Beantwoording stimuleringsregeling vragen na commissie

Vragen naar aanleiding van de Realisatie stimulans in de commissie Ruimte van 12 mei jl. Leeswijzer beantwoording: bij het beantwoorden van de vragen is uitgegaan van een strikt technische beantwoording. Op vragen aan het college wordt in de beantwoording niet ingegaan. Andere gemeenten kiezen er expliciet voor om de gelden in een bestemmingsreserve te laten landen en afzonderlijke raadsbesluiten te laten nemen en de kaderstellende rol van de raad te borgen 1. Waarom kiest het college ervoor om de raad géén afzonderlijke raadsbesluiten te laten nemen per besteding of per project? Antwoord: In het raadsvoorstel is benoemd dat onttrekkingen uit de reserve met een collegebesluit gebeurd, binnen de kaders die de raad vaststelt met dit raadsvoorstel. Technische reden hiervoor is versnelling van het proces binnen de kaders die de raad meegeeft. Doel van de reserve is om lopende het jaar de middelen in te zetten op een snelle, verantwoorde wijze met een openbaar besluit door het college en verantwoording bij de jaarstukken. (in de eerdere technische beantwoording is een fout geslopen ten aanzien van de onttrekking; de tekst: ‘De gemeenteraad stelt hiervoor de kaders vast.

Iedere onttrekking uit de reserve wordt vervolgens afzonderlijk en openbaar met een raadsvoorstel aan de gemeenteraad voorgelegd ter besluitvorming.’ Moet vervangen worden door: ‘De raad stelt met dit voorstel de kaders vast voor de inzet van deze middelen. Binnen deze kaders kan het college vervolgens besluiten nemen over de concrete besteding via openbare collegevoorstellen. De raad wordt hierover geïnformeerd via de kwartaalrapportages en de jaarrekening.’) 2. Is het college bereid vast te leggen dat onttrekkingen (eventueel vanaf een te bepalen bedrag) alleen plaatsvinden na een afzonderlijk raadsbesluit? Antwoord: zie onder 1. Daadwerkelijke beantwoording is aan het college. Inhoud regeling 3. Waarom ontbreekt in het voorstel een harde ondergrens voor het aandeel betaalbare woningen binnen projecten die steun ontvangen? Antwoord: een harde ondergrens beperkt de mogelijkheden van een totaalafweging op grond waarvan al dan niet middelen uit het fonds beschikbaar worden gesteld. 4. Is het college bereid expliciet vast te leggen dat middelen uit de Realisatiestimulans primair worden ingezet voor projecten die leiden

tot méér betaalbare woningen behoud of verhoging van het aandeel betaalbare woningen, of versnelling van woningbouw voor IJsselsteinse woningzoekenden? Antwoord: dit kan worden vastgelegd in een apart collegebesluit of door de raad geamendeerd bij de behandeling van het raadsvoorstel. 5. Hoe voorkomt het college dat de reserve feitelijk een algemene ruimtelijke investeringsreserve wordt, terwijl de regeling volgens de handreiking bedoeld is als stimulans voor meer betaalbare woningbouw? Antwoord: het doelbereik van de reserve stelt expliciet dat de reserve alleen wordt ingezet om de bouw van betaalbare woningen mogelijk te maken of te versnellen. Daarnaast zijn kaders meegegeven waarbinnen het college moet opereren. 6. Kan het college verduidelijken wat precies wordt bedoeld met het “overnemen van werkzaamheden van ontwikkelaars” en hoe wordt voorkomen dat hiermee private ontwikkelrisico’s feitelijk publiek worden gefinancierd? Komt u per toekenning met een openbare juridische onderbouwing waarom de steun wel of niet is toegestaan? Antwoord: met het overnemen van werkzaamheden van ontwikkelaars wordt bedoeld dat bijvoorbeeld specifieke onderzoeken door de gemeente uitgevoerd worden, waarmee de kosten die de ontwikkelaar moet maken worden verlaagd. Dit is een manier om de financiële haalbaarheid van een project te vergroten.

Antwoord: voorkomen dat publieke financiering wordt ingezet voor ontwikkelrisico’s wordt voorkomen doordat de ontwikkelaar die financiering ontvangt financieel wordt doorgelicht door de gemeente. Het is onverantwoord om in de publieke verantwoording de bedrijfsgevoelige gegevens openbaar te maken. In de besluitvorming zal altijd worden aangegeven waarom de steun wel of niet wordt verleend. 7. Het doel van de realisatiestimulans is de bouw van meer betaalbare huizen. Het college heeft zelf aangegeven dat huizen waarvoor de premie wordt afgegeven ‘toch’ (maw. sowieso) worden gebouwd. In de commissie heeft het college aangegeven dat bouwers van huizen die nu al huizen ‘beloofd’ hebben alsnog bij de gemeente kunnen vragen om een financiele bijdrage. Hoe rijmt het college deze twee tegenstellingen? Antwoord: de verwachting is dat de financiële bijdrage niet meer nodig is voor de woningen waarvoor middelen worden ontvangen uit de realisatiestimulans. Onder bijzondere omstandigheden, zoals faillissement of drastische veranderingen in kostprijs, kan relevant

zijn om de middelen wel in te zetten voor het project waarvoor de middelen zijn verkregen. 8. Hoe voorkomt het college dat ontwikkelaars de Realisatiestimulans gaan meenemen als (standaard)dekking in hun businesscase, waardoor projecten afhankelijk worden van gemeentelijke bijdragen zonder dat dit aantoobaar leidt tot extra of snellere betaalbare woningenbouw? Betrek hierbij het antwoord op vraag 3. Antwoord: de realisatiestimulans kan pas worden aangevraagd op het moment dat de ontwikkelaar zijn businesscase al rond heeft. Eerder gaat een ontwikkelaar niet over op startbouw van de woningen. Het is wel denkbaar dat een ontwikkelaar verzoekt om gebruik te mogen maken van de reserve van de gemeente. De ontwikkelaar zal dan met open boeken moeten aantonen dat hij de middelen daadwerkelijk nodig heeft om tot een haalbaar project te komen. Vooruitzicht 9. Kan het college aangeven (in een tabel) hoeveel huizen er in de planning staan en welk bedrag er per jaar verwacht wordt te ontvangen t/m einde van de regeling? Antwoord:

2025

7.000

Abbink Spainkstraat 36 17 Utrechtstraat 44* 11 Eiteren 29-31* 20 Hazenveld 61* 28 Hitteschild 2-4 80 Einsteinweg(Centric) 156 totaal

€

1.092.000

2026 39 Randdijk 42 Lagebiezen 81 totaal

€

567.000

2027 54 Ruimtevaartbaan 86 Europkwartier-oost 140 totaal

€

980.000

2028 80 IJsseloevers (Roba)

gefaseerde start bouw

80 totaal

pm

x€

SBI gesubsidieerd

€

560.000

251 totaal

€

1.757.000

708 totaal

€

4.956.000 (2025-2029)

2029 20 Studio 10 Oude Utrechtseweg* 30 Planetenbaan (Tandemlocatie) 53 Parallelweg* 88 Lanceerplaats* 60 Paardenveld Noord (B)

Bij deze lijst is uitgegaan van het maximaal haalbare. Verschillende projecten verkeren nog in een vroeg stadium waarmee het risico van vertraging door met name bezwaar en beroep, maar ook door netcongestie, nog reëel is. 10. Kan het college aangeven in hoeverre al samenwerking is gezocht met sociale woningbouwverening om meer betaalbare woningen te realiseren en welke kansen er worden gezien? Antwoord: met Cazas Wonen, de enige woningcorporatie in IJsselstein, wordt jaarlijks meerdere keren afgestemd over de lopende en potentiële woningbouwprojecten.

11. In hoeverre ziet het college mogelijkheiden om bestaande projecten met dure woningen middels de stimuleringsregeling alsnog te voorzien van meer betaalbare woningen? Gaat zij met bouwers om de tafel om de percentages aan te passen? Antwoord: Voor projecten waarvoor nog geen concrete afspraken zijn gemaakt, is het haalbaar om in te zetten op meer betaalbare woningen in ruil voor een financiële bijdrage. Voor lopende projecten is dit veel lastiger, omdat de opzet van de ontwikkeling gewijzigd moet worden om meer betaalbare woningen te realiseren dan gepland. Een betaalbare woning heeft andere kenmerken en ruimtelijke eisen dan dure woningen. 12. Is het college met de commissie van mening dat de stimuleringsregeling een extra is en niet moet worden ingezet voor zaken die ‘toch’ al onze verantwoordelijkheid zijn zoals het openbaar groen, leefbaarheid en bereikbaarheid behoudends nieuwe bouwprojecten met een onrendabele publieke top? Antwoord: een extra investering in de leefomgeving kan een belangrijk middel zijn om de leefbaarheid te verbeteren voor projecten waar betaalbare woningen worden gerealiseerd.

Inhoudelijke inspiratie vonden wij in: https://www.volkshuisvestingnederland.nl/documenten/2025/11/12/ handreiking-realisatiestimulans https://diemen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/View/2ba3b499-095b4c68-af0b-b3ba1f222a5c https://www.ermelosweekblad.nl/lokaal/politiek/1246199/college-wilbestemmingsreserve-instellen-voor-stimuleren-van-

Ik wil u verzoeken de vragen te beantwoorden voorafgaand aan de raadvergadering van 28 mei 2026, Namens,

Robin Van den Berg, Groenlinks/PvdA, Christiaan Boiten, CU Rintje Jansen, VVD Harm van Zadelhoff, LDIJ Joeri Eijzenbach, D66