Debataanvraag 'Gedenkteken Roma en Sinti' - IJsselsteinse VVD

Fractie: De IJsselsteinse VVD (Feddo Hartelust) Onderwerp: Gedenkteken Roma & Sinti Ter bespreking in de commissie Bestuur op d.d. 7 mei 2026

Aanleiding tot agendering: De Historische Kring IJsselstein (HKIJ) heeft tijdens de dodenherdenkingen van 2024 en 2025 in de Sint Nicolaas Basiliek aandacht gevraagd voor de vervolging van Roma en Sinti tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn in Nederland Roma en Sinti systematisch vervolgd, opgepakt en gedeporteerd. Velen van hen zijn vermoord in concentratie- en vernietigingskampen. Dit is een geschiedenis die lange tijd minder aandacht heeft gehad in onze collectieve herinnering, maar die onlosmakelijk verbonden is met de bredere geschiedenis van de Holocaust. Ook in en rondom IJsselstein heeft deze vervolging haar sporen nagelaten. In mei 1944 zijn tijdens een grote razzia ook een groep Roma in IJsselstein opgepakt en vervolgd. In de bijlage is een uitgave van de Historische Kring te vinden waarbij uitgebreider het verhaal te lezen is. Eerder hebben raadsleden in contact met nabestaanden zich ingezet voor struikelstenen op de locaties waar de IJsselsteinse Roma hebben gewoond om het verhaal op die manier zichtbaar te maken. Hierbij is duidelijk geworden dat de nabestaanden hier in beginsel niet voor open stonden. Dat maakt dat het initiatief geen vervolg heeft gekregen. Desalniettemin vindt de IJsselsteinse VVD dat het verhaal verteld moet worden, omdat het een verhaal is van ons allemaal.

Het raakt aan de kern van onze samenleving: vrijheid, gelijkwaardigheid en de rechtsgelijkheid. Door stil te staan bij deze geschiedenis erkennen we niet alleen het leed van toen, maar onderstrepen we ook het belang van waakzaamheid in het heden. Discriminatie en uitsluiting mogen nooit worden genormaliseerd. Vandaag de dag is dat actueler dan ooit sinds de Tweede Wereldoorlog. En precies daarom pleiten wij voor de realisatie van een gedenkteken in IJsselstein. Een tastbare plek in onze stad waar inwoners kunnen stilstaan bij deze geschiedenis, waar educatie en bewustwording samenkomen en waar respect en herdenking centraal staan. Een gedenkteken draagt bij aan het levend houden van herinneringen en helpt nieuwe generaties begrijpen wat er is gebeurd en waarom dit nooit meer mag gebeuren. Wij willen met de fracties in gesprek over de mogelijkheden om een dergelijk gedenkteken te realiseren met de Historische Kring IJsselstein waarbij we als gemeente een faciliterende rol innemen. Vragen aan de fracties: 1. Hoe staat uw fractie tegenover het plaatsen van een gedenkteken ter nagedachtenis aan deze geschiedenis van Roma en Sinti in IJsselstein in samenwerking met de HKIJ? 2. Zou uw fractie een eventuele motie steunen om dit initiatief te realiseren?