6. Raadsinformatiebrief Voortgangsrapportage Veranderopgave Inburgering december 2020

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Voortgangsrapportage Raad Veranderopgave Inburgering december 2020

uw kenmerk uw brief van behandeld door

zaaknummer

T. van Bremen

912713

datum

15 december 2020

blad 1 van 3 bijlagen

Geachte raadsleden, Het inburgeringsstelsel wordt herzien. Met de notitie “Veranderopgave Inburgering” heeft u op 30 januari jl. uw visie op inburgering vastgesteld. In juli hebben wij u met een uitgebreide voortgangsrapportage geïnformeerd over de voortgang van onze voorbereidingen op deze nieuwe wet. Wij informeren u graag over een aantal actuele ontwikkelingen op gebied van inburgering.

Uitstel Wet inburgering Een belangrijke ontwikkeling van de afgelopen periode is het besluit tot uitstel van invoering van de wet, in eerste instantie van 01 januari 2021 naar 01 juli 2021, en recentelijk (11 november jl.) naar 01 januari 2022. Het conceptwetsvoorstel is 03 juni jl. naar de Tweede Kamer gestuurd. Het voorstel is op 02 juli jl. aangenomen door de Tweede Kamer. De Eerste Kamer heeft het voorstel op 1 december jl. aangenomen. Het rijk werkt aan de uitwerking van de lagere regelgeving. Een concept besluit inburgering en regeling inburgering (met bepalingen over o.a. de ontheffing van de inburgeringsplicht, voorbereiding op de inburgering en taken van gemeenten zoals de brede intake, leerroutes, handhaving en gegevensuitwisseling) is in september in consultatie gebracht. Uitwerking van deze consultatie is voorzien voor het voorjaar 2021. Ondertussen werken de gemeenten door aan de vormgeving van nieuwe verantwoordelijkheden. Binnen de Lekstroom gemeenten worden deze taken in samenwerking met de lokale partners voorbereid. Tussen de Lekstroom gemeente is er goede samenwerking, en in regionaal verband wordt samengewerkt met de U16 gemeenten.

Voortgang Veranderopgave Inburgering Lokaal De nieuwe wet inburgering geeft de gemeenten de touwtjes weer in handen, voor inburgering. In brede zin van het woord; de inburgeraar zelf blijft altijd zelf verantwoordelijk voor zijn of haar eigen inburgeringsinzet. De nieuwe verantwoordelijkheden rond inburgering worden in samenwerking met de lokale partners voorbereid, en zullen in samenhang met bestaande taken in het lokale sociaal domein worden uitgevoerd. Naast de gemeentelijke proces- en beleidsregie op inburgering, wordt ook de casusregie op inburgering lokaal belegd.

datum ons kenmerk blad 2 van

15 december 2020 912713 3

Recentelijk is binnen het sociaal team een “casusregisseur inburgering” aangesteld, die zich vooruitlopend op de nieuwe wet inburgering gaat bezighouden met de (nieuwe en bestaande) gemeentelijke taken op gebied van inburgering, waaronder huisvesting statushouders, brede intake, PIP (1), participatieverklaring en begeleiding huidige groep inburgeraars. De belangrijkste lokale partners op gebied van inburgering zijn Vluchtelingenwerk West en Midden Nederland, Werk en Inkomen Lekstroom en het Lokaal Werkteam, Pulse, het Taalhuis, Sociaal team/Jeugdteam en het Project Werk en Studie Statushouders (WESS). Dit project WESS draait sinds 2018 in IJsselstein. Het project is gericht op de begeleiding van statushouders richting (betaald of onbetaald) werk of studie. Gezien de goede resultaten van dit project hebben wij besloten dit project ook in 2021 voort te zetten. Naast deze partners, direct betrokken zijn bij de inburgering van de (volwassen) inburgeraars zijn er voorzieningen gericht op de inburgering van hun kinderen. Basisschoolleerlingen die nog geen Nederlands spreken kunnen naar een Taalklas in Nieuwegein. Leerlingen tussen de 12 en 18 jaar die nog geen Nederlands spreken kunnen naar een internationale schakelklas (in Utrecht), waar ze worden voorbereid op instroom in het reguliere onderwijs.

Naast deze voorzieningen spelen de reguliere onderwijs-instellingen een belangrijke rol bij de inburgering van statushouders-kinderen.

Lekstroom De samenwerking op Lekstroomniveau is vooral gericht op kennisdeling en onderlinge afstemming om de Veranderopgave inburgering zo goed mogelijk vorm te geven, en waar mogelijk en gewenst uniformiteit in het inburgeringsaanbod te krijgen. De Lekstroomgemeenten hebben (gedeeltelijk) dezelfde regionaal functionerende instellingen. WIL is als Gemeenschappelijke Regeling voor toeleiding naar Werk en Inkomen de belangrijkste gemeenschappelijke partner op gebied van inburgering. Naast de reguliere, huidige inzet van WIL is het voorstel het onder de nieuwe Wet inburgering verplichte onderdeel “Technische Ontzorgen” te beleggen bij WIL. Naast WIL is binnen de Lekstroom is een scala aan regionale en lokale partners betrokken bij een of meerdere onderdelen van inburgering. Er wordt ambtelijk nagedacht over wenselijkheid en vormen van samenwerking binnen de Lekstroom voor wat betreft de uitvoering van de onderdelen maatschappelijke begeleiding, participatieverklaring en toeleiden naar financiële zelfredzaamheid.

Regio-overstijgend (U16) Specialistische kennis en schaalvoordelen vormen de belangrijkste meerwaarde voor samenwerking op regio-overstijgend niveau (U16). De U16-gemeenten hebben op 05 februari jl. hun gezamenlijke visie vastgelegd, beschreven in het “Visiedocument Asiel & Integratie U16”. Op 17 juni jl. is door de U16 gemeenten een bestuursovereenkomst “asiel, huisvesting en integratie nieuwkomers regio Utrecht” ondertekend. In het daaruit volgend plan van aanpak is beschreven hoe deze samenwerking zich vooral richt op de ontwikkeling en vormgeving van de doorgaande lijn, vroegtijdige koppeling van statushouders vanuit de AZC’s in de regio en gezamenlijke inkoop van de leerroutes. Voor de regionale inkoop van de leerroutes is een concept-inkoopconvenant ontwikkeld, om als basis te dienen voor de feitelijk regionale inkoop van de leerroutes. Wij hebben dit inkoopconvenant recentelijk vastgesteld. Ondertekening van dit inkoopconvenant was voorzien tijdens de U16 Bestuurstafel GIR (2) van januari 2021, maar is door het uitstel van de wet inburgering opgeschoven naar 14 april 2021. De planning is de aanbesteding in april te publiceren.

Financiën Zoals gemeld in de voortgangsrapportage van juni jl. zijn er onderhandelingen gevoerd met het ministerie, onder andere over de financiële bijdragen voor gemeenten. Dit heeft 24 april jl. geleid tot bestuurlijke afspraken tussen het ministerie en de VNG.

1 2

2

PIP = Persoonlijk Inburgeringsplan GIR = Gezonde Inclusieve Regio

datum ons kenmerk blad 3 van

15 december 2020 912713 3

In 2020 en 2021 ontvangen gemeenten een incidentele bijdrage in de invoeringskosten. Vanaf 2022 ontvangen gemeenten een structurele bijdrage in de uitvoeringskosten, en een bijdrage voor de bekostiging van voorzieningen die bijdragen aan het voldoen aan de inburgeringsplicht.

Huisvesting statushouders Gemeenten zijn verplicht jaarlijks een door het rijk bepaald aantal statushouders te huisvesten. In onze brief van 11/11/2020 hebben wij u laten weten dat deze taakstelling voor 2021 sterk verhoogd is ten opzichte van voorgaande jaren. De taakstelling voor IJsselstein voor de 1e helft 2021 is 27. De prognose is dat de taakstelling voor de 2e helft 2021 ook 27 zal zijn, in totaal 54 te huisvesten statushouders in 2021. Dit is substantieel meer dan de afgelopen jaren. Ter vergelijking: in 2019 en in 2020 bedroeg de taakstelling voor het gehele jaar 24. Deze sterk verhoogde taakstelling is niet alleen een zeer forse huisvestingsopgave, maar heeft ook gevolgen voor de inburgering. Een van de gevolgen is dat op 01 januari 2022, beoogde ingangsdatum Wet inburgering, een groot aantal inburgeraars nog onder het oude inburgeringsstelsel valt, en niet in aanmerking komt voor de voorzieningen die aan inburgeraars onder het nieuwe stelsel aangeboden gaan worden. Om deze “ondertussengroep” niet tussen wal en schip te laten vallen, zal deze groep inburgeraars ook een vorm van ondersteuning dienen te krijgen. Namens de gemeenten is VNG hierover in gesprek met het ministerie. Zodra er meer duidelijkheid is over de bijdragen die het rijk gemeenten hiervoor ter beschikking zal stellen, zullen wij u hierover informeren. Hopende u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.

Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN IJSSELSTEIN, de secretaris, de burgemeester,

E.D. Luchtenburg

3

mr. P.J.M. van Domburg