5.1 Bijlage 1 - Kwaliteitscriteria 3.0 2025 IJsselstein

Kwaliteitscriteria 3.0 Maart 2026 Gemeente IJsselstein

Inhoudsopgave 1.

2.

3.

Inleiding ..........................................................................................................................................................3 1.1

Algemeen .................................................................................................................................................3

1.2

Wettelijk kader ........................................................................................................................................3

1.3

Reikwijdte ................................................................................................................................................3

Kwaliteitscriteria .............................................................................................................................................4 2.1

Kritieke massa .........................................................................................................................................4

2.2

Procescriteria ...........................................................................................................................................4

2.3

Competenties...........................................................................................................................................5

Evaluatie procescriteria ..................................................................................................................................6

1. Inleiding Het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) is een cruciale schakel in de bescherming van de leefomgeving. Daarbij is het van groot belang dat er een geborgde kwaliteit van uitvoering (vergunningverlening) en handhaving (toezicht en handhaving) is.

1.1

Algemeen

De kwaliteitscriteria zijn het vertrekpunt voor de verbetering van de kwaliteit van uitvoering. De kwaliteitscriteria beogen de kwaliteit van de uitvoering te borgen en daarmee de beste resultaten te behalen voor de bescherming van de leefomgeving. De kwaliteitscriteria zijn bedoeld om de uitvoering en handhaving door gemeenten in het Omgevingsrecht te professionaliseren en de kwaliteit in de organisatie te borgen. De criteria gaan over proces, inhoud en kritieke massa. De kwaliteitscriteria zijn op verschillende niveaus beschreven. Deels hebben ze betrekking op de organisatie en deels op de medewerkers. Voor de organisatie betekent dit dat er een sluitende beleidscyclus moet zijn om de kwaliteit te borgen, er een inhoudelijke ondergrens is en de taken belegd moeten worden bij organisatie die continuïteit in de uitvoering kunnen garanderen. Op medewerkersniveau moeten de taken belegd worden bij medewerkers die voldoende deskundig zijn om deze taken adequaat uit te kunnen voeren.

1.2

Wettelijk kader

In de Omgevingswet biedt Afdeling 18.3 de grondslag voor de kwaliteitsbevordering van de uitvoering en handhaving. Er zijn regels over de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken: Artikel 18.20 beschrijft een zorgplicht voor in principe alle VTH-taken van het bevoegd gezag. IJsselstein geeft hier invulling aan middels een verordening: Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) gemeente IJsselstein 2024. Artikel 18.23 gaat over de taken die onder het basistakenpakket vallen bij de Omgevingsdienst.

1.3

Reikwijdte

Het gaat om de taken vergunningverlening, toezicht en handhaving (inclusief de in deze versie nieuw opgenomen adviestaak) en gelden voor de verplichte basistaken, de vrijwillige plustaken, de thuistaken van provincies en gemeenten en taken die milieubelastende activiteiten betreffen. De criteria hebben betrekking op het minimale kwaliteitsniveau dat nodig is om taken op het gebied van uitvoering en handhaving op alle milieubelastende taken (inclusief de hiervoor benodigde taken) tijdig, met de juiste procedurele en inhoudelijke kwaliteit en in continuïteit te kunnen uitvoeren.

2. Kwaliteitscriteria Zoals hierboven reeds beschreven is bevatten de Kwaliteitscriteria criteria voor: 1. kritieke massa (kwaliteit van de medewerkers); 2. procescriteria (sluitende beleidscyclus); 3. Competenties (competentieprofielen).

2.1

Kritieke massa

De criteria voor kritieke massa geven aan welke minimale capaciteit, expertise en ervaring binnen een organisatie aanwezig moet zijn om de U&H-taken effectief te kunnen uitvoeren. Voor elke deskundigheid worden eisen geformuleerd op vijf gebieden: opleidingsniveau, werkervaring, aanvullende kennis, frequentie van inzet en benodigde aantallen.

Criterium

Omschrijving

Opleiding

De vereiste basisopleiding, aangevuld met een indicatie van de aard en omvang van aanvullende scholing die nodig is om over de juiste kennis te beschikken.

Werkervaring

Het minimaal aantal jaren relevante ervaring dat nodig is om de betreffende taak zelfstandig en bekwaam uit te voeren.

Aanvullende kennis

De noodzakelijke basis- en verdiepende kennis die, naast de gevolgde opleidingen, vereist is voor een zelfstandige uitvoering van de taak.

Frequentie

De minimale jaarlijkse uitvoeringsfrequentie van de taak (“vlieguren”) die nodig is om de deskundigheid op peil te houden. Dit wordt uitgedrukt in een richtlijn voor tijdsbesteding, gebaseerd op een fulltime werkweek van 36 uur.

Aantal

Het minimaal benodigde aantal medewerkers met de beschreven deskundigheid en uitvoeringsfrequentie, zodat de organisatie de benodigde expertise structureel kan waarborgen.

De criteria voor kritieke massa vormen het toetsingskader om te bepalen of een organisatie beschikt over voldoende capaciteit en deskundigheid om de noodzakelijke taken en werkzaamheden duurzaam te kunnen uitvoeren. Deze criteria zijn niet afhankelijk van de omvang van de werkvoorraad en maken geen onderscheid naar gemeentegrootte, het aantal aanvragen of meldingen, noch het aantal handhavingszaken. Deze geven een minimale norm weer: het vereiste aantal medewerkers en de benodigde expertise dat noodzakelijk is om de continuïteit en kwaliteit van de uitvoering te waarborgen.

2.2

Procescriteria

Het uitvoeren van werkzaamheden op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving vraagt om goed ingerichte processen. Deze processen moeten niet alleen praktisch uitvoerbaar zijn, maar ook transparant en bestuurlijk geborgd. Om dit te waarborgen wordt gebruikgemaakt van procescriteria. Deze criteria beschrijven de voorwaarden voor zowel de uitvoering van taken als voor de inrichting van de beleidscyclus.

Door het hanteren van deze procescriteria ontstaat een samenhangende werkwijze waarin beleid en uitvoering elkaar versterken. Daarbij wordt aangesloten bij de BIG-8systematiek (figuur #), een methode die kwaliteit en continuïteit borgt. De kracht van deze systematiek ligt in het cyclische karakter: het beleid wordt ontwikkeld, uitgevoerd, geëvalueerd en waar nodig bijgesteld. Zo blijft het voortdurend in lijn met de praktijk. Binnen de BIG-8 wordt onderscheid gemaakt tussen een meerjarige en een jaarlijkse cyclus. De meerjarige cyclus geeft richting op strategisch en beleidsmatig niveau en formuleert de doelen voor de langere termijn. De jaarlijkse cyclus is gericht op de uitvoering en omvat de planning, realisatie en verantwoording van werkzaamheden. Dit maakt het mogelijk om sneller te schakelen en tussentijds aanpassingen te doen. Belangrijke instrumenten binnen deze jaarlijkse cyclus zijn het uitvoeringsprogramma en het jaarverslag, die samen inzicht geven in de voortgang en resultaten.

2.3

Competenties

Werkprocessen krijgen pas waarde wanneer deze daadwerkelijk door mensen worden uitgevoerd. Daarom is het van belang om duidelijk te maken welke kennis, vaardigheden en houding nodig zijn om de verschillende rollen goed te vervullen. Hiervoor zijn competentieprofielen opgesteld die richting geven aan het handelen van medewerkers en bijdragen aan een eenduidige en kwalitatieve uitvoering. De profielen zijn bedoeld om teams te ondersteunen bij hun verdere ontwikkeling en om gezamenlijk te werken vanuit dezelfde uitgangspunten. Daarmee vormen zij een aanvulling op de bestaande kwaliteitscriteria: waar eerder vooral aandacht werd besteed aan processen en structuren, brengen de competentieprofielen de menselijke factor nadrukkelijker in beeld.

3. Evaluatie procescriteria De procescriteria vormen het fundament onder het kwaliteitssysteem van het bevoegd gezag. Zij beschrijven de noodzakelijke onderdelen die samen zorgen voor een sluitende verbinding tussen beleid en uitvoering. Het gaat daarbij om de volgende elementen: • • • • • •

beleid en strategie, voorbereiding, uitvoering van VTH-taken en advisering, monitoring, evaluatie, en het uitvoeringsprogramma.

Deze criteria richten zich niet alleen op de kwaliteit van de processen zelf, maar geven ook richting aan de manier waarop de organisatie wordt ingericht. Daarmee dienen zij als praktisch hulpmiddel én als normatief kader. Omdat de gemeente momenteel onder actief toezicht van de provincie staat, is besloten dit onderdeel niet afzonderlijk te evalueren. Een tussentijdse beoordeling zou op dit moment geen meerwaarde hebben, aangezien de uitkomst voorspelbaar onder de norm zou liggen en deze situatie reeds bekend en erkend is.