Addendum Prestatieafspraken 2021

Addendum Prestatieafspraken 2021

Pagina | 1

Inhoud 1. Inleiding 2. Relevante ontwikkelingen 3. Aanvullende activiteiten 2021 en prioriteiten

Pagina | 2

1.Inleiding In 2019 zijn prestatieafspraken ondertekend door Provides, de gemeente IJsselstein en de Huurdersvereniging IJsselstein. Deze afspraken beslaan de periode 2020 – 2023 en vormen een dynamisch pakket van maatregelen om de doelstellingen uit de woonvisie gestalte te geven. Doordat we te maken hebben met veranderende omstandigheden zoals wet,- en regelgeving, regionale afspraken, digitalisering, veeleisendere klanten etc. actualiseren we jaarlijks de prestatieafspraken. In het bod voor 2021 heeft Provides reeds aangegeven met welke activiteiten in 2021 concreet wordt bijgedragen aan het volkshuisvestelijk beleid van de gemeente. Een aantal van deze activiteiten is ontstaan vanuit nieuwe ontwikkelingen en vormen een aanvulling op de huidige prestatieafspraken. Daarnaast blijkt uit de evaluatie 2020 dat niet alle geplande activiteiten voor 2020 zijn gerealiseerd en doorschuiven naar 2021. De actualisatie (aanvullende activiteiten 2021) is vormgegeven met een addendum, zoals opgenomen in paragraaf 3. Eerst beschrijven we in paragraaf 2 relevante ontwikkelingen die aanleiding vormen voor het addendum. De prestatieafspraken zelf lopen door in de jaren en zijn niet aangepast. Het addendum beschrijft de aanvullende activiteiten in 2021 ten opzichte van de huidige prestatieafspraken 2020-2023. Een deel hiervan is ook al gecommuniceerd via het bod dat in juli is ingediend.

We gaan ook in op welke activiteiten het belangrijkst zijn, zodat we focus kunnen aanbrengen.

Pagina | 3

2. Ontwikkelingen In de omgeving constateren we een aantal ontwikkelingen die relevant zijn voor de prestatieafspraken. In veel gevallen kunnen we de gevolgen van deze ontwikkelingen op de prestatieafspraken (nog niet) inschatten. In ieder geval hebben deze ontwikkelingen vooralsnog niet geleid tot aanpassing of uitbreiding van de prestatieafspraken, maar leiden ze in sommige gevallen wel tot een aantal aanvullende activiteiten voor 2021. Bovendien geven ze extra gewicht aan een aantal prestatieafspraken en dienen we ons bewust te zijn van de mogelijke impact. Covid-19 De Coronapandemie heeft een groot effect op heel Nederland. Ook bij Provides en de gemeente IJsselstein zijn de gevolgen zichtbaar. Er wordt digitaal gewerkt en vergaderd en er vindt beperkt fysiek contact plaats tussen medewerkers van Provides/gemeente en huurders. Een beperkt aantal huurders, met name zakelijke, heeft aangegeven betalingsproblemen te hebben door een inkomensdaling. Met deze huurders is naar een oplossing gezocht en zijn regelingen getroffen. De huisbezoeken in het kader van ‘vroeg er op af’ zijn stil komen te liggen. Desondanks is er vooralsnog geen sprake van een stijging van de huurachterstanden. Verder heeft het Covid-19 virus als gevolg dat de plaatsing van statushouders lastiger is, doordat zij niet kunnen of willen afreizen naar IJsselstein.

Desondanks is het toch gelukt de achterstand in te lopen. De pandemie kan gevolgen hebben voor het realiseren van de doelstelling huurachterstand (doelstelling 3) en de taakstelling (doelstelling 8). De Coronapandemie heeft ook gevolgen voor prettige woonwijken (doelstelling 18). Mensen zijn meer thuis en raken sneller geïrriteerd door allerlei beperkingen. Hoewel gevolgen van de Coronapandemie nog maar beperkt zichtbaar zijn, vinden we een proactieve inzet belangrijk. Dit gaat dan bijvoorbeeld om de inzetbaarheid van het sociaal team en samenwerking onderling. We nemen deze ontwikkeling mee in de activiteiten voor 2021. Nauwe samenwerking Provides met GroenWest Onlangs is bekend gemaakt dat Provides intensief gaat samenwerken met GroenWest met als doel om uiterlijk in 2022 te gaan fuseren. De corporaties zijn gestart met een aantal gezamenlijke projecten zoals digitalisering, projectontwikkeling, klantvisie etc. De achterliggende reden van samenwerking en toekomstige fusie ligt met name in het feit dat de corporaties met elkaar meer gedaan krijgen. De betaalbaarheid voor de huurders kan beter gewaarborgd worden, de dienstverlening kan verder versterkt worden en er kan een versnelling aangebracht worden in het realiseren van de (regionale) woningopgave. Regionale woningbouwopgave Regionaal hebben we een grote woningbouwopgave.

Landelijk is onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van de grote toekomstige woning- en verduurzamingsopgave. Dit is vertaald in een Aedes rapport ‘Opgaven en Middelen’ waaruit blijkt dat de corporaties niet over voldoende middelen beschikken om de opgaven te realiseren. Dit geldt ook voor de regio Utrecht. Op basis van de begroting verwacht Provides haar opgaven uit de Woonvisie te kunnen realiseren. In prestatieafspraak 6; uitbreiding sociale voorraad, benadrukken we het belang van uitbreiding van de sociale voorraad. In IJsselstein wordt eerst binnenstedelijk ontwikkeld en tegelijkertijd wordt gekeken naar het oprekken van de rode contouren om grootschalige uitbreiding te realiseren. Tot 2030 dienen er netto 750 sociale huurwoningen te worden toegevoegd in IJsselstein. Dit is conform Woonvisie. Omdat de realisatie van de eerste woningen pas over een aantal jaar plaatsvindt, wil Provides onderzoeken om tijdelijke woningen te realiseren om deze periode te overbruggen. Het gaat om flexwoningen voor diverse doelgroepen. Deze ontwikkeling wordt, naast de Pagina | 4

tijdelijke wisselwoningen t.b.v. woningrenovaties, opgenomen in de aanvullende activiteiten 2021. Wettelijke huurverlaging voor dure scheefwoners In 2021 worden de huren van dure scheefwoners verlaagd. Het gaat dan om huurders waarbij de huur te hoog is in verhouding tot het inkomen. Huurders kunnen een huurverlaging aanvragen als ze voldoen aan de voorwaarden. Zo mag voor de laagste inkomens de huur van een woning voor één en tweepersoonshuishoudens niet hoger zijn dan de eerste aftoppingsgrens (€ 619,01, prijspeil 2020) en voor drie- en meerpersoonshuishoudens maximaal de tweede aftoppingsgrens (€ 663,40, prijspeil 2020). Deze ontwikkeling heeft invloed op de doelstelling 2, gelijke huurprijzen voor een gelijkwaardige woning en mogelijk ook op doelstelling 14, gemiddeld label A in 2030. Het principe in het huurbeleid van Provides is een koppeling tussen prijs en kwaliteit van de woning. Dit gaat niet altijd meer op wanneer er een koppeling komt met het inkomen en de huur van de betreffende woning wordt aangepast naar het inkomen van de huurder. Bovendien wordt er geen rekening gehouden met overige woonlasten waaronder energie-uitgaven. Bij verduurzamingsingrepen verhogen we de huur conform de tabel uit het Sociaal Huurakkoord. Uitgangspunt hierbij is dat de huur niet meer stijgt dan de energiebesparing oplevert.

Voor sommige huurders zal er geen huurverhoging meer mogelijk zijn omdat de huur dan uitstijgt boven de voor hen geldende aftoppingsgrens. De volledige investering komt op die manier bij Provides te liggen, waardoor de druk hierop toeneemt. Taakstelling 2021 Recentelijk is aangekondigd dat de taakstelling voor 2021 54 personen bedraagt. Dit is substantieel hoger dan de huidige taakstelling van 24 personen. Deze taakstelling kan knellen met doelstelling 8 uit de prestatieafspraken waarin Provides heeft aangegeven maximaal 10% van de mutaties beschikbaar te stellen voor deze doelgroep om zodoende de slaagkans van overige woningzoekenden niet verder te verslechteren. Om de taakstelling te behalen, en tegelijkertijd ook de beschikbaarheid voor andere doelgroepen niet verder te beperken, blijft de afspraak over de inspanning van de gemeente om, gezien de opbouw van de woningvoorraad, zoveel mogelijk gezinnen gekoppeld te krijgen aan IJsselstein, relevant. Mooiland heeft aangegeven ook woningen beschikbaar te stellen voor vergunninghouders. Mocht blijken dat er voornamelijk alleenstaande vergunninghouders aan IJsselstein gekoppeld worden, dan wordt gezamenlijk bekeken of alternatieve vormen van huisvesting mogelijk zijn. Dit is reeds opgenomen in de prestatieafspraken (doelstelling 8).

De toename van de taakstelling, benadrukt bovendien de noodzaak voor uitbreiding van de sociale voorraad. Opgave maatschappelijke opvang en beschermd wonen In de prestatieafspraken is in het kader van de ambulantisering afgesproken dat in 2020 de opgave inzichtelijk wordt gemaakt om vervolgens invulling te geven aan het realiseren hiervan (kwalitatief en kwantitatief). De opgave is inzichtelijk, maar ligt voor IJsselstein hoog. Het is onduidelijk waarom IJsselstein relatief zo'n hoge opgave heeft. Het onderzoek hiernaar is nog niet afgerond. In 2020 zijn woningcorporaties proactief geschikte woningen aan het aanbieden, zodat vanuit de regionale opvang kandidaten gekoppeld kunnen worden. Provides stelt voor deze doelgroep voorlopig maximaal 10% van de mutaties in een jaar beschikbaar. De reden hiervan is ook weer de beschikbaarheid voor de overige woningzoekenden te borgen. Integraal worden afspraken gemaakt hoe we deze opgave kwalitatief en kwantitatief kunnen realiseren. Ook deze ontwikkeling benadrukt de noodzaak voor uitbreiding van de sociale voorraad. Leefbaarheid IJsselveld-Oost Recent zijn er diverse nieuwsberichten gepubliceerd over overlast in IJsselveld-Oost. Bewoners zijn ontevreden over de leefbaarheid en dit blijkt ook uit de gemeentelijke Pagina | 5

beleidsmonitor waar de wijk met slechts een 5,5 als laagst wordt beoordeeld (7,1 gemiddeld). Dit gegeven onderstreept de urgentie van een integrale wijkenstrategie ( doelstelling 19), waar we ons richten op het realiseren van een prettig woon- en leefklimaat. Vanwege de problematiek in IJsselveld-Oost is dit ook de eerste wijk waarvoor de wijkenstrategie wordt geschreven.

3. Aanvullende activiteiten 2021 en prioriteiten In het bod is reeds een aantal nieuwe activiteiten voor 2021 beschreven. Vanuit dit bod – en vanuit de ontwikkelingen zoals beschreven in paragraaf 4 – komen we tot onderstaande aanvullende activiteiten voor 2021. Per activiteit staat aangegeven ten behoeve van welke doelstelling we de activiteit uitvoeren. Activiteit Provides ontwikkelt een dataset (met in- en externe bronnen) om betaalbaarheid te monitoren om daardoor beter te kunnen sturen op woonlasten en waar mogelijk bij te sturen. Provides onderzoekt of zij een rol kan/wil spelen in het bedienen van de doelgroep middeninkomens en neemt hierbij de mogelijkheden van de niet-daeb portefeuille mee. Over de visie die wordt opgesteld gaat Provides in overleg met de gemeente. Provides heeft in 2020 een haalbaarheidsstudie verricht naar het vraaggestuurd aanbrengen van zonnepanelen op eengezinswoningen. In 2021 start zij met het gefaseerd aanschrijven van huurders en aansluitend het aanbrengen van zonnepanelen. Bij nieuwbouwprojecten is specifiek aandacht voor de mogelijkheid levensloopbestendige (rollatordoorgankelijke) woningen te realiseren. Daarnaast voert Provides binnen het bestaand bezit haalbaarheidsstudies uit bij complexen nabij voorzieningen.

Inspanningsverplichting van beide partijen voor de optimalisatie van processen bij de bouwopgave om daarmee de realisatie van netto 750 sociale huurwoningen te versnellen. In 2021 bij de provincie bepleiten over het realiseren van flexibele woningen voor verschillende doelgroepen voor een periode van 10-15 jaar op het terrein van Provides (NoordIJsseldijk). Dit komt naast prestatieafspraak 9 waarin is afgesproken tijdelijke wisselwoningen t.b.v. renovatie- en herstructureringsprojecten te realiseren. Inzichtelijk maken gevolgen Corona en bepalen hoe we hier proactief in onderlinge samenwerking op kunnen reageren, zodat het niet ten koste gaat van de leefbaarheid van de wijk. De gemeente heeft hierop regie.

Vanuit Bod 2021

Doelstelling 1: 70% betaalbaar

Bod 2021

4: Betaalbaar middensegment 6: Uitbreiding sociale voorraad 1: 70% betaalbaar

Bod 2021

14: Gemiddeld label A in 2030 1: 70% betaalbaar

Bod 2021

11: Toegankelijke woningen

Ontwikkelingen

6: Uitbreiding sociale voorraad

Ontwikkelingen

6: Uitbreiding sociale voorraad

Ontwikkelingen

18: prettige woonwijken

Bijlage 1 betreft een totaaloverzicht van alle activiteiten zoals bepaald in de prestatieafspraken, inclusief de aanvullende activiteiten zoals in voorgaand schema Pagina | 6

opgenomen. Een deel van de activiteiten zou volgens planning in 2020 afgerond moeten zijn. Dit is niet altijd het geval en deze activiteiten schuiven door naar 2021. Daarnaast zijn er een aantal activiteiten die reeds gepland stonden voor 2021. Er is beoordeeld of deze nog steeds relevant en haalbaar zijn in 2021 en of zij een bijdrage leveren aan de beoogde doelstellingen (prestatieafspraken). Prioriteiten 2021 In 2020 hebben we gemerkt dat we met veel doelstellingen en activiteiten tegelijk bezig zijn. Het is wenselijk een aantal prioriteiten te benoemen, zodat we focus kunnen aanbrengen voor 2021. Prio 1

Thema Beschikbaarheid

Doelstelling 6: Uitbreiding sociale voorraad

2

Leefbaarheid

18 & 19: Prettige woonwijken uitgewerkt in wijkenstrategie

3

Betaalbaarheid

4: Betaalbaar middensegment

Toelichting De druk op de sociale huurmarkt is onveranderd hoog. Dit wordt onderstreept in de Woonvisie waarin tot 2030 netto 750 sociale huurwoningen gerealiseerd moeten worden. Om dit te bereiken moeten concrete ontwikkellocaties worden bepaald, zodat planvorming kan worden gestart. Wanneer nieuwbouw plaatsvindt zal dit vooral betaalbare en kleine (max.3 kamers) woningen betreffen. In bijlage 2 is uiteengezet welke locaties nu in beeld zijn en wat de stand van zaken is. Daarnaast wordt gekeken naar realisatie van tijdelijke wisselwoningen t.b.v. renovatie en herstructureringsprojecten en van flexibele woningen voor verschillende doelgroepen voor een periode van 10-15 jaar op het terrein van Provides (Noord-IJsseldijk). We streven met elkaar naar woonwijken waar mensen prettig wonen. Hoe we dit bereiken leggen we vast in de wijkenstrategie. In 2020 is gestart met de uitwerking van de strategie voor IJsselveldOost, omdat hier een directe noodzaak is vanwege de leefbaarheidsproblematiek. In het eerste kwartaal van 2021 wordt de strategie voor deze wijk afgerond. Vervolgens wordt bepaald welke wijken nog meer volgen en in welke volgorde. De wijkenstrategie moet richting geven aan het woningbouwprogramma van de gemeente en vormt voor Provides een toetsingskader voor de complexbeheerplannen.

Door de grote druk op de sociale en particuliere woningmarkt dient uitbreiding van de woningen plaats te vinden. Er is vooral behoefte aan woningen in het betaalbare middensegment. Dit levert o.a. doorstromingsmogelijkheden op voor huurders uit de sociale huur. Er zijn diverse activiteiten benoemd die moeten bijdragen aan het betaalbaar houden van het middensegment. Ook Provides onderzoekt of

Pagina | 7

zij een rol wil/kan spelen in het bedienen van deze doelgroep. 4

Kwaliteit &

10: Kwalitatief goede woningvoorraad

In IJsselveld Oost wordt in 2021 gestart met groot onderhoud van 271 woningen. Dit omvat duurzaamheidsverbeteringen en vervanging interieurpakketten (badkamer, keuken, toilet). Naar verwachting worden in 2021 de eerste 110 woningen afgerond.

14: Gemiddeld label A in 2030

Verder vindt in Achterveld bij 42 woningen grootschalig onderhoud plaats i.c.m. vervanging van de interieurpakketten. Bij enkele van deze woningen (7) worden ook duurzaamheidsmaatregelen genomen. De overige woningen beschikken al over een Alabel.

Duurzaamheid

Daarnaast wordt bij 250 woningen de keuken vervangen en bij 100 woningen de badkamer en het toilet. Dit gebeurt zowel planmatig als vraaggestuurd. In totaal zal van 117 woningen het energielabel naar minimaal label A worden gebracht (110 IJsselveld-Oost + 7 Achterveld).

Pagina | 8

Bijlage 1: Totaaloverzicht activiteiten Kleur

Betekenis 2021: Nieuw toegevoegde activiteiten aan prestatieafspraken 2020-2023

Doelstelling

Eigenaar

Thema

Activiteit

1 Provides

Sturen op woonlasten

3 Gemeente

Vindplaats schulden

4 Provides 4 Gemeente 4 Gemeente 4 Gemeente

Betaalbaar middensegment Betaalbaar middensegment Betaalbaar middensegment Betaalbaar middensegment

Ontwikkeling dataset om betaalbaarheid te monitoren om daardoor beter te kunnen sturen op woonlasten Realiseren voortgang pilot 'vindplaats schulden' om vroegtijdig in gesprek te komen over schulden. Het landelijke convenant Vroegsignalering zal hier naar verwachting een positieve bijdrage aan leveren. Provides onderzoekt of zij een rol kunnen/willen spelen in het bedienen van de doelgroep middeninkomens en neemt hierbij de mogelijkheden van de niet-daeb portefeulle mee. De visie die hier voor opgesteld wordt, wordt gedeeld met de gemeente. Onderzoek doelgroepenverordening en/of privaatrechtelijke contractuele afspraken Koppeling goedkope woningen aan prijsgrens en product Onderzoek verstrekken voorrang aan huurders die sociale huurwoning in IJsstelstein achterlaten

5 Provides

Evaluatie regeling Groot naar Beter

Evaluatie regeling van groot naar beter i.h.k.v passend wonen (incl. aantal en korting)

5 Beiden

Verhuiscoaches

Onderzoeken mogelijkheid inzetten verhuiscoaches voor begeleiding beter passende woning

5 Beiden

Lokaal toewijzen

6 Beiden 7 Provides

Uitbreiding sociale voorraad Uitstroom MO/BW

Onderzoeken mogelijkheid 25% lokaal toe te wijzen en indien de 25% wordt benut, verantwoorden voor welke doelgroepen dit wordt gebruikt. In 2021 bij de provincie bepleiten over het realiseren van flexibele woningen voor verschillende doelgroepen voor een periode van 10-15 jaar op het terrein van Provides. Dit komt naast prestatieafspraak 9 waarin is afgesproken tijdelijke wisselwoningen t.b.v. renovatie- en herstructureringsprojecten te realiseren Continueren Regioconvenant uitstroom maatschappelijke opvang en beschermd wonen

10 Provides 11 Provides 11 Gemeente 11 Gemeente 11 Gemeente 11 Provides

Vraaggestuurd interieurpakket Inzicht toegankelijkheid Voorlichting toegankelijkheid Lening tbv toegankelijk wonen Woonscan Toegankelijkheid bestaand bezit

Eengezinswoningen vraaggestuurd interieurpakketten vervangen Obv wijkenstrategie inzichtelijk maken waar investering in toegankelijkheid zinvol is Onderzoek preventieve voorlichting toegankelijk wonen in particuliere en sociale woningvoorraad Onderzoek inzet leningvormen SVn voor preventief aanpassen woning ihkv langer thuis wonen Onderzoek invoering woonscans door HVIJ voor bepaling mogelijke woningaanpassing Er wordt een haalbaarheidsstudies gedaan om toegankelijke woningen toe te voegen aan bestaand bezit nabij voorzieningen.

Gemiddeld label A in 2030 Energiecoaches Energiecoaches Besparingsboxen

Er wordt een haalbaarheidsstudie gedaan naar het vraaggestuurd aanbrengen van zonnepanelen op eengezinswoningen. Indien dit haalbaar is, starten we in 2021 met het gefaseerd aanschrijven en aanbrengen van zonnepanelen. Onderzoek opleiden en inzetten energiecoaches ihkv re-integratie naar betaald werk Onderzoek of er mogelijkheden zijn onder haar leden energiecoaches te werven Onderzoek inzet besparingsboxen als stimulans voor duurzaam gebruik

Betaalbaarheid

Beschikbaarheid

Kwaliteit

Duurzaamheid 14 Provides 15 Gemeente 15 HVIJ 15 Beiden

Leefbaarheid 18 Gemeente 18 Beiden 18 Gemeente

Wijkgerichte aanpak Integraal wijkteam Participatie in wijk

18 Gemeente 22 Gemeente

Gevolgen Corona op leefbaarheid Kwetsbare huurders

Duidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden tbv wijkgerichte aanpak Helderheid over rollen, verantwoordelijkheden en doel binnen integraal wijkteam Participatie in wijk stimuleren en keuze voor besteding wijkbudgetten bij bewoners neerleggen Inzichtelijk maken gevolgen Corona en bepalen hoe we hier proactief in onderlinge samenwerking op kunnen reageren, zodat het niet ten koste gaat van de leefbaarheid van de wijk. Opstellen uitvoeringsplan Opvang en Herstel en opstart uitvoering

22 Beiden

Spreiding kwetsbare personen

Onderzoek spreiding kwetsbare personen over wijken in IJsselstein

Pagina | 9

Clinckhoeff

Ja

Belegger

30 36

Ja Ja

Ja Ja

10

Ja

Deels

50100 240/ 120

Partners / initiatief-nemer

Ja

Jaar gereed

Toegankelijk ja/nee?

Hitteschild - Boka Aleida van Culemborgstraat Weegbree (ombouw 18 onzelfstandige woningen) Europakwartier Utrechtseweg, Randdijk Flexwoningen terrein Provides IJsselstein noord Lage Biezen

60

Aantal

Locatie Poortdijk

1 t/m 3 kamers? Ja/nee

Bijlage 2: ontwikkellocaties en status

2021 Uitvoering

2022

Provides Provides

2020 Sloop bestaand Ontwerpfase Ontwerpfase

Uitvoering

Evaluatie Uitvoering

Provides

Opgeleverd

Evaluatie

Provides Gemeente/ Provides Provides

Visievorming Visievorming

Gemeente/ Provides/ Derden Gemeente/ Provides

Initiatieffase

2023

Bepleiting Provincie Ontwerp fase

Initiatieffase

Pagina | 10

----------------------------------------------H.G.J. van den Heiligenberg

----------------------------------------------C.A. Geldof

----------------------------------------------J.A. Ruijsendaal

Addendum 2021 Ten behoeve van prestatieafspraken 2020-2023

Pagina | 11