7. Raadsinformatiebrief compensatie tekorten gemeenten 2022-2025 Gemeente IJsselstein

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Compensatie tekorten gemeenten

uw kenmerk uw brief van behandeld door

zaaknummer

M.C. Hoogendoorn

1027869

datum

31 augustus 2021

blad 1 van 3 bijlagen

Geachte raadsleden Zoals reeds eerder bekend gemaakt heeft het huidige kabinet € 1,3 miljard extra beschikbaar gesteld voor 2022. Dit bedrag komt voort uit de arbitrage over de kosten van de jeugdzorg voor de gemeenten en komt bovenop de eerder al toegezegde € 300 miljoen. In de raadsinformatiebrief omtrent de meicirculaire 2021 bent u al geïnformeerd over het semi-bindende advies dat de Commissie van Wijzen (CvW) hierover heeft afgegeven. Voorwaarde daarbij is wel dat gemeenten zich committeren aan de invulling van een set aan maatregelen die in 2022 een besparing van € 214 miljoen op de jeugdzorg op moeten leveren. Inmiddels hebben wij vernomen dat wij voor 2022 rekening mogen houden met een compensatie van € 2,6 miljoen. Bij de septembercirculaire 2021 zal de daadwerkelijke toevoeging van de compensatie aan het gemeentefonds plaatsvinden en zal op basis van dan geactualiseerde maatstaven het daadwerkelijke bedrag bekend worden. Dat kan dus nog afwijken van deze pro-forma berekening. Aangezien de begroting, conform de richtlijnen van de provinciale toezichthouder, opgeleverd dient te worden met een meerjarig sluitende begroting was het voor ons als gemeente ook noodzakelijk richtlijnen te ontvangen hoe deze compensatie structureel door zou werken.

Een definitief besluit hierover wordt doorgeschoven naar het nieuwe kabinet, maar vooruitlopend op deze besluitvorming, en met het advies van het CvW in het achterhoofd, zijn er reeds afspraken gemaakt tussen het ministerie, de provinciaal toezichthouders en de VNG. Uit deze afspraak blijkt dat gemeenten rekening mogen houden met 75% van het basisbedrag uit het advies van het CVW. Hierbij moet opgemerkt worden dat de gemeenten hiermee ook de verplichting accepteren maatregelen door te voeren die de kosten van de jeugdzorg verlagen. Daarom is de compensatie aflopend en continueren wij de acties uit de taskforce die ertoe moeten leiden dat de bestedingen in het sociaal domein beter beheersbaar worden. Uiteraard moet de stelpost die wij als gemeente reeds hadden opgenomen in verband met de eerdere toezegging van € 300 miljoen, op de totale compensatie in mindering worden gebracht.

datum ons kenmerk blad 2 van

31 augustus 2021 1000298 3

Vanuit onze partner voor de doorrekening van de circulaires is ons een rekenmodel beschikbaar gesteld waarin het gemeenten mogelijk wordt gemaakt een pro-forma berekening te maken van de effecten van bovengenoemde afspraken. Daaruit komt het volgende beeld naar voren voor ons als gemeente: Landelijke uitwerking Bedragen x € 1 miljoen

2022

2023

2024

2025

Basisbedrag landelijk

€

1.828 €

1.828 €

1.828 €

1.828

Landelijk afgestemde besparingsmaatregelen

€

-214 €

-374 €

-463 €

-570

Nog af te stemmen besparingsmaatregelen

€

Subtotaal landelijke extra middelen

€

- PM

PM

PM

1.614 €

1.454 €

1.365 €

1.258

€

1.091 €

1.024 €

944

Structureel á 75% conform VNG Landelijk voorschot opgenomen in begroting

€

-300 €

-300 €

-300 €

-300

Totaal landelijke extra middelen

€

1.314 €

791 €

724 €

644

Maximum scenario IJsselstein in euro's

€ 2.633.217 € 1.584.138 € 1.450.373 € 1.289.555

Duidelijk is dat het structurele effect van de compensatie steeds verder afneemt. Daarnaast is het belangrijk dat in dit rekenmodel een maximaal scenario voorberekend wordt. In de set van maatregelen om tot besparingen te komen waarin gemeenten zich hebben verbonden is er nog een aantal dossiers waarover geen overeenstemming is bereikt over de mogelijke besparing of de manier waarop deze tot stand moet komen. En daarnaast vindt de daadwerkelijke toekenning en doorrekening zoals gezegd plaats op basis van de septembercirculaire en is deze mede afhankelijk van verschillende maatstaven en de actualisatie daarvan. Voor de begroting 2022 is er echter overeenstemming met de provincie dat we met deze compensatie mogen rekenen. Aangezien het structurele begrotingssaldo na behandeling van de kadernota nog een negatief effect liet zien, maar de provincie ook heeft aangegeven dat de voorlopige structurele doorwerking van de compensatie gedeeltelijk een structureel dekkingsmiddel mag zijn, zal in de begroting 2022 voorgesteld worden de compensatie als volgt in te zetten: Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Raming 2022

Raming 2023

Raming 2024 Begroting 2025

Saldo structurele begroting na kadernota 2022

-2

285

357

334

Effecten meicirculaire 2021

81

-251

-578

-868

Actueel saldo begroting na meicirculaire 2021 Compensatie Reservering onvoorzien

€

79

34

-221

-534

2.633 €

1.584 €

1.450 €

1.290

800

700

600

500

Middelen ten gunste van begrotingssaldo

1.833

884

850

790

Saldo structurele begroting na compensatie

1.912

918

629

256

Zoals te zien in het overzicht reserveren we een belangrijk deel van de middelen in een stelpost onvoorzien om eventuele tegenvallers op te kunnen vangen. De taakstelling op het sociaal domein houden wij in stand, omdat ook de uitspraak van de arbitrage commissie aangeeft dat de gemeenten zorg moeten dragen voor lagere kosten in het sociaal domein. Hier blijven we dan ook op inzetten. Via de post onvoorzien hebben we de risico’s in de begroting onder andere op het gebied van sociaal domein en de effecten van de herverdeling gemeentefonds, deels gemitigeerd. Voor wat betreft het sociaal domein zijn de risico’s gelegen in het open einde karakter van deze regelingen alsmede het niet volledig realiseren van de taakstelling; voor wat betreft de risico’s van de herijking van het gemeentefonds moet u denken aan een dreigende korting van circa € 600K in 2023 oplopend tot € 2,4 miljoen in 2026.

datum ons kenmerk blad 3 van

31 augustus 2021 1000298 3

Het restant van de compensatie kan vrijvallen ten gunste van het begrotingssaldo. Op eerdere momenten, onder meer bij de herijking van de begroting sociaal domein in 2019, is er vanuit andere onderdelen van de gemeentelijke begroting fors bijgedragen om de budgetten binnen het sociaal domein op peil te houden. Deze inspanning gaat nu gecompenseerd worden door het Rijk en daarmee zijn we in staat om een structureel sluitende begroting op te kunnen leveren. Hierbij wel opgemerkt dat wij inmiddels bij de uitwerking van de begroting geconstateerd hebben dat er vanuit de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen nog een structureel effect van circa € 150K ten laste van het begrotingssaldo gebracht zal worden. Daarnaast hebben wij bericht gekregen dat wij vanuit de definitieve berekening van de compensatie van de inkomstenderving van gemeenten door de Covid-19 pandemie nog € 650K tegemoet mogen zien aan compensatie over 2020. Dit bedrag zal aangewend worden om het begrotingstekort over 2021 ad € 790K terug te brengen tot € 140K. Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN IJSSELSTEIN, de secretaris,

de burgemeester,

drs. W.M. van de Werken

mr. P.J.M. van Domburg