8.2 Toelichting Risicoanalyse 2025
Tekst van het document
Toelichting Risicoanalyse 2025 Een risicoanalyse is een middel waarmee inzichtelijk wordt gemaakt welke risico’s op het gebied van financiële rechtmatigheid, fraude en misbruik en oneigenlijk zich kunnen voordoen. Dit helpt de gemeente vast te stellen welke maatregelen genomen moeten worden om de risico’s te voorkomen of te verkleinen, waar processen aangepast moeten worden en waar controles het meest nodig zijn. Onder de begrippen financiële rechtmatigheid, fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik verstaan we het volgende*: Financiële rechtmatigheid: De rechtmatige totstandkoming van baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming met de begroting en de geldende wet- en regelgeving. Fraude: Opzettelijke handelingen door één of meerdere personen binnen de gemeente, waarbij gebruik wordt gemaakt van misleiding om een onrechtmatig of onwettig voordeel te behalen. Misbruik: Het opzettelijk, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen.
Oneigenlijk gebruik: Het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan. * definities van commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).
In de risicoanalyse 2025 hebben we in kaart gebracht welke risico’s op het gebied van financiële rechtmatigheid, fraude en misbruik en oneigenlijk gebruik zich kunnen voordoen bij onze gemeente. Hierbij hebben we onderscheid tussen materiële processen en niet-materiële processen. Bij materiële processen kunnen risico’s leiden tot een afwijking van materieel belang in de jaarrekening. Bij de niet-materiële processen leiden de risico’s niet tot afwijkingen die van materieel belang zijn in de jaarrekening. Voor elk proces zijn de mogelijke risico’s benoemd. Vervolgens zijn voor deze risico’s in kaart gebracht wat de kans is op het voorkomen van het risico en wat de (financiële) impact is als het risico zich heeft voorgedaan. Op basis van kans x impact is het frauderisico bepaald. Vervolgens is voor ieder mogelijk risico is beschreven welke beheersingsmaatregelen we hebben genomen om de kans op het risico te verkleinen. Deze beheersingsmaatregelen bestaan met name uit het toewijzen van taken en verantwoordelijkheden en het realiseren van functiescheiding, procedures, intern toezicht en externe controles. In de risicoanalyse staat alleen benoemd welke beheersingsmaatregelen we nemen. Hoe deze maatregelen in de praktijk worden uitgevoerd, staat vastgelegd in de betreffende werkprocessen en procesbeschrijvingen.
Bij de risico-inschatting is onderscheid gemaakt tussen het bruto-risico (de kans en impact vóór het nemen van interne beheersingsmaatregelen) en het netto-risico (het resterend risico ná het nemen van interne beheersingsmaatregelen). De Verbijzonderde Interne Controle toetst de opzet, het bestaan en de werking van beheersingsmaatregelen die genomen worden om risico’s te verkleinen of te voorkomen. Passend binnen de beschikbare capaciteit en middelen richt de Verbijzonderde Interne Controle zich alleen op de materiële processen. De diepgang van de controles zijn ook afhankelijk van de hoogte van de risico’s in het proces. Dit is in lijn met het advies van de accountant.
Conclusie Met deze risicoanalyse hebben we een inschatting gemaakt van de risico’s op financiële rechtmatigheid en interne en externe fraude. In de analyse komen bij de netto risico’s geen grote risico’s naar voren. Het netto
risico is voor elk risico laag of middel. Dit is geen garantie dat er geen risicosituaties zich kunnen voordoen binnen onze organisatie, maar we hebben wel de mogelijke en passende maatregelen genomen om de kans op risico’s te verkleinen. Het netto risico beschouwt het college als een geaccepteerd risico, omdat er gedurende het jaar een Verbijzonderde Interne Controle wordt om te toetsen of de genomen interne beheersingsmaatregelen in de praktijk aanwezig zijn.