6.1 Informatiebrief WIL vroegsignalering schulden

Bladnummer: 1/3 Contactpersoon: R. Bos Afdeling: Strategie Telefoon: 030 702 2557 E-mail: r.bos@wil-lekstroom.nl

Gemeente IJsselstein T.a.v. het college van B&W Postbus 26 3400 AA IJsselstein

Nieuwegein, 23 februari 2021 Ons kenmerk: Uw kenmerk: Betreft:

DIR/139054/2021 Informatieve brief WIL m.b.t. aanpak vroegsignalering van schulden

Geacht college, Hierbij informeren we u over de wijze waarop WIL samen met de gemeenten vanaf 2021 invulling geeft aan de nieuwe wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). We beschrijven de gevolgen die deze wet heeft voor de aanpak vroegsignalering van schulden. Namens het AB vragen we u ook deze brief te delen met uw raad. Een digitale versie van deze brief is ondertussen al naar uw accounthouder WIL gestuurd om digitale verspreiding mogelijk te maken. Met de wetswijziging zijn organisaties voortaan verplicht om betalingsachterstanden te melden bij gemeenten. Hierdoor krijgen gemeenten inwoners met betalingsachterstanden eerder in beeld en kunnen zij passende dienstverlening aanbieden. Het gaat om organisaties die betrekking hebben op de vaste lasten van mensen zoals; energieleveranciers, drinkwaterleveranciers, zorgverzekeraars en woningverhuurders. De gemeenten zijn verplicht om te reageren op de signalen van betalingsachterstanden die zij doorkrijgen. Zij moeten de inwoner een aanbod doen om met elkaar in gesprek te gaan om te bezien of en welke ondersteuning nodig en gewenst is. De manier van opvolging van de signalen en het ondersteuningsaanbod is vormvrij en in te vullen door de gemeenten. Het doel van de wetswijziging en deze aanpak vroegsignalering is het voorkomen van schulden.

Indien inwoners sneller worden bereikt en geholpen zijn de financiële problemen nog relatief beheersbaar en oplosbaar. Voorkomen wordt dat inwoners zich pas na vele jaren van ellende melden bij schuldhulpverlening wanneer de schulden groot zijn en mensen het overzicht en grip op de situatie kwijt zijn. Vroegsignalering is niet iets nieuws voor de gemeenten en WIL. Al enige jaren bestaan in de Lekstroom regio de succesvolle projecten Vroeg Eropaf en Vindplaats Schulden (VPS). Waarbij vanuit WIL en de lokale sociale teams van de gemeenten contact gelegd wordt met inwoners die betalingsachterstanden hebben op vaste lasten. Deze werkwijze worden voortgezet en geïntegreerd in de nieuwe aanpak vroegsignalering. De aanpak vroegsignalering vanaf 2021 WIL heeft samen met de gemeenten een nieuwe aanpak vroeg signalering ontwikkeld voor de periode vanaf 2021. Deze voldoet aan de nieuwe wet en maakt gebruik van de mogelijkheden die deze wet biedt, namelijk het makkelijker uitwisselen van gegevens. De aanpak bouwt voort op de reeds opgedane ervaringen. We gaan alle meldingen van woningcorporaties, zorgverzekeraars, water- en energieleveranciers met betrekking tot betalingsachterstanden op volgen. De wijze van opvolging varieert van een brief tot aan het op huisbezoek gaan bij mensen. De ernst van de signalen bepaalt de wijze van opvolging en inzet.

Pagina 1 van 3

De schuldeisers zijn eerst aanzet Voordat de gemeenten in beeld komen bij schulden zijn eerst de schuldeisers aan zet. Zij moeten bij betalingsachterstanden eerst een maatschappelijk verantwoord incassobeleid voeren, ook wel sociaal incassobeleid genoemd. Dit houdt in dat ze tenminste eenmaal een schriftelijke herinnering sturen, inspanning geleverd hebben om in persoonlijk contact te treden met de inwoner en hem hebben gewezen op de mogelijkheden van schuldhulpverlening. Ook wordt de inwoner aangeboden om zijn gegevens door te geven aan gemeente. Pas na het voeren van een sociaal incassotraject en de toestemming van de inwoner voor het doorgeven van gegevens, melden de schuldeisers de betalingsachterstanden via een digitaal meldpunt bij de gemeenten. Deze signalen komen binnen bij WIL. WIL heeft het Landelijk Convenant Vroegsignalering ondertekend. Dit convenant regelt uniforme afspraken tussen gemeenten en schuldeisers van vaste lasten, zoals bijvoorbeeld de termijnen waarbinnen de achterstanden worden gemeld, het opvolgen van signalen en wanneer de incasso stopgezet wordt. Ook zijn er afspraken met lokale en regionale leveranciers, zoals woningcorporaties (Mitros en Viveste). Na de schuldeisers zijn WIL en de gemeenten aan zet WIL volgt na het sociaal incassotraject van de schuldeisers namens de gemeenten elk signaal op dat binnen komt via het digitaal meldpunt.

Dit kan variëren van het sturen van een brief tot op huisbezoek gaan. Gelet op het aantal verwachte signalen zijn er (voorlopige) keuzes gemaakt over de wijze van opvolging. Alle signalen opvolgen met een telefonisch contact of een huisbezoek is niet mogelijk. Dit zou een te grote inzet van personeel vragen. Voor een adequate inzet capaciteit worden verschillende type van signalen onderscheiden zoals; enkelvoudige of meervoudige signalen (één of meer betalingsachterstanden); eenmalige of repeterende signalen. Maar ook wordt gelet op zaken als hoogte van de schuld, de ernst van de schuld, is er sprake van een gezin met kinderen. De ‘zwaarte’ van het signaal bepaald op welke wijze het wordt opgevolgd. Dit varieert van het versturen van een brief, telefonisch contact tot het afleggen van een huisbezoek. We kiezen dus, mede op basis van de opgedane ervaring met vroegsignalering voor een gecombineerde aanpak. De ernst van de signalen bepaalt de inzet. Het type ondersteuning dat vervolgens wordt aangeboden is maatwerk, afhankelijk van de individuele situatie. Dit kan variëren tot een simpel advies of doorverwijzing tot het starten van een schuldsaneringstraject. De uitvoering en de lokale afstemming De uitvoering en regie op het proces van opvolging van de signalen wordt gedaan door (professionals van) WIL.

Er wordt aangesloten bij de werkwijze zoals gehanteerd bij VPS en bij Vroeg Eropaf. Samenwerking en afstemming met lokale activiteiten en de lokale sociale teams is onderdeel van deze aanpak. Bij huisbezoeken gaat er naast een professional van WIL vaak ook een professional mee vanuit de lokale sociale infrastructuur. In 2021 gaan we dit met de gemeenten verder uitwerken, met name de invulling van de huisbezoeken is hierbij een belangrijk aspect. De invulling kan per gemeente verschillen en maximaal aansluiten bij de lokale situatie. Ook is het van belang om inwoners te wijzen op lokaal preventief aanbod. Dit maakt de zoektocht naar de juiste en passende hulp voor de inwoner laagdrempelig en een succesvolle doorverwijzing (indien nodig) kan op deze manier sneller tot stand komen. Dit informeren over lokaal aanbod is onderdeel van de aanpak. Van welke aantallen gaan we uit? Op basis van ervaringen in de pilot VPS en rekening houdend met de toename van het aantal schuldeisers schatten we in dat er maandelijks 1500 signalen binnenkomen bij WIL. En dat het om zo’n 1450 enkelvoudige en 50 meervoudige signalen gaat. Dit betekent in ieder geval het versturen van maandelijks 1500 brieven en 50 telefoontjes en/of huisbezoeken. Kosten en dekking De uitvoering van de aanpak kan binnen de begroting van WIL worden uitgevoerd. Tenminste als de aannames uitkomen.

Indien de praktijk anders uitwijst en er is sprake van overschrijding van de ingeschatte aantallen in combinatie met mogelijke volumestijging bij aanvragenschuldhulpverlening. Dan zal de inzet aangepast of opgeplust moeten worden. Dit jaar gaan we ervaring opdoen met de aanpak en deze goed

Pagina 2 van 3

monitoren. Eventuele keuzes op basis hiervan en consequenties zullen meegenomen worden in begroting of begrotingswijzigingen van WIL. Samen verder ontwikkelen We zien 2021 uitdrukkelijk als een jaar waarin we de aanpak vroegsignalering verder met de gemeenten én spelers in het lokale preventieve voorveld verder gaan ontwikkelen. Aandachtspunten hierbij zijn: • • • •

differentiëren naar gelang de doelgroep en aard van de signalen; aanbieden van integraal hulpaanbod, afstemming met lokale teams; aansluiting onderzoeken bij de Nationale Schuldhulproute; en het laten meebetalen van schuldeisers.

We verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid tot het geven van een nadere toelichting.

Hoogachtend,

W. Eggengoor Voorzitter AB Werk en Inkomen Lekstroom

R. Esser Directeur Werk en Inkomen Lekstroom

Pagina 3 van 3