4. Raadsinformatiebrief Financiële effecten 2020 na decembernota gemeente IJsselstein

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Financiële effecten 2020 na decembernota gemeente IJsselstein

uw kenmerk uw brief van behandeld door

zaaknummer

M.C. Hoogendoorn

919924

datum

2 februari 2021

blad 1 van 6 bijlagen

Geachte raadsleden Graag informeren wij u, voorafgaand aan het jaarrekeningtraject, over de financiële effecten met betrekking tot het boekjaar 2020 op basis van actuele informatie. Deze gegevens waren nog niet beschikbaar tijdens de decembernota 2020. Wij willen u hierover reeds informeren vooruitlopend op het jaarrekeningtraject. Belangrijkste onderwerpen zijn de uitwerking van de decembercirculaire 2020 van het gemeentefonds, de voorlopige uitkomsten op basis van concept berekeningen inzake de pensioenvoorziening (voormalig) wethouders met betrekking tot de dotatie over 2020 en de impact van de aanstaande actualisatie van enkele beheerplannen op boekjaar 2020. De decembercirculaire heeft normaliter geen tot weinig impact op de financiële stand van zaken. Dit jaar zien we echter wel een aanzienlijk effect en dat wordt met name veroorzaakt door de uitwerking van enkele compensatieregelingen inzake de corona crisis. Vandaar dat wij u deze raadsinformatiebrief doen toekomen met daarin de uitwerking van de decembercirculaire 2020 uiteengezet. De pensioenvoorziening (vm) wethouders zorgt al jaren voor een negatief effect in verband met de hard dalende rekenrente en de verhoging van de levensverwachting. Dit jaar is het effect aanzienlijk lager dan afgelopen jaren maar helaas nog steeds negatief.

Daarnaast is uit de actualisatie van diverse beheerplannen, die in de raadsvergadering van maart voorliggen ter besluitvorming, geconstateerd dat er op onderdelen sprake is van achterstallig onderhoud. Conform de BBV-richtlijnen dient dit als verlies genomen te worden in het jaar dat dit bekend is geworden en dat is 2020. Het saldo aan achterstallig onderhoud wordt opgenomen als voorziening ten einde het onderhoud in 2021 en 2022 te kunnen uitvoeren. Het effect kan nagenoeg gedekt worden uit de reserves die opgericht zijn voor het onderhoud van de openbare ruimte. Alle effecten gecombineerd leveren een negatief effect op het begrotingsresultaat in 2020 op van € 69K waardoor het uiteindelijk saldo van de begroting € 1.715K negatief zal worden in plaats van € 1.647K negatief. De negatieve bijstelling van het negatieve resultaat betekent een hogere uitname uit de algemene reserve wat een minimaal negatief effect heeft op de weerstandsfactor. Deze daalt daardoor minimaal van 0,8 naar 0,79. Onderstaand vindt u eerst de ontwikkeling van het saldo van de structurele begroting na verwerking van de decembernota (1), vervolgens geven wij u inzicht in de ontwikkeling van de algemene uitkering (2) en presenteren wij u de voorgestelde mutaties naar aanleiding van de decembercirculaire 2020 (3).

Tot slot geven wij u inzicht in de verwachte effecten inzake de pensioenvoorziening (vm) wethouders en de incidentele effecten inzake actualisatie beheerplannen en het voorstel ter verwerking hiervan (4).

datum ons kenmerk blad 2 van

2 februari 2021 919924 6

1. Ontwikkeling saldo structurele begroting incl. decembercirculaire Omschrijving (bedragen x € 1.000) Actueel saldo begroting na decembernota Waarvan incidentele posten Actueel saldo structurele posten

Begroting 2020 -1.647 -504 -1.143

Raming 2021 -1.415 -178 -1.237

Raming 2022 -230

Raming 2023 -537

Raming 2024 -445

-230

-537

-445

Toelichting: De decembernota zorgde voor een licht positieve bijstelling van 34K op het begrotingsresultaat 2020. Hierdoor kwam het uiteindelijke begrotingssaldo op 1.647K negatief. Daarvan is 504K aan incidentele posten toe te kennen waarmee het structurele begrotingssaldo op 1.143K negatief. Duidelijk is dat de decembercirculaire nagenoeg geen structureel financieel effect heeft. De licht negatieve bijstelling structureel komt door een bijstelling van enkele hoeveelheden die continu geactualiseerd worden en op basis waarvan de omvang van diverse onderdelen van de algemene uitkering bepaald worden. Voor 2020 zien we een aanzienlijk positief effect en dit wordt met name veroorzaakt door afrekeningen over vorige jaren die zorgen voor een toename van het gemeentefonds. Daarnaast is het zo dat in deze decembercirculaire de verdere uitwerking van een aantal compensatieregelingen inzake de corona crisis is opgenomen. Bij de ontwikkeling van de algemene uitkering zal een verdere toelichting hierop gegeven worden. 2. Ontwikkeling Algemene uitkering Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Alg. uitkering o.b.v. septembercirculaire 2020 Mutaties: Afrekening voorgaande jaren Bijstelling diverse taakmutaties Suppletie uitkering integraal Sociaal domein Compensatiepakket corona-effecten Overige mutaties Alg. uitkering o.b.v. decembercirculaire 2020 Ontwikkeling decembercirculaire 2020

Begroting 2020

Raming 2021

Raming 2022

Raming 2023

Raming 2024

49.759

49.945

50.025

49.403

49.478

451 -51 20 96 -10 50.265

20 398 -8 50.354

19

19

19

-8 50.036

-39 49.383

-39 49.458

506

409

11

-20

-20

Toelichting: Afrekening voorgaande jaren In de decembercirculaire zit een positief effect van € 451K in verband met de afrekening over voorgaande jaren ad € 390K en de verhoging van de uitkeringsfactor voor 2020 met 2 punten ad € 61K. Bijstelling diverse taakmutaties In 2020 zit er een negatieve bijstelling in het gemeentefonds in verband met de bijstelling van diverse taakmutaties. Dit betreft ondermeer een bijstelling van de overheveling van middelen inzake hulpmiddelenzorg van het gemeentefonds naar de Wlz. Op basis van een nacalculatie over de eerste acht maanden van 2020 bleek de overheveling bij de septembercirculaire ontoereikend. De structurele verwerking van de nacalculatie zal in de meicirculaire 2021 verwerkt worden. De nacalculatie voor 2020 bedraagt € 30K. In de meicirculaire 2021 wordt de nacalculatie structureel verwerkt op basis van realisatiegegevens over de eerste 9 maanden van 2020 aangevuld met een nog af te spreken ophoging voor onderhoudskosten. De overige bijstellingen betreffen nacalculaties met betrekking tot

datum ons kenmerk blad 3 van

2 februari 2021 919924 6

de taakmutaties BasisRegistratie Persoonsgegevens, Mijnoverheid en DigiD en de bijdrage GDI. Deze drie taakmutaties tezamen hebben een negatief effect voor 2020 ad € 21K. Suppletie uitkering integraal Sociaal domein Er is een structurele toevoeging aan het gemeentefonds gedaan als suppletie uitkering inzake het integraal sociaal domein ad € 20K. Compensatiepakket corona-effecten In deze decembercirculaire wordt een verdere uitwerking gepresenteerd van het compensatiepakket ter bestrijding van de gevolgen van de corona crisis. Onderstaand een totaaloverzicht van het totale compensatiepakket waarbij de middelen die via de decembercirculaire beschikbaar zijn gesteld in tranche 3 vermeld zijn.

Compensatie via gemeentefonds Omschrijving (bedrag in euro's) Via taakmutaties: Lokale culturele voorzieningen Aanvullende compensatie re-integratie bijstandsgerechtigden 2020 Aanvullende compensatie re-integratie bijstandsgerechtigden 2021* Impuls re-integratie 2021* Gemeentelijk schuldenbeleid 2020 Gemeentelijk schuldenbeleid 2021* Bijzondere bijstand 2020 Bijzondere bijstand 2021* Continuïteit van zorg Inhaalzorg Jeugdwet Inhaalzorg Wmo 2015 Compensatie quarantainekosten Compensatie buurt-en dorpshuizen Compensatie toezicht-en handhaving Compenstie lokale vrijwilligersorganisaties jeugd Via decentralisatieuitkering: Compensatie parkeerbelasting Participatie (sociale werkbedrijven) Voorschoolse voorziening peuters Compensatie opschalingskorting 2020 Compensatie opschalingskorting 2021* Compensatie inkomstenderving eigen bijdrage Wmo Compensatie extra kosten verkiezingen 2021 Tweede kamerverkiezingen 2021* Cultuurmiddelen 2021* Compensatie noodopvang kinderen ouders met cruciaal beroep Compensatie inkomstenderving precariobelasting, markt en evenementenleges Compensatie

Totale compensatie

Tranche 1 IJsselstein

Tranche 2 IJsselstein

120.000.000 40.000.000 90.000.000 50.000.000 15.000.000 30.000.000 5.000.000 10.000.000 26.000.000 34.300.000 11.700.000 4.000.000 17.000.000 50.000.000 7.300.000

104.182

102.078

125.000.000 140.000.000 8.300.000 70.000.000 160.000.000 18.000.000 29.000.000 22.000.000 149.700.000 23.000.000 20.000.000 1.275.300.000

127.000 112.657 15.160

Tranche 3 IJsselstein

28.884 66.512 35.517 18.178 37.106 6.315 12.891 35.826 68.814 20.806 7.119 30.182 83.122 15.836

68.707 118.735 268.539 33.562 49.324 42.121 203.898

448.619

49.393 37.892 857.370

494.367

* deze compensatie wordt in 2021 ontvangen

Daarnaast zijn er in de decembercirculaire nog een aantal maatregelen aangekondigd die in latere circulaires verwerkt zullen worden of via specifieke uitkeringen, buiten het gemeentefonds om, verstrekt zullen worden. Onderstaand een overzicht hiervan.

datum ons kenmerk blad 4 van

Nog nader bekend te maken compensatie Omschrijving (bedrag in euro's) Via latere circulaires Inkomstenderving* Afvalinzameling Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK)** Perspectief jeugd en jongeren Via aparte regelingen Zwembaden en ijsbanen Verlenging steun sportverenigingen Toezicht en handhaving Uitvoeringskosten TOZO Nog te verwachten compensatie

2 februari 2021 919924 6

Totale compensatie

Compensatie IJsselstein

250.000.000 32.000.000 130.000.000 58.500.000

Nog onbekend Nog onbekend Nog onbekend Nog onbekend

100.000.000 60.000.000 60.000.000 Nog onbekend

Nog onbekend Nog onbekend Nog onbekend Nog onbekend

690.500.000 Nog onbekend

* De reservering voor compensatie van inkomstenderving is verhoogd naar 250 miljoen. De compensatie per gemeente wordt bepaald op basis van de vastgestelde jaarrekening 2020. ** Voor TONK is een maximaal bedrag van 130 miljoen gereserveerd. Op basis van de doorwerking van de maatregelen in 2021 zal de uiteindelijke hoogte van de compensatie bepaald worden.

Overige mutaties Als laatste effect in deze decembercirculaire zit er nog een structurele, licht negatieve bijstelling op basis van aangepaste hoeveelheden waarop de uitkeringsbasis bepaald wordt. Deze hoeveelheden worden continu geactualiseerd en leiden in de verschillende circulaires tot bijstellingen, positief en negatief. In dit geval is er sprake van een licht negatief effect. 3. Effect en voorgestelde mutaties decembercirculaire Omschrijving (bedragen x € 1.000) Ontwikkeling decembercirculaire 2020 Mutatie n.a.v. de circulaire: Af: Suppletie uitkering integraal Sociaal domein Af: Compensatiepakket corona-effecten Financieel effect decembercirculaire 2020

Begroting 2020

Raming 2021

Raming 2022

Raming 2023

Raming 2024

506

409

11

-20

-20

0 0 506

-20 -398 -8

-19 0 -8

-19 0 -39

-19 0 -39

Toelichting Duidelijk is dat de decembercirculaire nagenoeg geen structureel financieel effect heeft. De licht negatieve bijstelling structureel komt door een bijstelling van enkele hoeveelheden die continu geactualiseerd worden en op basis waarvan de omvang van diverse onderdelen van de algemene uitkering bepaald worden. Voor 2020 zien we een aanzienlijk positief effect en dit wordt met name veroorzaakt door afrekeningen over vorige jaren die zorgen voor een toename van het gemeentefonds. Aangezien de begroting voor 2020 niet meer aangepast kan worden wordt de volledige ontwikkeling van het gemeentefonds als financieel effect gekenmerkt in 2020. Daarnaast is het zo dat in deze decembercirculaire de verdere uitwerking van een aantal compensatieregelingen inzake de corona crisis is opgenomen. Voor 2021 wordt voorgesteld dit conform de lijn van 2020 apart te reserveren. Derhalve heeft dit geen effect op het resultaat. Voor 2020 kan de begroting niet meer gewijzigd worden en heeft dit derhalve wel effect. Op basis van de in de decembercirculaire genoemde effecten worden de volgende mutaties voorgesteld:

datum ons kenmerk blad 5 van

-

2 februari 2021 919924 6

Apart reserveren van de suppletie uitkering integraal Sociaal domein ten behoeve van het sociaal domein; Apart reserveren van de compensatie voor de kosten van de corona crisis voor 2021. In de jaarrekening 2020 zal de definitieve balans voor 2020 opgemaakt worden inzake de toekenning van de compensatie naar de taakvelden waar de kosten gemaakt worden. Voor 2021 zal ook gemonitord worden op welke taakvelden de kosten gemaakt worden teneinde daar de compensatie op te kunnen richten.

4. Effecten pensioenvoorziening (vm) wethouders en achterstalligactualisatie beheerplannen Naast het uitkomen van de decembercirculaire is ook de geactualiseerde rekenrente inzake de pensioenvoorziening (voormalig) wethouders bekendgemaakt. Deze is gedaald van 0,29% naar 0,082%. Op basis van deze rekenrente en enkele andere kenmerken wordt de benodigde hoogte van de voorziening bepaald waaruit de huidige en toekomstige pensioenlasten van (voormalige) wethouders voldaan worden. Aangezien het hierbij gaat om waardevaste pensioenen betekent een verlaging van de rekenrente een hogere dotatie om het verschil tussen de berekende rente over het gedoteerde bedrag te compenseren. Zoals al enkele jaren hebben we ook dit jaar dus te maken met een dalende rekenrente. Aangezien er met name de afgelopen twee jaar sprake was van een forse daling van de rekenrente is de daling dit jaar beperkter. Maar toch laten de concept berekeningen een verwachte dotatie van € 448K zien ten opzichte van de € 50K die hiervoor begroot is. Per saldo dus een negatief effect van € 398K. Aan de voorziening is ook een beleggingsrekening gekoppeld waar het reeds gedoteerde bedrag in de voorziening een rendement kan behalen ten einde de dotatie te compenseren.

De afgelopen jaren viel daar het rendement wat tegen, maar dit jaar zit het rendement op basis van de voorlopige indicaties weer rond de verwachte en begrote € 50K. Hiermee wordt het nadelig effect dus niet groter. Uit de actualisatie van de beheerplannen is op twee onderdelen naar voren gekomen dat er sprake is van achterstallig onderhoud. De BBV-voorschriften schrijven voor dat indien er sprake is van achterstallig onderhoud dat dit als verlies genomen dient te worden in het jaar dat dit bekend is geworden teneinde deze gelden in een voorziening op te nemen om in de komende jaren het achterstallig onderhoud uit te voeren. Het betreft hierbij de beheerplannen wortelopdruk voor € 420K en wegen voor € 863K. Dit is bekend geworden in 2020 en dient bij de jaarrekening dan ook als verlies genomen te worden voor een totaalbedrag van € 1.283K. Om dit verlies te dekken zal bij de jaarrekening voorgesteld worden enkele reserves met betrekking tot het beheer van de openbare ruimte zijnde de reserves groot onderhoud wegen, groot onderhoud openbare ruimte en groot onderhoud VRI’s vrij te laten vallen. Deze hebben gezamenlijk een saldo van € 1.107K waardoor het negatieve effect € 176K zal zijn. Aangezien er in 2020 een voordelig effect is op basis van de decembercirculaire wordt voorgesteld het nadelig effect inzake de dotatie voorziening (vm) wethouders hieruit te dekken.

Het effect achterstallig onderhoud op basis van de actualisatie van de beheerplannen valt dan grotendeels in het resultaat. Dit geeft onderstaande uitwerking op de structurele begroting. Begroting 2020 Saldo begroting na decembernota -1.647 Effect decembercirculaire 506 Effect dotatie voorziening (vm) wethouders -398 Effect achterstallig OH na afwikkeling reserves -176 Actueel saldo begroting na voorgestelde mutaties -1.715 Waarvan incidentele posten -504 Actueel saldo structurele posten -1.211 Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Raming 2021 -1.415 -8 0 0 -1.423 -178 -1.245

Raming 2022 -230 -8 0 0 -238

Raming 2023 -537 -39 0 0 -576

Raming 2024 -445 -39 0 0 -484

-238

-576

-484

Per saldo wordt het beeld over 2020 € 68K negatiever dan na verwerking van de decembernota 2020.

datum ons kenmerk blad 6 van

Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN IJSSELSTEIN, de secretaris,

de burgemeester,

drs. P.C.M. van Elteren

mr. P.J.M. van Domburg

2 februari 2021 919924 6