5. Raadsinformatiebrief Netcongestie provincie Utrecht

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Netcongestie provincie Utrecht

uw kenmerk uw brief van behandeld door

zaaknummer

J.L. Dortland

1145728

datum

14 december 2021

blad 1 van 2 2 bijlagen

Geachte raadsleden, Op 7 oktober 2021 heeft u de Regionale Energiestrategie 1.0 vastgesteld met daarin mede de ambitie om in 2030 1,8 TWh duurzame elektriciteit op te wekken. In de weken daaropvolgend hebben zich belangrijke ontwikkelingen voorgedaan met betrekking tot het elektriciteitsnet . Via deze raadsinformatiebrief willen wij u nader informeren over de meest recente informatie. Op 12 oktober 2021 heeft de landelijke netbeheerder TenneT congestie afgekondigd voor het terug leveren van elektriciteit op het nationale en regionale elektriciteitsnetwerk in de provincie Utrecht. Dit betekent dat de duurzame opwek die over het hoogspanningsnet wordt getransporteerd de grens heeft bereikt van wat het huidige hoogspanningsnet maximaal aankan. Ofwel het elektriciteitsnet zit op dit moment nagenoeg vol. Hierdoor kunnen nieuwe grootschalige zon- en windinitiatieven in de provincie Utrecht (met een grootverbruik aansluiting) niet meer vanzelfsprekend worden aangesloten op het elektriciteitsnet. Hoewel het knelpunt van TenneT in beeld was bij de netimpactanalyse van de RES 1.0 zijn alle deelnemende overheden en Stedin verrast door de snelheid waarmee dit knelpunt zich heeft gemanifesteerd. Mede om die reden hebben we hier als regio op 19 november uitgebreid met TenneT over gesproken.

Gevolgen voor de RES U16 TenneT verwacht de knelpunten in de periode 2026-2029 gefaseerd op te kunnen lossen. Naar verwachting kunnen zij daarmee de ambities uit de RES 1.0 faciliteren. Het zal echter wel betekenen dat het tempo en/of de volgordelijkheid van de realisatie er anders uit zal gaat zien. Hoe en waar het elektriciteitsnet precies versterkt wordt door TenneT, hangt onder andere samen met hoe concreet zoekgebieden voor duurzame opwek elektriciteit zijn uitgewerkt tot projecten. Om die reden blijft het van groot belang om de zoekgebieden uit de RES 1.0 nader uit te werken en met elkaar in gesprek te blijven. TenneT zal begin 2022 een zo concreet mogelijke planning geven van de diverse stappen die zij nemen om het elektriciteitsnet te verzwaren. Dan ontstaat ook meer duidelijkheid over het gefaseerd vrijkomen van extra ruimte op het elektriciteitsnet. Vooruitlopend op verzwaringen van het netwerk start TenneT een onderzoek naar de mogelijkheden om met congestiemanagement extra aansluitruimte te creëren. Met congestiemanagement wordt in kaart gebracht in hoeverre het mogelijk is om de opwek en afname van elektriciteit gedurende de dag beter op elkaar af te stemmen. Zodoende kan er mogelijk vooruitlopend op de netverzwaringen al ruimte worden gecreëerd voor nieuw initiatieven.

datum ons kenmerk blad 2 van

14 december 2021 2

Wanneer een nieuwe ruimte vrijkomt op het elektriciteitsnet zal deze in beginsel worden verdeeld op basis van het principe first come first served (die het eerst komt, die het eerst maalt). Dit is wettelijk vastgelegd en tegelijkertijd ontstaat er met de congestie de behoefte om te kunnen prioriteren. Hier proberen we de komende tijd gezamenlijk zo goed mogelijk mee om te gaan. Anderzijds werken de gezamenlijke netbeheerders samen met IPO, VNG, Unie van Waterschappen, NPRES en de ministeries van EZK en BZK aan een systematiek om dit in de toekomst wel mogelijk te maken. Gevolgen voor de gemeente IJsselstein De afgekondigde congestie betekent dat nieuwe grootschalige zon- en windinitiatieven ook in de gemeente IJsselstein (met een grootverbruik aansluiting) niet meer vanzelfsprekend kunnen worden aangesloten. Ondanks dat dit invloed zal hebben op het tempo en/of de volgordelijkheid van de realisatie houden wij vast aan de ambitie voor 2030. Om Stedin als TenneT tijdig in staat te stellen de benodigde netaanpassingen te maken is het van groot belang om als gemeente scherper aan te geven waar wij de opwek van duurzame elektriciteit wenselijk vinden. Daarom werken we de zoekgebieden uit het Toets- en Afwegingskader duurzame energie nader uit. Dit proces zal het grootste deel van 2022 en 2023 in beslag nemen alvorens initiateven zich op zijn vroegst in 2023 of 2024 mogen melden.

Daaropvolgend worden nog de benodigde ruimtelijke procedures doorlopen voordat een zonneveld daadwerkelijk ontwikkeld kan worden. Bij al deze stappen houden wij voortdurend contact met Stedin om de planning zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen waarbij we in het bijzonder contact houden over de capaciteit die tussen 2026 en 2029 gefaseerd vrijkomt op de elektriciteit stations. Tegelijkertijd proberen we het handelingsperspectief dat er wel is zo goed mogelijk uit te nutten. Bij het afkondigen van de netcongestie heeft TenneT kenbaar gemaakt dat de kleinschalige opwek van duurzame energie nog wel kan worden aangesloten. Projecten tot ongeveer 200 panelen kunnen de komende jaren dan ook nog steeds worden aangesloten. Anderzijds zijn er soms mogelijkheden om grootschalige opwek direct te koppelen aan de vraag naar elektriciteit. In dergelijke gevallen wordt het elektriciteitsnet niet belast en kunnen grotere projecten gerealiseerd worden zonder dat er gewacht dient te worden op de uitbereiding van het elektriciteitsnet. In de komende jaren proberen we waar mogelijk ook van dit handelingsperspectief gebruik te maken. Bij deze raadsinformatiebrief vindt u ook het document dat wij op 1 december van TenneT hebben ontvangen en een Q&A waarin meer informatie is te vinden over waarom deze congestie is ontstaan en wat het precieze effect hiervan is op lokale initiatieven.

Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN IJSSELSTEIN, de secretaris,

de burgemeester,

drs. W.M. van de Werken

mr. P.J.M. van Domburg