programma wordt samengewerkt met de politie, horeca, ondernemers, inwoners en partnerorganisaties als woningcorporatie Provides, jeugd- en sociaal team, Pulse, Werk en Inkomen Lekstroom (WIL), Geestelijke gezondheidszorg (GGZ), Gemeentelijke gezondheidsdienst regio Utrecht (GGDrU), QBuzz
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
22
(openbaar vervoer regio Utrecht), bureau Halt (Het Alternatief, kortlopende interventie ter bestrijding, bestraffing en voorkoming jeugdcriminaliteit) en Jellinek verslavingszorg. Er worden producten en diensten ingekocht bij o.a. De Groot (cameratoezicht) C3-groep (registratiesysteem persoonsgerichte aanpak), Hörmann grondboringen en onderzoeksbureau Dimensus.
Projecten Groepsaanpak Sinds enkele jaren is er een ketensamenwerking tussen gemeente, politie en het jongerenwerk, gericht op de aanpak problematische jeugdgroepen. Ter versterking van de aanpak problematische jeugdgroepen is in 2015 voorgesteld om de diverse, bij de aanpak betrokken functies van de partners, in één team onder één aansturing te brengen. Deze structuur is in 2016 verder vormgegeven in een organisatie waarbij een teamleider een team aanstuurt van jongerenwerkers, BOA’s met het taakaccent jeugd en één of meerdere (wijk)agenten. Het team vormt een zelfstandige entiteit, met eigen functionele aansturing, die naast en in samenwerking met de reguliere BOA’s, het jongerenwerk van Pulse en de politie functioneert. Het team is in 2016 uitgebreid met een vertegenwoordiging vanuit de zorg (GGZ). Hoewel er jongeren zijn begeleid naar opleiding, werk en/of hulpverlening en er, mede door de aanpak geen sprake meer is van criminele (jeugd)groepen, is er wel degelijk nog steeds last van problematisch groepsgedrag. In 2020 is daarom deze aanpak met een stadsbrede aanpak gecontinueerd. De aansturing van groepsaanpak en de persoonsgerichte aanpak is ondergebracht bij één functionaris die is gepositioneerd in het jeugdteam om zo de aanpakken beter op elkaar te laten aansluiten.
Tevens is er een tweede BOA (met het taakaccent jeugd) actief binnen het team stadstoezicht waarmee de kennis en capaciteit rondom de aanpak van groepen en jeugd is vergroot. Samenwerkingsrelaties met partners op het gebied van onderwijs, arbeidsparticipatie, ouders etc. is verder uitgebouwd. Een mooi voorbeeld daarvan was te zien tijdens de laatste jaarwisseling waarbij buurtouders, jongerenwerkers, BOA’s en politie samen op straat waren en de jongeren actief aanspraken op hun gedrag. Mede daardoor zijn grote incidenten dit jaar uitgebleven. Voor 2020 zijn de onderstaande beleidsdoelstellingen van belang bij dit onderwerp: Onderwerp Openbare orde en veiligheid
Wat willen we bereiken? Zichtbaar toezicht en handhaving in de openbare ruimte
Beoogd effect 2020 Vergroten van het veiligheidsgevoel en het verkleinen van het aantal kleine ergernissen.
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
Gerealiseerd effect 2020 Uit de Dimensus monitor is gebleken dat het veiligheidsgevoel is gestegen: 82% van onze inwoners voelt zich veilig.
Wat gaan we hiervoor doen in 2020? Continueren oppakken en afhandelen van meldingen openbare ruimte en overige overlastmeldingen. Continueren cameratoezicht, waar nodig worden flexibele camera's ingezet. In het weekend en bij grote evenementen worden de camera's live
Wat hebben we gedaan in 2020? Door de COVID-19-pandemie hebben we niet al het toezicht hoeven uitvoeren dat was gepland. Doordat de horeca gesloten was, is er geen nachtelijk cameratoezicht geweest. Ook waren er geen grote evenementen. De handhavers hebben zich vooral beziggehouden met de
Status
23
Onderwerp
Wat willen we bereiken?
Beoogd effect 2020
Gerealiseerd effect 2020
Wat gaan we hiervoor doen in 2020? uitgekeken/ Continueren toezicht in de nachtelijke uren in het weekend Continueren van controles op de drank en horecawet. Continueren van controle Digitaal Opkopers Register
Openbare orde en veiligheid
Inwoners en ondernemers informeren en betrekken bij het voorkomen van criminaliteit
Voorkomen van criminaliteit
Via diverse kanalen zijn bewoners geïnformeerd over preventiemaatregelen die zij kunnen nemen. Er zijn157 nieuwe Burgernet deelnemers ingeschreven, en er zijn 62 WhatsAppgroepen actief.
Continueren van preventie en burgerparticipatie zoals versturen besmettingsbrieven bij inbraken, informatiebijeenkomsten en publicaties, stimuleren Waaks!, Burgernet en Whatsappgroepen, keurmerk Veilig Ondernemen op bedrijventerreinen en in de binnenstad.
De verbinding met de bewoners is gezocht door een apart emailadres aan te maken, waar de inwoners alsnog met hun vragen terecht konden. Twee structurele overlastplekken (Podium/Kloosterplantsoen)
Continueren van de integrale aanpak met betrekking tot persoonsgerichte aanpak,
Openbare orde en veiligheid
Gerichte aanpak Verminderen van van zorg en overlast zorg en overlastgerelateerde criminaliteit
Jaarstukken 2020 Gemeente IJsselstein
Wat hebben we gedaan in 2020? Status vele meldingen van jeugdoverlast en toezicht in de openbare ruimte op de afgekondigde COVID-19maatregelen. Er zijn wel controles uitgevoerd inzake de drank- en horecawet. Eén horecaonderneming heeft een officiële waarschuwing ontvangen. Door middel van besmettingsbrieven bij inbraken worden bewoners opgeroepen om mee te helpen om het aantal inbraken terug te dringen. In de brief wordt, naast preventietips, aandacht besteed aan burgerparticipatie. Aandacht wordt besteed aan Burgernet en WhatsAppgroepen om inwoners op te roepen hieraan deel te nemen. Daarnaast is intensief contact geweest met de bewonersgroep IJsselveld en andere bewoners. Er werd een wijkschouw georganiseerd waar veel belangstelling voor was (ruim 30 aanmeldingen). Door COVID-19 en de daarbij afgekondigde maatregelen kon de wijkschouw helaas niet plaatsvinden. Op het gebied van de aanpak van zorg en overlast zijn er diverse zaken georganiseerd. Zo vindt er tweewekelijks een
24
Onderwerp
Wat willen we bereiken?
Beoogd effect 2020
Gerealiseerd effect 2020 teruggebracht tot reguliere hotspots voor jeugd. Het casus overleg woon- en zorgoverlast is gecontinueerd. Er zijn 12 ingebrachte cases afgesloten.