Bijlage Uitvoeringsprogramma Woonvisie 2025

Uitvoeringsprogramma woonvisie 2025 Gemeente IJsselstein

Inhoud 1.

Aanzet uitvoeringsprogramma woonvisie IJsselstein .................................................................................................................................................................................................................... 3

2.

Thema 1: Nieuwbouw kwantitatief ........................................................................................................................................................................................................................................................... 4

3.

Thema 2: Nieuwbouw kwalitatief ..............................................................................................................................................................................................................................................................6

4.

Thema 3: Beter benutten bestaande voorraad .................................................................................................................................................................................................................................. 8

5.

Thema 4: Huisvesting aandachtsgroepen ...........................................................................................................................................................................................................................................10

6.

Thema 5: Leefbaarheid ............................................................................................................................................................................................................................................................................... 12

Uitvoeringsagenda woonvisie 2025 Gemeente IJsselstein Auteurs: Companen; Annick Vrolijks en Ronald Camstra en gemeente IJsselstein Versie: september 2025

2

1. Aanzet uitvoeringsprogramma woonvisie IJsselstein De woonvisie geeft in hoofdlijnen aan wat wij als gemeente en ketenpartners willen doen. Voor de uitwerking van deze ambities is co-creatie de sleutel tot succes. Geen van de partijen kan de ambities zelfstandig behalen, we hebben elkaar nodig. In dit uitvoeringsprogramma maken wij afspraken over onze verdere samenwerking, en werken we de aanpak van de opgaven verder uit. Het gaat hierbij om acties op het gebied van wonen. Dit uitvoeringsprogramma vertaalt de ambities uit de woonvisie naar concrete acties. De maatregelen zijn geordend per thema en per maatregelen wordt aangegeven: Hoe doen we dat Wie zijn er betrokken Wat is de rol van de gemeente Wat is het tijdspad Wat is de status Met deze aanpak maken we zichtbaar hoe we doelen willen bereiken en wie daarbij betrokken zijn. Het uitvoeringsprogramma is een levend document: het wordt jaarlijks geactualiseerd op basis van voortgang, nieuwe inzichten en ontwikkelingen in de woningmarkt. Zo houden we het programma actueel en uitvoerbaar. De woonvisie en dit bijbehorende uitvoeringsprogramma bevinden zich in een bredere context van ambities en afspraken. Zo is er bijvoorbeeld ook een Woonzorgvisie 2024-2034. Daarnaast zijn er prestatieafspraken tussen de gemeente, corporatie en huurdersorganisatie.

3

2. Thema 1: Nieuwbouw kwantitatief We realiseren voldoende nieuwe woningen om aan de groeiende vraag te voldoen. We vergroten onze uitvoeringskracht en benutten alle beschikbare locaties, zodat we snel en effectief kunnen bouwen. Focus ligt hier op versnelling, korte procedures en parallel plannen. Uitvoeringsmaatregel

Hoe

Kartrekker en betrokkenen

Rol gemeente (zelf doen, samenwerking, beïnvloeding)

Tijdspad

Status (nieuw, aanscherpen, voortzetten)

1.1) We bouwen 400 woningen t/m 2030, en 1.500 woningen in de periode van 2031 – 2035

Deze programmeren we in onze woningbouwprogrammering. Met ontwikkelaars maken we SMART afspraken over de woningbouwprojecten. Dit houden we bij in een halfjaarlijkse voortgangsrapportage per project waar de fasering en stand van zaken en actualiteiten worden verantwoord.

Gemeente, ontwikkelaars, Cazas Wonen

Samenwerking

Doorlopend

Voortzetten

1.2) We gaan in gesprek met de provincie over uitbreidingsmogelijkheden

We gaan structureel in overleg met de provincie over uitbreidingscontouren en onze woningbouwopgave. Dit onderbouwen we met lokale en regionale behoefte cijfers en de planvoorraad. Voor nu ligt de eerste focus hier op het Kromme IJsselgebied. We hanteren in onze planregistratie de landelijke norm van 130% en monitoren dit actief. Dit dient als buffer tegen planuitval.

Gemeente, provincie

Samenwerking

2026 (start), daarna halfjaarlijks

Nieuw

Gemeente, Cazas Wonen, ontwikkelaars

Samenwerking

Ieder half jaar

Nieuw

Zelf doen Zelf doen

2026 Doorlopend

Nieuw Voortzetten

1.3) We hanteren een lokale plancapaciteit van 130% en streven naar meer harde plannen (minimaal 70%)

1.4) We zetten onze ambtelijke capaciteit primair in om de grotere woningbouwlocaties (>20 woningen) te realiseren

Ook maken we een inventarisatie welke zachte plannen we op korte termijn ‘hard’ kunnen maken. De huidige projecten en ontwikkelen ondervinden over het algemeen geen knelpunten door gebrek aan ambtelijke capaciteit. Wanneer hier wél sprak van is, wordt in overleg bepaald welke taken prioriteit krijgen, en waar aanvullende capaciteit noodzakelijk is.

Gemeente

4

1.5) We willen woningbouwprocedures versnellen door bij grotere projecten parallel te plannen, waarbij alle betrokken partijen vanaf het begin intensief samenwerken en projectfases gelijktijdig worden uitgevoerd. 1.5) in samenwerking met Cazas Wonen en de regio sluiten we aan bij het platform ‘woonzoekers’. Ook kijken we bij ieder project hoe we woningzoekenden beter kunnen betrekken.

1.6) We monitoren de realisatie van ambities uit deze woonvisie. Daarbij gaat het onder andere om de volgende zaken: ontwikkeling plancapaciteit, woningbouwrealisaties, informeren gemeenteraad

Als gemeente passen we dit al zoveel mogelijk toe. Dit zetten we voort. Daarnaast blijven we aansluiten bij de regionale versnellingstafel en willen we bij elk regulier projectoverleg met ontwikkelende partij een onderwerp toevoegen: hoe te versnellen. De benodigde ondersteuning voor versnelling vragen we aan bij de provincie vanuit de Flexpoolregeling. We maken een ‘plan van aanpak’ over hoe we woningzoekenden beter kunnen betrekken/informeren over de nieuwbouwprojecten. Daarnaast kijken we naar de mogelijkheden om door middel van de lokale krant en/of website de verhalen van woningzoekenden in beeld te krijgen. Om zo meer bewustwording te creëren. Halfjaarlijks rapporteren we de gemeenteraad over de voortgang m.b.t. plancapaciteit, realisaties, doelgroepen verdeling. Dit doen we ook in de P&C documenten.

Gemeente, Cazas Wonen

Samenwerking

2027

Aanscherpen

Zelf doen

Jaarlijks

Voorzetten

Gemeente, Cazas Wonen, Regio U10

Gemeente

5

3. Thema 2: Nieuwbouw kwalitatief We bouwen betaalbare woningen die aansluiten bij de behoefte aan kleinere huishoudens (zoals starters en ouderen). Door te bouwen stimuleren we doorstroming. We benutten kansen in iedere buurt, om ook zo doorstroming binnen de wijk te krijgen. Zo creëren we een evenwichtige woningvoorraad. Uitvoeringsmaatregel

Hoe

Kartrekker en betrokkenen

Rol gemeente (zelf doen, samenwerking, beïnvloeding)

Tijdspad

Status (nieuw, aanscherpen, voortzetten)

2.1) We sturen op het woningbouwprogramma door in de nota van uitgangspunten en het opnemen (mogelijk door middel van een programma) in het Omgevingsplan. 2.2) We bouwen voldoende sociale en betaalbare woningen. Deze voorwaarden gelden op projectniveau. Iedere ontwikkelaar een bijdrage moeten leveren aan de opgave voor sociale huurwoningen. 2.3) We zorgen ervoor dat een deel van nieuwe betaalbare (koop)woningen zal bestaan uit kleine(re), niet of nauwelijks uit te bouwen woningen, om zodoende de waardeontwikkeling te beperken en doorstroming te stimuleren. 2.4) We continueren de inzet van onze starterslening

We nemen de programma eisen op in de Omgevingsvisie, anterieure overeenkomsten en verankeren de woningbouwcategorieën juridisch in het Omgevingsplan. Tweejaarlijks herijken we dit op basis van marktontwikkelingen. In projectafspraken stellen we een minimumeis van 30% sociale huur. Wel maken we onderscheid naar buurten. In de prestatieafspraken evalueren we de voortgang.

Gemeente

Zelf doen

2026, doorlopend

Nieuw

Gemeente, Cazas wonen, ontwikkelaars

Samenwerking

Doorlopend

Voortzetten

Deze type woningen leggen we vast in het Omgevingsplan. We starten met één locatie/project op een binnenstedelijke locatie, waar dan een aantal woningen uit dit type woningen bestaat.

Gemeente, ontwikkelaars, Cazas Wonen

Zelf doen

2026

Nieuw

We onderzoeken of een aanvulling van het budget voor starterslening wenselijk is. Indien haalbaar stellen we dit opnieuw in voor aanvragers en monitoren we jaarlijks het gebruik.

Gemeente

Zelf doen

2026

Aanscherpen

6

2.5) Bij nieuwe betaalbare koopwoningen leggen we een zelfbewoningsplicht en antispeculatiebeding van vijf jaar op om sterke prijsstijgingen af te remmen en verhuur van betaalbare koop te voorkomen. 2.6) Minimaal 30% van onze woningbouwopgave zal bestaan uit nultredenwoningen. In de woonzorgzones streven we naar 50% per initiatief (zorggeschikt, geclusterd en nultreden)

2.7) We nemen maatregelen om de doorstroming onder senioren te vergroten

2.8) De verdeling van de woningbouwprogrammering bekijken we met een wijkbewuste aanpak

Bij betaalbare nieuwbouwwoningen (tot <€405.000, prijspeil 2025) leggen we zelfbewoningsplicht en antispeculatiebeding vast in anterieure overeenkomsten en het Omgevingsplan.

Gemeente

Zelf doen

2026

Nieuw

In het Omgevingsplan leggen we vast waar en hoeveel we voor ouderen gaan bouwen. In 2027 leggen we vast op welke locaties minimaal 50% nultredenwoningen worden gerealiseerd.

Gemeente, Cazas Wonen, ontwikkelaars

Zelf doen

2026

Nieuw

Beïnvloeding

Doorlopend

Nieuw

Cazas Wonen, gemeente, Huurdersorganisati e

Samenwerking

Makelaar: doorlopend

Voortzetten

Gemeente, zorg- en welzijnsorganisaties , Cazas Wonen

Samenwerking

In anterieure overeenkomsten maken we afspraken met ontwikkelende partijen over de kwaliteitseisen en woonvormen voor ouderen. Hierin kaarten we ook de mogelijkheid om gebruik te maken van provinciale subsidieregelingen voor het realiseren van geclusterde woonzorgvormen aan. Cazas Wonen heeft onlangs een Passend Wonen Makelaar aangesteld. Om verder te onderzoeken hoe we de doorstroming kunnen vergroten willen we starten met een pilot ‘verhuizen met voordeel’. We inventariseren samen met hen hier de mogelijkheden voor. Aan de hand van de opgestelde buurtenveloppen bekijken we welke behoefte er is en maken we keuzes voor het woningbouwprogramma.

Nieuw Pilot: start 2026

2026

7

4. Thema 3: Beter benutten bestaande voorraad De opgave is groot en er is onvoldoende ruimte om deze helemaal in nieuwbouw te realiseren. IJsselstein wil daarom ook de bestaande woningvoorraad slimmer inzetten. Dit doen we door mogelijkheden om woningen te splitsen, kamergewijze verhuur of friendscontracten. En we sturen op passende toewijzing en (innovatieve) woonvormen zoals generatiewonen en wonen op eigen erf. Uitvoeringsmaatregel

Hoe

Kartrekker en betrokkenen

Rol gemeente (zelf doen, samenwerking, beïnvloeding)

Tijdspad

Status (nieuw, aanscherpen, voortzetten)

3.1) We gaan onderzoeken of we de mogelijkheden voor woningsplitsing kunnen vergroten door: ruimte geven aan woningsplitsing binnen de buurten, met name in ruim opgezette buurten. Verruimen waar mogelijk de gemeentelijke kaders

We onderzoeken huidige belemmeringen voor splitsen en inventariseren onze zorgen. We richten een werkgroep splitsingsbeleid op waarin verschillende beleidsdomeinen vertegenwoordigd zijn. Deze werkgroep wordt verantwoordelijk voor het herijken van splitsingsbeleid dat inwoners uitnodigt om hun woning te splitsen. We onderzoeken per wijk of er aanpassing van de parkeernormen nodig zijn om het splitsen van woningen mogelijk te maken. Woningdelen: We maken het mogelijk dat er (max) twee huishoudens op één adres mogen worden ingeschreven. Samen met Cazas Wonen starten we een pilot voor woningdelen voor jongeren (tot 35 jaar).

Gemeente, Cazas Wonen

Beïnvloeding

2026 (start werkgroep)

Nieuw

Gemeente, Cazas Wonen

Samenwerking

2026

Aanscherpen

3.2) We onderzoeken of we voor specifieke vormen van woningdelen een uitzondering kunnen maken in het Omgevingsplan

Hospitaverhuur: We maken hospitaverhuur mogelijk door toe te staan dat er (max) twee huishoudens op één adres mogen worden geschreven. De verhuurder moet zelf ook in de woning wonen. We stimuleren en helpen onze inwoners

8

door informatieverstrekking over hospitaverhuur. Hier zijn we als gemeente al mee gestart en moet nog worden aangepast in Omgevingsplan en huisvestingsverordening.

3.3) We werken aan de hand van de transitievisie Warmte aan verduurzaming van de woningvoorraad 3.4) We inventariseren samen met Cazas Wonen de kansen in de bestaande voorraad om woningen te transformeren tot een geclusterde woonvorm 3.5) We gebruiken de verschillende mogelijkheden die de huisvestingsverordening biedt om optimaal rendement te halen uit de woonruimteverdeling

Momenteel loopt er een pilot voor hospitaverhuur en woningdelen. De verdere uitwerking gebeurt in het Strategisch Programma Energiebesparing 2025 - 2029 Samen met Cazas Wonen doen we een inventarisatie van alle bestaande complexen die dichtbij voorzieningen liggen. We kijken samen naar de mogelijkheden om deze als geclusterde woonvorm aan te passen of te ‘labelen’ De 50% lokale voorrang op sociale huurwoningen zetten we voort. We monitoren hoe nieuwbouw koopwoningen worden toegewezen.

Cazas Wonen, gemeente, zorgen welzijnsorganisa tie

Samenwerking

2026 – 2027

Nieuw

Gemeente, Cazas Wonen

Zelf doen

Doorlopend

Voortzetten

9

5.

Thema 4: Huisvesting aandachtsgroepen

We bieden voldoende en passende huisvesting voor aandachtsgroepen, zowel voor mensen met een zorg- of ondersteuningsvraag als voor groepen met een specifieke woonbehoefte, zoals arbeidsmigranten, woonwagenbewoners en statushouders. Daarbij zetten we in op betaalbaarheid, evenwichtige spreiding over de buurten en een goede aansluiting op de woonzorgvisie. Uitvoeringsmaatregel

Hoe

Kartrekker en betrokkenen

Rol gemeente (zelf doen, samenwerking, beïnvloeding)

Tijdspad

Status (nieuw, aanscherpen, voortzetten)

4.1) Binnen de regio Utrecht werken we aan een regionale huisvestingsverordening voor het onderdeel urgenties.

We passen de huidige huisvestingsverordening aan waarbij alle urgente aandachtsgroepen zijn meegenomen. Regionaal stemmen we dit af. Hierin wordt geregeld dat kwetsbare groepen, afhankelijk van hun situatie, voorrang kunnen krijgen op basis van urgentie.

(regio)gemeenten

Samenwerking

2026

Aanscherpen

Cazas Wonen, zorgen welzijnsorganisaties, gemeente

Samenwerking

2028

Nieuw

4.2) Samen met Cazas Wonen maken we prestatieafspraken over de realisatie van goedkope huurwoningen, waarbij we zoeken naar alternatieve en innovatieve oplossingen om betaalbare huur te realiseren (bijv. inzetten van onzelfstandige woonruimten voor doelgroepen waarbij dat past) 4.3) We onderzoeken de behoefte en mogelijkheden om ruimte aan werkgevers van arbeidsmigranten om op eigen terrein huisvesting te

Hierbij willen we een goede spreiding van aandachtsgroepen over de gemeente. Dit doen we in jaarlijkse prestatieafspraken en het aanwijzen van één locatie waarbij we een alternatieve woonvorm realiseren. Idealiter is dit een tussenvoorzieningen voor jongeren die uitstromen. Momenteel lopen hier gesprekken voor in de gemeente. We onderzoeken de behoefte en mogelijkheden voor huisvesting van werkgevers. Aan de hand daarvan stellen we beleid voor de

Gemeente

2026 - 2027

10

kunnen bieden aan arbeidsmigranten. 4.4) We onderzoeken de behoefte aan woonwagenstandplaatsen en werken vervolgens onze visie op een eventuele uitbreidingsopgave, kwaliteit en toewijzingsbeleid uit in gemeentelijke woonwagenbeleid.

4.5) De gemeenten en Cazas Wonen werken samen om de taakstelling te voldoen tot de huisvesting van statushouders

huisvesting van arbeidsmigranten op. Eerst onderzoeken we de behoefte aan aanvullende woonwagenstandplaatsen in de gemeente (2026). Aan de hand van het behoefte onderzoek werken we het woonwagenbeleid verder uit. Hierin komen verschillende onderwerpen aan de orde: Hoe gaan we concreet invulling geven aan een eventuele uitbreidingsopgave? Hoe blijft de kwaliteit van standplaatsen, woonwagens en openbare ruimte op peil? Welke uitgangspunten gaan we hanteren bij de toewijzing van vrijkomende standplaatsen? Wat zijn rollen en verantwoordelijkheden van betrokkenen (gemeente, woningcorporatie, woonwagenbewoners)? Dit doen we door dit vast te leggen in prestatieafspraken en goede monitoring.

Gemeente

Zelf doen

2026 - 2027

Nieuw

Cazas wonen, gemeente

Samenwerking

Jaarlijks

Voortzetten

11

6. Thema 5: Leefbaarheid Prettig wonen draait niet alleen om de woning zelf. We investeren in een goede en toekomstbestendige leefomgeving. Dit betekent aandacht voor ontmoeting en voorzieningen, klimaatadaptatie, het tegengaan van hittestress en het aantrekkelijk inrichten van de openbare ruimte. Uitvoeringsmaatregel

Hoe

Kartrekker en betrokkenen

Rol gemeente (zelf doen, samenwerking, beïnvloeding)

Tijdspad

Status (nieuw, aanscherpen, voortzetten)

5.1) In kwetsbare buurten plegen we extra inzet vanuit een integrale benadering. Dit doen we in een combinatie van snelle maatregelen (beheer, toezicht) en lange termijn oplossingen (meer woning differentiatie).

In IJsselveld-Oost zijn we hier al mee gestart. We evalueren de genomen acties en nemen waar nodig aanvullende maatregelen. Daarna willen we aan de slag in Nieuwpoort. De leerpunten van de evaluatie worden hierin meegenomen.

Gemeente, welzijnsorganisatie, Cazas Wonen

Beïnvloeding

Doorlopend, evaluatie 2027

Voortzetten

Gemeente, zorg- en welzijnsorganisaties, Cazas Wonen, huurdersorganisatie, inwonersvertegenwoordigers

Samenwerking

2026

Nieuw

2027

Nieuw

5.2) We stimuleren ontmoeting door bestaande voorzieningen beter te benutten, in samenwerking met zorg- en welzijnspartners.

We benutten ook de ‘lessen’ uit buurten waar het goed gaat. En vertalen dit in acties voor buurten waar dit minder goed gaat. Als eerste stap brengen we alle bestaande voorzieningen voor ontmoeting in beeld. Daarbij kijken we ook naar de manier hoe zij deze ontmoeting faciliteren en multifunctionele plekken waar ook (toevallige) ontmoeting plaats vindt. En gaan we na welke activiteiten worden georganiseerd. Daarna gaan we samen met onze partners na wat er nodig is om deze bestaande plekken te verbeteren.

12

5.3) We investeren in aantrekkelijke, toegankelijke en klimaatbestendige openbare ruimte bij natuurlijke momenten van herinrichting.

Bij nieuwe ontwikkelingen dient ontmoeting een ruimtelijke plek te krijgen. We stellen een planning op van ‘natuurlijke momenten’ om de woonomgeving aan te pakken, bijvoorbeeld wanneer ook het riool moet worden vervangen. Bij dit soort ingrepen wordt de woonomgeving aantrekkelijker gemaakt door verharding te vervangen door groen.

Gemeente, Cazas Wonen

Zelf doen

Doorlopend

Voortzetten

13