4. Raadsinformatiebrief Project kostenbeheersing jeugdhulp

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Project kostenbeheersing jeugdhulp

uw kenmerk uw brief van behandeld door

zaaknummer

211623

M.L. van Schaik

12 november 2024 blad 1 van 3 datum

bijlagen

Geachte raadsleden, Op 20 november a.s. spreekt u in de commissie samenleving over het project kostenbeheersing jeugdhulp en het wijzigingsbesluit verordening jeugd en maatschappelijke ondersteuning. Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) de verkenning van de afbakening van de jeugdhulpplicht gepubliceerd op 5 november jl. De verkenning maakt het juridisch kader van de Jeugdwet duidelijk waarbinnen gemeenteraden de verordening kunnen opstellen en keuzes kunnen maken. Onze conclusies in de rapportage over het project kostenbeheersing jeugdhulp sluiten goed aan op deze verkenning. Verkenning afbakening Jeugdwet In de verkenning heeft VWS gekeken naar hoe gemeenten nu omgaan met de reikwijdte van de Jeugdwet. Een eerdere verkenning in april 2024 door de VNG is door de VNG zelf weer ingetrokken. Daarop heeft VWS de verkenning gedaan. Hieruit is deze handreiking uit gekomen. Inhoudelijk verschillen de twee versies weinig van elkaar. In het project is rekening gehouden met de VNGversie. U kunt de verkenning en de handreiking lezen via https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2024/11/05/verkenning-afbakeningjeugdhulpplicht. Vrij toegankelijke zorg heeft voorrang Eerder informeerden wij uw raad over de Hervormingsagenda Jeugd.

Hierover wordt in de verkenning gesteld dat vrij toegankelijke zorg altijd voorrang heeft op niet vrij toegankelijke zorg (zorg op basis van een beschikking). Daarom kiezen wij er in het adviesrapport kostenbeheersing jeugdhulp voor om de zorg toegankelijk te houden. Dat houdt in dat de capaciteit toereikend moet zijn. Daarom stellen wij voor in het adviesrapport om tot € 300.000 extra te investeren in het voorveld. Definiëring en afbakening Uit de handreiking blijkt dat er geen jeugdhulpplicht is bij gebruikelijke zorg en bij eigen kracht. Dit wordt vastgelegd in de nieuwe Jeugdwet van 2025. Dit gedeelte staat in de verordening waarover uw raad in december besluit. Hierin definiëren wij wat onder gebruikelijke zorg, eigen kracht, informele zorg en formele zorg valt. In de verordening staan voorwaarden die bepalen dat jeugdhulp niet mogelijk is als het netwerk of de jeugdige hier zelf in kan voorzien. Daarnaast vermeld de handreiking dat jeugdhulp aantoonbaar effectief moet zijn (evidence based). De nieuwe Jeugdwet in 2025 zal een lijst van diensten bevatten die niet onder jeugdhulp vallen. In de verordening is een artikel opgenomen over het belang van aantoonbaar werkende jeugdhulp. De gemeente IJsselstein gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt. Voor meer informatie daarover verwijzen wij u naar www.ijsselstein.nl/privacy.

Bankrelatie BNG NL79BNGH028.50.09.958 Bankrelatie RABO NL83RABO0320.72.82.85

datum ons kenmerk blad 2 van

12 november 2024 211623 3

Als laatst wordt in de handreiking benoemd dat de Jeugdwet afgebakend moet zijn ten opzichte van andere wetten. In het adviesrapport kijken wij daarom expliciet naar andere wetten, namelijk naar: Onderwijswet, Zorgverzekeringswet, Wet maatschappelijke ondersteuning en Wet langdurige zorg. In de verordening is opgenomen dat andere wetten voorliggend zijn voor de Jeugdwet. Verordening aan de hand van vijf publieke kernwaarden De handreiking stelt verder dat gemeenten een verordening kunnen opstellen aan de hand van vijf publieke kernwaarden: (On)gelijkheid Deze kernwaarde gaat over de vraag: wie krijgt wat en hoe? Wat is een eerlijke verdeling van schaarse middelen? En is het onderdeel van een groter geheel (problemen bij de jeugdige op andere gebieden)? In het adviesrapport pleiten wij om te kijken naar de samenhang met alle probleemgebieden. Het Jeugdteam kijkt nu al naar het systeem en ook breed naar het leefdomein van een jeugdige. Efficiëntie Deze kernwaarde gaat over welke middelen een gemeenteraad wil inzetten tegenover de behaalde resultaten. Hier gaat het volledige project kostenbeheersing jeugdhulp over. Er is secuur gekeken naar hoeveel middelen we nu inzetten, hoeveel we in de toekomst verwachten en welke resultaten we nu behalen versus de prognose. Welzijn Deze kernwaarde gaat over de basisbehoeften van een jongere, de wensen en wie daarvoor moet zorgen.

Hierbij gaat het over de vraag wat de raad het minimale (juridische) pakket vindt dat voorziet in de basisbehoeften. De raad kan er – goed gemotiveerd - voor kiezen om aanvullende wensen op te nemen bovenop het minimale pakket. In het project hebben wij gekeken of er aanleiding was om wensen toe te voegen bovenop het minimale pakket. Dit was niet geconstateerd. In scenario 2 is daarom het minimale pakket opgenomen. Daarmee voldoen we aan de basisbehoefte van jeugdigen in IJsselstein. Vrijheid Deze kernwaarde gaat over de keuzevrijheid voor de eigen jeugdzorg. Het gaat over in welke mate vrijheid leidt tot onaanvaardbare schade en in hoeverre de gemeente de keuzevrijheid mag beperken. De inhoud van deze kernwaarde (de hoeveelheid aanbieders en de kwaliteitseisen) is vastgelegd via de dienstenportfolio van de Regionale Backoffice Lekstroom (RBL). Veiligheid Deze kernwaarde gaat over het aantal risico’s dat de gemeente neemt en wat de risicobeheersing is. Bijvoorbeeld of het een risico is om het aantal aanbieders te beperken. Regionaal was hier aandacht voor bij de nieuwe inkoop van Jeugdhulp in 2023. Regionaal is er een zo dekkend mogelijk zorglandschap ingekocht. Indien er toch sprake is van een niet-dekkend zorglandschap en er is een jeugdhulpvraag waarvoor jeugdhulp moet worden ingezet, dan is er een mogelijkheid voor maatwerk.

Hierdoor is het risico voor de gemeente en haar inwoners minimaal. Hardheidsclausule De huidige handreiking benoemt de mogelijkheid tot het opnemen van een hardheidsclausule. Hardheidsclausules stellen het college in staat om in individuele gevallen af te wijken van wat er in de verordening is bepaald, wanneer dit nodig is in een specifiek geval. Rondom het wel of niet opnemen van een hardheidsclausule in de verordening bestaan twee juridische stromingen, namelijk: de [‘neestroming’ stelt dat gemeenten wel een hardheidsclausule horen op te nemen en de andere stroming geeft aan dat het juridisch niet nodig om een hardheidsclausule toe te passen. Hierin wijkt het adviesrapport dus af van de huidige handreiking, gezien wij de stroming volgen waarbij er geen hardheidsclausule wordt toegepast.

datum ons kenmerk blad 3 van

12 november 2024 211623 3

Het is aan de raad om de verordening vast te stellen. Het college mag niet van de verordening afwijken. Hierdoor geeft het juridisch geen meerwaarde of noodzaak om een hardheidsclausule in de verordening op te nemen. Het college mag wel toetsen of het toepassen van de regels in individuele gevallen leidt tot een zeer onredelijke situatie. Indien hiervan sprake is, mag het college afwijken van de verordening. Deze bevoegdheid van het college tot afwijking van de verordening valt onder de Algemene wet bestuursrecht. Vanwege deze juridische onderbouwing is er gekozen om de hardheidsclausule uit de verordening te halen.

Hoogachtend, Het college van IJsselstein,

drs. W.M. van de Werken secretaris

mr. P.J.M. van Domburg burgemeester