4. Verslag Externe beeldvormingssessie en Quickscan IBOR Gemeente IJsselstein
Tekst van het document
Integraal Beheerplan Openbare Ruimte IJsselstein Verslag van de Externe Beeldvormingssessie en QuickScan Eind september of begin oktober heeft u deelgenomen aan de externe beeldvormingssessie of de QuickScan voor het opstellen van een integraal beheerplan voor de openbare ruimte (IBOR). In 2021 is een IVOR (integrale visie openbare ruimte) opgesteld. In het IBOR maken wij dit concreet naar beheer. Om dit goed te kunnen doen was het van belang een beeld te vormen van het verleden en de toekomst. Het doel van de externe beeldvormingssessie was om alle verschillende beelden die er zijn op te halen. Een andere manier van kijken en werken lijkt nodig om invulling te geven aan de ambities en opgaven die er zijn. Het Waardenmodel Leefomgeving zou hiervoor een instrument kunnen zijn. Het doel van de QuickScan was dan ook tweeledig: 1. Een beeld te vormen van de huidige situatie in IJsselstein aan de hand van actuele waarden en thema’s. 2. Ervaring opdoen met het Waardenmodel Leefomgeving. Tijdens de eerdere beeldvormingssessies is opgehaald welke thema’s prioriteit zouden moeten krijgen. Deze kunnen we door de QuickScan afzetten tegen de huidige situatie. Daardoor kunnen we het IBOR verder vormgeven.
Belangrijkste resultaten uit de externe beeldvormingssessie Tijdens de sessie is vanuit verschillende organisaties en achtergronden aangegeven wat men vindt van het beheer van de openbare ruimte in IJsselstein. In bijlage 1 zijn alle bijdragen kort weergegeven. Hierbij hebben we samen een SWOT-analyse (sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen) opgesteld. Als sterkte wordt onder andere de flexibele inzet van de eigen dienst genoemd. Zwaktes zijn communicatie en onduidelijkheid over afspraken. Er zijn veel kansen benoemd, zoals een integrale aanpak, meer vergroenen en het actief betrekken van inwoners. Bedreigingen zijn onder andere lage budgetten en beperkte capaciteit. In de bijlage staat de hele SWOT. Het Waardenmodel Leefomgeving onderscheidt 9 thema’s die relevant zijn voor het beheer van de openbare ruimte. Er is tijdens de bijeenkomst een prioritering aangegeven door de deelnemers. Per gebied is gevraagd welk thema daar het meeste prioriteit zou moeten krijgen, welke daarna, etc. Veiligheid en uitstraling scoren vaak hoog. Daaronder is het per gebied verschillend. Circulariteit en inclusiviteit scoren vaak lager, dan kwam ook omdat dat thema’s zijn die wat lastiger concreet te maken zijn in de openbare ruimte. Hieronder de score voor IJsselstein algemeen. In de tabel de top 3 per gebied. In de bijlage zijn alle uitkomsten per gebied te zien.
42023035 IBOR IJsselstein
1
18 december 2023
Gebied
#1
#2
#3
IJsselstein – algemeen
Gezondheid
Veiligheid
Klimaatadaptatie
Buitengebied
Gezondheid
Biodiversiteit
Veiligheid
Woonwijken
Betrokkenheid
Gezondheid
Veiligheid
Centrum / Binnenstad
Veiligheid
Uitstraling
Betrokkenheid
Hoofdwegen
Veiligheid
Milieu
Uitstraling
Begraafplaatsen
Uitstraling
Veiligheid
Milieu
Winkelcentra
Uitstraling
Veiligheid
Klimaatadaptatie
Sportcomplexen
Veiligheid
Gezondheid
Betrokkenheid
Parken
Biodiversiteit
Uitstraling
Klimaatadaptatie
QuickScan Op 4 oktober is een QuickScan gehouden waarbij gekeken is hoe een aantal plekken in IJsselstein scoren op de waarden uit het Waardenmodel. Er zijn vier groepen gevormd, elk met een diverse samenstelling. Deze groepen zijn elk een andere wijk van IJsselstein ingegaan en hebben vier locaties beoordeeld. Een groot deel van de waardenmeetlatten kon ter plekke ingevuld worden. Een aantal zaken zijn na afloop aan de hand van data en aanvullende informatie van collega’s van de gemeente aangevuld. Op de kaart hiernaast zijn de gemiddelde scores over alle waarden per gebied te zien. De meeste gebieden zijn geel (B) of groen (A) gekleurd wat betekent dat ze gemiddeld of goed scoren. Een aantal gebieden is oranje (C) en scoort dus gemiddeld minder. De parken, de nieuwere plekken, een deel van de woongebieden en de meeste straten scoren B of A. De gebieden die een C scoren, zijn: -
Winkelcentra De Clinckhoeff en Achterveld Bedrijventerrein in het zuidoosten Woonstraat Arizonahof Meester Abbink Spainkstraat
Het verschilt per plek wat er daadwerkelijk aan de hand is. De score per thema laat zien dat betrokkenheid, veiligheid, gezondheid, uitstraling en klimaatadaptatie vrij goed scoren. Biodiversiteit, inclusiviteit en milieu kunnen zeker beter!
42023035 IBOR IJsselstein
2
18 december 2023
Vergelijking met prioriteiten Hieronder ziet u de vergelijking van de prioriteiten voor het beheer in IJsselstein en hoe de openbare ruimte op deze thema’s scoort in de verschillende wijken. De prioriteiten zijn gebaseerd op de gemiddeldes tussen de interne en externe beeldvormingssessie.
Prioriteit
Waarde
Scores QuickScan
1
Veiligheid
B
2
Gezondheid
B
3
Uitstraling
A
4
Klimaatadaptatie
C
5
Biodiversiteit
C
6
Milieu
C
7
Betrokkenheid
B
8
Inclusiviteit
C
9
Circulariteit
B
Conclusie en vervolg Uit de twee beeldvormingssessies (intern en extern) is naar voren gekomen dat de thema’s Veiligheid, Gezondheid, Uitstraling, Klimaatadaptatie en Biodiversiteit als meest belangrijk worden gezien voor het beheer van de openbare ruimte in IJsselstein. Per gebied zijn wel nuances te zien. Uit de QuickScan komt naar voren dat de thema’s Veiligheid, Gezondheid en Uitstraling voldoende tot goed scoren. Klimaatadaptie en Biodiversiteit kunnen beter. Let op: de QuickScan is ook echt een quickscan, het is dus geen volledig representatief beeld van de totale situatie in de gemeende. Het geeft wel een eerste inzicht. Aan de hand van deze informatie – en natuurlijk alle andere input die is gegeven tijdens de sessie – maken we in het vervolg een vertaling naar: Beheermaatregelen Kwaliteitsniveaus Kansenkaarten (op basis van thema’s) De planning is dat het IBOR in 2024 gereed is voor besluitvorming.
42023035 IBOR IJsselstein
3
18 december 2023
Bijlage 1: externe beeldvormingssessie De sessie bestond uit twee delen, we hebben samen teruggeblikt op het beheer van de openbare ruimte van de afgelopen 10 jaar. Tijdens het tweede deel hebben we naar de toekomst gekeken en welke waarden prioriteit hebben bij het beheer van de openbare ruimte.
Leren van het verleden Hierbij stonden de volgende vragen centraal: -
Wat is u opgevallen aan het beheer van de openbare ruimte? Wat vindt u goed aan het beheer van de openbare ruimte in IJsselstein? Wat vindt u minder goed aan het beheer van de openbare ruimte in IJsselstein? Wat vindt kan anders/moet beter aan het beheer van de openbare ruimte?
Een aantal mensen heeft een bijdrage gehouden middels een PowerPoint. Deze zijn opgenomen in de presentatie. Anderen hebben ter plekke mondeling hun bijdrage geleverd. Ieder perspectief gaf weer een andere beeld op de gestelde vragen. Hieronder staat per persoon kort de kern van de boodschap die is gegeven: Herman Westland gaf aan dat hij trots is op de fruitcollectie, de bomen in de binnenstad en het zelfbeheer van bewoners, maar dat er op veel fronten van het beheer nog veel te winnen valt. Bijgevoegd is de PDF met alle aandachtspunten. Vertegenwoordigers van Cazas vertelden positief over de wijkschouw en de inhaalslag door de gemeente. Specifiek in IJsselveld is er overlast van ratten en wat betreft bijplaatsing zou er meer ingezet kunnen worden op handhaving en bewustwording. Verder zien ze veel kansen, o.a. in het beter benutten van de app voor meldingen (bijv. verbeter je buurt), samenwerking met professionals en inwoners. De komende periode is Cazas bezig met groot onderhoud, ze willen daarin graag samen optrekken met de gemeente. Paul Nieveen (PvdA) ziet graag dat de nieuwe Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte (KOR) wordt toegepast. Het huidige groen moet gekoesterd worden en er moet meer ingezet worden op communicatie rond werkzaamheden.
Het Plaatselijk Overleg Gehandicapten geeft aan dat er nog veel te winnen is op het gebied van toegankelijkheid. Ze noemen onder andere de bereikbaarheid van ondergrondse containers, onregelmatige stoepen, wortelopdruk en fietspaden met haakse hoeken. Erik (No Plastic Runner) ziet graag dat jongeren meer betrokken worden bij de openbare ruimte. Hij is tevreden over de ondergrondse containers in zijn wijk en de binnenstad in het algemeen. Daarnaast benoemt hij scheve stoepen in Zenderpark en dat er meer aandacht mag zijn voor zwerfafval. Onder andere in de vorm van het prullenbakkenbeleid, meer preventie en geen plastic bekers bij evenementen. GPIJ heeft nog toegevoegd dat het afgelopen jaar het beheer verbeterd is, maar dat er nog weinig gebeurt met de natuurkaart.
42023035 IBOR IJsselstein
4
18 december 2023
SWOT analyse Beheer van de openbare ruimte Positief
Negatief
Intern
Sterktes -
Zwaktes Flexibele inzet eigen dienst De regie houden De fruitbomen collectie De binnenstad Evenementen Expertise inzetten bij communicatie
-
Kansen
Gemeente IJsselstein
-
Extern
-
42023035 IBOR IJsselstein
Te weinig groen Communicatie over onderhoud en biodiversiteit in de openbare ruimte Te weinig jongeren betrokken Snelheid van handelen/traagheid Consequente communicatie ook w.b. meldingen Flexibele inzet van de eigen dienst Geen duidelijke afspraken
Bedreigingen De projectenkaart gebruiken om af te stemmen Communiceren over insectenvriendelijk beheer (d.m.v. bordjes) Zelfbeheer door bewoners Ongebruikte verharding vergroenen Bewoners laten meedenken bij (her)inrichting Jongeren betrekken Inclusie en diversiteit van de betrokken bewoners Integrale aanpak van de processen Collectief aan de slag met de jaarlijkse fruitoogst Meer samenwerking tussen diverse partijen Goede afspraken maken over wat er buiten moet gebeuren Inkomsten genereren uit de openbare ruimte (bijv. energie) Kruidenrijk gras onder fruitbomen
5
-
Lage budgetten De arbeidsmarkt – genoeg capaciteit voor binnen en buiten Woningbouw ten koste van groen Onvoldoende goede afspraken over wat er buiten moet gebeuren
18 december 2023
Uitkomsten Prioritering per gebied
42023035 IBOR IJsselstein
6
18 december 2023
Bijlage 2 QuickScan: nadere toelichting en uitkomsten Hieronder is te zien welke meetlatten zijn beoordeeld en welke buiten en welke binnen zijn beoordeeld. De binnen meetlatten zijn aan de hand van onderzoeken, input van gemeentelijke medewerkers en andere data beoordeeld.
Thema
Biodiversiteit
Hoofdmeetlat
Buiten beoordelen
Algemene indruk
Foto maken
Aanwezigheid groen
X
Natuurlijk beheer
X
X
Faunavoorzieningen Soortendiversiteit Inclusiviteit
Gezondheid
Uitstraling
Veiligheid
Circulariteit
Milieu
Klimaatadaptief
Betrokkenheid
X X X
Gedrag
X
Inrichting
X
Uitstraling fysiek
X
Uitstraling sociaal
X
Fysiek veilig
X
Sociaal veilig
X
X
X
Inrichting
X
Hergebruik en recycling
X
Bedrijfsvoering
X
Inrichting groen
X
Kwaliteit milieu
X
CO2 afdruk
X
Bestendigheid droogte
X
X
Bestendigheid hitte
X
X
Bestendigheid water
X
X
Risico / schade
X
X
Eigenaarschap
X
Organisatie
X
Inrichting
42023035 IBOR IJsselstein
X
Samenwerking Voorzieningen
Binnen beoordelen
X
X
7
18 december 2023
Resultaat per waarde Hieronder lichten we per waarde toe wat de resultaten zijn van de meting en vooral welke resultaten opvallen. Daarbij benoemen we ook wat de prioriteit per thema is. Daarbij is een optelling gemaakt van de resultaten vanuit de interne en de externe sessie. Veiligheid De waarde veiligheid kreeg over het algemeen de hoogste prioriteit. Ook voor de afzonderlijke structuurgebieden was deze waarde zeer belangrijk. De gemiddelde scores per gebied lopen van C tot A. In de C-gebieden zou er dus nog gewerkt kunnen worden aan meer veiligheid.
Gezondheid Op het gebied van gezondheid zijn er veel verschillende resultaten. Er zijn gebieden die een dikke A scoren, maar ook een D en alles daartussen. Gezondheid wordt voor zowel de woonwijken, het buitengebied en de sportparken als een belangrijke prioriteit gezien. Er zijn dus nog zeker gebieden waar veel te winnen valt.
42023035 IBOR IJsselstein
8
18 december 2023
Uitstraling Ook gekeken naar de waarde uitstraling zijn de metingen zeer uiteenlopend. De gebieden hebben gemiddeld alle mogelijke scores voor deze waarde. Het thema waarde kreeg over het algemeen de derde prioriteit en specifiek voor de binnenstad, woonwijk, begraafplaats en winkelcentrum zelfs de eerste of tweede prioriteit. Op de begraafplaats en in de binnenstad wordt dit ook waargemaakt – deze scoren een A. De waarde uitstraling heeft echter een C-score bij de winkelcentra. Hier zou het beheer zich dus meer op kunnen richten.
Klimaatadaptatie De gebieden krijgen voor de waarde klimaatadaptatie gemiddeld alle mogelijke scores. Hieruit wordt meteen duidelijk in welke gebieden er nog veel te winnen valt op het gebied van klimaat.
Biodiversiteit Op het gebied van biodiversiteit scoren de verschillende gebieden gemiddeld niveau B of lager. Biodiversiteit kreeg vooral prioriteit in de parken en het buitengebied, maar scoorde daar een B. Op de waarde biodiversiteit valt dus nog veel te winnen.
42023035 IBOR IJsselstein
9
18 december 2023
Milieu Gemiddeld scoren de gebieden op de waarde milieu maximaal een B. Specifiek voor de hoofdwegen is deze waarde een prioriteit, maar scoort daar een C. Over de hele gemeente is dus meer inzet nodig voor het milieu.
Betrokkenheid Op de verschillende beeldmeetlatten voor betrokkenheid scoren alle gebieden gemiddeld een B of hoger. Dit is een goede score, zeker aangezien deze waarde vaak niet de prioriteit heeft.
Inclusiviteit Inclusiviteit scoort gemiddeld niet hoger dan een B-niveau. Deze waarde heeft niet de hoogste prioriteit, maar de hoeveelheid aan C-scores geeft wel aanleiding voor meer inzet.
42023035 IBOR IJsselstein
10
18 december 2023
Circulariteit Circulariteit scoort op alle gebieden gemiddeld een B. Deze score is goed genoeg, zeker gezien deze waarde geen hoge prioriteit krijgt. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat de meting vrij globaal is gedaan, omdat dit buiten moeilijk te zien is.
42023035 IBOR IJsselstein
11
18 december 2023