HKIJ - Brief aan gemeenteraad | reactie op Wonen in de Linten

Aan de leden van de Gemeenteraad van IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJsselstein

Stichting Historische Kring IJsselstein (HKIJ) Benschopperstraat 39 3401DG IJsselstein info@hkij.nl www.hkij.nl

Datum: 24 november 2025

Betreft: Reactie op concept intern toetsingsdocument “Wonen in de Linten”

Geachte raadsleden, In augustus 2025 heeft de gemeente IJsselstein aan HKIJ haar reactie gevraagd op het document “Visie Wonen in de Linten”. De Historische Kring IJsselstein heeft daar in eerste instantie schriftelijk (per mail) op gereageerd. Naar aanleiding van die reactie heeft er op 15 oktober 2025 op ambtelijk niveau overleg plaatsgevonden met ondergetekende, onze voorzitter Bart Rietveld en Henriëtte Keijzer; voorzitter van de Werkgroep Behoud Lopikerwaard (WBL). In het gemeentelijke participatieverslag van 28 oktober 2025, is gereageerd op onze opmerkingen en suggesties, de opmerkingen van WBL en de andere indieners van zienswijzen. Na het participatieverslag is het document aangepast en ik begreep vooral uit juridische overwegingen hernoemd in “Wonen in de Linten”. De Historische Kring IJsselstein wil vooropstellen dat het een positieve ontwikkeling is om voor de cultuurhistorisch zeer waardevolle linten aanvullende beleidsregels te formuleren. Dit is nodig, om de nu al aanwezige schaalvergroting in vervangende bebouwingen (vooral in de tweede lijn) en de verdichting van de bebouwing op sommige locaties in de linten zoveel als mogelijk tegen te gaan en/of in goede banen te leiden. Dat is een goed initiatief voor nieuwe ontwikkelingen.

Op basis van het nu voorliggende document zijn er vanuit de Historische Kring nog wel een aantal opmerkingen, waar ik uw aandacht voor vraag. Het betreft het volgende. 1.

Zoals in het overleg op 15 oktober ook is aangegeven, blijven wij het in hoge mate betreuren dat er naast elkaar wordt gewerkt met verschillende ruimtelijke ordeningsregimes (bijvoorbeeld de linten en het Kromme IJsselgebied) waardoor onderlinge samenhang van de toetsing van aan elkaar grenzende plangebieden onvoldoende of niet dreigt plaats te vinden. Deze manier van werken komt een integrale visie en kwaliteit van de ruimtelijke ordening niet ten goede. Het ontbreken van een totaalvisie op ruimtelijke gebiedsontwikkeling lijdt er dan waarschijnlijk ook toe, dat de uiteindelijke invullingen langs de linten op onduidelijke gronden dreigen plaats te vinden of tot voldongen situaties kunnen leiden. Zoals bekend is de Historische Kring geen voorstander van de bouwplannen in het Kromme IJsselgebied. Ook in die plannen is overigens niets terug te vinden hoe om te gaan met de linten Hogenbiezendijk en de Lagedijk Zuid in relatie tot de historische kwaliteit van deze linten. Afgezien dat de nieuwbouwplannen het hier aanwezige eeuwenoude cultuurlandschap vernietigen, dreigen nu ook de karakteristieke eigenschappen van deze twee linten geheel te worden opgeslokt in de nieuwbouwplannen. Of dat ze op zijn minst een geheel ander karakter krijgen, dat niet bij de linten past. Wij vragen hier uitdrukkelijk aandacht voor.

Integrale stedenbouw in een dichtbevolkt gebied als de gemeente IJsselstein is absoluut noodzakelijk en komt de kwaliteit ten goede.

2.

3.

4.

De Historische Kring heeft eerder aangekaart de provinciale ontwikkeling van “Natuurwerk Nederland” langs de Noord IJsseldijk ook onder punt 2.2 van de notitie te vermelden. Binnen de huidige manier van werken (zie ook punt 1) geldt hier in feite hetzelfde voor als voor het Kromme IJsselgebied. Het is onduidelijk waarom dit niet is opgenomen. Het document “Wonen in de Linten” blijkt geen enkele juridische status te hebben, maar is slechts een intern toetsingsdocument. De huidige verouderde omgevingsplannen zijn het enige wettelijke toetsingskader. Samen met het gebruikmaken van de buitenplanse omgevingsplan procedure via de provincie blijft deze werkmethodiek in juridische zin voorlopig gehandhaafd. De Historische Kring begrijpt uit reacties van de afdeling Ruimtelijke Ordening dat we nog tot 2031 moeten wachten op een nieuw geactualiseerd juridisch kader voor de linten (onderdeel van nieuw omgevingsplan voor “Landelijk gebied noord en zuid”). Wij begrijpen dat de gemeente de huidige beoordelingshiaten in die tussentijd van 6 jaar hoopt op te lossen met het onderhavige interne toetsingsdocument dat geen enkele juridische status heeft. Zoals al eerder gezegd vinden wij “Wonen in de Linten” een goede eerste stap, maar onze vraag is of de ontwikkeling van nieuwe omgevingsplannen als juridisch kader, gezien de noodzaak, niet naar voren kan worden gehaald.

Zoals ook WBL al heeft gesuggereerd, is het nu al mogelijk met een nulmeting/inventarisatie te beginnen en al vrij snel vast te leggen wat bijvoorbeeld de kwalitatief nog goede en wat de minder goede gedeelten van de linten zijn. Wat zijn bijvoorbeeld de zwakke en wat zijn de sterke gebieden van de linten? Die informatie kan dan vervolgens ook al vrij snel onderdeel worden van het interne toetsingsdocument. Het is daarmee ook direct een informatiebasis die gebruikt kan worden om vervolgens aansluitend nieuwe omgevingsplannen op te stellen. De linten zijn cultuurhistorisch zeer waardevol en maatwerk en duurzaamheid in de verdere ontwikkeling ervan zijn óók voor de nabije toekomst (tot 2031) van groot belang. Dat maatwerk kan er wat ons betreft ook toe leiden, dat er omgevingsplannen komen specifiek voor bebouwing langs de linten en zelfs gericht kunnen zijn op deelgebieden ervan. Tot slot blijven wij met nadruk aandacht vragen voor de verkeersdruk en de verkeersveiligheid op de linten. Afgezien van de tellingen die zijn uitgevoerd (en voor zover die een weergave zijn van de werkelijkheid), blijkt dit in de praktijk bij vooral de aanwonenden als een toenemend probleem te worden ervaren. Ook het steeds zwaarder wordende agrarische verkeer speelt hierin een zeer belangrijke rol. Volgens ons zijn snel maatregelen nodig om de verkeerssituatie te verbeteren.

Tot zover onze reactie. Mochten er nog vragen zijn, dan zijn wij graag bereid voor toelichting en overleg.

Met vriendelijke groet,

Wilt de Boer

Bestuurslid