4. Verslag reacties op concept Uitnodigingskader

Verslag reacties op conceptUitnodigingskader Inleiding Gemeente IJsselstein heeft de ambitie om 50 Gigawattuur per jaar aan hernieuwbare elektriciteit op eigen grondgebied op te kunnen wekken. De gemeenteraad van IJsselstein heeft in oktober 2024 besloten dat ze dit met zonnepanelenvelden wil doen en dat onderzocht moet worden of (een deel van) deze opgave in het Hollandsche IJsselgebied kan worden ingevuld. Op 6 mei is de concept versie van het ‘Uitnodigingskader zonne-energie Hollandsche IJssel’ gepubliceerd op de gemeentepagina en in de krant. Tevens zijn alle betrokkenen en geïnteresseerden op de hoogte gesteld. Iedereen is hierbij in de gelegenheid gesteld te reageren op het document. In dit document zijn de reacties verzameld. Er wordt themagewijs ingegaan op gestelde punten en waar relevant wordt toegelicht hoe dit is verwerkt in het uiteindelijke uitnodigingskader.

Reacties en beantwoording De ontvangen reacties zijn hier anoniem opgenomen. Na elke reactie volgt de beantwoording. In sommige gevallen is er overlap van vragen en dus antwoorden. Hiervoor zal worden gerefereerd naar een eerder antwoord.

Reactie 1 Ik krijg de indruk dat de regio van de Noord IJsseldijk eerst volledig ontmanteld is 25 jaar geleden met mooie beloftes van gebiedsontwikkeling naar natuur. De ontmanteling betrof goede agrarische bedrijven, schuren zijn afgebroken, mensen moesten ander werk zoeken. Dat heeft impact!! Er is nooit aandacht gegeven vanuit de gemeente hiervoor. De plannen zijn na de afbraak gestaakt, wel zijn woningen gebouwd, dit vanuit de regeling van de afbraak van de bedrijven. En toen lag het stil, soms een bomenplantdagje, een fietspaadje, maar nog grotendeels niet ingevuld. En nu ruikt eenieder een kans alle eigen projecten om dit gebied voor eigen gewin en doelen in te zetten. Alle overschotfuncties van de gemeente IJsselstein krijgt de Noord IJsseldijk toebedeeld. verkeer, recreatie, energie-opwekking, economisch uitnutten van gronden, stikstof en mest depositie, natuurverarming. Wij , Noord IJsseldijkers, betalen met lichamelijke en geestelijke trauma's , gewoon aangereden worden, in het verkeer van mens en dier, dat geeft leed, lichamelijke schade, verdriet, dat kost ( veel ) geld, er is sociaal isolement, er zijn geen voorzieningen, onze eigendommen worden vernield. Een natura 2000 gebied? er is teveel geluid, teveel licht, er wordt gewoon mest geinjecteerd, er wordt gewoon met vieze vulstoffen in de wegberm gewerkt.

We wonen hier 24/7, maar een stuk grond wat 1 week per jaar wordt gebruikt voor de IJVO wordt altijd ontzien, waar is de verhouding? In menig gemeente wordt de vakantie week op een prima manier niet

zo grondgebonden opgelost. Als je dat stuk inricht met beplanting en natuurlijke speel objecten, kun je er het hele jaar spelen en sporten. Dat is kwalitatief veel beter qua natuur. Ik vraag me af of deze reacties hier horen, aan de andere kant: … ik hou van eerlijk en recht door zee, ik vind het oneerlijk, eerdere beloften en bespiegelingen voor onze IJsseldijk: waar zijn deze gebleven, neen er is voortschrijdend inzicht en het moet economisch wat opleveren. Dit al 25 jaar dus. Ik heb iedere keer mee proberen te denken, positieve ideeën, het heeft niets opgeleverd en wat nu gebeurt is het tegenovergestelde. Ik vind: Natuur en samenleven is niet te beprijzen! Waarom wordt de kans niet gegrepen dit gebied als natuur te respecteren, het kan nog. Wat weg is , is weg! Het is al veel te klein, waarom wordt het niet uitgebreid en versterkt? Mensen hebben natuur nodig, we zijn echt veel gezonder met en in de natuur, het is onze habitat. Onderzoeken wijzen dat ook in steeds duidelijker resultaten uit. Onze maatschappij heeft natuur heel hard nodig. Mijn vurige wens: laat de Noord IJsseldijk een puurder natuurgebied worden en een groter natuurgebied. Staar je niet blind op de korte termijn "opdrachten" Pak het financiële ongemak en win een gelukkiger bevolking die meer kan samenleven met de natuur. Ik vind de zoekgebieden 1,2,3 slecht en 4 eigenlijk ook.

Het is te gemakkelijk een paar weilanden vol te leggen, er is te weinig ruimte over om dat zo te doen. De vraag ik wil zonnepanelen en hoe pas ik het in zou moeten worden veranderd: hoe ga ik om met de energiehuishouding van bewoners en bedrijven in IJsselstein. En een andere vraag is: hoe ga ik de natuur versterken in IJsselstein.

Reactie 2 "Waarom wordt er in gemeente IJsselstein niet gekeken naar wat er in andere gemeente gebeurd? Er is in andere gemeente al lang vastgesteld dat een zonnepark niet meer loont. Dat vliegtuigen en de omwonenden er veel meer last van hebben (schittering/ weerkaatsing/ geluid/ zicht) als eerder vastgesteld. Zeker van het geluid komen veel klachten. Daarbij is 50 meter vanaf de gevel een slechte maatstaaf. waarom niet 50 meter vanaf de grens van de kavel? 50 meter vanaf de gevel van het huis kan betekenen dat je niet meer in je achtertuin kan zitten zonder zoemend geluid. Als het dan toch geplaatst moet worden, waarom komen deze omvormers en transformatorstations niet midden in zo'n zonnepark te staan? Daarnaast wordt er gerekend met 100 meter vanaf de weg? dan komt het zonnepark bij de meeste mensen direct achter de tuin met geen enkele afstand ertussen!! Dat is toch niet menselijk. Iedereen snapt toch dat niemand dit wilt. De toegevoegde routes door de zonnevelden betekend dat we niet alleen zonnepanelen in de achtertuin krijgen, het prachtige uitzicht met de vele bijzondere dieren verliezen maar ook nog 2

wandelaars/fietsers/WIELRENNERS(!) glurend in de achtertuin erbij krijgen?! laat ze lekker in het midden van het veld lopen of aan de kant van de Nederijndseweg op stukken waar niemand woont. Waarom moet dat op de rand van de tuinen? En het is bovenal fataal voor het prachtige historische gebied en de flora en fauna. wat na aanleg van een zonnepark NOOIT meer terug te krijgen is. De metingen die gedaan zijn in het verleden zijn al geruime tijd achterhaald. Maar dan de grootste vraag. Op zonnige en winderige dagen worden zonneparken en windmolens uitgezet omdat er een overschot aan energie is. Op bewolkte dagen is de opbrengst nihil. Waarom blijft de gemeente volhardend dat dit echt hét is voor IJsselstein? Er staat aangegeven in de waardenkaart dat de Noord Ijsseldijk een voetpad heeft. Heeft u wel eens langs deze weg gefietst of gewandeld? Deze weg is levensgevaarlijk en de gebruikelijke snelheid ligt op +80km/u! Probeer daar maar eens leuk te fietsen met je kind. Pak eerst deze weg aan voor u verder gaat kijken naar ontwikkelingsmogelijkheden. Leg bijvoorbeeld op alle paden, wegen en fietspaden wildroosters aan. Dit haalt de snelheid voor alle voertuigen eruit en de landbouw voertuigen kunnen hier gewoon overheen. In de bocht waar het fietspad en drempels is geplaatst en waar je max. 30km/u mag rijden wordt ook 55km/u gereden.

Dit heeft nagenoeg geen verschil gemaakt met de situatie ervoor. ''Wij streven naar het realiseren van een gezond en veerkrachtig watersysteem.'' Voordat je verder gaat ontwikkelen. Pak eerst eens de problemen aan. Er leven miljoenen kreeften en krabben in de sloten wat IJsselstein die de hele kades kapot maken en verschillende tuinen al hebben doen instorten. Indien de zonneparken worden geplaatst wat gaat er dan gebeuren als de zonneparken over maximaal 25 jaar worden verwijderd? En op welke manier wordt er dan energie opgewekt? Gaan ze dan zonneparken ergens anders in IJsselstein plaatsen? Of kunnen windmolens dan ineens wel? Want IJsselstein wilt energieneutraal worden maar ik neem aan ook blijven? Met voorbeeld variant B maak je het minste kapot/ Hebben de minste mensen er last van. Maar denk ook aan een gesprek met de toekomstig getroffen bewoners wat zij zouden willen en kunnen doen op hun eigen erf om het zicht te beperken op de verschrikkelijke zonnepanelen en of de gemeente daarin een bijdrage kan doen om het woongenot toch nog iets te behouden. Bijvoorbeeld het uitdelen van bomen die de bewoners die zicht hebben op de velden in eigen tuin kunnen plaatsen (en dan niet 1 lullig boompje... dat schiet natuurlijk niks op) Ik hoop dat jullie wat doen met de berichten die jullie ontvangen en ook met aandacht lezen.

En dat jullie besluit zo wordt dat je het zelf ook prima zou vinden als het je eigen achter- of voortuin betreft.. "

3

Reactie 3 Het plaatsen van zonnepanelen in het open stroomdal gebied tussen de achtersloot en de IJssel zal onherstelbare schade aanrichten aan dit unieke landschap en zijn unieke culturele waarde. Eigenlijk blijft er maar 1 optie over., variant A waar her landschap al aan het veranderen is, en wordt een landschap met een recreatief karakter. Over een aantal jaren wanneer blijkt dat de zonnepanelen niet de juiste weg zijn naar meer duurzaamheid kunnen ze daar weer eenvoudig weer worden verwijderd en kunnen de percelen worden ingepast in het recreatieve karakter. En is de schade aan het landschap beperkt gebleken. Het unieke stroomdal aan de Achtersloot kant is zo hiermee gered van deze dwaling.

Reactie 4 Feedback voor het Uitnodigingskader Hollandsche IJsselgebied ten aanzien van zoekgebied 3. 1.

Afstandsnorm van 100 meter vanaf woningen en hoofdinfrastructuur tot aan zonneveld anders definiëren

Op pagina 6 van het Uitnodigingskader staat: Initiatiefnemer dient een afstand van 100 meter tot woningen en hoofdinfrastructuur (Achtersloot en Noord IJsseldijk, Nedereindseweg, Zuid IJsseldijk en Meerlopad) te hanteren tot het zonneveld. 1a. Voorstel A: 100 meter loslaten en aansluiten bij afstandsnorm van VNG uit VNG Handreiking Activiteiten en Milieuzonering, die 50 meter afstand voorschrijft voor zonnevelden (met transformator met aansluiting van 10 MVA) Het voorstel is om de VNG afstandsnorm te hanteren van 50 meter tussen woningen en zonneveld (met een transformator met aansluiting van 10 MVA). Dit staat in de VNG Handreiking Activiteiten en Milieuzonering (2024). Het zou logisch zijn om hier bij aan te sluiten, omdat dit ook gebruikt wordt bij de toetsing op de milieuzonering. Dit zorgt ook voor meer effectieve ruimte voor zonnepanelen zodat de gemeente Ijsselstein aan de duurzaamheidsdoelstellingen kan voldoen. Op pagina 17 van het Uitnodigingskader staat: Zoekgebied 3. Dit zoekgebied bevat circa 12-15 hectare. Dit is exclusief het IJVO terrein omdat deze wordt uitgesloten als zoekgebied. Echter, met alle aangegeven afstandsnormen in het Uitnodigingskader, waaronder 100 meter van woningen en hoofdinfrastructuur, en 25 meter vanaf de IIsselwetering blijft er effectief nog 8,5 hectare over voor een zonneveld van de circa 12-15 hectare die het zoekgebied groot is.

Zie ook bijlages: -

Bijlage 1 – restricties zoekgebied 3 Bijlage 3 – effectieve hectares zonneveld zoekgebied 3

Wanneer een afstand van 50 meter zou worden gehanteerd blijft er effectief 10 hectare over die kunnen bijdragen aan het behalen van de duurzaamheidsdoelstellingen van gemeente Ijsselstein. 1b. Voorstel B: Afstandsnorm van 100 meter definiëren als 100 meter vanaf woningen tot aan zonnepanelen en technische bebouwing Een ander voorstel is om de afstandsnorm van 100 meter specifieker te definiëren als: 'dient een afstand van 100 meter tot woningen en hoofdinfrastructuur te hanteren tot zonnepanelen en andere technische elementen' in plaats van de term ‘zonneveld’. Op deze manier kan er flexibeler omgesprongen worden met het plaatsen van beplanting (die mogelijk ook tot het zonneveld behoort). 2. Voorgeschreven beplanting zoekgebied 3 Op pagina 7 staat het volgende over beplanting van zoekgebied 3: 4

Langs de Noord IJsseldijk is het gepast om minimaal een brede rand (minimaal 50 meter) van opgaande beplanting te ontwikkelen om het zicht vanuit woningen en de weg te onttrekken. Op pagina 19 staat iets anders over beplanting van zoekgebied 3: Zoekgebieden 1 en 3 worden voornamelijk door compacte houtwallen omgeven, terwijl zoekgebied 2 met royale bosvlakken wordt ingepakt. Daarnaast staat er op pagina 19 ook: Hierbij is een stevige recreatieve route langs de IJsselwetering bij zoekgebied 2 en 3 gereserveerd en een route parallel aan de IJsseldijk, achter beplanting. 2a. Inconsistentie in voorgeschreven beplanting voor zoekgebied 3 (compacte houtwallen en brede rand) De beschrijvingen van beplanting voor zoekgebied 3 zijn niet consistent doorgevoerd in het Uitnodigingskader. Op pagina 7 wordt er gesproken over een brede rand (minimaal 50 meter) van opgaande beplanting langs de Noord Ijsseldijk. Op pagina 19 wordt gesproken over compacte houtwallen waarmee het zonneveld in zoekgebied 3 moet worden ingepakt. In het punt hieronder wordt beargumenteerd waar het beste voor gekozen kan worden met het oog op de wensen van de omwonenden aan de Noord Ijsseldijk. 2b. Beplanting voorschrijven die minder verandering tot gevolg heeft voor omwonenden aan de Noord IJsseldijk en flexibiliteit/ruimte behouden om wensen van deze omwonenden mee te kunnen nemen in de planvorming.

Het is logischer om bij de beplanting van zoekgebied 3 uit te gaan van compacte houtwallen (zoals omschreven op pagina 19) direct tegen het zonneveld aan, waarmee de percelen direct aan de Noord IJsseldijk vrij van beplanting blijven. Hiermee verandert er minder in de beleving van de omwonenden aan de Noord Ijsseldijk. Wanneer de percelen rondom de huizen worden omgeven door een brede rand met opgaande beplanting (zoals omschreven op pagina 7), zou er juist meer veranderen in de beleving van de omwonenden, omdat het open zicht dan verdwijnt. Dat vinden de omwonenden mogelijk niet wenselijk. Daarnaast wordt er gesproken over een recreatieve route aan de Noord Ijsseldijk achter beplanting (zoals omschreven op pagina 19). De kans is aanwezig dat omwonenden aan de Noord Ijsseldijk geen wandelpad willen vlak langs hun huis. Door de mogelijke komst van het zonneveld is er ook de wens om het meest noordwestelijke perceel van zoekgebied 3 aan de Noord IJsseldijk te gebruiken als paardenweide, ter compensatie van de paardenweide die onderdeel wordt van het zonneveld. De functie van paardenweide combineert niet met opgaande beplanting en een wandelroute aan de Noord Ijsseldijk.

Door in te zetten op compacte houtwallen (zoals omschreven op pagina 19) verandert er minder voor de omwonenden, blijft er open zicht rondom hun huizen en kan het noordwestelijke perceel worden ingezet als paardenweide. Daarnaast blijft er dan ruimte om wensen van de omwonenden mee te kunnen nemen in de planvorming van het zonneveld. Bij een brede rand van 50 meter aan de Noord Ijsseldijk is die ruimte er niet. Zie ook bijlage 2 – mogelijke invulling zonneveld zoekgebied 3 Bijgevoegd drie kaartjes: -

Bijlage 1 – restricties zoekgebied 3 Bijlage 2 – mogelijke invulling zonneveld zoekgebied 3 Bijlage 3 – effectieve hectares zonneveld zoekgebied 3 5

Bijlage 1: restricties zoekgebied 3

Bijlage 2: mogelijke invulling zonneveld zoekgebied 3

6

Bijlage 3: effectieve hectares zoekgebied 3

7

Beantwoording Hoe wordt omgegaan met de gehele energiehuishouding van IJsselstein? De gehele energieopgave van IJsselstein bestaat uit vele facetten. Het opwekken van duurzame energie is daar een van. Naast de opwek van duurzame energie moedigt de gemeente energiebesparing aan. We bieden als gemeente verschillende regelingen aan om inwoners te helpen met energiebesparing. Op die manier besparen we het milieu en geld, en hoeven we minder energie op te wekken. Het doel is om 50 miljoen kilowattuur (0,05 TWh) duurzame energie op te wekken in 2030. Binnen dit doel is al meegenomen dat er veel energie bespaard gaat worden. Het is dus al berekend dat alleen energiebesparing niet voldoende oplevert. Het doel om 50 miljoen kilowattuur (0,05 TWh) op te wekken, kunnen we niet halen door alleen in te zetten op energiebesparing.

Zonnevelden zijn niet lonend en geven overlast Elke vorm van duurzame energie opwekken heeft op dit moment zijn beperkingen. De twee best bewezen technieken zijn windturbines en zonne-energie. Op 3 oktober 2024 heeft de gemeenteraad een besluit genomen over de uitgangspuntennotitie windenergie. Hierin werd besproken of IJsselstein de komst van windturbines langs de A2 mogelijk wil maken en onder welke voorwaarden. Op deze vergadering is gekozen om de opgave van Ijsselstein niet te realiseren door middel van een windturbine langs de A2. Andere technieken voor het opwekken van duurzame energie worden verkend, maar zijn nog onvoldoende ontwikkeld, te duur of om andere redenen onhaalbaar om bij te dragen aan de doelen voor 2030. Overlast wordt zo veel mogelijk beperkt. Door de gestelde eisen kan de gemeente scherper sturen op een zonneveld waarbij zo min mogelijk overlast wordt ervaren. Een goede landschappelijke inpassing zorgt niet alleen voor toevoeging van kwaliteit aan het landschap, maar ook dat een zonne-veld minder zichtbaar is. Hiervoor is een rol weggelegd voor directe omwonenden.

Totstandkoming van dit zoekgebied Een schrijver stelt dat de gemeente Ijsselstein dit gebied heeft aangewezen zonder een voorafgaand gedegen onderzoek naar andere locaties binnen de gemeentegrens of buiten de gemeentegrens. Er is een uitgebreid proces vooraf gegaan aan de uitwerking van het Hollandsche IJsselgebied. In 2020 en 2021 zijn er gesprekken geweest met inwoners en stakeholders over de opwek van duurzame energie. Het resultaat hiervan is het Toets- en Afwegingskader duurzame energie. In dit document staan algemene uitgangspunten en aangewezen zoekgebieden voor zonnevelden en windturbines. Er zijn daarin twee zoekgebieden aangewezen voor zonnevelden. Het gaat om: •

De zone langs de A2

•

De niet-bebouwde terreinen in het stedelijk gebied

Deze twee zoekgebieden leveren alleen niet genoeg energie op om het doel te halen. De A2-zone voor windturbines en het gebied rondom de Hollandsche IJssel voor zonnevelden zijn vervolgens verder onderzocht. In 2024 zijn de eerste resultaten, met name over de potentie voor windenergie door de raad besproken. In 2025 wordt het Uitnodigingskader zonne-energie Hollandsche IJsselgebied voorgelegd aan de raad.

Hoe ziet de energievoorziening er over 25 jaar uit? 8

Dan kijken we opnieuw wat er mogelijk is. De techniek op het gebied van duurzame energie opwek ontwikkelt snel. Waar zonnevelden nu een betrouwbare techniek zijn om grootschalig duurzame energie mee op te wekken, kan dat over 25 jaar heel anders zijn. We kiezen ervoor om nu in te zetten op zonnevelden om bij te dragen aan de korte termijn doelen. Wanneer de termijn van de zonnevelden ten einde loopt onderzoeken we opnieuw of dit de beste manier en plek is om aan onze opwek te komen.

Voeg kwaliteit toe aan het IJVO-terrein Het IJVO-terrein en het jaarlijkse evenement is belangrijk voor de IJsselsteiners, zoals is gebleken uit het besluit van de gemeenteraad om geen (tijdelijke) woningbouw te realiseren op het terrein. Op dit moment zijn er geen concrete plannen voor het IJVO-terrein, maar vanwege de functie van het terrein voor evenementen is deze in het Uitnodigingskader buiten beschouwing gelaten.

Ruilverkaveling In het gebied heeft ruilverkaveling plaatsgevonden, waarbij gesteld wordt door de schrijver dat er geen oog voor historie is van het gebied en de beloftes die gemaakt zijn in het kader van de ruilverkaveling. Ruilverkaveling heeft zich met name in de jaren ’80 en ’90 afgespeeld in de Lopikerwaard. Onder andere het IJsselbos is hier uit voortgekomen. Er kunnen geen concrete afspraken terug te halen uit die tijd over de ontwikkeling van dit gebied. Wel zijn er door de jaren heen nieuwe beleidsstukken gemaakt, waarin de visie voor de ontwikkeling van IJsselstein als geheel maar ook specifiek voor het noordelijk buitengebied in beeld is gebracht.

Te veel functies worden toegewezen aan dit gebied Het gebied rondom de Hollandsche IJssel staat in de visie landelijkgebied aangewezen als een gebied waar we nieuwe ontwikkelingen toestaan. In dit gebied kijken we ook naar de mogelijkheden voor de ontwikkeling van natuur en recreatie. En we zien hier mogelijkheden om verschillende ontwikkelingen samen te laten komen. Hierbij is actief samengewerkt met het project Groen Groeit Mee, dat een integraal perspectief voor dit gebied opstelt.

Overlast van recreanten Gevreesd wordt voor overlast van recreanten. Het gehele Hollandsche IJsselgebied heeft potentie voor de ontwikkeling van de recreatieve functie. Overlast moet daarbij voorkomen worden. De recreatieve routes waar naar gerefereerd wordt in het uitnodigingskader zullen door het park lopen, waarbij aansluiting wordt gezocht tot de routes in de naastgelegen gebieden. Overlast wordt, voor het gehele gebied, zoveel mogelijk voorkomen en waar nodig worden aanpassingen gedaan om overlast te verminderen.

Zorgen om verkeersveiligheid aan de Noord-IJsseldijk Er zijn grote zorgen onder de schrijvers van meerdere reacties over de verkeersveiligheid van de NoordIJsseldijk. De zorgen van de verkeersveiligheid aan de Noord-IJsseldijk zijn in beeld bij de gemeente. Er wordt gewerkt aan een plan om de situatie aan te pakken. Hiervoor zal ook worden geparticipeerd, om uw ideeën op te halen. Wanneer dit zal plaatsvinden wordt u hier u apart over geïnformeerd. Het toevoegen van een eventueel zonneveld in dit gebied zal niet leiden tot een significante toename van verkeer, op de verkeersbewegingen rond de aanleg na.

Natuur en beplanting Er zijn meerdere vragen gesteld en reacties gegeven die betrekking hebben op natuur in het gebied. 9

Natura2000 Ten eerste is aangegeven dat de schrijver het gebied niet als geschikt ziet als Natura2000-gebied. Het gebied rond de Hollandsche IJssel is geen Natura2000 gebied. Een deel van het gebied behoort tot het Natuurnetwerk Nederland. Dat betekent dat in deze gebieden de natuur voorrang heet, zodat het uitsterven van planten en dieren in geïsoleerde gebieden voorkomen wordt.

Verzoek tot meer natuur en versterking van bestaande natuur Verder wordt gesteld dat het huidige gebied te klein is en dat er meer kansen voor natuur moeten worden gecreëerd. Gevraagd wordt hoe dit versterkt kan worden. Het gebied rondom de Hollandsche IJssel staat in de visie landelijkgebied aangewezen als een gebied waar we nieuwe ontwikkelingen toestaan. In dit gebied kijken we ook naar de mogelijkheden voor de ontwikkeling van natuur en recreatie. Zodat er meer beleefbare natuur komt voor de inwoners van IJsselstein en omliggende gebieden.

Verlies van natuurwaarden Tevens zijn er zorgen geuit voor het verlies van flora en fauna bij de komst van zonne-velden. De aanwezige flora en fauna en het behoud daarvan, is een belangrijk aspect waar rekening mee gehouden dient te worden bij het maken van plannen voor een zonneveld. Door onder andere een goede landschappelijke inpassing te maken, waarbij de structuren en plantensoorten aansluiten bij wat gebiedseigen is en faciliterend kan werken voor bijzondere diersoorten. Uitgangspunt is dat er van tevoren geïnventariseerd wordt wat aanwezig is in het gebied. Daarna is het onderdeel van de planvorming om aan te tonen hoe dat behouden kan worden en waar natuurwaarden waar mogelijk versterkt kunnen worden.

Beschermde plant- en diersoorten Een schrijver geeft aan dat er indicaties zijn van de aanwezigheid van beschermde plant- en diersoorten in het gebied. Tijdens het proces van vergunningverlening van een potentieel zonnepark wordt hier uitgebreid onderzoek naar gedaan. Wanneer blijkt dat er verstoring plaatsvind, zullen maatregelen worden genomen en/of een vergunning wordne aangevraagd bij de provincie voor een flora- en fauna-activiteit.

Aandacht voor de huidige problematiek Gevraagd wordt om aandacht voor de huidige problematiek in het gebied, zoals rivierkreeften. Bij de totstandkoming van dit uitnodigingskader is geprobeerd zo veel mogelijk rekening te houden met alles wat er zich in het gebied afspeelt. De aanwezigheid van veel rivierkreeften is een opgave waar we ons van bewust zijn, maar waar nog geen directe oplossing voor is. Wel is het zo dat bijvoorbeeld de aanleg van natuurvriendelijke oevers een goed voorbeeld zijn van hoe rivierkreeften tegengegaan kunnen worden. Er is dus wel potentie in het uitnodigingskader die benut kan worden voor het tegengaan van de huidige problematiek

Inconsistentie voorgeschreven beplanting Tot slot werden wij gewezen op een inconsistentie in het stuk, de voorgeschreven beplanting is anders op de verschillende pagina’s (p 7 versus p 19. De inconsistentie klopt in dit geval, de voorgeschreven beplanting op pagina 19 zijn in een eerder stadium uitgewerkt om te presenteren tijdens de bewonersavond. Aan de hand van de reacties op die avond is dit nog aangepast naar de versie op pagina 7.

Microklimaat Gevraagd is of er rekening wordt gehouden met een veranderend microklimaat boven de zonnepanelen. Dat is op dit moment niet een aspect waar direct rekening mee wordt gehouden in het 10

uitnodigingskader. De kwaliteit van de natuur, bodem en het water zijn aspecten die onder andere zijn uitgelicht in het Uitnodigingskader. Wanneer een concreet initiatief zich meldt, zal een nul-meting moeten worden uitgevoerd om de situatie in kaart te brengen. Voor het uiteindelijke plan en de vergunning wordt hiervoor met experts overlegd. Op agrarische grond is er in de regel potentie voor verbetering.

Participatie Meerdere schrijvers van een reactie geven zich aan niet gehoord te voelen in dit proces. Tevens wordt ingegaan op de bewonersavond van 13 februari, die als chaotisch is ervaren. Ook werd het voorbeeld gegeven dat er in het uitnodigingskader punten zijn opgenomen die niet op de bewonersavond zijn genoemd, zoals het plaatsen van omvormers en transformatorstations. Bij de totstandkoming van dit uitnodigingskader is geprobeerd de inwoners actief te betrekken. Er is een aparte adviesgroep opgericht, met daarin inwoners van het gebied. Tevens is een inwonersavond georganiseerd waarin inwoners en betrokkenen konden meedenken over welke plekken men meer of minder geschikt vond en onder welke voorwaarden zij dit passend zouden vinden. Tot slot is het totale concept-document gepubliceerd, waarop iedereen kon reageren. De bewonersavond op 13 februari is georganiseerd in samenwerking met Groen Groeit Mee, om zo een compleet beeld te kunnen schetsen van alles waar we binnen de gemeente, maar ook met andere partners aan werken. Er zijn veel onderwerpen besproken, waardoor er wellicht te weinig tijd over om over zonnevelden te spreken. Dit is intern geëvalueerd en wordt meegenomen bij participatieprocessen in de toekomst.

Wie draagt de kosten? Er zijn zorgen geuit over de financiële participatie en de rol van de gemeente hierin. Gesteld wordt dat de gemeente participeert in het omgevingsfonds en dus een risico draagt om financieel getroffen te worden. Ten tijde van het voorleggen van dit Uitnodigingskader is de gemeente niet voornemens te participeren in een omgevingsfonds voor zonne-velden. De businesscase van een zonneveld moet sluitend zijn voordat doorgang wordt gegeven aan de vergunningverlening. De gemeente heeft alleen een faciliterende functie in deze processen. Mocht dit in de toekomst toch relevant worden, wordt daar te zijner tijd door de gemeenteraad over gesproken. Op dat moment zullen alle risico’s en eventuele voordelen met elkaar worden afgewogen.

Afstandsnormen 50/100 meter Een schrijver deelt zorgen over de afstandsnorm van 50 meter tot de gevel, die is opgenomen voor transformatorhuisjes. De schrijver vreest voor overlast van een zoemend geluid. Over de afstandsnorm van 100 meter hebben verschillende schrijvers reactie gegeven. De een vind het te dichtbij, voor de ander is het niet concreet genoeg qua definiëring. Inhoudelijk komt deze 100 meter tot stand vanuit het rapport Energielandschappen voor RES u16 (p65). Daar wordt aanbevolen om 100 meter afstand bij bebouwingslinten. Dit wordt gehanteerd om het bebouwingslint (waar je toch wel van kunt spreken in het gebied) als geheel in stand te houden en directe omgeving van het lint te vrijwaren van zon. De richtafstand van 50 meter is gebaseerd op de afstandsnormen die een prettig woonklimaat garanderen (op het gebied van geluidsoverlast). Deze normen worden landelijk gehanteerd. Uiteindelijk is er een balans waar naar gezocht moest worden tussen een grotere afstand van bebouwing tot zonneveld ten behoeve van de beleving enerzijds, en anderzijds om genoeg ruimte over te houden voor een realistische businesscase. 11

Ga in gesprek met de directe compensatie/beperken van de schade

getroffenen

over

Een schrijver adviseert om in gesprek te gaan met de directe getroffenen over compensatie en/of het beperken van de schade. In relatie tot het (financieel) betrekken van bewoners zijn er verschillende uitgangspunten opgenomen in het uitnodigingskader die hierin voorzien. Er dient een participatieplan te worden opgesteld, waarin bewoners de gelegenheid krijgen geïnformeerd te worden over de plannen, en mee te denken over wat mogelijk is. Daarnaast streeft IJsselstein naar een lokaal eigendom van 50%, dat betekent dat een initiatiefnemer bijvoorbeeld via een energiecoöperatie een constructie kan opzetten om bewoners mee te laten profiteren van het zonneveld. Door omwonenden actief mee te laten denken, wordt zoveel mogelijk overlast voorkomen. Voor eventuele schade als gevolg van de komst van een zonneveld kunt u nadat de vergunning is verleend beroep doen op nadeelcompensatie. Voor dit beleidsstuk nu is dit nog niet relevant, omdat dit nog niet een concreet projectvoorstel betreft.

Historische en landschappelijke waarde van het gebied Verschillende schrijvers geven aan dat zonne-velden niet passen in dit gebied. De een schrijft dat zonnevelden in het open stroomdal gebied tussen de Achtersloot en de IJssel onherstelbare schade zal aanrichten. Een ander geeft aan dat een zonneveld van 24 ha niet past in het slagenlandschap van de noordwesthoek. Tot slot schrijft een ander dat het plaatsen van zonne-velden met bosvlakken in strijd is met het open karakter van het gebied. Het gebied heeft belangrijke (landschappelijke) waarden. Deze zijn dan ook het uitgangspunt geweest vanaf waar we zijn gaan kijken naar wat er mogelijk is. Van tevoren zijn de landschappelijke waarden, maar ook bestaande regelgeving geïnventariseerd die deze waarden beschermen. Hier is zoveel mogelijk rekening mee gehouden. Het belang van zichtlijnen die behouden moeten worden is hier een voorbeeld van. Enig verschil zal wel optreden, maar dit geldt ook voor andere ontwikkelingen in het gebied, zoals de ontwikkeling van bos in de Noordwesthoek. Daarnaast is gesteld dat het graven of dempen van sloten invloed zal hebben op de waterhuishouding. Het graven of dempen van sloten is iets dat niet zomaar mag. Een belangrijke eis die we hiervoor hebben opgenomen is dat moet worden aangesloten bij de bestaande verkavelingsstructuur, en dus de slotenstructuur die hier doorheen loopt.

Tot slot is ook ingegaan op het voorgeschreven hekwerk, en dat de schrijver dat niet passend vind. Voor hekwerk is het doel om dit zo passend mogelijk te maken. In zijn geheel weglaten is, hoewel wenselijker, helaas niet mogelijk in verband met eisen van verzekeraars van zonne-velden. Desalniettemin zijn er mooie tussenvormen mogelijk. Hierover kunnen de inwoners te zijner tijd meedenken.

Netcongestie Er wordt gevraagd naar netcongestie en hoe dat zit in relatie tot het realiseren van zonne-velden. Netcongestie is op dit moment een realistische factor waardoor plannen vertraging kunnen oplopen. Waar we eerst verwachtten dat er in 2029 meer ruimte op het net zou komen, heeft Stedin recent aangekondigd tot 2033 geen nieuwe aansluitingen mogelijk te kunnen maken op het station in IJsselstein. Door op zoek te gaan naar ‘achter de meter’-oplossingen en alternatieve contractvormen met Stedin is maatwerk wellicht wel mogelijk. Door de zoekgebieden nu concreet aan te wijzen, worden de netbeheerders beter in staat gesteld de benodigde investeringen te doen.

12

Landelijk beleid De schrijver geeft aan dat beleidsmatig steeds meer gestuurd op het beperken van zonnevelden op vruchtbare landbouwgrond. De functie van landbouwgrond wordt inderdaad steeds belangrijker in de afweging voor zonne-velden. We staan voor meerdere opgaven, een gezonde agrarische sector is daar één van. Maar ook natuurcreatie, waterberging en duurzame energieopwekking horen daarbij. We proberen dat zorgvuldig af te wegen. Op dit moment past dit voorstel binnen de landelijke wet- en regelgeving.

Opruimplicht Een schrijver uit zijn zorgen over de kosten van het weghalen en recyclen van een zonne-veld. Daarbij wordt aangegeven dat het om een hoog financieel risico gaat dat door de gemeente gedragen moet worden. Dat klopt niet. De initiatiefnemer van een zonneveld wordt middels de vergunning die aangevraagd wordt verplicht het zonneveld na 25 jaar op te ruimen. Dit is een reguliere gang van zaken en wordt opgenomen in de businesscase van het zonneveld.

Wijzigingen in het uitnodigingskader Ambtelijke wijzigingen 1.

De term ‘zoekgebied’ werd gebruikt om de gebieden te duiden waar potentie is voor zonnevelden. Het gehele gebied rond de Hollandsche IJssel is tevens een zoekgebied. Dit kan als verwarrend ervaren worden. De specifieke gebieden worden nu aangeduid met ‘gebied’ en dan het nummer zoals aangegeven in het Uitnodigingskader. 2. Er is een verplichting toegevoegd dat initiatiefnemers verplicht zijn faunapassages te verkennen bij de totstandkoming van het inrichtingsplan. Dit zijn relatief makkelijke aanpassingen die een goede verbinding met de rest van het gebied kunnen garanderen.

Wijzigingen naar aanleiding van de reacties 1.

Er is meegegaan met het voorstel van de schrijver van reactie 4 om de afstandsnorm van 100 meter aan te passen. De afstandsnorm blijft 100 meter, maar is aangescherpt. Nu geldt deze afstand vanaf woningen en hoofdinfrastructuur tot een zonneveld. Dat is niet concreet en kan bediscussieerd worden bij aanvragen voor een zonneveld. Dit is nu aangescherpt als zijnde de afstand tussen woningen en de hoofdstructuur tot aan de zonnepanelen en technische elementen. Zo zijn de panelen nog steeds op gepaste afstand van woningen en zo veel mogelijk uit het zicht van de wegen, maar is er ruimte om met de landschappelijke inpassing een mooi en passend zonneveld te maken.

13