5. Raadsinformatiebrief Uitvoeringsagenda zwerfafval 2025

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Uitvoeringsagenda zwerfafval 2025

uw kenmerk behandeld door

zaaknummer

216487

V.M. van Dijk

datum

17 december 2024

blad 1 van 3 Bijlagen 5

Geachte raadsleden, Graag informeren we u over de uitvoeringsagenda zwerfafval 2025. Dit plan is opgesteld om zicht te krijgen op het thema zwerfafval, wat er momenteel al gedaan wordt, wat de financiën zijn en welke (extra) inzet er in 2025 gepleegd wordt. Het doel is een schone, hele en veilige leegomgeving Het doel van de gemeente IJsselstein is het zorgen voor een schone, hele en veilige leefomgeving waar bewoners met veel plezier wonen en werken. Het tegengaan en voorkomen van zwerfafval is hier onderdeel van. Om dit voor elkaar te krijgen wordt in de programmabegroting 2024 “versterken regie openbare ruimte” benoemd. Hier wordt uitvoer aan gegeven door middel van het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR). Naast dat de gemeente een basisniveau en de middelen levert, is de inwoner zelf verantwoordelijk om afval niet buiten op straat te gooien. Huidige situatie en inzet Zwerfafval is klein afval is van +/- 10 cm dat achtergelaten of weggegooid wordt waar het niet hoort. Een bank die in de bosjes ligt bijvoorbeeld is geen zwerfafval, maar een dumping van afval. In het IBOR is de beeldkwaliteit voor de buitenruimte vastgelegd. Het opruimen van zwerfafval valt onder reiniging. Dit betekent dat op de begraafplaats, in de binnenstad en in de woongebieden het om niveau B gaat. Op alle andere onderdelen staat reiniging op C.

Om aan de beeldkwaliteit te voldoen zijn er maatregelen genomen. Zo plaatsen we prullenbakken en vervangen deze waar nodig. Dit zijn er in totaal 454. Het legen van deze prullenbakken is ondergebracht bij Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN). Daarnaast faciliteren we bewoners bij het schoonhouden van de leefomgeving. Dit kan bijvoorbeeld gaan om een buurtfeest maar ook om een (individuele) prikactie. De gemeente heeft afvalknijpers, afvalringen en vuilniszakken beschikbaar voor bewoners. Binnen de gemeente IJsselstein zijn er een aantal partijen die zich inzetten voor het tegengaan van zwerfafval. Dit zijn er onder andere NoPlasticRunner, Enjoy Cleaning Up en knijperploegen IJsselveldOost en de Zwerfstok. De eerste twee mogen te alle tijde zwerfafval op het afvalbrengstation afgeven. De knijperploegen hebben als extra mogelijkheid het verzamelde zwerfafval in de eigen of ondergrondse container te stoppen. Analyse Er is gekeken naar de schouwen beeldkwaliteit van RMN en naar het belevingsonderzoek. Uit de beeldschouwen blijkt dat zwerfvuil op verharding (grof en fijn) voldoet aan de beeldkwaliteit. De De gemeente IJsselstein gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt. Voor meer informatie daarover verwijzen wij u naar www.ijsselstein.nl/privacy.

Bankrelatie BNG NL79BNGH028.50.09.958 Bankrelatie RABO NL83RABO0320.72.82.85

datum ons kenmerk blad 2 van

17 december 2024 216487 3

vullingsgraad van de prullenbakken scoort echter onder het gestelde beeldniveau. Sinds september 2024 rijdt RMN op een andere manier om de prullenbakken te legen. Met deze nieuwe inzet garandeert RMN dat het gestelde beeldniveau gehaald wordt. Dit zal te zien zijn in de schouwen vanaf Q4 2024. In het belevingsonderzoek is gekeken naar winkelgebieden. Er komt naar voren dat IJsselstein een schoonscore haalt van 6,7 ten opzicht van 6,8 als landelijk gemiddelde. De binnenstad (7,3) en Achterveld (6,7) scoren beide ruim voldoende, terwijl de Clinckhoeff achterblijft met een 6,0. Opvallend is ook dat 61,2% van de ondervraagden anderen niet aanpreekt bij het vervuilen op straat. De reden hiervoor is dat mensen zich niet verantwoordelijk voelen of omdat ze dit niet durven. Er is gesproken met de partijen die zich in IJsselstein inzetten om zwerfafval te verminderen. Er is gevraagd naar ervaringen, behoeften en wat zij merken. Hieruit is gebleken dat er behoefte is aan een aantal dingen. Dit zijn onder andere inzet en communicatie rondom zwerfafvalinitiatieven, inzet op educatie voor bewoners, meer publiciteit en promotie voor de partijen die zich inzetten voor zwerfafval en de acties die georganiseerd worden en er is vraag naar een visie van de gemeente op zwerfafval. Financiën Voor de aanpak van zwerfafval ontvangt de gemeente IJsselstein een subsidie vanuit NEDVANG.

In 2022 is er voor €35.917,71 uitgegeven aan het tegengaan van zwerfafval. 2023 was het laatste jaar dat deze subsidie in de huidige vorm aangevraagd kon worden. Voor 2023/2024 is er een activiteitenplan opgesteld en is er €30.406,12 ontvangen. Per 2023 is de nieuwe uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) Zwerfafval vergoeding in werking getreden. Dit houdt in dat producenten van eenmalig plastic meebetalen aan de opruimkosten die de gemeente maakt. Deze vergoeding wordt achteraf overgemaakt. De vergoeding van 2023 zou dus binnen moeten komen in november 2024. Voor IJsselstein geldt dat zij in 2024 met 33.424 inwoners onder middelgrote gemeenten valt. Daarmee bedraagt de vergoeding €2,42 per inwoner. In totaal is dit circa €80.886. Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft inmiddels aangegeven nog geen uitvoeringsinstantie te hebben voor de uitbetalingen van deze UPV vergoeding. Daarom wordt de vergoeding van 2023 pas in 2025 uitbetaald. De vergoeding voor 2024 die normaliter in 2025 uitgekeerd zou moeten worden, blijft gewoon staan. Naast bovengenoemde vergoeding ontvangt de gemeente ook een vergoeding openbare prullenbakken. In 2024 is het bedrag vastgesteld op €0,94 per inwoner. Deze vergoeding is verwerkt in de RMN begroting aangezien het ledigen van de prullenbakken belegd is bij RMN. Tot slot is er ook nog het programma Afvalvrije scholen.

Tot en met 2028 is er jaarlijks €7.757 beschikbaar. Dit bedrag is niet opgenomen in de begroting van RMN en is dus te besteden bovenop het gestelde budget in de begroting. Aandachtspunten om zwerfafval tegen te gaan Er zijn een heel aantal aandachtspunten waarop ingezet kan worden op het thema zwerfafval. Zo heeft de gemeente haar beheertaak voor het plaatsen en legen van prullenbakken en het opruimen van zwerfafval. Daarnaast zijn de volgende punten van belang voor een schone, hele en veilige leefomgeving: - Eigen verantwoordelijkheid bewoners en bewustwording vergroten; - Landelijke opschoondag; - Educatie; - Meer aandacht voor zwerfafval ambassadeur; - Afspraken maken/samenwerken met Cazas over afval en bewoners; - Faciliteren/ondersteunen buurtinitiatieven voor groene en schone wijk; - 25 meter regel bedrijven meer onder de aandacht brengen. (Extra) inzet in 2025 In 2025 gaan we door met de huidige inzet om zwerfafval te verminderen en de bewustwording bij bewoners te vergroten. Deze inzet bestaat uit: - Gemeentelijke beheertaak – plaatsen en legen prullenbakken;

datum ons kenmerk blad 3 van

-

17 december 2024 216487 3

Gemeentelijke beheertaak – opruimen zwerfafval; Schouwen om de beeldkwaliteit te bepalen; Belevingsonderzoek; Faciliteren van buurtinitiatieven; Uitgeven van afvalknijpers, afvalringen en vuilniszakken.

Naast de huidige inzet kan er, vanwege de UPV Zwerfafvalvergoeding, extra inzet gedaan worden op een aantal aandachtspunten. In 2025 richten we ons op: - Afspraken maken/samenwerken met Cazas over afval en bewoners; - Landelijke opschoondag; - Eigen verantwoordelijkheid bewoners en bewustwording vergroten – communicatiecampagne; - Meer aandacht voor zwerfafval ambassadeur; - 25 meter regel bedrijven meer onder de aandacht brengen. Door middel van deze inzet willen we een stap dichter bij het doel van de gemeente IJsselstein komen: een schone, hele en veilige leefomgeving waar bewoners met veel plezier wonen en leven.

Hoogachtend, Het college van IJsselstein,

drs. W.M. van de Werken secretaris

mr. P.J.M. van Domburg burgemeester