Hondenuitlaatbeleid evaluatie
Tekst van het document
Hondenuitlaatbeleid Evaluatie Gemeente IJsselstein
Inhoud Inhoud .....................................................................................................................................................................2 Aanleiding............................................................................................................................................................2 Doel .....................................................................................................................................................................2 Methode ..............................................................................................................................................................2 Huidige situatie ...................................................................................................................................................3 Constateringen ....................................................................................................................................................3 Aanlijnplicht ....................................................................................................................................................3 Opruimplicht ...................................................................................................................................................3 Losloopvelden
.................................................................................................................................................4 Overige ervaren verbeterpunten ....................................................................................................................4 Resultaten ...........................................................................................................................................................4 Scenario’s ............................................................................................................................................................5 Advisering ............................................................................................................................................................5 Bijlage 1 Inventarisatie ......................................................................................................................................10 Bevindingen op andere onderdelen ..................................................................................................................20 Bijlage 2 Samenvatting bijeenkomsten betrokken bewoners ...........................................................................21 Bijlage 3 Voorstelkaart hondenuitlaatroutes ....................................................................................................25
Bijlage 4 Scenario’s ............................................................................................................................................26
2
Aanleiding Het zorgen voor een hond draagt bij aan de gezondheid van het baasje, maar brengt ook verantwoordelijkheid met zich mee. Natuurlijk de zorg voor het dier zelf, maar ook het onder appel hebben en het voorkomen van overlast voor anderen hoort hierbij. Zo kunnen kinderen ongestoord spelen of bewoners een wandeling maken. En gaat het een keer verkeerd, dan moet de hondenbezitter hierop aangesproken kunnen worden. Het delen van de openbare ruimte vraagt om begrip en saamhorigheid, Zo blijft de buurt veilig, prettig en schoon voor alle gebruikers. In 2016, aangevuld in 2018, heeft de raad regels vastgelegd rond het uitlaten van honden. Deze gaan onder andere over het aanlijnen, het opruimen van hondenpoep, losloopvelden en de handhaving. Dit hondenuitlaatbeleid is geëvalueerd.
Doel In de evaluatie kijken we terug of de destijds gestelde doelen zijn behaald en welk verbeteringen wenselijk zijn. Deze doelen zijn: ‘het verduidelijken en vastleggen van de regels voor het uitlaten van honden; het realiseren van voorzieningen het inzichtelijk maken van de kosten van het hondenuitlaatbeleid inclusief de kosten en opbrengsten van de hondenbelasting; de ergernis over hondenpoep en de vervuiling van de openbare ruimte door uitwerpselen van honden te verminderen; hondenpoep niet toe te staan op plekken die worden gebruikt voor recreëren en spelen.’ In de evaluatie gaan we in op de 3 beleidsregels (bouwstenen) in het beleid, namelijk: Opruimplicht Aanlijnplicht Losloopvelden
Methode Het concept van deze evaluatie is opgesteld met medewerking van een groep van hondenbezitters en niethondenbezitters. Deze betrokken bewoners zijn 4 keer bij elkaar gekomen. Tijdens de eerste 3 bijeenkomsten zijn ervaringen gedeeld en is aan een hondenuitlaatkaart gewerkt met nieuwe onderdelen namelijk hondenuitlaatroutes en hondenspeelweides. In de 4de bijeenkomst is deze evaluatie teruggekoppeld. De groep heeft specifiek gekeken naar 3 bouwstenen van het beleid: de opruimplicht, de aanlijnplicht en de losloopvelden. Wat gaat goed en wat kan beter? De deelnemers hebben in hun eigen leefomgeving onderzoek gedaan. Voor de evaluatie zijn verder de volgende bronnen geraadpleegd. Gemeentelijke Beleidsmonitor (GBM): in de tweejaarlijkse GBM is de ervaring van bewoners opgehaald. Analyse klantcontacten: uit de aantallen en onderwerpen van klantcontacten is een globaal beeld geschetst van de ervaringen, situatie en onderwerpen die goed gaan en die kunnen verbeteren. Een deel van de klantcontacten uit 2022 is ook bekeken om locaties van mogelijke overlast in beeld te krijgen. Medewerkers gemeente en RMN: Tijdens de inventarisatie zijn diverse individuele gesprekken gevoerd met medewerkers van de gemeente, zoals van handhaving. Ook is er een aantal keer contact geweest met RMN over onderhoud en reiniging van de velden en het legen van de prullenbakken.
In de bijlagen 1, 2 en 3 vindt u de uitwerkingen van de analyse vanuit de GBM, Klantcontacten, Klantcontact 2022 & kaart, Sociale media, gesprekken (handhaving/beheer/RMN), onderwerp dierenwelzijn en de samenvatting van de bewonersgroepbijeenkomsten. Hier wordt ook specifieker op de ervaringen met de losloopvelden ingegaan. In bijlage 4 worden de scenario’s van maatregelen toegevoegd. 2
Huidige situatie In 2020 hadden naar schatting één op de vijf huishoudens in Nederland een hond. Voor IJsselstein is dat dan zo’n 2600 huishoudens. Om een veilige en schone openbare ruimte te houden is in 2017 het hondenuitlaatbeleid opgesteld. Het hondenuitlaatbeleid bestaat globaal uit 3 bouwstenen: Opruimplicht: overal opruimplicht met uitzondering van losloopvelden en buitengebied (excl. uitzonderingsgebieden) Aanlijnplicht: overal aanlijnplicht met uitzondering van losloopvelden en buitengebied (excl. uitzonderingsgebieden) Losloopgebieden: aangewezen vijf gebieden waar aanlijn- en opruimplicht niet geldt met (natuurlijke) omheining
Constateringen In dit onderdeel worden de constateringen vanuit de GBM, klantcontacten, werkgroep, interne collega’s en RMN gebundeld. In het opvolgende hoofdstuk ‘Uitkomsten: bestaand beleid’ zijn de ervaringen uitgebreider beschreven en in de bijlagenstukken is de volledige en gedetailleerde analyse te vinden.
Aanlijnplicht Goed De beleidsregel is overzichtelijker dan voorheen; Er zijn geen specifieke bezwaren tegen de beleidsregel.
Verbeterpunten Het aantal klantcontacten over loslopende honden neemt toe; Het beleid wordt niet altijd nageleefd en er wordt overlast ervaren van loslopende honden op onder andere (speel)velden, groene locaties en andere openbare plekken met ruimte; Meer duidelijkheid over de aanlijnplicht en waar deze wel en niet geldt; Gedragsverandering van de hondenbezitter; Er is vraag naar meer ruimte voor het loslopen van honden.
Opruimplicht Goed Overzichtelijk en te volgen in het beleid; Het aantal meldingen in 2022 over hondenpoepoverlast neemt af. Dit is niet direct verklaarbaar; Opruimplicht wordt belangrijk/vanzelfsprekend/nodig gevonden. Vanuit de werkgroep wordt voorgesteld om overal in de gemeente opruimplicht in te voeren.
Verbeterpunten Hondenpoepoverlast wordt ervaren en blijft een terugkerend punt; Ingezoomd op buurten neemt de ervaring van hondenpoepoverlast op buurten in enkele buurten toe en in andere blijft het gelijk of neemt af; Het aantal, de locaties en/of de leging van de prullenbakken kan beter. Prullenbakken zitten te vol en de locatieverdeling van de bakken kan verbeterd worden; Door het beheer van groen zoals te lang gras is opruimen niet altijd makkelijk; Gedragsverandering van de hondenbezitter; Communicatie en faciliteren prullenbakken.
3
Losloopvelden Goed Losloopvelden zijn gewaardeerd. De hondenbezitter wil dat ze blijven; Velden zijn vaak schoon; Voor handhaving is het duidelijker dan voorheen waar de losloopvelden zijn.
Verbeterpunten Gebruik van velden, dit lijkt minder, bijvoorbeeld op basis van minder opgezogen hondenpoep door de RMN; Er wordt weinig ruimte ervaren voor de loslopende hond binnen de bebouwde kom en er zijn te weinig en te kleine losloopvelden; De afstand tot losloopvelden wordt als te groot ervaren; Bekendheid locatie losloopvelden verbeteren; De gecombineerde functies in de openbare ruimte zijn niet altijd passend; De losloopvelden voldoen niet aan de door Koninklijke hondenbescherming opgestelde voorwaarden; Een deel van de losloopgebieden wordt onveilig ervaren. Natuurlijke omheining wordt niet altijd veilig ervaren en er is materiele omheining gewenst. De hond kan in het water, op wegen en de trambaan rennen. Daarnaast worden sommige velden onveilig ervaren door onderhoud; Vraag naar verbetering onderhoud en inrichting (hekwerk/omheining, grond, groen, interessant voor hond, verlichting).
Overige ervaren verbeterpunten Communicatie over de beleidsregels, bijvoorbeeld over de losloopvelden kan beter; Meer informeren over de mogelijkheid om bijtincidenten te melden; Duidelijkheid over het aanvragen van vrijstellingen van de opruimplicht en voorwaarden ervan. Er zou nog uitgezocht moeten worden of deze regels aangepast moeten worden; Er wordt weinig handhaving ervaren; Bewoners missen soms borden in de openbare ruimte.
Resultaten Voor de uitkomsten is er gekeken naar de ervaringen van verschillende betrokkenen op het huidige hondenuitlaatbeleid. Hieronder worden de verschillende onderdelen toegelicht, namelijk de aanlijnplicht, opruimplicht, losloopvelden en overige bevindingen. Hieronder zijn de resultaten van het huidige hondenuitlaatbeleid op deze onderdelen samengevat. In de bijlagen zijn de uitwerkingen te vinden.
Opruimplicht De opruimplicht wordt als benodigde regel gezien. Deze regel wordt echter niet altijd nageleefd.
GBM Uit de GBM blijkt dat bewoners hondenpoep als een steeds groter buurtprobleem ervaren. Het overlastgevoel neemt toe. Dit verschilt wel per wijk of buurt. Vooral in het Centrum en IJsselveld West wordt meer overlast van hondenpoep ervaren. In andere buurten wordt het probleem juist gelijkblijvend of minder ervaren.
4
Klantcontacten In contacten met de gemeente wordt overlast van hondenpoep in de openbare ruimte aangegeven, maar het aantal klantcontacten hierover neemt af. Ook komt er naar voren dat er stankoverlast is en prullenbakken te vol zitten. Bewoners ervaren dat er te weinig bakken zijn. Ook de locatie van bakken wordt onlogisch ervaren, waardoor sommige prullenbakken niet worden gebruikt. Vooral in Zenderpark, IJsselveld-Oost en Achterveld wordt gemeld over hinder van honden en hondenpoep. Daarnaast maakt het openbaar groen opruimen niet altijd makkelijk. Tot slot wordt het gedrag van de hondenbezitter benoemd.
Aanlijnplicht Er is begrip voor de beleidsregel vanuit bewoners. Deze regel wordt echter niet altijd nageleefd. Vooral niet op groene plekken of locaties met veel ruimte. Ook wordt benoemd dat het soms onduidelijk is waar de aanlijnplicht geldt. De meldingen over loslopende honden nemen toe. Er is ook vraag naar meer ruimte voor de loslopende honden. Daarnaast wordt aangegeven dat het gedrag van de hondenbezitter moet veranderen.
Losloopvelden Het aanwezig zijn van losloopvelden wordt gewaardeerd. Voor de toezichthouders zijn de locaties van de losloopvelden duidelijker dan voorheen. Er wordt aangegeven dat de losloopvelden meestal schoon zijn. Wel komen er verbeterpunten voor de velden naar voren. Zo worden bijna alle velden als onveilig ervaren door de aanwezigheid van natuurlijke omheining of juist het ontbreken van materiele omheining. Soms wordt aangegeven dat de omheining onjuist geplaatst is. Ook kan het beheer van de velden (omheining, groen, verlichting) verbeteren. Een aandachtspunt is ook dat de huidige velden niet voldoen aan de voorwaarden van de Koninklijke hondenbescherming. Daarnaast geven hondenbezitters aan dat losloopvelden te klein zijn en/of te weinig zijn. Het is voor hen ook niet altijd duidelijk waar alle losloopvelden liggen. Tot slot is het combineren van gebruiksfuncties, zoals hond uitlaten en fietsen, is niet passend.
Overige onderwerpen Zoals bovenstaande punten onderstrepen, is de communicatie over de beleidsregels beperkt. Er is vraag naar meer duidelijkheid over opruimplicht, aanlijnplicht, losloopvelden, voorwaarden van vrijstellingen en het melden van bijtincidenten. Ook is er vraag naar handhaving.
Overige wensen Vanuit bovenstaande resultaten komen een aantal specifieke wensen naar voren vanuit betrokken bewoners: Loslooppaden: paden waar de hond los mag en wel opruimplicht geldt. Dit is een stimulerende omgeving voor de hond. Hondenspeelweide: weides/velden waar de hond los mag en wel opruimplicht geldt. Hekwerk bij alle bestaande losloopvelden: vanwege de ervaren onveiligheid van natuurlijke barrières zijn helemaal omheinde losloopvelden gewenst
Scenario’s Vanuit de bovenstaande resultaten zijn diverse scenario’s mogelijk ter verbetering van het hondenuitlaatbeleid. In bijlage 4 worden de scenario’s aangegeven met de afweging en de geschatte kosten.
Advisering Naar aanleiding van de evaluatie komen een aantal behoeften en wensen naar voren. Hieronder wordt het geadviseerde scenario uitgewerkt. In het advies blijft de basis van het huidige hondenuitlaatbeleid (3 bouwstenen opruimplicht, aanlijnplicht en losloopvelden) hetzelfde, aangevuld met een aantal adviezen ter verbetering. Hieronder worden per onderwerp een advies en korte onderbouwing gegeven:
Versterken losloopvelden Voor de huidige losloopvelden zijn er verbeterpunten, onder andere op het gebied van veiligheid. Hierdoor worden losloopvelden ook niet altijd gebruikt. 5
a.
b.
Een overkoepelend advies is het plaatsen van opvallende borden met QR-code op de losloopvelden. Deze borden moeten gebruikers attenderen dat de er sprake is van een losloopveld en de hond onder appel is. De QR-code geeft een snelkoppeling naar de website van de gemeente met meer informatie over het hondenuitlaatbeleid. Geluidswal Zenderpark: deze plek wordt als onveilig ervaren en is niet ideaal als uitlaatveld doordat de hond de weg op kan rennen. Strook (voorlopig) te behouden, vanwege de grootte; In de communicatie komt het advies aan bewoners om langs de bebouwde zijde te lopen.
Toelichting: Omrastering is hier kostbaar, vanwege de lengte van de locatie en onderhoud. Er zal over een lange lengte constant gecontroleerd moeten worden op schade, wat veel kost en niet effectief is. Daarbij moet de hond onder appel zijn als bewoners gebruik maken van het hondenuitlaatveld. c.
Viaduct Kerspellaan: deze locatie wordt als onveilig ervaren, doordat honden het water in kunnen en er niet uitkomen door de steile kade. Hekwerk plaatsen op gemeentelijke grond met genoeg afstand van het water en vervanging poorten.
Toelichting: Het veld wordt vaker gebruikt en de kade is te steil voor honden om uit het water te komen waardoor onveilige situaties ontstaan. De huidige poorten staan op grond van het waterschap, waarvoor een vergunning nodig is. Ook is onderhoud vermoeilijkt, door ontbreken van een directe doorgang langs het water. Met deze aanpassing zal het hondenuitlaatveld kleiner worden, waarbij het hekwerk 2 meter van de fundering van het viaduct komt te staan. Dit leidt tot een vrije doorloop langs de IJssel, waarbij het hekwerk op gemeentegrond staat. Hierbij is een risico dat een hond niet uit het water komt verholpen. De hond moet tevens nog altijd onder appel zijn op het hondenuitlaatveld, om veiligheid en een prettig gebruik te behouden. Andere overwogen opties, zoals trapjes of een greppel verhelpen niet de verhindering van beheer en vrijmaken van de doorlooproute. Mogelijk kan dit ook tot zwemaanleiding worden gezien wat overlast en risico’s mee brengt. d.
Hendrik Copijnstraat: soms als onveilig ervaren, doordat de hond via het water de weg op kan rennen. Aandacht voor onderhoud.
Toelichting: Het omheinen van het veld, zal het veld erg verkleinen. De hond moet altijd onder appel zijn als bewoners gebruik maken van het hondenuitlaatveld. e.
Randdijk: onveilig ervaren, doordat de hond via het (ondiepe) water de trambaan op kan rennen. Aan de andere, omheinde zijde kunnen weggebruikers aanwezig zijn waar de hond op kan reageren. Aandacht voor onderhoud; Strook (voorlopig) te behouden vanwege vraag naar ruimte; In communicatie aandacht besteden aan de situatie van het veld en dat het (ondanks natuurlijke omheining) onveilig ervaren kan worden.
Toelichting: Wateronderhoud moet mogelijk blijven, waardoor het veld bij plaatsen van het hekwerk veel verkleint. Daarbij is er een natuurlijke barrière tussen het veld en de trambaan aanwezig. De hond moet altijd onder appel zijn als bewoners gebruik maken van het hondenuitlaatveld. Vanuit de provincie blijkt plaatsing van een hekwerk langs trambaan gecompliceerd en kostbaar. f.
Zijdewetering Noord: hier kunnen onveilige situaties ontstaan, doordat er meervoudig gebruik plaatsvindt (wielrenners, fietsers en voetgangers). Hier worden de borden die aan de uiteinden staan ook geadviseerd te plaatsen bij de zijingangen.
Toelichting: Hier, net als elk veld, is de hondeneigenaar verantwoordelijk voor de hond en moet de hond onder appel zijn. Een extra pad of hekwerk is niet mogelijk vanwege de bomen, het wateronderhoud en verkeer.
Versterken van de communicatie a.
De beleidsregels en de uitlaatkaart beter vindbaar maken op de website. Hier ook aandacht besteden aan de communicatiemaatregelen uit advies 1. 6
b.
c.
Samen met medewerkers communicatie een actie/campagne opzetten via diverse kanalen om meer duidelijkheid over het beleid te geven, zoals het nieuwe onderdeel hondenuitlaatroutes, de algemene regels, losloopvelden, honden niet welkom op speelplekken en andere onderdelen. Het is van belang om hondenbezitters met positieve communicatie te motiveren. Daarbij bekijken om tips en ideeën van bewoners te verzamelen. Uitzoeken en uitwerken of een digitale kaart op de website beschikbaar maken mogelijk is.
Gebiedsgerichte aanpak Op de locaties Zenderpark, IJsselveld-Oost en Achterveld wordt vaker overlast benoemd. Hier wordt extra aandacht aan besteedt met communicatie en/of handhaving.
Bewonersinitiatieven/participatie ondersteunen Wanneer bewoners een initiatief hebben dat gedragen is door de buurt, zowel vanuit hondenbezitters als niethondenbezitters, kunnen ze dit in de vorm van een plan voorleggen aan de gemeente en in gesprek gaan over mogelijke invulling hiervan.
Hondenuitlaatroutes (nieuwe categorie) Op deze routes geldt de aanlijn- en opruimplicht. De routes zijn gebaseerd op routes waarvan bekend is dat ze al gelopen worden en verbinden huidige losloopvelden. In bijlage 2.4 zijn de routes door de werkgroep benoemd aangegeven. In bijlage 3 is een voorstel gedaan van verbindende routes. Met de routes stimuleren we hondenbezitters hier de hond uit te laten om drukte elders in de gemeente te verminderen. Het doel is om overlast te verminderen en een schonere leefomgeving te realiseren. Op deze routes worden prullenbakken gefaciliteerd. Bij ontbreken van een prullenbak ten opzichte van de route wordt een bak geplaatst. De prullenbakken zullen worden voorzien van een dier- en stankwerende klep ter voorkoming van stankoverlast en ten behoeven van hygiëne. De leging is naar verwachting net zo handig als speciale hondenpoep-prullenbakken.
Financiën De inschatting is dat de aanpassingen voor het hondenuitlaatbeleid circa € 20.000 bedragen. Deze eenmalige kosten dragen we aan bij het opstellen van de programmabegroting 2024, zodat deze mee kunnen worden genomen in de brede afweging. Indien wordt besloten om deze eenmalige kosten niet te verwerken in de programmabegroting 2024 zal er naar een andere manier van dekking moeten worden gezocht.
7
Extra kosten na adviezen evaluatie
Eenmalig (excl. Scenario evt. aanleg)
Totaal Communicatie incidenteel
Totaal Onderhoud structureel**
A
2.000
5.000
7.000
Minimaal extra
Minimaal extra
B
13.000
5.000
18.000
Minimaal extra
Minimaal extra
C
26.000***
5.000
31.000
750
750
D
89.000
5.000
94.000
1.750
1.750
** structureel is niet beschikbaar *** uitgegaan van 1 loslooppad en 1 hondenspeelweide
Juridisch De hondenuitlaatregels zijn in de APV opgenomen, zoals hieronder vermeld: Artikel 2:57 Loslopende honden 1. Het is de eigenaar of houder van een hond verboden die hond te laten verblijven of te laten lopen: a. op een voor het publiek toegankelijke en kennelijk als zodanig ingerichte kinderspeelplaats, zandbak of speelweide of op een andere door het college aangewezen plaats; b. binnen de bebouwde kom op een openbare plaats als de hond niet is aangelijnd; c. buiten de bebouwde kom op een door het college aangewezen plaats als de hond niet is aangelijnd; d. op de weg als die hond niet is voorzien van een halsband of een ander identificatiemerk dat de eigenaar of houder duidelijk doet kennen. 2.
Het eerste lid, aanhef en onder b, is niet van toepassing op door het college aangewezen plaatsen.
3.
Het eerste lid, aanhef en onder a tot en met c, is niet van toepassing op de eigenaar of houder van een hond die zich vanwege zijn handicap door een geleidehond of sociale hulphond laat begeleiden of die deze hond aantoonbaar gekwalificeerd opleidt tot geleidehond of sociale hulphond.
Artikel 2:58 Verontreiniging door honden 1. Degene die zich met een hond op een openbare plaats begeeft, is verplicht ervoor te zorgen dat de uitwerpselen van die hond onmiddellijk worden verwijderd. 2.
Het eerste lid is niet van toepassing op de eigenaar of houder van een hond die zich vanwege zijn handicap door een geleidehond of sociale hulphond laat begeleiden.
3.
Het eerste lid is niet van toepassing op door het college aangewezen plaatsen.
In 2018 zijn er twee aanwijzingsbesluiten genomen, waarbij vijf hondenuitrenvelden zijn aangewezen. Daar geldt de aanlijn- en opruimplicht niet (artikel 2:57 lid 2 en artikel 2:58 lid 3 APV). Er worden wel een aantal aanpassingen aan de losloopvelden geadviseerd. Als dat wordt besloten, moet ook een aangepaste APVaanwijzing worden gemaakt. De plaatsing van het hekwerk op het losloopveld onder het viaduct Kerspellaan betekent een wijziging van de begrenzing. Dat vraagt aanpassing van het aanwijzingsbesluit.
8
Bijlagen
9
Bijlage 1 Inventarisatie 1.1 Gemeentelijke beleidsmonitor (GBM) Samenvatting In de gemeentelijk beleidsmonitor (GBM) wordt één keer in de twee jaar gekeken naar de beleving van de bewoners van onder andere de hondenpoep (opruimplicht). In het algemeen laat het GBM zien dat bewoners hondenpoep als een steeds groter buurtprobleem ervaren. Het overlastgevoel neemt toe. Dat verschilt per wijk of buurt. Vooral in het Centrum en IJsselveld West wordt het hondenpoepprobleem groter. In de andere buurten gebeurt dat minder of wordt hondenpoep minder belangrijk gevonden. Let op, het gaat hier om ervaringsinformatie. Dit betekent dat er sprake kan zijn van kwantitatieve verbetering, dus minder hondenpoep, maar dat het niet zo ervaren wordt door de bewoners. Het kan ook zijn dat er een ander belangrijker probleem speelt in een buurt, waardoor hondenpoepoverlast voor bewoners minder relevant is. Uitwerking In de gemeentelijk beleidsmonitor (GBM) wordt één keer in de twee jaar gekeken naar de beleving van de bewoners onder andere de hondenpoep. In het hondenuitlaatbeleid uit 2016 wordt de GBM monitor van 2014 als nulmeting aangehouden. De 3 vragen die hierin worden gesteld zijn: 1.
‘Kunt u voor elk voorval/misdrijf aangeven of dit naar uw eigen idee vaak, soms of (bijna) nooit voorkomt in uw buurt?’ In deze analyse wordt voor deze vraag de term ‘buurtproblemen’ gebruikt en gefocust op hondenpoep. 2. ‘Wat zijn volgens u de TWEE belangrijkste problemen in uw buurt, waarvan u vindt dat die met voorrang moeten worden aangepakt? U kunt voor het beantwoorden van deze vraag kiezen uit de bij de voorgaande vraag 1 genoemde voorvallen en misdrijven in uw buurt.’ In deze analyse wordt voor deze vraag de term ‘de belangrijkste problemen’ gebruikt en gefocust op hondenpoep. 3. De resultaten uit vraag 2 worden nog onderverdeeld per buurt. Deze drie vraagstukken zijn in de opvolgende GBM-onderzoeken opnieuw opgenomen. Vraag 1 Buurtproblemen
GBM aangegeven hondenpoep probleem in buurt 50%
0%
2014
2015 Vaak
2017
2019
2021
Soms
Grafiek 1 GBM hondenpoep als voorval/buurtprobleem 2014 t/m 2021 In de tabel 1 is te zien dat bewoners hondenpoep vaak als probleem in de buurt aangeven. Dit is in 2021 t.o.v. 2014 toegenomen. In 2014 werd het vaak voorkomen van hondenpoep door 28% procent van de bewoners benoemd en stond daarmee op de tweede plek van de problemen. Uit de GBM 2021 blijkt dat 33% dit vaak als probleem benoemd. Dit is een gedeelde eerste plek. In grafiek 1 is te zien dat bewoners hondenpoep ook ‘soms’ als voorval benoemen. Dit is na een afname de laatste jaren weer toegenomen. Hieruit kan geconcludeerd worden dat buurtbewoners hondenpoep vaker dan voorheen als onderwerp bij buurtproblemen in vorm van voorval of misdrijf benoemen.
10
Vraag 2 Belangrijkste problemen met voorrang op te pakken
Hondenpoep genoemd als één van de belangrijkste problemen aan te pakken (%) 40% 20% 0%
2014
2015
2017
2019
2021
Grafiek 2 GBM belangrijkste problemen om op te pakken 2014 t/m 2021 In het hondenuitlaatbeleid is opgenomen dat in 2014 26% van de mensen hondenpoep als grootste probleem ervaarde. In de resultaten van de GBM van 2014 is er sprake van 16%. Het is niet geheel duidelijk waarom in het hondenuitlaatbeleid 26% is aangehouden. In deze analyse wordt voor de nulmeting 2014 de 16% uit de GBM aangehouden. Toen was hondenpoep het derde grootste probleem. In 2021 is het ook het derde grootste probleem en een toename. Het percentage is lager dan met de piek in 2017, maar hoger dan tijdens de nulmeting van 2014, namelijk 20% in 2021. Hieruit is te concluderen dat hondenpoep nog steeds als een probleem wordt ervaren en daarin een toename is te zien. Vraag 3 Voor vraag 3 is in het hondenuitlaatbeleid 2016 per buurt een nulmeting opgenomen. Hiermee is te zien welke buurten hondenpoep als probleem ervaren.
Grafiek 3 Hondenpoep als belangrijkste probleem per buurt 2014 – 2017 – 2021 Om de uitkomst overzichtelijk te houden, wordt in grafiek 3 en tabel 1 enkel de nulmeting uit 2014, 2017 als tussenmeting en de uitkomst uit de laatste GBM 2021 meegenomen. De percentages gedurende de jaren fluctueren enigszins, waarin zowel toe- als afname te zien is. Daarbij is op te merken dat vanaf 2019 de buurtsamenstelling is aangepast in de GBM, omdat een aantal buurten niet of met onjuiste naam waren opgenomen. In onderstaande tabel wordt nog de benaming van de nulmeting uit 2014 toegepast. In grafiek 3 is te zien dat voor een aantal buurten de hondenpoep in 2021 iets minder vaak als belangrijkste probleem wordt ervaren dan in 2014. Voor anderen buurten is dit percentage juist toegenomen ten opzichte van de nulmeting. Daaruit is te zeggen dat ondanks het hondenbeleid hondenpoep nog als belangrijk probleem wordt ervaren. BUURT
PLAATS 2014
PLAATS 2021
Ijsselstein Centrum
Niet in de top 5
Gedeelde 3de probleem
11
Ijsselstein Zuidwest
3de probleem
3de probleem
Ijsselstein Zuidoost
1ste probleem
3de probleem
Achterveld West/Zuid en Groenvliet
3de probleem
3de probleem
Achterveld Noord/Oost
1ste probleem
3de probleem
Oranje- en Europakwartier
3de probleem
4de probleem
IJsselveld Oost
4de probleem
Gedeelde 4de probleem
IJsselveld West
3de probleem
2de probleem
Tabel 1 Plaats hondenpoep als belangrijkste probleem per buurt 2014 – 2021 Uit tabel 1 is op te maken dat in het Centrum hondenpoep, samen met een aantal andere onderwerpen, als belangrijker probleem ervaren wordt. In IJsselveld West wordt hondenpoep ook toenemend als probleem ervaren. Daarentegen is in de andere buurten deze ervaring hetzelfde of verbeterd ten opzichte van 2014. Het gaat hier over ervaring. Dit betekent dat er sprake kan zijn van kwantitatieve verbetering, dus minder hondenpoep, maar dat het door de bewoners per buurt anders wordt ervaren. Het kan ook zijn dat een ander probleem speelt in een buurt en een grotere rol heeft voor de buurtbewoners, waardoor hondenpoepoverlast voor bewoners minder relevant is.
1.2 Klantcontacten Samenvatting Voor deze inventarisatie is gekeken naar verschillende berichten die de afgelopen jaren zijn binnengekomen geselecteerd met het woord ‘hond’ erin. De verschillende berichten worden hier klantcontacten genoemd. Deze bestaan uit meldingen, doorzendberichten en individuele klantvragen. Opruimplicht: Het aantal meldingen over hondenpoep neemt af. Aanlijnplicht: Het aantal over loslopende honden neemt toe. Openbare ruimte en losloopvelden: Het aantal over inrichting, denk hierbij aan meldingen over de uitlaatvelden, prullenbakken voor hondenpoep en inrichting van de velden, zijn toegenomen. Het aantal individuele klantvragen is apart bekeken. Deze is de afgelopen 3 jaar afgenomen. Het grootste onderwerp daarin is de categorie overig. Daarna komen de meeste vragen binnen over inrichting. Uitwerking Voor deze inventarisatie is gekeken naar diverse berichten die de afgelopen jaren zijn binnengekomen geselecteerd met het woord ‘hond’ erin. Hieruit zijn de onderstaande zaken gekomen met betrekking tot honden (informatieverzoek, melding, en dergelijke) ingediend door bewoners bij de gemeente.
Totaal klantcontactberichten 0
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
APV, melding (oud) + Melding openbare ruimte Informatieverzoeken Terugbelverzoek Doorzendberichten Overig klantcontact post + telefonie
Grafiek 4 Totaal aantal klantcontacten 2013 tot okt. 2022 12
2021
2022 tot okt.
Aansprakelijkheid, Wob verzoeken, officiële klachten en overige contact zijn uit grafiek 4 gelaten, omdat deze kleiner waren dat 10 stuks per contacttype. Meldingen De meldingen zijn voor deze analyse onderverdeeld in 4 categorieën. Dit zijn overlast van hondenpoep, loslopende honden, inrichting en overig. Met inrichting wordt de inrichting van de openbare ruimte bedoelt, zoals (vragen naar) prullenbakken, borden, de uitlaatvelden en hekwerk. Onder overig zijn meldingen geplaatst die combinaties zijn van verschillende onderwerpen of niet direct vanuit de beschrijving onder een type te verdelen zijn. Het kan ook betekenen dat het om zaken gaan zoals het aanmelden van een hond.
Grafiek 5 Aantal meldingen per type overlast per jaar In de jaren voor 2015 is 1 melding geregistreerd. Daarom zijn voor deze analyse de meldingen vanaf 2015 bekeken. In bovenstaande grafiek is te zien dat overlast van hondenpoep het meest gemeld wordt. Na een toename in 2017 neemt het aantal meldingen over hondenpoep af. De meldingen over de overlast van loslopende honden fluctueert en neemt de laatste jaren toe. De meldingen over inrichting, denk hierbij aan meldingen over de uitlaatvelden, prullenbakken voor hondenpoep en inrichting van de velden, zijn toegenomen. Doorzendberichten Dit zijn berichten die zijn doorgestuurd naar de daarvoor verantwoordelijke partijen. Hier is het grootste deel overig. Daaronder vallen meldingen over hondenbelasting en aanmelden van honden. HONDENPOEP LOSLOPENDE HONDEN INRICHTING OVERIG 9 0 12 24 Tabel 2 Doorzendberichten honden Individuele klantvragen Hieronder is het aantal binnengekomen individuele klantvragen weergegeven. Hierin is te zien dat het per jaar kan verschillen hoeveel klantvragen binnenkomen. In de afgelopen 3 jaar is er een afname van het aantal vragen zichtbaar met weer een toename in 2022.
Aantal individuele klantvragen
20 .. . 20 .. . 20 .. . 20 .. . 20 .. . 20 .. . 20 .. . 20 .. . 20 .. .
40 20 0
Grafiek 6 Aantal individuele klantvragen per jaar met betrekking tot honden
13
Grafiek 7 individuele vragen per onderwerp 2014 – 2021 Voor de individuele klantvragen zijn dezelfde categorieën aangehouden als voor de meldingen. Hiervan is meer dan de helft overig. Daarnaast is te zien dat het aantal individuele vragen zich vooral richten op de inrichting, bijvoorbeeld vragen met betrekking tot prullenbakken, borden en de uitlaatvelden. Geconcludeerd kan worden dat meldingen voornamelijk over hondenpoep en loslopende honden gaan. Hoewel hondenpoep nog het vaakst wordt gemeld, neemt dit aantal af. Daarentegen neemt het aantal meldingen over loslopende honden en inrichting toe. Bij individuele klantvragen (grafiek 7) worden vooral overige vragen gesteld, waaronder honden aan- en afmelden of over de belasting. Daarnaast is de inrichting een terugkerend onderwerp.
1.3 Klantcontact 2022 Samenvatting Een deel van het klantcontact uit 2022 is uitgelicht. Hieruit komen diverse onderwerpen naar voren waaruit blijkt dat bewoners overlast ervaren of behoefte hebben aan aanpassingen. Dit gaat over onder andere: Openbare ruimte Overlast van hondenpoep op speellocaties en groen; Borden voornamelijk bij speelplekken of plekken waar hondenpoepoverlast wordt ervaren; Vaker legen en meer prullenbakken voor hondenpoep (zowel op uitrenvelden als daarbuiten). Losloopvelden Over hekwerk rondom hondenuitlaatvelden vanwege onderhoud en/of onveilige situaties; Extra hondenuitlaatvelden. Communicatie Vraag naar de uitlaatkaart; Deze berichten komen vaak uit Zenderpark, Oost IJsselstein en IJsselveld Oost. In de bijlage 1.4 is een kaart gemaakt van (een deel) van de klantberichten uit 2022. Hierin komt naar voren dat de meeste situaties spelen in Zenderpark, IJsselveld Oost en Achterveld. Een deel is algemener gericht op de losloopgebieden of gemeente IJsselstein als geheel. Uitwerking Tijdens de analyse is er overgegaan naar een ander zaaksysteem. Daarom is in de bovenstaande analyse vanaf februari 2022 meegenomen. Opvallend is wel dat het aantal contacten in 2022 lager liggen. De reden hiervoor is onduidelijk. In die periode zijn een aantal klantcontacten op inhoud bijgehouden.
Hieruit komen diverse onderwerpen naar voren waaruit blijkt dat bewoners nog overlast ervaren of behoefte hebben aan aanpassingen. Hieronder wordt niet in detail op locaties of verzoeken ingegaan, maar worden de terugkerende opmerkingen benoemd: 14
Overlast van hondenpoep buiten uitlaatvelden (op speellocaties, groen); Vraag over/naar hekwerk rondom hondenuitlaatvelden vanwege onderhoud en/of onveilige situaties; Vraag naar de uitlaatkaart; Borden ‘verboden voor honden’ voornamelijk bij speelplekken of plekken waar hondenpoepoverlast wordt ervaren; Vaker legen en meer prullenbakken voor hondenpoep (zowel op uitrenvelden als daarbuiten); Extra hondenuitlaatvelden (mogelijk(e) gebied(en) benoemd in klantcontact). Deze berichten komen vaak uit Zenderpark, Oost IJsselstein en IJsselveld Oost. Vanaf februari tot en met september 2022 is nog een analyse vanuit nieuwe zaaksysteem gemaakt. Dit is in voorgaande overzichten (2014 – okt. 2022) toegevoegd. In het overzicht is uitgegaan van alle zaken met het woord ‘hond’ erin. Bij de selectie van het totaal zijn de volgende eruit gefilterd: Berichten die niet van toepassing zijn op het hondenuitlaatbeleid; Zaken die geen melding openbare ruimte, doorzendbericht of informeren individuele vraag zijn; Dubbeling in zaken; Zaken die duidelijk aanmeldingen voor de evaluatie hondenuitlaatbeleid zijn. Voor de sortering onder onderwerpen, voornamelijk de informeren individuele vragen, zijn berichten onder overig geplaatst wanneer: deze niet specifiek op de andere 3 onderwerpen van toepassing waren; het om algemeen hondenbeleid gaat; combinatie is van de andere 3 onderwerpen
1.4 Kaart van deel klantcontact 2022 In een periode van 2022 (ongeveer voorjaar tot zomer) is een overzicht gemaakt van een gedeelte van de klantcontactberichten die bij de beleidsmedewerker zijn binnengekomen. Dit om een beeld te krijgen van de locaties waar eventueel overlast wordt ervaren. Dit is een globale indruk. Er is globaal op plekken gewezen, omdat vooral op groter gebied gekeken is waar het hondenuitlaatbeleid mogelijk meer aandacht vergt. Hieruit blijken de meeste situaties te spelen in Zenderpark, IJsselveld Oost en Achterveld. Ook zijn een aantal meldingen op de losloopgebieden en algemeen op IJsselstein gericht.
15
1.5 Sociale media Samenvatting Er komt naar voren dat verbeteringen mogelijk zijn op gebied van de losloopvelden, hekwerk, hondenpoep in de openbare ruimte, honden op de speelvelden, de afvalbakken en groenbeheer. Uitwerking Het blijkt moeilijk kwantitatief te monitoren hoeveel via sociale media wordt geplaatst over het hondenuitlaatbeleid. Er wordt wel bijgehouden wat wordt geplaatst. De onderwerpen die de laatste periode (rondom juli 2022) vaak voorbij komen rondom het hondenuitlaatbeleid zijn: Volle afvalbakken of te weinig afvalbakken, waardoor hondenpoepzakjes niet weggegooid kunnen worden Grasaren worden de laatste weken vaak benoemd De hondenuitrenvelden waar vraag naar afgesloten terreinen, omdat honden nu in het water kunnen lopen. Overlast dat de hond wordt meegenomen of uitgelaten op speelplekken. In het najaar is er een scan gedaan van de sociale media berichten met o.a. zoektermen ‘IJsselstein’, ‘honden’ en ‘uitlaten’. Hier zijn uiteindelijk 103 berichten uitgekomen van 1 januari 2022 t/m 23 november 2022. Een 16
(groot) deel hiervan is echter niet gerelateerd aan het hondenbeleid of aanverwante onderwerpen. Daardoor is uit dit aantal geen duidelijke conclusie te trekken. Echter is uit de enkele berichten wel te halen dat het beleid verbeterd kan worden, vanwege opmerkingen over hondenpoep in de openbare ruimte en de losloopgebieden.
1.6 Handhaving Samenvatting Met medewerkers van handhaving is in gesprek gegaan over het hondenuitlaatbeleid en op pad geweest om de hondenuitlaatvelden te bekijken. Hieronder worden de meest opvallende punten weergegeven verdeeld over de diverse onderdelen: Openbare ruimte/algemeen Er zijn niet opvallend veel meldingen en klachten. Het is onduidelijk of er minder overlast is of bewoners niet meer melden. Tijdens de gehele dienst wordt gecontroleerd op het hondenuitlaatbeleid. In de ochtend wordt vroeg gecontroleerd, maar mogelijk laten mensen nog vroeger de hond uit. Hondenbelasting is een vaker voorkomend argument van bewoners bij begaan van een overtreding. Opruimplicht Mensen ruimen op als handhavers controleren. Handhaving valt op dat in Zenderpark veel hondenpoep blijft liggen. Aanlijnplicht Mensen lijnen aan als handhavers controleren. Losloopvelden Bewoners geven aan dat er te weinig losloopvelden zijn en de afstanden ernaar toe te groot. Losloopvelden zijn niet altijd aantrekkelijk ingericht of te klein volgens bewoners. Communicatie Voor de medewerkers is het met de huidige kaart duidelijker dan voorheen waar de uitlaatvelden zijn. Tijdens de bezoeken en een eerder gesprek zijn eventuele acties vanuit handhaving voorgesteld: Suggesties vanuit de medewerkers van handhaving Handhaving geeft aan hoe groener de wijk des te meer buiten de losloopvelden wordt uitgelaten.
Dan kan meer overlast voor komen. Niet overal zijn die plekken goed te controleren. Er zijn diverse plekken waar ruimte is voor een nieuwe uitlaatplek, zoals het Groene Balkon. Met acties in burger kunnen overtredingen mogelijk vaker worden gezien. Bij veel klachten de poepzuiger op die locatie laten langsgaan. Dan zien mensen dat er iets aan gebeurd. Daarnaast als het schoon is, willen mensen de omgeving vaker schoonhouden. Handhaving geeft aan dat de RMN de poepzuiger in principe niet buiten de velden gebruikt. In de uitwerking wordt er per uitlaatveld ingegaan wat er tijdens de bezoeken met handhaving opvalt en wat bewoners aangeven. Daarnaast is gekeken naar het aantal geverbaliseerde overtredingen. Hieruit is te zien dat sinds 2021 het aantal is toegenomen. In 2022 is tot juli gekeken en lijkt toename door te gaan. Deze toename lijkt niet direct samen te hangen met de vernieuwde uitlaatkaart. Het kan betekenen dat er meer overtredingen worden begaan. Het kan ook betekenen dat handhaving vaker aanwezig is om deze waar te nemen zonder dat er per se een toename van het aantal overtredingen is. Uitwerking Met de medewerkers van handhaving is in gesprek gegaan over het hondenuitlaatbeleid en op pad geweest om de hondenuitlaatvelden te bekijken. Hieronder worden de meest opvallende punten weergegeven: Er zijn niet opvallend veel meldingen en klachten.
Het is onduidelijk of er minder overlast is of bewoners melden niet meer. Voor handhaving is het met de huidige kaart duidelijker dan voorheen waar de uitlaatvelden zijn. 17
Mensen lijnen aan en ruimen op als handhaving controleert. In de ochtend wordt vroeg gecontroleerd, maar mogelijk laten mensen nog vroeger de hond uit. Tijdens de gehele dienst wordt gecontroleerd op het hondenuitlaatbeleid. Hondenbelasting is een vaker voorkomend argument van bewoners bij begaan van een overtreding. Handhaving valt op dat in Zenderpark veel hondenpoep blijft liggen. Handhaving geeft aan hoe groener de wijk des te meer buiten de losloopvelden wordt uitgelaten. Daar kan meer overlast voor komen. Niet overal zijn die plekken goed te controleren. Bewoners geven aan dat er te weinig losloopvelden zijn en de afstanden ernaar toe te groot. Er zijn diverse plekken waar ruimte is voor een nieuwe uitlaatplek, zoals het Groene Balkon. Plekken zijn niet altijd aantrekkelijk ingericht of te klein volgens bewoners. Hondenuitlaatveld Hieronder is een aantal punten genoteerd wat door bewoners en handhaving wordt benoemd. Veld 1 Geluidswal Zenderpark: Het veld is niet bestraat. Bewoners geven aan dat het glad wordt bij koud en nat weer. Bewoners vinden het gevaarlijk dat de hond de weg op kan rennen. Bewoners geven op moment van gesprek aan dat het gras te hoog staat. Tijdens het bezoek viel op dat er geen bord aanwezig is dat het gaat om een losloopveld. Veld 2 Viaduct Kerspellaan Loopt direct langs water. Geen directe opvallendheden benoemd.
Veld 3 Hendrik Copijnstraat Bewoners zijn positief over dit veld. Opvallend was de hoge begroeiing direct rondom het hondenuitlaatveld. Veld 4 Randdijk, ingang Nedereindse Plas Bewoners geven aan dat het water te laag is en de honden de trambaan op rennen. Het veldje is lastiger te zien, want het fietspad moet overgestoken worden. Het aanwijsbord dat het een hondenuitlaatveld is, is vanuit de weg niet goed zichtbaar. Het hek sluit niet goed. Veld 5 Zijdewetering Noord Bewoners benoemen dat hinder of gevaarlijke situaties kunnen ontstaan met honden en wielrenners die het pad gebruiken. Met daarbij de opmerking dat het aan alle gebruikers is om hier rekening mee te houden. Bij aanspreken bewoners wordt verder benoemd: Bewoners willen meer veldjes, onder andere omdat de afstand tot een veld groot kan zijn. Er wordt benoemd dat de hondenpoep binnen en buiten de veldjes hinderlijk zijn. In gesprek lijkt het voor bewoners niet altijd duidelijk waar de hondenuitlaatvelden zijn. Tijdens de ochtend en een eerder gesprek zijn eventuele acties vanuit handhaving voorgesteld: Wanneer de collega’s in burger controleren, worden overtredingen vaker gezien. Dit kan een actie zijn. Bij veel klachten de poepzuiger op die locatie laten langsgaan. Dan is zichtbaar iets gebeurd. Daarnaast als het schoon is, willen mensen de omgeving vaker schoonhouden.
Handhaving geeft aan dat de RMN afspraken heeft over gebruik van de poepzuiger en maken in principe niet buiten de velden schoon. In het beleid van 2016 wordt aangegeven dat de processenverbaal, dus verbaliseerde overtredingen, ook meegenomen worden in de waarneming. Dit is vanaf 2018 geregistreerd.
18
Aantal overtredingen 60 50 40 30 20 10 0
2018
2019
2020
2021
tot half juli 2022
Grafiek 8 Aantal overtredingen
Hier is te zien dat het aantal verbaliseerde overtredingen tot en met 2021 is toegenomen. De vernieuwde uitlaatkaart is in 2018/2019 gerealiseerd. Het aantal toegenomen geverbaliseerde overtredingen lijkt daarmee niet direct samen te hangen. Het kan betekenen dat er meer overtredingen worden begaan. Het kan ook betekenen dat handhaving vaker aanwezig is om deze waar te nemen zonder dat er direct een toename van het aantal overtredingen is.
1.7 Beheer Met de medewerkers van de gemeente die over beheer en onderhoud gaan, is een aantal keer contact geweest. Zij gaven aan dat zij berichten binnenkrijgen over (kapot) hekwerk op de hondenuitlaatvelden. Zij gaven aan dat op een aantal losloopvelden het hekwerk niet handig is geplaatst voor de begaanbaarheid met machines naar het water. Tot slot horen zij vaker dat de verlichting op de hondenuitlaatvelden onvoldoende is.
1.8 RMN In de periode van analyseren is er een aantal keer contact geweest met medewerkers van RMN over het beleid. Hieronder zijn de door hen benoemde ervaringen te zien.
Opruimplicht De afvalbakken zijn een probleem. Hondenpoepzakjes worden nu gedeponeerd in de algemene gele prullenbakken. Hierdoor zitten de prullenbakken vaak te vol met deze hondenpoepzakjes. Dit is niet hygiënisch voor de medewerkers die deze bakken legen en het kan stankoverlast veroorzaken. Vanuit de aangeleverde gegevens van de RMN is op te maken dat gemiddeld 70 kg aan hondenpoep per week wordt opgezogen. Dit is gemiddeld 3.640 kg per jaar. In september 2022 geeft de RMN aan dat in bijna geheel IJsselstein veel voorkomend hondenpoep in gazonstroken liggen. Zij geven aan dat in IJsselveld en delen in Zenderpark extra veel ligt.
Losloopgebieden Drie keer per week gaan zij met de poepzuiger langs de uitlaatvelden. De kwaliteit van de poepzuiger wordt in kaart gebracht door de hoeveelheid opgezogen poep de afgelopen jaren. De RMN geeft aan dat, op vraag van de gemeente, de uitlaatvelden van 2 keer per week nu 3 keer per week worden opgeruimd. Recent merken zij dat de hoeveelheid opgehaalde poep wisselend is en is de tank geregeld een vrij leeg na het rondrijden. De RMN geeft aan dat 1 keer per week minder rijden ook voldoende is, dus enkel op maandag en donderdag.
1.9 Dierenwelzijn In de APV zijn artikelen 2:57 t/m 2:59 opgenomen. Deze artikelen hebben betrekking op loslopende honden, verontreiniging door honden en gevaarlijke honden. Regels rondom dierenwelzijn zijn niet gericht op inrichting van hondenuitlaatplekken. Door de Koninklijke Hondenbescherming is een aantal documenten opgestuurd. Hierin staan voorwaarden voor geschikte losloopgebieden voor honden. Dit zijn geen wettelijke regels, maar voorwaarden om dierenwelzijn van de hond te verbeteren, zoals ruimte en veiligheid. Gekeken naar bijvoorbeeld de 19
voorwaarden met betrekking tot ligging en omrastering langs wegen en water blijkt dat geen van de losloopgebieden volledig voldoet om een veilig gebied voor de hond te bieden.
Bevindingen op andere onderdelen Tijdens de periode van de inventarisatie en evaluatie zijn de volgende zaken nog benoemd: Onduidelijkheid over het maken van een melding van bijtincident; Vraag over vrijstelling van de aanlijnplicht voor honden die geen hulphonden zijn. Een dergelijke vrijstelling is niet in het beleid opgenomen
20
Bijlage 2 Samenvatting bijeenkomsten betrokken bewoners Samenvatting bevindingen uit werkgroepbijeenkomsten Met een groep geselecteerde betrokken bewoners is op de 3 bouwstenen (aanlijnplicht, opruimplicht en losloopvelden) geëvalueerd. Deze groep bestond uit 18 personen (bij de eerste bijeenkomst) zowel hondenbezitters als niet-hondenbezitters. Met latere bijeenkomsten waren circa 10 personen aanwezig. Bij de laatste 4 personen.
Aanlijnplicht De betrokkenen geven aan dat honden niet altijd zijn aangelijnd. Dit is op plekken waar ruimte is of bijvoorbeeld groen aanwezig is. Het is niet altijd duidelijk of bewoners dit bewust doen, want het blijkt ook onduidelijk te zijn waar de losloopvelden zijn. Wanneer men honden los zien lopen, kan er worden geconcludeerd dat het mag daar. Dit kan gelden voor Sint Petersburglaan, achter het Podium en Jaagpad. De betrokkenen benoemen de behoefte aan meer ruimte om de hond los te kunnen laten lopen. Bijvoorbeeld Zijdewetering Noord of ten zuiden van Zenderpark (Groene Balkon) of meer verbinden tussen locaties. Let daarbij wel op het combineren van functies of ligging langs water en wegen.
Opruimplicht
De betrokkenen benoemen de opruimplicht als een goed onderdeel van het beleid. Er is overlast van hondenpoep in de openbare ruimte. Ze vragen zich af of de opruimplicht overal moet gelden, ook voor de losloopvelden. De opruimplicht wordt onvoldoende nageleefd. Dit heeft volgens de groep met een aantal punten te maken, bijvoorbeeld het gedrag van de hondenbezitters. Dit moet veranderen. De hondenbezitter moet bewust worden van het belang van de opruimplicht. Daarbij is communicatie een belangrijk onderdeel. Er zijn op locaties te weinig prullenbakken aanwezig en die er staan, zijn te vol. Onder andere in Zenderpark. Sommige prullenbakken worden niet gebruikt, bijvoorbeeld rond het Cals college. In diverse gemeentes worden speciale hondenpoepbakken gebruikt met zakjes om hondenpoep in weg te gooien. Tot slot is het beheer van het groen van belang om de hondenpoep gemakkelijker op te kunnen ruimen.
Losloopvelden Over het algemeen is het fijn dat er losloopplekken zijn, maar deze kunnen verbeterd worden, het ene meer dan het andere. De betrokkenen noemen de volgende algemene punten: Er zijn te weinig losloopgebieden. Een deel van de aangewezen losloopgebieden zijn te klein. Water is een uitnodiging voor honden en onvoldoende barrière, waardoor ze op wegen of trambaan lopen. Soms kan de hond niet uit het water. Het plaatsen van hekwerk moet voor of na het water. De ene hondenbezitter wil de hond de mogelijkheid geven in het water te kunnen en andere juist niet. Daarnaast kan het plaatsen van hekwerk (broedende) vogels verstoren. Combineren van gebruiksfuncties en losloopgebieden is moeilijk. Het is niet altijd duidelijk waar losloopgebieden zijn. Dit staat niet op de website en niet altijd bij velden. Het onderhoud van de velden is niet altijd goed, maar het is meestal wel schoon. Het gebruik van de poepzuiger op de losloopvelden wordt als positief ervaren.
Uitlaatroutes Uit bijeenkomst één en twee kwam onder andere dat de groep behoefte heeft aan meer ruimte voor de hond. Zij benoemde dat de losloopvelden te klein zijn en te veraf kunnen liggen. Ze benoemden dat het aantal laag is. Daarnaast ervaren ze dat op sommige plekken te weinig gelegenheid om hondenpoepzakjes weg te gooien. 21
Daarom is er met de derde bijeenkomst door de betrokkenen bekeken welke routes nu worden gelopen en welke hier aan toegevoegd kunnen worden. Hierin wordt gevarieerd in wel of niet loslopen. Op zo’n route zal ook met prullenbakken rekening gehouden moeten worden. Er is gekeken naar nieuwe locaties voor honden. Dit kan in vorm van een nieuw losloopgebied of een speelgebied waar de opruimplicht wel geldt. Over de huidige losloopvelden ervaart en stelt de groep betrokkenen de volgende punten vast:
Veld 1 Geluidswal Zenderpark Dit is onveilig met de weg. Hier zijn volgens de werkgroep twee oplossingen mogelijk: Een afrastering doormiddel van hekwerk of hagen. Daarbij moeten gebruikers bewust gemaakt worden dat het dan nog een risicovolle locatie is. De tweede optie is aanlijnplicht invoeren.
Veld 2 Viaduct Kerspellaan (Eiteren) Deze is onveilig door deels hekwerk. De honden kunnen het water inrennen en kunnen de kade niet op. Het veldje wordt wel gebruikt. Er moet een oplossing worden bedacht voor het hekwerk hier.
Veld 3 Hendrik Copijnstraat Onveilige situatie met het water en de weg erachter. Daarnaast is het onderhoud van het veld niet goed, bijvoorbeeld door kuilen in de grond. Hier ziet de groep twee mogelijkheden: Plaatsen van hekwerk. Opheffen van het uitlaatveld. De betrokkenen vragen zich af of dit een mogelijkheid is wanneer een goed alternatief is geboden.
Veld 4 Randdijk Dit veld is onveilig zonder hekwerk langs het water en de trambaan. Daarnaast het fietspad aan de andere zijde. Het is onvoldoende verlicht, modderig en niet goed onderhouden.
Veld 5 Zijdewetering Noord Heeft meervoudig gebruik voor zowel fietser, wandelaar als loslopende honden. Het combineren van functies is lastig. Het vinden van balans is moeilijk, ook vanwege de bestaande natuurwaarden. De groep geeft aan dat door het informeren en communiceren naar gebruikers (bijv. met borden), waardoor mensen rekening met elkaar houden dit een goede strook is om aan te houden als uitlaatgebied. Er is een kaart gemaakt met de aangeleverde input van de bewonersgroep voor meer ruimte voor de hond. De input is tijdens de 3de bijeenkomst besproken en toegelicht en daarna samengebracht.
22
Hierin zijn de volgende onderdelen verwerkt: Huidige losloopgebieden: zonder opruimplicht en aanlijnplicht Uitlaatroutes: dit zijn routes die fijn zijn om te (kunnen) wandelen met de hond. Hier zou opruim- en aanlijnplicht gelden. Mogelijk zijn er delen dat de hond wel los zou kunnen lopen. Op deze routes zouden prullenbakken staan, bij voorkeur speciale hondenpoepprullenbakken. De communicatie over de uitlaatroutes moet ook uitgedacht worden. Hondenspeelgebieden: door de werkgroep zijn een aantal gebieden weergegeven wat goede locaties voor losloopgebieden of hondenspeelgebieden zijn. Deze laatste zijn locaties waar de honden los mogen lopen, maar wel opruimplicht geldt. De groep geeft aan in het algemeen dat er een voorkeur is voor speciale hondenpoepprullenbakken (inclusief zakjes) voor hygiëne en stimuleren van het opruimen. 23
Daarnaast is communicatie belangrijk. Bijvoorbeeld op de website, maar ook in de openbare ruimte zelf. Dit om duidelijkheid te scheppen en het meer rekening houden met elkaar. De groep kan zich wel voorstellen dat opruimplicht overal, ook op losloopvelden, een optie is om de openbare ruimte schoon te houden. Goed communiceren en faciliteren is hier belangrijk. Met de vierde bijeenkomst zijn de conceptadviezen gepresenteerd. Hierin zijn adviezen zoals in scenario B met onder andere de uitlaatroutes (aangepast na de 3de bijeenkomst) weergegeven. De deelnemers benoemen verschillende zaken. Een aantal daarvan is de sfeer die ontstaan bij het aanspreken van hondenbezitters op de beleidsregels, de wisselende ervaring over naleving van de opruimplicht, mogelijkheid tot handhaving vanuit de gemeente en de veiligheid van de losloopvelden. Er komt naar voren dat deelnemers geen meerwaarde zien in de hondenuitlaatroutes en de verwachting is dat dit niet voldoende is om de huidige overlast tegen te gaan. Het voorgestelde maatregelenpakket, zoals gepresenteerd, voldoet niet aan de verwachtingen. De deelnemers zien graag meer ruimte voor de hond wat ook interessant en stimulerend is voor het dier. Naar aanleiding van deze bijeenkomst zijn de extra scenario's met hondenspeelweides, loslooppaden en extra hekwerk op losloopvelden toegevoegd.
24
Bijlage 3 Voorstelkaart hondenuitlaatroutes Naar aanleiding van de kaart uit bijlage 2 is hieronder een voorstel gedaan voor de hondenuitlaatroutes. Hierbij wordt opgelet dat er prullenbakken staan en de routes met elkaar te verbinden zijn.
25
Bijlage 4 Scenario’s SCENARIO A
SCENARIO B
SCENARIO C
ONDERDELEN
AFWEGING
1a Borden
Fysieke attentie op losloopvelden plaatsen om bewustwording van beleid en verantwoordelijkheid te stimuleren. Dit brengt kosten en onderhoud met zich mee.
2 a t/m c
Informeren over en bewustwording van beleid en leefomgeving stimuleren. Dit brengt kosten met zich mee.
3
Gebiedsgerichte aanpak die past bij de overlast die nu wordt ervaren
4
Ondersteunen bewonersparticipatie gericht op gebiedsgerichte vraag van bewoners
5
Deze routes geven een optie voor hondenbezitters om te wandelen en moet overlast verminderen. Op deze routes wordt geldt dat er prullenbakken zijn geplaatst. De routes zijn terug te vinden op de website
ONDERDELEN
AFWEGING
1a Borden
Fysieke attentie op losloopvelden plaatsen om bewustwording van beleid en verantwoordelijkheid te stimuleren. Dit brengt kosten en onderhoud met zich mee.
1b t/m f
Hier is een afweging gemaakt waarbij gekeken is naar veiligheid, eigen verantwoordelijkheid hondenbezitter, technische mogelijkheden, ruimte voor omheining, ruimte voor de hond en kosten
2 a t/m c
Informeren over en bewustwording van beleid en leefomgeving stimuleren. Dit brengt kosten met zich mee.
3
Gebiedsgerichte aanpak die past bij de overlast die nu wordt ervaren
4
Ondersteunen bewonersparticipatie gericht op gebiedsgerichte vraag van bewoners
5
Deze routes geven een optie voor hondenbezitters om te wandelen en moet overlast verminderen. Op deze routes wordt geldt dat er prullenbakken zijn geplaatst. De routes zijn terug te vinden op de website
ONDERDELEN
AFWEGING
1a Borden
Fysieke attentie op losloopvelden plaatsen om bewustwording van beleid en verantwoordelijkheid te stimuleren. Dit brengt kosten en onderhoud met zich mee.
26
SCENARIO D
1b t/m f
Hier is een afweging gemaakt waarbij gekeken is naar veiligheid, eigen verantwoordelijkheid hondenbezitter, technische mogelijkheden, ruimte voor omheining, ruimte voor de hond en kosten
2 a t/m c
Informeren over en bewustwording van beleid en leefomgeving stimuleren. Dit brengt kosten met zich mee.
3
Gebiedsgerichte aanpak die past bij de overlast die nu wordt ervaren
5
Deze routes geven een optie voor hondenbezitters om te wandelen en moet overlast verminderen. Op deze routes wordt geldt dat er prullenbakken zijn geplaatst. De routes zijn terug te vinden op de website
7
Aanvullend is het aanwijzen van loslooppaden voor de honden, waar opruimplicht wel geldt. Dit om ruimte aan de hond te bieden en te stimuleren. Hiervoor is nog een participatietraject nodig om (een) geschikte locatie(s) aan te wijzen. Tevens is niet zeker of hier geen extra overlast van hondenpoep zal ontstaan. Hierbij is in minimaal 1 bord en 1 prullenbak nodig per pad
8
Aanvullend is het aanwijzen van hondenspeelweides met opruimplicht. Hiervoor is een participatietraject nodig voor het aanwijzen van geschikte locatie(s). Er bestaat twijfel over de extra waarden voor de hond t.o.v. de loslooppaden. Het brengt extra kosten mee. Hierbij is minimaal 1 bord en 1 prullenbak nodig per pad
ONDERDELEN
AFWEGING
1a Borden
Fysieke attentie op losloopvelden plaatsen om bewustwording van beleid en verantwoordelijkheid te stimuleren. Dit brengt kosten en onderhoud met zich mee.
2 a t/m c
Informeren over en bewustwording van beleid en leefomgeving stimuleren. Dit brengt kosten met zich mee.
3
Gebiedsgerichte aanpak die past bij de overlast die nu wordt ervaren
5
Deze routes geven een optie voor hondenbezitters om te wandelen en moet overlast verminderen. Op deze routes wordt geldt dat er prullenbakken zijn geplaatst. De routes zijn terug te vinden op de website
6
In plaats van eerder advies 1b t/m 1f is alle losloopvelden omheinen met hekwerk. Dit zorgt voor veiliger losloopvelden, maar heeft als gevolg dat losloopvelden veel kleiner worden en er minder ruimte voor de hond komt. Ook heeft dit financiële consequenties.
7
Aanvullend is het aanwijzen van loslooppaden voor de honden, waar opruimplicht wel geldt. Dit om ruimte aan de hond te bieden en te stimuleren. Hiervoor is nog een participatietraject nodig om (een) geschikte locatie(s) aan te wijzen. Tevens is niet zeker of hier geen extra overlast van hondenpoep zal ontstaan. Hierbij is in minimaal 1 bord en 1 prullenbak nodig per pad
8
Aanvullend is het aanwijzen van hondenspeelweides met opruimplicht. Hiervoor is een participatietraject nodig voor het aanwijzen van geschikte locatie(s). Er bestaat twijfel over de extra waarden voor de hond t.o.v. de loslooppaden. Het brengt extra kosten mee. Hierbij is minimaal 1 bord en 1 prullenbak nodig per pad
27
Toelichting maatregelen 1a Borden op losloopvelden Dit is een overkoepelend advies om opvallende borden met QR-code te plaatsen op de losloopvelden. Deze borden moeten gebruikers attenderen dat de er sprake is van een losloopveld en te benadrukken dat de hond onder ápel moet zijn. De QR-code geeft een snelkoppeling naar de website van de gemeente met meer informatie over het hondenuitlaatbeleid. 1b Losloopveld Geluidswal: Vanwege de grootte van het veld wordt deze voorlopig behouden. In communicatie worden bewoners geadviseerd langs de bebouwde zijde van de strook te lopen in verband met veiligheid. Omrastering is kostbaar en minder effectief in verband met de lengte van de locatie en met oog op onderhoud. 1c Losloopveld viaduct Kerspellaan: Het veld wordt vaker gebruikt, maar de kade is te steil voor honden om uit het water te komen, waardoor onveilige situaties ontstaan. De huidige poorten staan op grond van het waterschap, waarvoor een vergunning nodig is. Ook is onderhoud vermoeilijkt, door ontbreken van een directe doorgang langs het water. Met deze aanpassing zal het hondenuitlaatveld kleiner worden, waarbij het hekwerk 2 meter van de fundering van het viaduct komt te staan. Dit leidt tot een veiliger veld met vrije doorloop langs de IJssel, waarbij het hekwerk op gemeentegrond staat.