6.2 Bijlage Reactie WIL op zienswijzen gemeenten op begroting 2023

Bijlage bij definitieve Begroting 2023

Reactie van Werk en Inkomen Lekstroom op de zienswijzen van de Lekstroomgemeenten op de eerste begrotingswijziging 2023 Alle deelnemende raden hebben de een zienswijze op de ontwerp begrotingswijziging 2023 ingediend, waarmee de betrokkenheid bij WIL bevestigd wordt. Hiermee zijn de raden aan de voor- en achterkant betrokken geweest bij de tot stand koming van de begroting. Aan de voorkant het Kaderstellend Raadsdebat en daarna de mogelijkheid om te zien hoe de meegegeven noties door het bestuur zijn verwerkt in de procesbrief 2023 en de ontwerpbegroting 2023. Ook de Cliëntenraad heeft wederom gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een zienswijze op de begroting in te dienen. Wij zijn blij dat de zienswijzen hebben als generieke boodschap dat de raden zich kunnen vinden in de inhoudelijke en financiële uitganspunten, alsmede de vertaling daarvan in beleid en uitvoering. Ook de complimenten voor de wijze waarop WIL uitvoering geeft aan haar taken worden gewaardeerd. De raden spreken hechten waarde aan het instrument van het Kaderstellende Raadsdebat 2022 als moment om de begroting 2023 te fine te tunen, te spreken over de flexibiliteit die nodig is in relatie tot onder andere corona, Oekraïne en energiecrisis.

Daarnaast tekent zich als breder levende behoefte af dat de onderdelen handhaving, matchingsteam, de businesscase bewindvoering, ict-kosten tijdens het Kaderstellende Raadsdebat in ieder geval terug te laten komen. In de zienswijze van een enkele gemeente zijn ook specifieke onderwerpen opmerkingen opgenomen. In de voorliggende reactie geven wij aan hoe wij met de ingebrachte zienswijzen omgaan en hoe zij in de begroting worden verwerkt of op andere wijze worden opgepakt. Voor de gedeelde onderwerpen van de zienswijzen geven wij, in tegenstelling tot voorgaande jaren, de strekking van alle zienswijzen weer, zonder voor elke gemeente het punt te herhalen. Als afsluiting geven we een reactie op de punten die de Cliëntenraad in haar zienswijze heeft opgenomen.

Gemeente

Zienswijze/wens gemeenten

Hoe wordt deze zienswijze verwerkt?

1

Houten, Handhaving IJsselstein, Lopik De raden hebben behoefte om richting het einde van dit jaar meer inzicht te krijgen in de resultaten van de inzet bij handhaving. Hierbij gaat het niet alleen om het rendement, maar ook (nogmaals) het waarom, de verbinding met de leefwereld, de wijze van communiceren et cetera. Een logisch moment is om dit op de agenda te zetten voor het Kaderstellende Raadsdebat.

Na vaststelling van de 1ste begrotingswijziging 2022 was het mogelijk om de beschikbare budgetten uit deze begrotingswijziging te effectueren. Uiteraard is het een logisch tijdstip om in oktober bij het Kaderstellen Raadsdebat de raadsleden te informeren over de effecten van deze inzet. Dit ook omdat wij dan ook kunnen reflecteren op de eerste ervaringen met het handhavingsplan “Vanuit vertrouwen handhaven”. Hierbij zullen wij naast het rendement ook aandacht besteden aan de effecten die niet direct in cijfers of euro’s te vertalen zijn. Dan denken wij aan klantbenadering vanuit de leefwereld, de communicatie, vertrouwen als basis, et cetera.

2

Houten, Lopik, Nieuwegein

Matchingsteam De raden geven aan eind 2022 het rendement van de businesscase van het Matchingsteam te willen bespreken. Hierbij hoort dat er ook het gesprek wordt gevoerd over noodzaak en de uitvoering. Hiervoor wordt het kaderstellende Raadsdebat als een geschikt moment genoemd.

Het Kaderstellende Raadsdebat is een uitgelezen moment om de raden te informeren over de nut en noodzaak van de inzet van het Matchingsteam in 2023. Hiervoor zullen wij een kwalitatieve en kwantitatieve analyse gebruiken over onder andere de instroom, klantgroepen en resultaten in de vorm van uitstroom. De ervaringen in Q1 van 2022 zijn dat instroom (van de geschikte doelgroep) opdroogt en we de extra middelen (nog) niet hebben hoeven inzetten. Dit wordt ook opgenomen in de Turap 2022.

3

Houten, Lopik, Nieuwegein

Businesscase bewindvoering In de ontwerp begroting is opgenomen dat WIL bereid is om een businesscase voor bewindvoering uit te werken. De raden geven aan dat zij graag een businesscase ontvangen om op het Kaderstellende Raadsdebat te bespreken.

Wij agenderen op het Kaderstellende Raadsdebat een businesscase om met de raadsleden te bespreken.

4

Houten

ICT-kosten De raad ontvangen graag een nadere specificatie van de ict-kosten, mede in het licht van de toekomstige ontwikkelingen.

WIL gebruikt de komende maanden om te schetsen wat er op op het ICT-speelveld speelt en hoe WIL zich hiertoe wil verhouden. Een van de elementen die hierbij een rolspelen, is de opstelling en de insteek die onze belangrijkste ICT-partner (Houten)

2

in dezen kiest. De schets zullen wij ook meerjarig vertalen en daarbij ook de ontwikkeling van de kosten aangeven. De planning is dat dit in september in het bestuur wordt besproken en in vervolg daarop in het Kaderstellende Raadsdebat kan worden besproken. 5

Houten

Gebiedsgericht werken De raad in Houten benoemd specifiek positief te staan tegenover de beoogde verkenning door WIL van het gebiedsgericht werken op andere domeinen dan alleen het programma Werk.

Het steeds meer lokaal gericht aanbieden van de dienstverlening van WIL is een onderwerp dat niet alleen bij de raad van Houten leeft. Op verschillende momenten is ook bij andere gemeenten en bij WIL deze behoefte benoemd. Na de zomer wordt de verkenning ambtelijk opgepakt met werktafels om verschillende scenario’s te schetsen. Dit als voorbereiding op bestuurlijke bespreking en besluitvorming. Dit laatste wordt niet voor het eerste kwartaal van 2023 verwacht.

6

Houten, Nieuwegein, Lopik

Kpi’s In enkele zienswijzen wordt aangegeven dat op tal van onderdelen van de dienstverlening het wenselijk is om tot een nieuwe set van kpi’s te komen om de sturingsinformatie te verbeteren. Onder andere de kpi’s voor schuldhulpverlening en over ondersteuning aan ondernemers worden hierbij expliciet genoemd.

Gemeenten en WIL voelen allen de behoefte om de kpi’s te actualiseren. Dit gevoel is sterker geworden met onder andere de Innovatieagenda, de ontwikkelingen rondom leefwereld en werken vanuit vertrouwen. Bij de implementatie van de Innovatieagenda is een belangrijk onderdeel de beschrijving van de opdracht van WIL met bijbehorende aanpassing van de gemeenschappelijke regeling. Dit is ook een logisch moment om de kpi’s te actualiseren. Hiervoor zal in het derde en vierde kwartaal 2022 een gezamenlijk proces worden doorlopen. Na een ambtelijke voorbereiding zal bestuurlijk het gesprek worden gevoerd en waarschijnlijk ook een zienswijzeprocedure worden doorlopen om de raden op de juiste wijze te betrekken. De verwachting is dat op zijn vroegst medio 2023 de nieuwe set kpi’s beschikbaar is. Streven is om deze in de begroting 2024 te verwerken.

7

Houten, Nieuwegein

Duiding prestaties Raden hebben behoefte aan een betere duiding van de onderdelen waar prestaties afwijken van de streefcijfers en/of begroting. Dit kan in de ogen van de raden bereikt worden met een nieuw en beter rapportageformat.

Onder 6 wordt al gesproken over actualisering van de kpi’s. Bij dit proces zal ook aandacht zijn voor een herijking van de rapportages, onder andere op het onderdeel duiding van de ontwikkelingen. De planning hiervan loopt gelijk met het proces over de kpi’s zodat wij verwachten op zijn vroegst in het eerste halfjaar van 2023 rapportages nieuwe stijl te kunnen delen. In de tussenliggende tijd zal op sommige onderdelen al op een eerder moment duiding toegevoegd worden aan de rapportages.

8

Houten

Financiële risico’s Vanuit de raad komt de vraag of WIL in de kwartaalrapportages ook kan informeren

WIL legt 2 keer per jaar financiële verantwoording af: in de Turap halverwege het jaar en bij de Jaarrekening. Om daarnaast in de kwartaalrapportages financiële

3

9

Houten

10 Houten

over de risico’s en stand van zaken op financieel gebied. Als voorbeelden worden de MOBW en Bbz genoemd.

informatie te verwerken is niet haalbaar. WIL beperkt zich dus tot genoemde P&Cstukken voor de financiële verantwoording.

Aanlevertermijn De raad begrijpt dat WIL in een tijdsklem zit bij het opstellen van de begroting. De raad vraagt aandacht in de ambtelijke voorbereiding om de gevoelens van de raad al op een eerder moment mee te geven in plaats van bij een zienswijze. En het zo spoedig mogelijk versturen van de vastgestelde ontwerp begroting zodat ook ambtelijk voldoende tijd is om de bespreking in de raad voor te bereiden.

Wij zijn blij dat de raad met ons constateert dat bij het opstellen van de begroting sprake is van een krappe tijdsplanning. Zoals bekend begint in de zomer anderhalf jaar voor het betreffende jaar de voorbereiding op de begroting. Hierbij is WIL gehouden aan de bepalingen in de wet en de eigen gemeenschappelijke regeling. Door vroegtijdig te starten weten we ruimte te creëren voor een nog enigszins werkbare termijn voor zienswijzen op de diverse P&C producten. Hierbij overlappen de periodes voor bijvoorbeeld jaarrekening en begroting elkaar ook nog deels.

De raad constateert dat in de ontwerp begroting 2023 per abuis ook de kosten zijn opgenomen van de regeling chronisch zieken en gehandicapten. Deze regeling , waarvan de kosten € 130.000 zijn, hoort echter niet opgenomen te worden in de begroting WIL en apart gefactureerd te worden, omdat deze door de gemeente betaald wordt uit WMO-budget. In overleg met de financiële afdeling van WIL geeft de raad in de zienswijze aan dat dit bedrag gecorrigeerd moet worden in de begroting 2023.

Hier is inderdaad sprake van een per abuis opgenomen post voor Houten. In de begroting 2023 die aan het algemeen bestuur ter vaststelling wordt voorgelegd is dit gecorrigeerd.

Dat hierbij ambtelijk zowel bij de gemeente als bij WIL de druk hoog is, is al jaren de werkelijkheid. Daarom wordt gedurende het hele jaar op verschillende momenten gesproken over wat er in een raad leeft. Dit doet WIL voor 4 raden en gemeenten en WIL gebruikt deze inzichten waar mogelijk voor input voor beleidsmatige en financiële keuzes. Helaas is het door het samenwerken in een gemeenschappelijke regeling niet altijd mogelijk dat raden 1 op 1 in de begroting teruglezen wat zij als speerpunten hebben benoemd.

4

Conceptreactie op de zienswijze van de cliëntenraad op de ontwerpbegroting 2023 De Cliëntenraad heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op de ontwerp begroting 2023 (hierna begroting). Dit wordt gewaardeerd en past bij de wijze en traditie waarop de Cliëntenraad gebruik maakt van de haar ter beschikking staande mogelijkheden om te adviseren aan WIL. Hieronder wordt samengevat de zienswijze van de Cliëntenraad weergegeven en voorzien van een reactie.

Zienswijze/wens Cliëntenraad

Reactie Bestuur

A

Kaderstellende Raadsdebat Indien er eerst in oktober opnieuw met de gemeenteraden van de Lekstroomgemeenten in debat wordt gegaan, gaat er in de ogen van de Cliëntenraad veel tijd verloren. Wij adviseren u om die gesprekken zo snel mogelijk te voeren, zodat de resultaten niet alleen kunnen dienen voor de herziene begroting 2023, maar ook als inzet kunnen dienen voor de begroting 2024

Met de Turap 2022 is een eerste moment waarmee WIL aangeeft hoe het in 2022 verloopt, maar ook vooruitkijkt naar de toekomst. Dit kan onderwerpen opleveren ter bespreking op het Kaderstellende Raadsdebat. Het Kaderstellende raadsdebat levert niet alleen input op voor de begrotingswijziging 2023, maar ook voor de Kaderbrief (of Procesbrief) 2024. De voorbereiding op de begroting 2024 is dus al gestart en we vertrouwen erop op deze wijze ook voldoende input vanuit de raden te krijgen.

B

Evaluatie Innovatieagenda De Cliëntenraad WIL wil waarschuwen voor het gevaar van uitholling van de organisatie van WIL. Indien er steeds meer taken lokaal worden opgepakt, verwordt WIL op den duur alleen nog tot een administratiekantoor dat de uitkeringen uitbetaald. Daarnaast dreigt het gevaar van onderscheid in de behandeling van de uitkeringsgerechtigden. Daarnaast kan het uiteindelijk voor de gemeenten kostennegatief uitpakken.

In de reactie op de zienswijzen van de gemeenten geven wij al aan dat we voornemens zijn een verkenning uit te voeren hoe wij onze dienstverlening meer lokaal kunnen richten. Deze anders te organiseren verwachten wij onze eigen dienstverlening te kunnen verbeteren en meer aan te sluiten bij de inwoner. Hierbij kan gedacht worden aan integrale interne dienstverlening of het aanbieden van dienstverlening op locatie. In dat geval blijft het dienstverlening van WIL en vindt geen uitholling plaats. Bij de besluitvorming zal een veelheid van afwegingen worden gemaakt, waar het belang van gezamenlijkheid in een gemeenschappelijke regeling er 1 zal zijn.

C

Operationele doelstellingen De Cliëntenraad WIL vraagt zich af in hoeverre deze (streef)cijfers realistisch zijn en of er niet te veel waarde aan de benchmark wordt gehecht. De cijfers zijn o.i. sterk afhankelijk van de regionale en plaatselijke arbeidsmarkt en die verschilt per regio.

Bij de reactie op de zienswijzen van de gemeenten wordt onder punt 6 het proces geschetst waarmee WIL toewerkt naar een actualisatie van de kpi’s. Via de gebruikelijke wegen zullen wij het gesprek hierover ook voeren met de Cliëntenraad. De behoefte van de Cliëntenraad past dus bij die van de gemeenten en WIL.

5

D

Integraal overzicht en opmerkingen en bedenkingen op de procesbrief 2023 De Cliëntenraad vermoedt dat geld hier het uitgangspunt lijkt te zijn, i.p.v. het beleid. Het is naar het inzicht van de Cliëntenraad dan ook van belangsnel duidelijke beleidskeuzes te maken en deze in een vroegtijdig stadium met de gemeenteraden te bespreken. Dit is naar het inzicht van de Cliëntenraad zeker in het belang van de uitkeringsgerechtigden die van WIL afhankelijk zijn.

De keuzes hebben een inhoudelijke c.q. beleidsmatige en financiële component. Het gesprek met de raden voeren wij op verschillende momenten zodat beide componenten aan bod komen bij het maken van keuzes. Daarom kondigen wij ontwikkelingen ook zo vroeg mogelijk aan, ook als zij nog onzeker zijn.

6