Concept Kadernotitie Wijkgericht Werken

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

08/12/2020

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

WAAR GAAT DEZE NOTITIE OVER? Deze notitie gaat over het toekomstige wijkgericht werken in IJsselstein, waarbij Wijkgericht werken niet als doel gezien wordt, maar als een manier van werken. En wel eén van de manieren om te komen tot wederzijdse participatie; bewoners die participeren in beleid en initiatieven van de gemeente, en de gemeente die participeert in initiatieven van bewoners. Deze notitie is daarmee één van de onderdelen van het brede participatiebeleid.

Een manier van werken die zich richt op alle wijken en alle inwoners van IJsselstein, en waarbij gemeente, bewoners en instellingen samen werken aan vraagstukken en kansen van een gebied, met als doel een positieve bijdrage aan het leefklimaat in IJsselstein. Een manier van werken waarbij bewoners de belangrijkste kernpartners zijn, en kansrijke bewoners initiatieven op ondersteuning moeten kunnen rekenen. In deze samenwerking zorgt Pulse voor de ondersteuning van bewoners bij hun inzet gericht op het verbeteren van het leefklimaat in IJsselstein. Waarom nu, deze notitie? De gemeente IJsselstein kent een lange traditie van Wijkgericht Werken. De organisatie van het wijkgericht werken en de rolverdelingen tussen partners zijn in de loop van de jaren veranderd. Met name sinds de overheveling van de regie op de uitvoering van het wijkgericht werken van de gemeente naar Pulse (in 2012), wordt gezocht naar de meest geschikte vorm en rollen en rolverdelingen tussen de partners. De afgelopen jaren zijn er vele onderzoeken, enquêtes, evaluaties en gesprekken over dit onderwerp geweest (1). Dit heeft geleid tot diverse aanpassingen in het wijkgericht werken. Toch staat het onderwerp nog regelmatig op de bestuurlijke agenda. (2) In 2019 heeft de rekenkamercommissie onderzoek uitgevoerd naar het wijkgericht werken.

In het onderzoeksrapport (april 2020) wordt geconcludeerd dat het wijkgericht werken niet tot beperkt bijdraagt aan het realiseren van de gemeentelijke beleidsdoelstellingen, de kaders ontbreken en regievoering niet goed functioneert. Om die situatie te doorbreken, wordt aanbevolen om over te gaan tot een integrale herstart van het wijkgericht werken, en het vertrouwen van inwoners terug te winnen. Deze notitie “Wijkgericht Werken, 2021” levert hiervoor een kader. ➢ Een kader dat vorm geeft aan de aanbeveling van de rekenkamercommissie om duidelijke afspraken te maken over rolinvulling en samenwerking tussen bewoners, gemeente, Pulse en andere samenwerkingspartners, en expliciet te kiezen voor een variant van wijkgericht werken. ➢ Een kader dat gebaseerd is op de overtuiging dat duidelijkere rollen kunnen bijdragen aan de verbetering van het samenspel tussen de partners in het wijkgericht werken, en terugwinnen van vertrouwen bij de inwoners.

1 Zie Bijlage 4: Bronnen en Referenties. 2 Zie Bijlage 1: Bestuurlijke besluiten; Collegeprogramma 2018-2022, Urgentieagenda 2019 1

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

08/12/2020

In deze notitie zijn ook andere bestuurlijke voornemens tot aanpassingen in het wijkgericht werken verwerkt, waaronder een reorganisatie van rollen en taken tussen gemeente en Pulse. (3). Echter, alvorens praktische keuzes te maken over een reorganisatie van onderdelen van het wijkgericht werken is het van belang eerst de basis (weer) duidelijk te hebben. Deze notitie wil deze basis zijn. Deze notitie wil niet achteruit kijken, maar voóruit. Daarom bevat deze notitie geen uitgebreide terugblik, maar een vooruitblik, een kader voor het toekomstige wijkgericht werken. Een toekomstbeeld waarin we het goede wat we bereikt hebben in IJsselstein willen behouden.

1. WAT IS WIJKGERICHT WERKEN 1.1.

Wederzijdse participatie

Wijkgericht werken anno 2021 is geen doel, maar een manier van werken. En wel eén van de manieren tot wederzijdse participatie (bewonersparticipatie en overheidsparticipatie). Waarbij verschillende treden van de participatieladder gebruikt worden, afhankelijk van het onderwerp. De gemeente wil graag samen met haar partners werken aan IJsselstein. (4). De belangrijkste samenwerkingspartners daarbij zijn de inwoners van IJsselstein. Zij weten het beste wat er leeft in hun omgeving. (5). ➢ Inwoners willen zich gehoord en gezien voelen door de gemeente, inwoners die zich inzetten voor het leefklimaat in hun buurt of wijk willen zich gesteund voelen. ➢ De gemeente wil bewoners zoveel mogelijk betrekken bij gemeentelijke ontwikkelingen, betrokken zijn bij activiteiten in de wijk en kansrijke initiatieven voor de wijk ondersteunen. Wederzijdse participatie dus: o Bewoners die participeren in initiatieven van de overheid (bewonersparticipatie, 6); o De overheid die participeert in initiatieven van bewoners (overheidsparticipatie). In het brede veld van participatie, praten we in deze notitie over spijlen 1 en 2.

Als gesproken wordt over bewonersparticipatie wordt vaak de tem participatieladder gebruikt. Daarbij wordt de hiërarchie van participatievormen bedoeld, de mate waarin actieve inwoners invloed kunnen uitoefenen. Hoe hoger op de participatieladder, hoe meer invloed de burger kan uitoefenen. 3 Zie Bijlage 1: Ontwikkeling Wijkgericht Werken en Voornemens. 4 Leidende principes daarbij zijn: Samen, Dichtbij, Verantwoordelijkheid en Voorkomen. (Koers Sociaal Domein, 2019) 5 Collegeprogramma 2018-2022, Samen Doen. 6 In deze notitie wordt de term Bewonersparticipatie gebruikt, als synoniem voor Burgerparticipatie. Waar het woord

2

Burgerparticipatie wordt gebruikt, betreft dit citaten uit documenten van derden.

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

08/12/2020

De gemeente gebruikt verschillende treden op de participatieladder, afhankelijk van het onderwerp. Gebruik van de participatieladder is een hulpmiddel. Participatie vindt ook plaats zonder de participatieladder expliciet te benoemen. Voorwaarde voor participatie is wel dat betrokkenen vooraf weten welke invloed zij hebben, welke randvoorwaarden er zijn en wat het uiteindelijke doel is. Dit is per situatie verschillend. Het wijkgericht werken richt zich met name op de treden adviseren en coproduceren, en in iets minderde mate raadplegen. De trede informeren is vooral van toepassing op formele inspraakprocedures (op bestemmingsplannen bijv.). Op de trede (mee)beslissen laat de gemeente besluitvorming over aan betrokkenen, en hebben resultaten uit participatieprocessen een bindende werking. Deze trede geldt niet voor de gemeente IJsselstein. Het gemeentebestuur is en blijft als democratisch gekozen bestuur altijd eindverantwoordelijk. De laatste jaren wordt naast het begrip burgerparticipatie steeds vaker het begrip overheidsparticipatie gebruikt. Er zijn benaderingen die het begrip overheidsparticipatie gebruiken voor situaties van zelforganisatie van bewoners waarbij de overheid alleen nog een faciliterende rol heeft. In deze notitie worden de begrippen burgerparticipatie en overheidsparticipatie beschouwd als twee kanten van samenwerken tussen bewoners en overheid.

Het gaat om het bundelen van krachten van overheid, inwoners en maatschappelijke organisaties. Hiervoor is geen participatieblauwdruk te maken; elke situatie is anders.

1.2.

Wijkbewust, vraagstukgestuurd en gebiedsgericht

Wijkgericht werken is een manier van samenwerken aan vraagstukken en kansen van een gebied, met als doel een positieve bijdrage aan het leefklimaat in IJsselstein. Een manier van werken die wijkbewust is, maar vraagstuk gestuurd en gebiedsgericht. Wijkgericht werken is een manier van werken, waarbij van buiten (de samenleving, de wijk) naar binnen (de gemeente) en van binnen naar buiten wordt gekeken en gehandeld. De kern is het samenwerken aan vraagstukken en kansen van een gebied (buurt, wijk, gemeente). De gemeente IJsselstein is opgedeeld in verschillende wijken. Wijken die hun eigen karakteristiek en specifieke problematiek hebben, maar ook veel onderlinge overeenkomsten. Gemeentebreed wordt uitgegaan van deze eenduidige wijkindeling. Vanuit de gemeente gezien is het grootste deel van vraagstukken en ontwikkelingen op gebied van leefklimaat echter wijk-overstijgend. Binnen de gemeente wordt gewerkt vanuit “domeinen” (7, Openbare ruimte, Groen, Veiligheid, Verkeer, Mobiliteit, Sociaal domein, Onderwijs, etc.). Door de domeinen wordt in principe zelf invulling gegeven aan de wijze waarop met inwoners en organisaties in de gemeente, wijken en buurten wordt gewerkt.

7

3

In de zin van kennisgebied of specialisme

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

08/12/2020

Daarmee wordt de gebiedsgerichte focus van buiten naar binnen dicht bij de inhoudelijke beleidsverantwoordelijkheid georganiseerd. Vraagstukken worden aangepakt en initiatieven ondersteund, op de schaal waarop deze zich manifesteren. Dat betekent dat niet de geografisch afgebakende wijkgrenzen leidend zijn, maar de aard van het vraagstuk, thema of kans. Dat betekent in bepaalde gevallen een wijkgerichte aanpak. In andere gevallen zal de aanpak gemeentebreed gericht zijn, of buurtgericht. Een vorm van wijkbewust werken, dus (8). Belangrijkste is dat het beleid dat de gemeente uitvoert zoveel mogelijk in lijn is met de behoeften van de inwoners in de wijk of buurt.

2. PARTNERS EN ROLLEN Wijkgericht Werken is het samenwerken van gemeente, bewoners en instellingen aan vraagstukken en kansen van een gebied. Een manier van samenwerken die zich richt op alle wijken en alle inwoners van IJsselstein. Een samenwerking waarbij ➢ De Gemeente de samenwerking met de kernpartners coördineert en zorgt voor ondersteuning van kansrijke bewonersinitiatieven. ➢ Bewoners de belangrijkste partners zijn voor bespreking van gebiedsgebonden vraagstukken, en wiens kansrijke initiatieven op ondersteuning moeten kunnen rekenen. ➢ Pulse zorgt voor de ondersteuning van bewoners bij hun inzet gericht op het leefklimaat in IJsselstein.

2.1.

Gemeente

Anno 2021 is wijkgericht werken voor de gemeente IJsselstein een van de manieren waarop bewonersparticipatie nagestreefd wordt. De gemeente wil beleid ontwikkelen en uitvoeren, dat zo goed mogelijk aansluit bij de wensen en behoeften van de inwoners. Eén van de manier om dat te bereiken is dit zoveel mogelijk samen met belanghebbenden te ontwikkelen en/of uit te voeren. Van gemeentemedewerkers wordt een manier van werken verwacht die bewoners betrekt bij (beleids)ontwikkelingen en initiatieven vanuit de samenleving kan signaleren en honoreren. De gemeente vindt het haar taak te zorgen voor goedwerkende samenwerkingsverbanden met en tussen instellingen en bewoners die een positieve bijdrage leveren aan het leefklimaat in de buurt, wijk of gemeente. De gemeente wil kansrijke initiatieven vanuit de samenleving, gericht op verbetering van het leefklimaat, zoveel mogelijk ondersteunen. Door organisatorische ondersteuning en soms door een financieel zetje in de rug. De organisatorische ondersteuning voert de gemeente niet zelf uit maar is belegd bij welzijnsinstelling Pulse. De gemeente stelt budget ter beschikking, om bewonersinitiatieven gericht op verbetering van het woon- en leefklimaat in de buurt, wijk of gemeente te kunnen honoreren.

De zorg voor verbinding van bewonersinitiatieven met gemeentelijke inzet wordt binnen de eigen organisatie belegd, in combinatie met het beheer van het wijkbudget. (9)

2.2.

Bewoners

Wijkgericht werken betreft de gemeente en inwoners van IJsselstein die met elkaar willen meedenken over ontwikkelingen, en/of activiteiten (willen) ontplooien die een positieve bijdrage leveren aan het leefklimaat in IJsselstein. Het richt zich op heel IJsselstein, en alle inwoners van de gemeente. De gemeente prijst zich gelukkig met vele actieve bewoners. In 2020 zijn er 4 bewonersgroepen actief in de wijken (10). Bewonersgroepen die weten wat er speelt in de wijk, en zich als groep inzetten voor kansen en mogelijkheden om het leefklimaat in de wijk te vergroten. Daarnaast zijn er diverse actieve bewoners, die zich al dan niet in vast groepsverband, rondom vraagstukken inzetten voor het leefklimaat in IJsselstein.

8 Zie ook Bijlage 3: Vormen van Wijkgericht werken 9

In de uitvoering van dit voornemen zal deze functie aangeduid worden als “initiatieven-makelaar”. Achterveld/Groenvliet, IJsselveld-West, IJsselveld-Oost, Europa/Oranjekwartier.

10

4

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

08/12/2020

Meedenken: Bewonersadvies-platform Sinds 2012 overleggen kernpartners van het wijkgericht werken in het zgn. integraal wijkteam (11). In dit overleg, met Pulse, de gemeente en een aantal andere bij “schoon, heel, veilig” betrokken instellingen, worden wijkgebonden en wijkoverstijgende vraagstukken besproken (zoals zwerfafval in de buurt, onderhoud van straten en plantsoenen, speeltuinenbeleid). In dit integraal wijkteam vertegenwoordigen de huidige 4 bewonersgroepen de stem uit de wijken, Pulse vertegenwoordigt in dit overleg de stem uit de andere wijken (12) Met de ontwikkeling van integrale wijkteams (op wijkniveau) naar 1 breed integraal “wijk” team zijn doel van het overleg en rollen van de deelnemers onduidelijker geworden. En wordt ook het brede samenspel tussen bewoners, gemeente, Pulse en andere samenwerkingspartners door alle partners als frustrerend en ontoereikend ervaren. (13). Daarom beveelt de rekenkamercommissie (14) aan om duidelijke afspraken te maken over rolinvulling en samenwerking, en expliciet te kiezen voor een variant van wijkgericht werken (15). Voor de gemeente is het gebiedsgericht werken gericht op alle inwoners van IJsselstein die met de gemeente willen meepraten (denken, doen) over ontwikkelingen op gebied van leefbaarheid.

Het huidige integrale wijkteam biedt een kader voor een geregeld overleg met bewoners, en daarmee een basis voor een stedelijk gericht bewoners-adviesplatform “gebiedsgerichte participatie”. Dit kader zal in 2021 worden voortgezet, als bewoners-adviesplatform “gebiedsgerichte participatie”. Een platform waarin bewoners, gemeente en instellingen elkaar informeren over ontwikkelingen en voorgenomen ontwikkelingen op gebied van leefklimaat, in de buurt, de wijk, IJsselstein, en bespreken hoe participatie rondom die ontwikkelingen het beste vormgegeven kan worden. Het doel van dit bewoners-adviesplatform is vergroting van de betrokkenheid van bewoners bij de gemeente, en omgekeerd. Waarmee betere kwaliteit en meer draagvlak kan ontstaan voor beleid en uitvoering van plannen op gebied van leefklimaat, van gemeenten en bewoners. Het streven is in dit adviesplatform een evenredige bewonersvertegenwoordiging uit de wijken te hebben. De vaste bewonersvertegenwoordiging bestaat uit 2 vertegenwoordigers per wijk (Noord, Centrum, Zuid, West). Dit kunnen leden van een bewonersgroep zijn, vertegenwoordigers van een andere groep actieve bewoners of individuele wijkbewoners. De vertegenwoordigers uit de wijk wonen in de wijk, weten wat er speelt, en vertegenwoordigen in het bewoners-adviesplatform inbreng vanuit wijk, maar zijn voor de gemeente niet de enige spreekbuis met de wijk.

De vaste bewonersvertegenwoordigers worden benoemd, voor een periode van 2 jaar, met mogelijkheid tot 2x verlenging met 2 jaar. Afhankelijk van de agenda worden andere betrokken partijen (instellingen, actieve groep bewoners, gemeentelijke domeinen) uitgenodigd, naast de vaste kern. De gemeente draagt er zorg voor dat het bewoners-adviesplatform tijdig geïnformeerd wordt over relevante (beleids)onderwerpen. In het adviesplatform worden algemene ontwikkelingen besproken, geen persoonlijke klachten. Voor individuele vragen of signalen over problemen in de straat, buurt of wijk kunnen inwoners terecht bij de daarvoor bestemde kanalen, telefonisch, of digitaal, via de gemeente, of direct bij de betreffende organisatie. Via deze kanalen komen de signalen bij de behandelende afdeling of organisatie, die contact opneemt met de melder, en zorgt voor afhandeling van de vraag of klacht.

Iedere partner heeft eigen verantwoordelijkheid, eigen rol en eigen organisatie. Belangrijkste is om als gelijkwaardige partners met elkaar in gesprek te zijn, en te blijven, ook als partners het niet eens zijn met elkaar. De gemeente is verantwoordelijk voor het algemeen belang, en kan daardoor in bepaalde situaties andere keuzes maken dan gewenst door andere deelnemers aan het platform. In dit soort situaties worden deze keuzes toegelicht in het platform.

11

5

De benaming wijkteam, dateert uit de tijd dat deze overleggen nog wijkgericht waren. In de loop van de tijd zijn de afzonderlijke integrale wijkteams samengevoegd, tot 2 en later tot 1 breed stedelijk overleg, met wijkgerichte agenda. 12 De wijken Zuid en Centrum. 13 Dit beeld is bevestigd in de discussiebijeenkomst Wijkgericht Werken, van 23 september jl. 14 Onderzoeksrapport Wijkgericht Werken, Rekenkamercommissie, april 2020. 15 Die keuze wordt beschreven in Hoofdstuk 1: Wat is wijkgericht werken.

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

08/12/2020

Uit het bewoners-adviesplatform kunnen voor de duur van een activiteit werkgroepen gevormd worden, bestaande uit vaste en agenda-deelnemers aan het bewoners-adviesplatform, tijdelijke werkgroepen die na afronding van het project opgeheven worden. Het platform heeft als netwerkorganisatie een verbindende rol tussen gemeente en haar inwoners. Het platform heeft wederzijds een adviserende rol, zonder de status van een formeel adviesorgaan. De gemeente draagt er zorg voor dat het bewoners-adviesplatform tijdig geïnformeerd wordt over relevante (beleids)onderwerpen.

Meedoen: Bewoners-initiatievenbudget Wijkgericht werken is gericht zich op alle inwoners van IJsselstein die met de gemeente willen meedenken of activiteiten ontplooien die een positieve bijdrage leveren aan het leefklimaat in IJsselstein. Daarbij kan in bepaalde gevallen gebruik gemaakt worden van een financiële ondersteuning vanuit de gemeente, in de vorm van bewoners-initiatievenbudget. De gemeente stelt jaarlijks een vast bedrag aan bewoners-initiatievenbudget ter beschikking. In 2021 is dit € 60.000 euro. Dit budget is bedoeld voor activiteiten die door bewoners georganiseerd worden en een positieve bijdrage leveren aan de leefbaarheid in de buurt, wijk, IJsselstein. Om het bewoners-initiatievenbudget evenredig aan alle wijken ten goede te kunnen laten komen, wordt bij de beoordeling van de initiatieven rekening gehouden met een gelijkmatige verdeling onder de wijken, naar aantal adressen. Alle inwoners met een initiatief kunnen een aanvraag indienen. Er kunnen meerdere aanvragen tegelijkertijd ingediend worden. Groepen actieve bewoners (zoals een bewonersgroep) kunnen zelf een aanvraag indienen, en andere wijkbewoners ondersteunen bij hun initiatief. Als gewenst, ondersteunt Pulse (in opdracht van de gemeente) bewoners bij het realiseren van hun initiatieven.

Tabel: voorstel verdeling van het bewoners-initiatievenbudget in 2021, op basis van officiële aantal adressen per wijk. Wijk (WGW) Europa Oranjekwartier IJsselveld Oost IJsselveld West Centrumgebied Achterveld Groenvliet Zenderpark

6

2021 8% 8% 10% 20% 25% 29% 100%

Verdeling Wijkbudget € 4.651 € 4.983 € 6.199 € 11.917 € 14.995 € 17.256 € 60.000

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

08/12/2020

De gemeente heeft een werkproces opgezet om aanvragen snel en efficiënt af te handelen via eén loket en een vaste contactpersoon. De zogenoemde initiatievenmakelaar heeft de bevoegdheid om kleine initiatieven (minder dan € 500) direct te honoreren (en te zorgen voor snelle betaling). Voor grotere uitgaven wordt advies van het bewoners-adviesplatform gevraagd.

2.3.

Pulse

Pulse is de welzijnsinstelling voor de gemeente IJsselstein. Pulse signaleert trends en ontwikkelingen in de wijk, en is namens de gemeente belast met de ondersteuning van bewonersinitiatieven en de advisering en ondersteuning van inwoners bij hun inzet gericht op het leefklimaat in de wijk. Pulse neemt hierbij een faciliterende rol aan en neemt initiatieven niet over. De ondersteuning door Pulse is breed.

Afhankelijk van de situatie en de behoefte kan Pulse inwoners o.a. ondersteunen bij hun budgetaanvraag, bij het verkrijgen van aantoonbaar draagvlak, bij de uitvoering van het initiatief of bij het onder de aandacht brengen van de activiteit. Voor de bespreking van integrale gebiedsvraagstukken en de beoordeling van bewonersinitiatieven is het van belang een helder beeld te hebben van het gebied. Pulse zorgt voor een actueel integraal beeld van de wijken (16), en zorgt dat deze informatie toegankelijk en begrijpelijk is voor alle bewoners en partners die een constructieve bijdrage (willen) leveren aan het leefklimaat in IJsselstein. Bij dit beeld hoort ook een visie op de toekomst van de wijk, voor zover deze bekend is. Voor zover er (nog) geen brede visie op de wijk is, kunnen Pulse en het bewoners-adviesplatform daar bouwstenen voor aanleveren. Informatie over de wijk en ontwikkelingen in de wijk worden in papieren zowel als in digitale vorm aangeboden, onder andere op de website “OnsIJsselstein.nl”. Op deze website wordt ook gemeentelijke informatie over wijk/gebiedsgerichte ontwikkelingen geplaatst.

2.4.

Overige Partners

Alle inwoners van IJsselstein en alle organisaties en bedrijven die voor en met IJsselsteinse inwoners werken zijn in principe partner voor het wijkgericht werken. Hun rollen zijn per situatie verschillend.

16

Daarvoor wordt de beleving van wijkbewoners en professionals gecombineerd met bestaande gegevens en als gewenst, aangevuld met aanvullende monitoring of onderzoek. 7

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

08/12/2020

3. MONITORING Wijkgericht werken “werkt” als partners (gemeente, bewoners, instellingen) in korte lijnen op constructieve wijze met elkaar communiceren, samenwerken en elkaar versterken, en als kansrijke initiatieven, uit, door of voor de wijk ondersteund worden. Met als uiteindelijk doel een positieve bijdrage aan het woon- en leefklimaat in IJsselstein. Een manier van werken, en de resultaten daarvan, laat zich moeilijk in harde cijfers uitdrukken. Om toch een beeld te hebben van de effecten van deze manier van werken, wordt deze uitgedrukt in: o Tevredenheid onder inwoners over de mogelijkheden tot invloed op gemeentelijke inzet. o Tevredenheid bij de gemeente over betrokkenheid inwoners bij gemeentelijke ontwikkelingen. o Mate waarin de netwerkpartners elkaar weten te vinden, en met elkaar samenwerken. o Bekendheid onder inwoners over mogelijkheden tot ondersteuning van bewonersinitiatieven. o Realisatie van (bewoners)initiatieven, vanuit de netwerksamenwerking geïnitieerd of ondersteund. o Tevredenheid over de ondersteuning van kansrijke initiatieven vanuit of voor de wijk of buurt.

4. VERVOLG Deze notitie is een resultaat van vele discussies met vele diverse partijen in vele vormen. In diverse discussies met de bewonersgroepen en de andere partners van het integraal wijkteam is gesproken over de voortzetting van het wijkgericht werken, in de lijn van het collegeprogramma en andere bestuurlijke voornemens ten aanzien van het wijkgericht werken. Deze notitie vormt het kader voor de vormgeving van het “nieuwe wijkgericht werken”, vanaf 2021. Dit wordt uitgewerkt in de hoofdassen: - Wederzijds Meedenken: Bewoners-adviesplatform. - Wederzijds Meedoen: Bewoners-initiatievenbudget. Deze worden in een uitvoeringsnotitie uitgewerkt, die zo spoedig mogelijk na vaststelling van deze kadernotitie, door het college zal worden vastgesteld, en in de loop van 2021 verder uitgewerkt.

8

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

08/12/2020

BIJLAGEN BIJLAGE 1: ONTWIKKELING WIJKGERICHT WERKEN & VOORNEMENS De gemeente IJsselstein kent een lange traditie van Wijkgericht Werken. Tot 2012 werd het Wijkgericht Werken uitgevoerd door een team van 3 gemeentelijke wijkcoördinatoren, die overlegden met de bewonersgroepen, en de schakel vormden met overige gemeentelijke inzet. In 2012 is, in lijn met het gemeentelijk beleid zoveel mogelijk uitvoerende taken buiten de gemeente te plaatsen, besloten de uitvoering van het wijkgericht werken over te hevelen naar Pulse. De in 2013 overgehevelde taken betroffen o.a. de o Coördinatie van de (toen 4) integrale wijkteams en wijkplatforms (op initiatief bewonersgroep, die op agendabasis professionals uitnodigt); o Organisatie van wijkschouwen; o Uitvoering van wijkanalyses; met als gewenst resultaat per wijk een wijkatlas, en basis voor samen met bewoners(groepen) te ontwikkelen wijkprogramma’s/agenda’s; o Redactie, productie, verschijning en verspreiding van digitale en gedrukte wijknieuwsbrieven; o Het beheer van het budget buurt- en straatfeesten; o Organisatie van eindeseizoensbijeenkomsten voor wijkbewoners en professionals. Sinds die tijd wordt gezocht naar de meest geschikte werkvorm voor het wijkgericht werken als geheel, en de afzonderlijke onderdelen, specifiek het integraal wijkteam (IWT) en de wijkbudgetten.

De doelen van het wijkgericht werken zijn in de loop van de jaren iets anders beschreven, aangevuld en ingekort. Er zijn maatregelen genomen tot verbetering van (de sfeer rondom) het wijkgericht werken, waaronder de vorming van eén breed integraal wijkteam en het terughalen van het voorzitterschap van het integraal wijkteam naar de gemeente. Maar nog steeds bepalen discussies over verwachtingen, en vragen rondom de organisatie van het wijkgericht werken voor een belangrijk deel de agenda van het integraal wijkteam (IWT), en staat het onderwerp regelmatig op de bestuurlijke agenda. (17) Het Collegeprogramma IJsselstein 2018-2022 (“Samen Doen”) beschrijft het verder ontwikkelen van het Wijkgericht Werken als een van de actiepunten in deze raadsperiode. Ook worden het bevorderen van burgerparticipatie en de intentie tot meer participatief besturen als belangrijke actiepunten benoemd. Bron Collegeprogramma 2018 – 2022, Samen Doen

Collegeprogramma 2018 – 2022, Samen Doen

Collegeprogramma 2018 – 2022, Samen Doen

Onderwerp 5.1.6 Wijkgericht werken Begin 2018 zijn met de betrokken partners (bewonersgroepen en Pulse) hernieuwde afspraken gemaakt voor wijkgericht werken. 1.2.2 Initiatieven ontwikkelen voor meer burgerparticipatie. Omdat wij graag samen met onze partners willen werken aan IJsselstein. Onze belangrijkste samenwerkingspartners zijn de inwoners van IJsselstein. Zij weten het beste wat er leeft in hun omgeving. Burgerparticipatie staat daarom nadrukkelijk op onze agenda 1.2.3 Participatief besturen De rekenkamer commissie van IJsselstein heeft in 2017/2018 geconcludeerd dat de in 2011 ingevoerde participatieladder niet

17 Zie Bijlage: Bronnen en Referenties 9

Aanbeveling … willen we het wijkgericht werken verder ontwikkelen en de zichtbaarheid in de wijken verbeteren.

Planning Uitvoering in 2021

…. We gaan aan de slag met het stimuleren van en participeren in initiatieven vanuit de samenleving en andere experimenten met betrekking tot burgerparticipatie en overheidsparticipatie. Daarbij past dat wij ook onze manier van besturen vernieuwen. … Wij gaan daar graag mee aan de slag: samen met belanghebbenden beleid ontwikkelen en/of gezamenlijk uitvoeren.

Uitvoering in 2022

Uitvoering in 2022

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

Bron

08/12/2020

Onderwerp altijd en consequent is toegepast: er had sterker ingezet kunnen worden op participatie.

Aanbeveling Andersom staan wij ook nadrukkelijk open voor initiatieven vanuit inwoners of bedrijven. ….. Willen wij als bestuur niet boven maar nadrukkelijk naast onze samenwerkingspartners staan.

Planning

Daarnaast bevat de “Urgentieagenda” (2019) voorstellen ten aanzien van het wijkgericht werken. Bron Onderwerp Aanbeveling Planning Urgentieagenda Actiepunt 10: Daarnaast onderzoeken wij of Lopend “IJsselstein in Aanvullende afspraken met wij taken en budget kunnen Versnelling” Pulse etc. aanvullende afspraken terugnemen om rechtstreeks te over een actievere rol voor de sturen. Deze analyse en de gemeente. Als aanspreekpunt bij gesprekken met de uitvoerende suggesties en klachten en als partijen zijn gestart. eindverantwoordelijke voor de samenwerking met bewoners en ondernemers. Urgentieagenda Actiepunt 11: Participatie in de Gemeente, inwoners en Voltooid: “IJsselstein in wijk wordt gestimuleerd door ondernemers willen graag Eind 2020 Versnelling” mensen zelf te laten beslissen samenwerken. Wij over wat er nodig is en waar geld ondersteunen initiatieven uit de aan moet worden uitgegeven. samenleving zoveel mogelijk Geef bewoners en ondernemers door advies, hulp en soms door een wijkbudget en coördineer dit een financieel zetje in de rug. rechtstreeks vanuit de gemeente, Daarom willen wij dat het zodat er rechtstreeks contact is wijkbudget weer onder regie tussen gemeente, ondernemers van de gemeente komt. en bewoners. In de tweede helft van 2020 gaan we de raad informeren.

Urgentieagenda Actiepunt 12: IJsselstein is een Voltooid: “IJsselstein in Bewoners willen een grotere rol regiegemeente. Afgelopen Eind 2020 Versnelling” voor de gemeente, een kleinere jaren zijn er daarom taken naar voor Pulse. Hierbij hoort dat Pulse gegaan. Wij willen opnieuw naar taken en het binnenkort met Pulse om tafel budget dient te worden gekeken. om te kijken naar hun opdracht en hun taken. Aangezien wij willen toegroeien naar een participerende gemeente willen we een aantal taken die te maken hebben met inwonerscontact, terughalen. Ook zijn er de afgelopen jaren enkele rekenkameronderzoeken naar wijkgericht werken geweest. Het meest recente onderzoeksrapport “Wijkgericht werken in IJsselstein” (2020) benoemt als belangrijkste constatering: niet goed functionerende regievoering en het ontbreken van kaders, en als belangrijkste aanbeveling: een integrale herstart van het wijkgericht werken. Bron Rekenkameronderzoek 2019 - 2020

10

Onderwerp Onderzoek naar functioneren Wijkgericht Werken

Aanbeveling Onderzoek uitgevoerd in 2019. Onderzoeksrapport, 1e kwartaal 2020: Conclusie: Kaders ontbreken en regievoering functioneert niet goed. Aanbeveling: Integrale herstart wijkgericht werken en terugwinnen vertrouwen inwoners.

Planning

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

08/12/2020

Al deze verschillende discussies en voornemens (18) zijn samengebracht in 1 brede discussie “Wijkgericht Werken in de Toekomst”, met als doel te komen tot beter functionerende rol- en taakverdelingen. Deze notitie vormt een 1e stap in deze (poging tot) verduidelijking.

BIJLAGE 2: DOELEN WIJKGERICHT WERKEN IJSSELSTEIN Sinds het bestaan van Wijkgericht Werken in IJsselstein, zijn de doelen en uitgangspunten voor het wijkgericht werken in de loop van de jaren veranderd. Veranderingen te wijten aan veranderende ideeën over de gemeentelijke regierol, de rol van Pulse en de rol van bewoners(groepen) en aanpassingen naar aanleiding van evaluaties en onderzoeken op gebied van wijkgericht werken. Voòr 2010 werd als doelen beschreven: o Het vergroten van de betrokkenheid van wijkbewoners bij de leefbaarheid in de wijk; o Het bevorderen van een goede communicatie tussen bewoners en professionals (gemeente en partnerinstellingen) in de wijken; o Het bevorderen van een gezamenlijke en integrale aanpak van de leefbaarheid in de wijken; o Het vergroten van de invloed van wijkbewoners op zaken die de leefbaarheid in de wijk betreffen. In het Visiedocument Wijkregie, schakelen naar binnen (2010) wordt beschreven: Wijkregie is het geheel aan instrumenten en samenwerkingsverbanden die als doel hebben: o Prettige, schone en veilige wijken; o Wijkbewoners die zich betrokken voelen bij hun wijk; o Een goede communicatie tussen bewoners en professionals in de wijken; o Een gezamenlijke en integrale aanpak van de leefbaarheid in de wijken; o Wijkbewoners die ervaren invloed te hebben op hun leefomgeving.

In de Notitie “Verder met Wijkgericht Werken” (2012) staat beschreven: Voor de gemeente IJsselstein is wijkgericht werken een manier van werken, een instrumentarium dat een essentiële en aantoonbare bijdrage dient te leveren aan het bereiken van gemeentelijke doelstellingen op het gebied van openbare ruimte, veiligheid, zorg en welzijn. Een instrumentarium dat bestaat uit effectieve, daadkrachtige wijkgerichte samenwerkingsverbanden en instrumenten die de eigen kracht, participatie en initiatieven van bewoners ondersteunen en stimuleren.” Wijkgericht werken wordt ook gezien als een van de manieren waarop bewoners betrokken worden bij de gemeentelijke activiteiten, en waarop de gemeente betrokken wil zijn bij activiteiten in de wijk. Deze doelen worden bevestigd in de “Notitie Verder met Wijkgericht” (2017). In deze notitie “Verder met Wijkgericht” staan o.a. de volgende uitgangspunten beschreven: o Wijkgericht werken is samenwerken op basis van gelijkwaardigheid, tweerichtingsverkeer en open communicatie o Eigen kracht van de bewoners is de basis en het uitgangspunt van het wijkgericht werken o Start vanuit de individuele wijk, stads breed waar het kan en effectief is. o Wijkgericht werken is afhankelijk van organisatiekracht van een wijk en derhalve maatwerk per wijk o Vanzelfsprekend gaan wij ervan uit dat dit nog niet is veranderd.

De begrotingsteksten beschrijven sindsdien ongeveer dezelfde doelen en beoogde effecten: Begroting 2018

“Wat willen we bereiken” “Een goed woon- en leefklimaat in de wijk.”

2019

“Het ondersteunen en stimuleren van de eigen kracht, participatie en initiatieven van bewoners bij het vergroten van de leefbaarheid in de wijk.” “Een goed woon- en leefklimaat in de wijk.”

2020

“Beoogd effect” “Verbetering van het woon- en leefklimaat in de wijken. Goed functionerende wijkgerichte samenwerkingsverbanden.” “Vergroting van de leefbaarheid in de wijken op schoon, heel, veilig, sociaal en sociale cohesie.” “Verbetering van het woon- en leefklimaat in de wijken (schoon, heel en veilig).

18 Zie Bijlage: Bestuurlijke voornemens en aanbevelingen t.a.v. Wijkgericht Werken. 11

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

08/12/2020

Goed functionerende wijkgerichte samenwerkingsverbanden.”

BIJLAGE 3: VORMEN EN DEFINITIES WIJKGERICHT WERKEN 3.1.

Varianten Wijkgericht Werken

Uit Rekenkameronderzoeksrapport “Wijkgericht Werken in IJsselstein (2020) Wijk- en gebiedsgericht werken is een manier van werken waarbij in de beleids- en uitvoeringsfase nadrukkelijk van buiten (de samenleving, het gebied, de wijk) naar binnen (de ambtelijke organisatie), vanuit kansen en problemen wordt gekeken en gehandeld. Er is sprake van een samenhangende aanpak tussen sociale, economische en fysieke opgaven, veel ruimte voor bewoners (agendavorming, inspraak, uitvoering en verantwoordelijkheid). Er wordt constructief samengewerkt tussen alle partijen die belanghebbend zijn, zowel binnen als buiten de gemeente” (definitie Platform31). De vorm die wijkgericht werken krijgt, wordt bepaald door de mate waarin wijkgericht werken als sturend principe geldt voor de gemeentelijke organisatie. Het gaat om graduele verschillen, een glijdende schaal. Hierin zijn drie varianten te onderscheiden.

Wijkgericht werken ingebed in de domeinen (A) De organisatie is opgebouwd op basis van beleidsdomeinen (en/of inhoudelijke thema’s en opgaven). Vanuit die inhoudelijke domeinen wordt invulling gegeven aan het wijkgericht werken. Er is geen sprake van een gemeentebreed coördinatiefunctie richting, in en voor de wijken. Door de domeinen wordt zelf invulling gegeven aan de wijze waarop in en met de inwoners en organisaties in de wijken wordt gewerkt. Afstemming moet vanuit de domeinen plaatsvinden. Vaak zijn er wel vormen van wijkplatformen (inwoners vanuit de wijk) waarmee op meer algemeen niveau kan worden gecommuniceerd. Een potentieel voordeel van deze aanpak is dat de gebiedsgerichte focus van buiten naar binnen dicht bij de inhoudelijke beleidsverantwoordelijkheid is georganiseerd waardoor deze hand in hand kunnen gaan. Een potentieel nadeel is dat door de beleidsdruk en beperkte tijd en capaciteit weinig geïnvesteerd wordt in het wijkgericht werken en ieder beleidsdomein zelf moet bouwen aan sociaalmaatschappelijke netwerken in wijken. Net als dat deze aanpak veel coördinatie en afstemming vergt om te voorkomen dat in wijken langs elkaar heen wordt gewerkt.

Wijkcoördinatie (B) De coördinatie en afstemming tussen de beleidsdomeinen en in en tussen de wijken is afzonderlijk belegd in de gemeentelijke organisatie. Vaak worden daarvoor termen gebruikt als wijkregisseur of wijkcoördinator en, bij grotere gemeenten, een afdeling wijken. De beleidsverantwoordelijkheid en bevoegdheden, bijvoorbeeld met betrekking tot budgetten, blijft merendeels liggen bij de domeinen. Soms heeft de wijkcoördinatie wel kleine werkbudgetten. De wijkcoördinatie is het aanspreekpunt van inwoners en organisaties uit de wijken en vervult een schakelfunctie met de gemeentelijke organisatie. Ook bouwen zij sociaalmaatschappelijke netwerken waarop kan worden aangehaakt vanuit de domeinen. Een potentieel voordeel van deze aanpak is dat er structureel en systematisch gewerkt kan worden aan de verbinding in en met de wijken en dat deze van dienst kan zijn voor beleidsmatige ontwikkelingen en uitvoering van beleid. Uniformiteit van beleid voor de gehele gemeente is in deze variant nog steeds uitgangspunt. Het aanspreekpunt vanuit de gemeente is voor de inwoners eenduidig. Een potentieel nadeel is dat de wijkcoördinatie klem komt te zitten tussen enerzijds wat vanuit wijken nodig is of wordt gevraagd en anderzijds de keuzes die de domeinen maken. Afstemming kan in de praktijk moeilijk blijken.

Stroperigheid ligt dan op de loer waardoor de inwoners en samenwerkingspartners in de wijken er wel de nadelen van kunnen ondervinden.

Wijkgericht werken als leidend principe (C) Wijkgericht werken is het leidend principe in de gemeentelijke organisatie. Er zijn dan vaak grotere wijkteams die ook opdrachtgevend werken voor beleidsontwikkeling en uitvoering en budgetbevoegd zijn. Omdat de wijken leidend zijn, kan beleid en uitvoering per wijk verschillen. Deze vorm van wijkgericht is/was vanwege de schaal van de gemeenten eerder te zien bij grotere gemeenten.

12

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

08/12/2020

Een potentieel voordeel van deze aanpak is dat de gebiedsgerichte focus van buiten naar binnen het sterkst doordringt in beleid en uitvoering. Ook kan slagvaardiger in wijken worden geacteerd op ontwikkelingen en vragen. Een potentieel nadeel van deze aanpak is dat verschillen tussen wijken niet altijd goed te legitimeren zijn. Ook moet op wijkniveau veel kennis worden georganiseerd om de veelheid aan domeinen en processen te kunnen bolwerken. Het sturen op en realiseren van gemeentebrede en regionale opgaven is in deze variant vaak moeilijker. Bovenstaande gradaties zijn geplot in onderstaand figuur. De lijn staat voor de geleidende schaal. Bovenstaande gradaties zijn als A, B en C op deze geleidende schaal geplot langs de assen organisatie en inhoud. Bij de vorm van wijkgericht werken ingebed in de organisatie (punt A) wordt de inhoud en organisatie vanuit domeinen/thema’s bepaald. Dit kan nog steeds op basis van input uit inwoners gebeuren. Onderstaand figuur zegt dus niets over de mate van participatie, enkel over hoe deze georganiseerd en hoe de inhoud bepaald wordt.

3.2.

Verschijningsvormen Wijkgericht Werken

Uit Wijkgericht Werken binnen Gemeentelijke Organisaties (Peggy Goris) In dit document wordt een drietal verschijningsvormen wijkgericht werken onderscheiden: o Wijkbewust werken. o Wijkgeoriënteerd werken. o Wijkgestuurd werken. Deze typologie geeft een groeiende mate van wijkgericht werken weer. Wijkbewust werken is de minst vergaande vorm en wijkgestuurd werken is de meest vergaande vorm van wijkgericht werken. In de praktijk bevat wijkgericht werken veelal elementen uit meerdere ideaaltypen.

Wijkbewust werken Een eerste stap naar wijkbewust werken is het maken en toepassen van een gemeentebrede eenduidige wijkindeling. De wijkindeling geldt voornamelijk voor interne doeleinden zoals gegevensverzameling over de verschillende wijken om beleidsontwikkelingen te formuleren of om een wijkoverzicht te krijgen van de projecten, activiteiten en evenementen. Het wijkoverzicht wordt ook gebruikt om werkzaamheden en initiatieven onderling af te stemmen. Verschillende beleidsafdelingen nemen initiatieven om invulling te geven aan wijkgericht werken. Deze initiatieven zijn vooral gericht op het stroomlijnen van de communicatie van de aanbodgerichte gemeenteplannen aan burgers en het inrichten van een meer structurele basis waarop gemeente en burgers contacten hebben over wijkzaken. Er kunnen instrumenten voor wijkanalyse worden ingezet, en wijkontwikkelingsstrategieën en wijkactieplannen ontwikkeld.

Wijkgeoriënteerd werken

13

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

08/12/2020

Een gemeente werkt wijkgeoriënteerd als er sprake is van een eenduidige manier van wijkgericht werken in de gehele gemeente. Dit betreft zowel de organisatie buiten met bijvoorbeeld wijktafels (overlegplatformen die bestaan uit verschillende partijen), als de werkwijze intern. Hierbij is ruimte voor differentiatie in de inhoud van de wijkplannen en de gekozen aanpak om een optimale aansluiting bij de problematiek in een wijk te krijgen. Zo zal in een onveilige wijk een andere aanpak en oplossingen gelden dan in een actieve en georganiseerde wijk. Om tot een aanpak op maat te komen zullen beleidsafdelingen van de gemeente meer gaan samenwerken en activiteiten onderling afstemmen. Bij deze variant is vaak een afdeling wijkzaken met wijkmanagers. Dit integrale geweten van de gemeente fungeert als aanspreekpunt voor wijken, samenwerkingspartners en beleidsafdelingen. Wijkmanagers hebben vaak een procesrol. Wijkmanagers coördineren de interne afstemming tussen beleidsafdelingen. Voor wijkraden en samenwerkingspartners is helder wie aanspreekpunten. Burgers hebben een eigen inbreng en praten mee bij het maken van wijkplannen. Mogelijke spanningen in een organisatie die wijkgeoriënteerd werkt is dat de wijkmanager in een spagaat terecht komt van burgerverlangen en beleidsbelangen.

Wijkgestuurd werken In een gemeente die wijkgestuurd werkt is de vraag van de burgers het vertrekpunt voor activiteiten en beleidsvorming. In het wijkprogramma staat een integraal uitvoeringsprogramma van activiteiten en projecten van de wijk, waarbij ook rekening is gehouden met ontwikkelingen op stedelijk niveau. Burgers zijn in staat stedelijke ontwikkelingen te vertalen naar wijkniveau en geven hier als partner in coproductie met de gemeente en samenwerkingspartijen mede vorm aan. De organisatie is gekanteld in termen van teamvorming en samenwerkingsrelaties. De producten in de planning en control-cyclus zijn afgestemd op wijkgericht werken. Systematisch worden effecten op leefbaarheid gemonitord. Er zijn wijkteams gevormd waarin de meest betrokken beleidsvelden vertegenwoordigd zijn.

3.3.

Generaties Burgerparticipatie

Het begrip ‘burgerparticipatie’ kende de afgelopen 50 jaar een evolutie: men spreekt van verschillende ‘generaties’. Er is een beweging van representatieve democratie naar participatieve democratie. Van een bestel waar de democratisch verkozenen ‘volmacht’ krijgen tot handelen, naar een democratie die participatieruimte creëert en zo burgers kansen geeft tot mee richting geven en zelfs tot meebeslissen. Kortweg kunnen we drie vormen onderscheiden.

Inspraakdemocratie (jaren ’70) Het initiatief ligt bij het bestuur, de burger mag zijn mening geven. Inspraak gaat om informeren en sensibiliseren over en toetsen van voorstellen uitgewerkt door het lokaal bestuur.

Interactieve democratie (jaren ’90) Het initiatief blijft bij het bestuur, maar de burger mag vooraf meedenken.

Directe democratie (vanaf 2000) De overheid faciliteert burgerinitiatieven die beleidsbeslissingen mee helpen oriënteren. De agenda van het bestuur staat niet voorop. Start en uitkomst van dit proces zijn open. De laatste jaren is een verschuiving gaande van het begrip Burgerparticipatie naar Overheidsparticipatie. Er zijn benaderingen die het begrip overheidsparticipatie gebruiken voor situaties van zelforganisatie van bewoners waarbij de overheid alleen nog een faciliterende rol heeft. Die benaderingen spreken over de 1e generatie overheidsparticipatie, als opvolger van de generaties burgerparticipatie. In deze notitie worden de begrippen Burgerparticipatie en Overheidsparticipatie beschouwd als twee kanten van samenwerken tussen bewoners en overheid: bewoners die participeren in initiatieven van de overheid en de overheid die participeert in initiatieven van bewoners.

3.4.

Participatieladder

Burgerparticipatie gaat om meepraten, meedenken en meebeslissen in het publieke domein; burgers die participeren in initiatieven van de overheid. Bij overheidsparticipatie is sprake van een omgekeerde samenwerking: de overheid participeert in initiatieven van burgers, en kan deze faciliteren. Als gesproken wordt over burgerparticipatie wordt vaak de tem participatieladder gebruikt. Daarbij wordt de hiërarchie van participatievormen bedoeld, de mate waarin actieve burgers invloed kunnen uitoefenen. Hoe hoger op de participatieladder, hoe meer invloed de burger kan uitoefenen.

14

WIJKGERICHT WERKEN, 2021

08/12/2020

Informeren Informeren is de eerste trede op de participatieladder. De gemeente bepaalt de agenda voor besluitvorming en houdt u hiervan op de hoogte. Bijvoorbeeld het informeren van bewoners bij het asfalteren van wegen zonder dat er wijzigingen zijn.

Raadplegen Raadplegen is de tweede trap op de participatieladder en gaat verder dan informeren. De gemeente bepaalt bij raadplegen grotendeels zelf de agenda, maar ziet betrokkenen als gesprekspartners bij de ontwikkeling van beleid. De gemeente is niet verplicht iets te doen met de uitkomsten van deze gesprekken. Bijvoorbeeld de wettelijk voorgeschreven inspraak bij het opstellen van bestemmingsplannen.

Adviseren De derde trede van de participatieladder is adviseren. De gemeente stelt hierbij de agenda samen, maar betrokkenen kunnen problemen en oplossingen aanbieden. Deze ideeën spelen een grote rol in de ontwikkeling van beleid. De gemeente verbindt zich in principe aan de resultaten en als zij hiervan afwijkt, moet dit goed worden gemotiveerd. Bijvoorbeeld het uitwerken van het hondenbeleid, waarbij de gemeente met de inwoners in gesprek is gegaan.

Coproduceren Coproduceren is de vierde trede op de participatieladder. De gemeente en betrokkenen benoemen samen een probleem, waarna ze gezamenlijk naar oplossingen zoeken. De overeengekomen oplossing is voor de gemeente bindend in de uiteindelijke besluitvorming. Bijvoorbeeld het opstellen van een ontwerp of inrichtingsplan in de openbare ruimte.

Meebeslissen Meebeslissen is de hoogste trede van de participatieladder. De gemeente laat de ontwikkeling van en de besluitvorming over aan de betrokkenen, waarbij de ambtelijke organisatie een adviserende rol heeft. Resultaten uit het proces hebben een bindende werking: de gemeente neemt de resultaten over.

BIJLAGE 4: BRONNEN EN REFERENTIES Wijkgericht Werken in IJsselstein, onderzoeksrapport Rekenkamercommissie; maart 2020 Rapport Wijkgericht Werken, Rekenkamer IJsselstein; 2019 Urgentieagenda Gemeente IJsselstein; 3 oktober 2019 Collegeprogramma 2018-2022 "Samen Doen"; Gemeente IJsselstein; 2018 Toepassing Participatieladder in IJsselstein, onderzoeksrapport Rekenkamercommissie; 2018 Verder met Wijkgericht; Gemeente IJsselstein; 2017 Verder met Wijkgericht Werken; Gemeente IJsselstein; 2013 Wijkregie, Schakelen naar Buiten én Binnen; Gemeente IJsselstein; 2010 Help, een Burgerinitiatief; Ministerie BZK; 2010 Wijkgericht werken binnen gemeentelijke organisaties; Peggy Goris; 2005 Wijkgericht werken, zo doen we dat; Platform 31, A&O, LPB, 2019

15