Bijlage 1 - Debataanvraag Onderhoud fruitbomencollectie

Bijlage 1 bij debataanvraag Onderhoud fruitbomencollectie 1. Belang van de fruitbomencollectie De fruitbomencollectie bestaat dit jaar 25 jaar en vormt een van de grootste en meest diverse openbare fruitcollecties van Nederland. De appel- en perencollecties maken deel uit van twee officiële Nederlandse Plantencollecties en worden internationaal erkend, onder meer in een recente European Case Study van de European Environment Agency. De collectie fungeert als levende genenbank en is van grote waarde voor kennisontwikkeling, biodiversiteit en toekomstbestendig groenbeheer. Het behoud van deze genetische diversiteit is een expliciet onderdeel van het gemeentelijk bomenbeleid. 2. Zorg over het voorgenomen rooiscenario a) Het huidige plan om perceel ZP-11 op korte termijn vrijwel volledig te rooien, direct na het knippen van de enten van de zeer zeldzame rassen (categorie D), brengt grote risico’s met zich mee. Van de 126 D-bomen zijn er tot nu toe slechts 29 geënt. Pas wanneer duidelijk is welke enten daadwerkelijk aanslaan, kan verantwoord worden besloten over het verwijderen van de oorspronkelijke bomen. b) Rooien voordat deze informatie beschikbaar is, betekent een onomkeerbaar verlies van genetisch materiaal. c) Ook wordt voorgesteld de C-categorie (zeldzame rassen) volledig te verwijderen.

Deze rassen zijn door invoerrestricties en beperkte beschikbaarheid in de praktijk nauwelijks te vervangen en vormen een essentieel onderdeel van de breedte en robuustheid van de collectie. 3. Signalen van ondeugdelijk onderhoud en schade aan het entprogramma Recent snoeiwerk op perceel ZP-11 lijkt niet te zijn uitgevoerd met de benodigde vakkennis voor een collectie van deze waarde. Dit heeft directe gevolgen voor het lopende entprogramma, dat cruciaal is voor het veiligstellen van de zeldzame rassen. Er zijn aanwijzingen dat: a) snoei is uitgevoerd op momenten of manieren die niet passen bij de eisen van een enten determinatieprogramma; b) takken zijn verwijderd die juist nodig waren voor toekomstige enten; c) de vitaliteit van diverse bomen hierdoor is verminderd. 4) Huidig onderhoudsregime lijkt niet in lijn met de zorgvuldigheid die een officiële plantencollectie vereist. Door nu grootschalig te rooien, verliezen lopende projecten - zoals de Nederlandse vertaling van de European Case Study en het aanvullen van de GIS-kaart met ontbrekende rassen - hun inhoudelijke basis. De internationale erkenning van IJsselstein als voorbeeldlocatie komt hiermee onder druk te staan. 5. Voorstel KNIJ voor behoud van de collectie gecombineerd met beheersbaarheid.

Klimaatneutraal IJsselstein vraagt het college om het rooien op ZP-11 op te schorten totdat in overleg met alle stakeholders een aangepast beheerplan voor de fruitbomencollectie is opgesteld en de raad zich hierover heeft kunnen uitspreken. Klimaatneutraal IJsselstein heeft als alternatief scenario voorgesteld: 1. 2. 3. 4.

De A- en B-categorieën gefaseerd te verwijderen; De C-categorie te behouden; Pas te rooien nadat duidelijk is welke D-enten zijn aangeslagen; en het voorgenomen rooiplan op te schorten totdat dit is verwerkt in een aangepast beheerplan.