4.1 Jaarverslag RMN 2022 Definitief + verklaring
Tekst van het document
P a g i n a 1 | 85 Jaarverslag 2022
Inhoudsopgave Jaarverslag 2022
Jaarverslag 2022 Voorwoord Maatschappelijk economische ontwikkelingen Ontwikkelingen binnen RMN Taakstelling 1. Programmaverantwoording 1.1
Wat willen we bereiken? ..................................................................................... 8
1.2
Wat mag het kosten? .......................................................................................... 8
1.3
Wat hebben we bereikt? ..................................................................................... 9
1.3.1
Projecten in 2022
1.3.2 Samenleving en werk 1.3.3 Duurzaamheid 1.3.4 Ontwikkeling van medewerkers en organisatie RMN in 2022
Kernwaarden 1.3.5 Ingezette maatregelen ter verbetering van de executiekracht 2. Paragrafen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................ 19 2.1.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................... 19
2.1.1
Weerstandscapaciteit
2.1.2
Risico's
2.1.3
Kengetallen
2.1.4 Beleidsindicatoren 2.2.
Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................. 28
2.3
Financiering ........................................................................................................ 28
2.3.1
Kasgeldlimiet
2.3.2
Renterisiconorm
2.3.3
Financieringsbehoefte en leningenportefeuille
2.3.4
Kasbeheer
2.4
Relatiebeheer/Verbonden partijen ....................................................................... 31
2.4.1 Overzicht van verbonden partijen 2.5
Bedrijfsvoering .................................................................................................... 32
2.5.1
Organisatie
2.5.2 Informatievoorziening P a g i n a 2 | 85 Jaarverslag 2022
2.5.3 Maatschappelijke verantwoordelijkheid 2.5.4
Samenwerking/regionale gebondenheid
2.5.5
Milieu
2.5.6
Personeel
2.5.7 Duurzaam werken 2.5.8
Duurzaam inkopen
2.5.9
Covid-19
Jaarrekening 2022 3.
Overzicht van baten en lasten over 2022 Voor de grondslagen voor de resultaatbepaling wordt verwezen naar de bijlagen achterin dit document .................................................................................................................. 36 3.1 Baten ....................................................................................................................... 37 3.2 Lasten ...................................................................................................................... 38 3.3 Incidentele baten en lasten ...................................................................................... 39
4.
Toelichting op overzicht van baten en lasten 2022 4.1 Baten ....................................................................................................................... 40 4.1.1 Toelichting basistaken Baarn 4.1.2 Toelichting basistaken Bunnik 4.1.3 Toelichting additionele taken Bunnik 4.1.4 Toelichting basistaken IJsselstein 4.1.5 Toelichting additionele taken IJsselstein 4.1.6 Toelichting basistaken Nieuwegein 4.1.7 Toelichting basistaken Soest 4.1.8 Toelichting basistaken Zeist 4.1.9 Toelichting financiering en aanvullende taken en separate afrekeningen 4.1.10 Vennootschapsbelasting 4.2 Lasten ...................................................................................................................... 59 4.2.1 Toelichting op hoofdlijnen: afwijkingen op de lasten
5.
Balans per 31 december 2022 5.1 Activa ....................................................................................................................... 62 5.2 Passiva .................................................................................................................... 63
6.
Toelichting op de balans per 31 december 2022 6.1
Toelichting materiele vaste activa........................................................................ 64
Investeringen met economisch nut Verloopstaat materiele vaste activa 6.1.1 P a g i n a 3 | 85 Jaarverslag 2022
Gebouwen 6.1.2 Vervoermiddelen 6.1.3 Machines, apparaten en installaties 6.1.4 Overige materiele activa 6.2
Toelichting vlottende activa ................................................................................. 66
6.2.1 Voorraad
6.2.3 Debiteuren 6.2.4 Overige vorderingen 6.2.5 Liquide middelen 6.3
Toelichting vaste passiva .................................................................................... 69
6.3.1 Financiële Positie 6.3.2. Algemene Reserve 6.3.3. Bestemmingsreserve 6.3.4 Voorziening groot onderhoud 6.3.5 Overzicht langlopende leningen 6.4
Toelichting vlottende passiva .............................................................................. 72
6.4.1. Netto vlottende schuld 6.4.2. Overlopende passiva 6.5 7.
Niet uit de balans blijkende verplichtingen ........................................................... 73 Bijlagen
Bijlage 7.1
Gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............. 76
7.1.1 Vaste activa ........................................................................................................ 76 7.1.2 Vlottende activa................................................................................................... 77 7.1.3 Vaste passiva ...................................................................................................... 77 7.1.4
Vlottende passiva ............................................................................................... 78
7.1.5 Grondslagen voor resultaatbepaling .................................................................... 78 Bijlage 7.2
WNT verantwoording ................................................................................ 80
Bijlage 7.3
IV 3 rapportage ......................................................................................... 83
Bijlage 7.4 Overhead ..................................................................................................... 84
P a g i n a 4 | 85 Jaarverslag 2022
Jaarverslag 2022
P a g i n a 5 | 85 Jaarverslag 2022
Voorwoord Voor u ligt het voorlopig jaarverslag 2022 van Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN). Maatschappelijk economische ontwikkelingen Het jaar 2022 was zowel maatschappelijk als voor RMN zelf een bewogen jaar. Het jaar begon met een lockdown in verband met Corona. Deze maatregelen werden in het eerste kwartaal van 2022 uiteindelijk (nagenoeg) allemaal opgeheven, maar Corona heeft in 2022 nog wel haar sporen achtergelaten (het ziekteverzuim bleef ook in 2022 relatief hoog). Op hetzelfde moment ontwikkelde zich een nieuwe crisis die van grote maatschappelijke impact bleek. In februari 2022 begon Rusland een aanvalsoorlog tegen Oekraïne. Dit leidde onder meer tot extreem hoge energie- en brandstofprijzen, wat op haar beurt weer leidde tot een ongekend hoge inflatie. Ook is de rente in 2022 gestegen. Bij het opstellen van de begroting 2022 (in het voorjaar van 2021) was dit niet te voorzien. De oorlog in Oekraïne zorgde ook voor langere levertijden. Door het instellen van handelssancties tegen Rusland was het niet langer mogelijk staal uit dit land te importeren, waardoor leveranciers voor nieuwe ondergrondse containers op zoek moesten naar andere staalleveranciers. Ook was er in 2022 sprake van een tekort op de arbeidsmarkt waardoor het lastig is om vacatures te vervullen.
Vooral de binnendienst functies bleken moeilijk in te vullen waardoor RMN genoodzaakt werd om met inhuurkrachten te werken. De gecontracteerde uitzendbureaus die RMN voorzien van de flexibele schil hadden eveneens grote moeite om geschikt personeel voor de buitendienst te vinden. Daar waar de Nederlandse Spoorwegen schrapten in hun dienstregeling en Schiphol minder vluchten kon verwerken, moest ook RMN op bepaalde onderdelen haar dienstverlening aanpassen. Alle bovengenoemde effecten zijn terug te vinden in het jaarverslag. Ontwikkelingen binnen RMN Naast deze maatschappelijke ontwikkelingen stond bij RMN in 2022 het e basis op orde brengen centraal. Bij het opstellen van de jaarrekening over 2020 werd 675.000 geconstateerd. Dit tekort vormde in 2021 voor het dagelijks en algemeen bestuur van RMN aanleiding om een onderzoek naar de financiële organisatie uit te laten voeren door een onafhankelijke registeraccountant. Ook werd in september 2021 een interim secretaris-directeur benoemd. De interim secretaris-directeur heeft de opdracht gekregen een Plan van Aanpak op te stellen om de organisatie in control te brengen. Voor de financiële administratie is in 2022 een interim concerncontroller aangesteld. Hij heeft de taak de aanbevelingen voor de financiële administratie uit dit plan verder uit te werken en in te voeren.
Op 16 februari 2022 heeft het algemeen bestuur het Meerjarenbeleidsplan 2022-2025 vastgesteld. Hierin wordt op hoofdlijnen beschreven welke doelen RMN wil bereiken en welke maatregelen zij daarvoor neemt. Het Verbeterplan Basis op orde, samen bouwen aan RMN, beschrijft verder in detail hoe RMN in 2022 en 2023 het fundament voor deze toekomst legt.
P a g i n a 6 | 85 Jaarverslag 2022
Het onderdeel sturing en beheersing van de financiën voorziet in een projectmatige aanpak met duidelijke doelen, producten en mijlpalen en streeft naar structurele verbeteringen van met name de managementinformatie, bedrijfsvoeringprocessen en de P&C-cyclus, waarbij de begroting dient aan te sluiten bij de uitvoering van werkzaamheden. In 2022 is RMN begonnen met de implementatie van dit verbeterplan. Vanaf september 2021 en het gehele jaar 2022 is volop ingezet op sturing en beheersing van de voortgang van werkzaamheden, om de doelstellingen van RMN binnen de afgesproken financiële kaders (begroting, DVO) te realiseren, gegeven de beschikbare informatie. Het verbeteren van de bedrijfsvoering met betrekking tot het onderdeel inzameling, het plannen van medewerkers en voertuigen, het wegen van de afval- en grondstofstromen en de daarbij behorende vastlegging in de milieuadministratie en de financiële administratie, vraagt om een helder inzicht, nauwkeurige administratie en een professionele logistieke planning. De invoering van bedrijfssoftware die het overbodig maakt te switchen tussen meerdere applicaties is een randvoorwaarde om de werkprocessen te vereenvoudigen en efficiënter te kunnen werken. Op 1 januari 2022 is RMN gestart met de implementatie van het softwareplatform 21QUBZ waarvan de 1e fase begin 2023 is afgesloten. Een grote stap in de goede richting.
Taakstelling In 2021 is daarom in de begroting 2022 een taakstelling van 368.000 euro opgenomen ten behoeve van het efficiënter inrichten van inzamelroutes. In 2022 is als onderdeel van het daadwerkelijke uitvoering. Voor de begroting 2023 en verder is veel tijd geïnvesteerd in de juiste vertaling van alle routes in de begroting. De opgenomen bezuinigingstaakstelling is daarmee de in 2022 geïmplementeerde bedrijfsvoeringssoftware 21QUBZ, RMN betere handvatten heeft om bij te betrekking tot de route optimalisatie gereed zijn. De invoering van deze routeoptimalisatie zal impact hebben op de bestaande inzameldagen van de verschillende gemeenten. Ook is het voornemen om vulgraadsensoren in te zetten bij ondergrondse containers hetgeen naar verwachting een positief effect hebben op zowel de dienstverlening aan de inwoners als op de bedrijfsvoering, het betreft hier het zogenaamde informatie/ data gestuurd werken. In 2022 is de executiekracht van RMN flink verbeterd. Naast de reeds benoemde in gang gezette maatregelen zijn ook nieuwe overlegstructuren ingevoerd, zoals het leidinggevenden overleg en het organisatieontwikkelingsoverleg. Ook worden er periodiek voortgangsgesprekken gevoerd met de budgethouders. Binnen de diverse afdelingen wordt beter gecommuniceerd: kennis delen en informatie uitwisselen zorgt voor meer duidelijkheid en slagkracht.
Daarnaast wordt er gewerkt met toolboxmeetings om de veiligheid binnen het bedrijf te bevorderen.
P a g i n a 7 | 85 Jaarverslag 2022
1. Programmaverantwoording 1.1
Wat willen we bereiken?
Conform de gemeenschappelijke regeling van RMN is het doel van de organisatie het realiseren van effectieve, efficiënte en kwalitatief hoogwaardige en klantvriendelijke uitvoering van afvalbeheer en beheer van de openbare ruimte, waaronder reinigingstaken voor de deelnemende gemeenten. Wat willen we ervoor doen? De wijze waarop uitvoering gegeven wordt aan de doelen is omschreven in dienstverleningsovereenkomsten die met de deelnemende gemeente afzonderlijk worden opgesteld. Deze worden onderscheiden in basistaken en additionele taken. Programma 1: Basistaken Wat valt onder de basistaken: afvalbeheer door middel van inzameling en beheer van milieustraten; straatreiniging door mechanisch straatvegen en handvegen, het verwijderen van zwerfafval van verharde wegen, verzorgen van onkruidbestrijding, het reinigen van honden uitlaatstroken, het legen van prullenbakken en het reinigen van kolken; gladheidbestrijding en het verzorgen van ongediertebestrijding. Programma 2: Additionele taken Wat valt onder de additionele taken: groenbeheer, zwerfafval verwijderen uit het groen, schoffelen, maaien en snoeien; verzorgen van klein civieltechnisch onderhoud, beheer en instandhouding van straatmeubilair, borden en het herstellen van bestrating; verzorgen van overige werkzaamheden zoals graffiti en kauwgom verwijderen en het afhandelen van klachten. 1.2
Wat mag het kosten?
P a g i n a 8 | 85 Jaarverslag 2022
1.3
Wat hebben we bereikt?
Programma 1: Basistaak / inzamelen RMN heeft voor de deelnemende gemeenten als hoofdtaak het inzamelen van grondstoffen en restafval en werkzaamheden op het gebied van een schone, hele en veilige openbare ruimte. De werkzaamheden zijn vastgelegd in een producten- en dienstencatalogus en worden op basis van de, met de gemeente afgesloten dienstverleningsovereenkomsten, voor meerdere jaren uitgevoerd. RMN levert zodoende met haar activiteiten een bijdrage aan een mooie en duurzame leefomgeving en aan de circulaire doelstellingen van de deelnemende gemeenten. In 2022 heeft RMN 120.016 ton huishoudelijk afval1 bij circa 251.000 inwoners2 in de deelnemende gemeenten ingezameld. Door het gescheiden ophalen van afval heeft zij een bijdrage geleverd aan het in stand houden van een schone en veilige leefomgeving en is de belasting op het milieu verminderd. Door het stimuleren van het nog beter scheiden van afval, het huis aan huis ophalen van nog meer gescheiden waardevolle huishoudelijke afvalstromen en het vergroten van de mogelijkheden om afval te scheiden bij hoogbouw is meer recyclebaar afval ingezameld. Daarnaast levert RMN een bijdrage aan het duurzaam beheer- en inrichting van de openbare ruimte. Hierbij wordt continu gewerkt aan het verbeteren van de milieuprestaties door toepassingen van de laatste principes van ISO 14001.
Ingezameld huishoudelijk afval naar recyclebaar versus niet recyclebaar materiaal in tonnen:
Met de scheiding van 61% van het ingezamelde afval hebben we, net als in 2021, een substantiële bijdrage kunnen leveren aan de circulaire economie. Overige resultaten op het gebied van afvalinzameling: De exploitatie van 6 recyclingstations waar 27 á 28 grof afvalstromen gescheiden worden aangeboden en afgevoerd;
P a g i n a 9 | 85 Jaarverslag 2022
Discipline Groen de discipline groen scoort in totaliteit onder het ambitieniveau. In alle wijken is de score onder ambitieniveau;
Discipline Meubilair en Reiniging de disciplines meubilair en reiniging voldoen aan het ambitieniveau;
Discipline Verharding
P a g i n a 11 | 85 Jaarverslag 2022
Aan het niet behalen van het ambitieniveau op groen in IJsselstein liggen onderstaande redenen ten grondslag: Groen beplanting: Er zijn plantvakken waar het groen ver beneden de maat is vanwege de ouderdom van de vakken. Door het uitblijven van renovatie ontstaan er kale vlakken en dode stukken. Juist deze vakken maakt dat de beeldkwaliteit over al het groen gemiddeld omlaag wordt getrokken waardoor de totale beeldkwaliteit lager wordt gewaardeerd. Dit speelt hoofdzakelijk in de oudere wijken. Er zijn heel veel vakken die aan het ambitieniveau van de gewenste beeldkwaliteit voldoen; Onkruid in beplantingsvlakken: Deze hangt samen met het bovenstaande. Door de technische staat van veel plantvakken ontstaat er meer onkruidgroei. Dit betreft vooral kweek, braam, haagwinde en heermoes. Deze onkruidsoorten zijn praktisch niet uit te roeien en overwoekeren alles. Het bestrijden hiervan is erg arbeidsintensief en het blijft daarnaast terug komen. De beoordeling hiervan trekt ook door in de goede plantvakken en haalt dus ook het geheel omlaag waardoor er een te negatief beeld ontstaat; Onkruid in boomspiegels: ook het onkruid in de boomspiegels is niet op orde. Vanwege de personeelsdruk werd hier een lagere prioriteit aan gegeven. Daarnaast zijn er boomspiegels die door bewoners worden aangeplant.
Deze aanplant telt als negatieve score in de metingen; Grashoogte: De grashoogte is ook negatief beoordeeld. Oorzaak hiervan zijn de natte periodes en groeizaam weer die periodiek plaatsvinden. De aannemer moet zich houden aan het bestek. Hierin wordt de grashoogte aangegeven maar zij moeten zich ook houden aan een maximale insporingsdiepte. Hier hebben zij dus te maken met tegenstrijdige belangen. Om de insporing te vermijden wordt dan de keuze gemaakt niet te maaien bij natte periodes. Ook hier geldt dat enkele percelen die te lang zijn het totaal beeld omlaag trekt.
P a g i n a 12 | 85 Jaarverslag 2022
1.3.1
Projecten in 2022
In 2022 liepen er diverse projecten om de bij RMN aangesloten gemeenten verder te faciliteren in het scheiden van afval en om zorg te dragen voor een vermindering van de hoeveelheid te verwerken restafval. Met name de projecten VANG (Van Afval Naar Grondstof) en GoG (Grip op Grondstof) hebben een behoorlijke impact op de manier van inzamelen. De winst van het scheiden van afval wordt met name gerealiseerd in minder restafval (dus minder afval om te verbranden) en meer recyclebaar materiaal. Alle gemeenten dragen hierdoor bij aan een schoner en leefbaarder milieu. Baarn: Voor Baarn waren er geen projecten gepland in 2022. Er zijn 2 uitbreidingsinvesteringen gedaan. Aan de Eemweg en aan de Oosterstraat zijn ondergrondse containers geplaatst. Bunnik: In Bunnik zijn 9 extra ondergrondse containers geplaatst (4 Rest, 3 Papier, 1 PMD en 1 semi GFT container). Er zijn 7 ondergrondse containers vervangen (4 Rest en 3 Glas). Verder waren er geen projecten gepland in 2022. IJsselstein: De voorbereidingen voor het project VANG (Van Afval Naar Grondstof programma) voor de gemeente IJsselstein zijn afgerond en de uitrol zal in 2023 plaatsvinden.
In het algemeen geldt dat laagbouw met een groot perceel oppervlak een 4de minicontainer krijgt (een aparte minicontainer voor PMD), dat bij laagbouw met een klein perceel oppervlak een omwisseling plaatsvindt (de REST minicontainer wordt omgewisseld wordt voor een PMD minicontainer) waarbij bewoners hun restafval naar een ondergrondse container kunnen brengen, en dat bewoners van hoogbouw geen bovengrondse verzamelcontainer meer naast of in hun complex hebben, maar een ondergrondse container in de buurt. Bewoners die overgaan naar een ondergrondse container krijgen allemaal een afvalpas; Voor de minicontainers OudPapierKarton (OPK) en GroenteFruitTuin (GFT) verandert er niets; Er zullen in 2023 naar verwachting 11.759 PMD minicontainers uitgezet geworden en 7506 REST minicontainers worden ingenomen. In 2022 zijn 103 ondergrondse containers geplaatst als uitbreiding (voornamelijk REST containers: 77 stuks). Er zijn geen vervangingen gedaan. Nieuwegein: Het project GoG (Grip op Grondstof) in de gemeente Nieuwegein betreft het vervangen van bovengrondse verzamelcontainers bij de hoogbouw voor een ondergrondse variant; Er zijn in 2022 26 ondergrondse containers vervangen en 73 nieuwe ondergrondse containers bijgeplaatst. Er zijn geen minicontainers uitgezet. Nieuwegein is de enige deelnemende gemeente die aan na-scheiding doet.
Soest: In Soest heeft in 2022 een grote vervangingsronde van ondergrondse containers plaatsgevonden. 103 containers zijn vervangen waarvan het merendeel Rest afval containers betrof (63 stuks). Er zijn 2 uitbreidingen gedaan: 1 extra ondergrondse container voor Rest en 1 voor PMD.
P a g i n a 13 | 85 Jaarverslag 2022
Zeist: Het project VANG (Van Afval Naar Grondstof) voor de gemeente Zeist is afgerond (met uitzondering van de hoogbouw); De gemeente heeft gebieden aangewezen waar huishoudens voor Restafval naar een OC in de buurt moeten en heeft de minicontainers REST laten wisselen voor een minicontainer PMD. Daarnaast zijn er in de aangewezen buurten extra minicontainers voor PMD neergezet (bewoners kregen een 4e minicontainer); Er zijn in 2022 12.294 PMD minicontainers uitgezet en 2518 REST minicontainers ingenomen; Er zijn 38 ondergrondse containers vervangen en 44 ondergrondse containers bijgeplaatst; In de gemeente Zeist moeten nu nog 13.200 adressen omgezet worden van verzamelcontainers naar ondergrondse containers. Communicatie en educatie: RMN heeft in maart 2022 deelgenomen aan de landelijke Week van de AfvalHelden. Dit is dé week waarin medewerkers uit de afval-en reinigingsbranche centraal staan en waarbij we onze medewerkers extra in het zonnetje hebben gezet; Gedurende het jaar heeft RMN op verschillende manieren het gebruik van de gratis RMN app en de RMN website gepromoot. Dit met als doel het reduceren van de verspreiding van de papieren afvalkalender. RMN verstuurt de papieren versie nu alleen bijvoorbeeld alleen nog op aanvraag een papieren afvalkalender. Daarnaast is het gebruik van de app toegenomen.
Het aantal actieve gebruikers steeg van 58.042 in januari 2022 naar 62.861 eind 2022; RMN heeft net als in 2021 campagne gevoerd in Nieuwegein voor het beter scheiden van GFT. Hierbij zijn GFT bakjes uitgedeeld voor in de keuken. Daarnaast zijn online video's ontwikkeld om het scheiden van GFT te promoten; RMN was in april 2022 betrokken bij de uitvoering van een 1 april grap van Kabouter Berry uit Zeist. Berry is een fanatieke afvalscheider, maar keer op keer bleef zijn papier container misschien als een klein probleem, maar mijn papiervoorraad nam reusachtige vormen aan recyclingcoach Antoinette naar Zeist;
P a g i n a 14 | 85 Jaarverslag 2022
De posters op de RMN voertuigen zijn in 2022 vernieuwd zodat het RMN wagenpark weer van een frisse uitstraling is voorzien;
RMN is betrokken bij afvalvrije scholen middels voorlichting en inzameling van de gescheiden grondstoffen en geeft voorlichting op basisscholen en organiseert excursies op haar Recyclingstations.
P a g i n a 15 | 85 Jaarverslag 2022
1.3.2 Samenleving en werk RMN werkt samen met de Regionale Sociale Dienst in Zeist door het bieden van werkervaringsplekken aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en nieuwkomers in Nederland; Intern worden deze medewerkers met succes begeleid door een daarvoor vrijgemaakte medewerker BOR (Beheer Openbare Ruimte); In de periode voor de COVID-19 periode heeft dit geleid tot het plaatsen van 25 van de 37 instromers naar reguliere banen binnen en buiten RMN. 1.3.3 Duurzaamheid RMN heeft 760 zonnepanelen in gebruik en wekt daarmee 40% van haar energiebehoefte op; Het hoofdkantoor van RMN aan de Lange Brinkweg is in 2022 voorzien van ledverlichting. De bestaande TL buizen zijn vervangen door LED buizen; De RMN locatie Zeist is al eerder voorzien van LED verlichting; Bij vervanging van elektrische apparaten wordt altijd gezocht naar een energiezuiniger alternatief; Alle inzamelvoertuigen van RMN rijden op HVO 100. Het wagenpark van RMN is verder door instroom van nieuwe voertuigen die voldoen aan de op euro 6 norm, de nieuwe norm voor dieselvoertuigen en door het gebruik maken van biologisch afbreekbare smeermiddelen. Door betere smering is er tevens minder geluidsoverlast en door de vermindering van het gebruik aan fossiele brandstoffen wordt een wezenlijke bijdrage geleverd aan een schoner milieu (minder CO2 uitstoot).
1.3.4 Ontwikkeling van medewerkers en organisatie RMN in 2022 Het algemeen bestuur heeft op 16 februari 2022 het Meerjarenbeleidsplan 2022-2025 vastgesteld. In het Meerjarenbeleidsplan wordt op hoofdlijnen beschreven welke doelen RMN wil bereiken:
RMN is voor de deelnemende gemeenten de vanzelfsprekende samenwerkingspartij als het gaat over inzameling van grondstoffen en restafval en een schone, hele en veilige buitenruimte. Wij zijn de afval- en grondstoffenexpert, opereren zelfbewust en dragen actief bij aan circulaire doelen en duurzaamheidsdoelen.
Een duurzame en mooie leefwereld. Dat willen we allemaal. De rijksoverheid stuurt hier ook op met het doel dat Nederland in 2050 volledig circulair is. RMN vervult in de regio daarin een actieve rol. Wij zijn een maatschappelijke en innovatieve onderneming die op vooruitstrevende wijze afval en grondstoffen inzamelt. Daarnaast zetten wij ons continu in voor een schone, hele en veilige buitenruimte. Op deze wijze levert RMN een bijdrage aan een mooie en duurzame leefomgeving. De bedrijfsvoering is efficiënt en transparant, de organisatie betrouwbaar en professioneel. Medewerkers zijn deskundig en dienstbaar. De inwoners, deelnemers en medewerkers zijn trots op RMN en ook in de regio en in het land wordt RMN als een deskundige partij gezien en gewaardeerd. Scope RMN levert producten en (advies)diensten die direct gerelateerd zijn aan: het inzamelen van grondstoffen en restafval huis aan huis; het inzamelen van grondstoffen en restafval via recyclestations; het beheren van een schone, hele en veilige buitenruimte.
P a g i n a 16 | 85 Jaarverslag 2022
Kernwaarden RMN onderscheidt vier kernwaarden: Wendbaar & innovatief: wij zijn organisatorisch en financieel flexibel en opereren slim en duurzaam, met oog voor de toekomst; Efficiënt: wij sturen slim op kosten en zorgen dat we met een verantwoorde hoeveelheid tijd en geld onze kerntaken uitvoeren; Professioneel & samenwerkingsgericht: onze medewerkers zijn vakmensen en wij werken effectief samen met partners in de keten; Maatschappelijk betrokken en altijd in de buurt: wij zijn politiek-bestuurlijk sensitief, zetten ons in voor maatschappelijke en duurzame doelen en zijn regionaal geworteld. De inwoners waarderen onze inzet met een hoge klanttevredenheid. In het Verbeterplan Basis op orde, samen bouwen aan RMN, wordt in detail beschreven hoe RMN in 2022 en 2023 het fundament voor deze toekomst legt. In 2022 is, na de start in september 2021, weer volop ingezet op de sturing en beheersing van de voortgang van werkzaamheden om de doelstellingen van RMN binnen de afgesproken financiële kaders (begroting, DVO) te realiseren, gegeven de beschikbare informatie.
Het verbeteren van de bedrijfsvoering met betrekking tot het onderdeel inzameling, het plannen van medewerkers en voertuigen, het wegen van de afval- en grondstofstromen en de daarbij behorende vastlegging in de milieuadministratie en de financiële administratie, vraagt om een helder inzicht, nauwkeurige administratie en een professionele logistieke planning. De invoering van bedrijfssoftware die het overbodig maakt te switchen tussen meerdere applicaties is een randvoorwaarde om de werkprocessen te vereenvoudigen en efficiënter te kunnen werken. Op 1 januari 2022 is RMN gestart met de implementatie van het softwareplatform 21QUBZ waarvan de 1e fase begin 2023 is afgesloten. 1.3.5 Ingezette maatregelen ter verbetering van de executiekracht In 2022 is de executiekracht van RMN flink verbeterd.
RMN heeft hard gewerkt aan haar (verbeter)punten en mooie resultaten neergezet: Aanstelling van een interim concerncontroller ter versterking van de financiële administratie; Invulling geven aan (overige) ontbrekende sleutelfuncties; Verplaatsing van enkele functies met bijbehorende medewerkers, vooruitlopend op de definitieve organisatie inrichting; Voeren van maandelijkse voortgangsgesprekken met budgethouders; Voeren van voortgangsgesprekken met leidinggevenden; Organiseren van afdelingsoverlegstructuren en het houden van toolbox meetings Informeren van de raden: een ronde langs de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten ter toelichting van het meerjarenbeleidsplan en de begroting 2023; Voeren van een inkoopkalender voor de aanbestedingen; Inrichting van nieuwe overlegstructuren zoals het leidinggevenden overleg en het organisatieontwikkelingsoverleg; Alle leidinggevenden hebben het leiderschapsprogramma gevolgd; Alle medewerkers hebben een (eerste) training gehad; Het houden van een (personele) vlootschouw per team; Nieuwe bedrijfsvoeringsoftware is in gebruik genomen (21QUBZ); Een eerste optimalisatie van het financiële pakket AFAS is gerealiseerd; Het bedrijfsvoering pakket WinCar voor de werkplaats is uitgebreid met de optie digitale werkorder.
Alle uren en onderdelen worden zonder handmatige tussenkomst op het juiste voertuig verwerkt; Historische data zijn opgeschoond en geanalyseerd ten behoeve van de begroting 2023; Belangrijke aandachtspunten voor diverse bedrijfsvoeringonderdelen zijn gerealiseerd of in gang gezet, te weten: routeoptimalisatie, het inrichten van dashboards, een beter proces P a g i n a 17 | 85 Jaarverslag 2022
voor de registratie en facturatie van aanvullende opdrachten, het verder verfijnen van het containermanagementsysteem; In oktober 2022 heeft RMN voor de eerste maal een voortgangsrapportage opgesteld ten aanzien van de uitvoering van het verbeterplan; In de begroting 2023 en nu ook in het jaarverslag 2022 is een duidelijk onderscheid gemaakt tussen de bedrijfsvoering van RMN en de verwijderingskosten van de AVU; De voorbereidingen voor het digitaliseren van alle personeelsdossiers zijn afgerond en de dossier zullen in 2023 daadwerkelijk gedigitaliseerd zijn; Alle dieselvoertuigen rijden op HVO100; Tijd en plaats onafhankelijk werken is ingevoerd voor de binnendienst; Het personeelshandboek is geactualiseerd; Er is een verzuimdashboard ingericht; HR-processen zijn (her) ingericht in AFAS.
P a g i n a 18 | 85 Jaarverslag 2022
2. Paragrafen
Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten dienen overheidsorganen in de begroting en de jaarstukken een aantal verplichte paragrafen op te nemen. Dit betreft de volgende paragrafen: 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid De paragrafen 1 en 7 zijn niet van toepassing voor RMN. 2.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is gedefinieerd als het vermogen van de gemeenschappelijke regeling Reinigingsbedrijf Midden Nederland om niet structurele financi vangen teneinde haar taken te kunnen voortzetten. Het weerstandsvermogen wordt bepaald door de verhouding tussen weerstandscapaciteit en positie van RMN voor het verslagjaar maar ook voor de meerjarenraming. 2.1.1 Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit wordt berekend uit de posten: algemene reserve, bestemmingsreserve, de stille reserves en het gerealiseerde resultaat en bedraagt ultimo 2022 217.580,Voor de ontwikkeling van de weerstandscapaciteit verwijzen wij u naar de ontwikkeling van de reserves bij de toelichting op de balans. Het bestuur van RMN heeft bepaald dat volledige verrekening van de lasten plaatsvindt met de deelnemende gemeenten met uitzondering van benoemde kosten die ten laste van de bestemmingsreserve worden gebracht.
Positieve resultaten worden bij resultaatbestemming door het bestuur aan de algemene reserve toegevoegd of aan de deelnemende gemeenten uitgekeerd. Negatieve resultaten worden verrekend met de deelnemende gemeenten voor zover deze niet ten laste gebracht kunnen worden van de algemene reserve. In 2022 heeft RMN dit toegepast door het negatieve resultaat op haar bedrijfsvoering te compenseren met het voordelige afvalverwijderingsresultaat. Het restant van het voordelige resultaat vloeit na vaststelling van de jaarrekening, via de DVO afrekeningen, terug naar de gemeenten.
P a g i n a 19 | 85 Jaarverslag 2022
2.1.2 Risico's Onderstaand volgt een beschrijving van RMN met als peildatum 15 maart 2023 op de afval- en grondstofstromen welke door RMN worden opgehaald en getransporteerd naar de verwerkers. belangrijkste beheersing zit echter op het verbeteren van het inzicht in de beheersmaatregelen en het sturen op de uitvoering van de maatregelen binnen de bedrijfsvoering van RMN. Vanaf Dit is in 2022 gecontinueerd. Gezien de onzekere omstandigheden en het soms ook niet kunnen beheersen van zich voordoende financiële negatieve effecten van maatschappelijke en/of economische ontwikkelingen is middels de kaderbrief 2023 een post onvoorzien in de begroting van 2023 ,-. daarbij zal medio 2023 geëvalueerd worden.
2.1.2. Personeel, inhuur externen en arbeidsmarkt Ontwikkelingen 2022 , 50% van de totale omzet van RMN (exclusief de verwijderingskosten 0,7 miljoen hoger. Dit is vooral het gevolg van een hoger ziekteverzuim als gevolg van corona, krapte op de arbeidsmarkt, meer inhuur externen vanwege de opvang van piekwerkzaamheden en aanvullende opdrachten. De extra inhuur uren als gevolg van de personele krapte zijn voor ,- aanvullend doorbelast aan de deelnemende gemeenten.
Voor 2023 blijft de kans op het overschrijden van de personeelsbudgetten hoog. In mindere mate door het ziekteverzuim wat in 2022 behoorlijk zwaar drukte op de kosten (ruim 10% ziekte daar waar van 8% was uitgegaan) en in hogere mate door de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt waardoor vaker gebruik gemaakt moet worden van inhuur- en uitzendkrachten, hetgeen een kostenverhogend effect heeft. Daarnaast is bekend geworden dat de CAO lonen in 2023 flink zullen stijgen doordat werkgevers en werknemers (middels de vakbonden) een principeakkoord hebben bereikt waarbij de lonen gemiddeld met 8% omhoog gaan. Inhuurkrachten zullen naar verwachting ook hogere tarieven gaan vragen. Beheersmaatregelen Middels maandelijkse voortgangsgesprekken met budgethouders en teamleiders worden personele ontwikkelingen gemonitord en specifieke beheersmaatregelen op teamniveau besproken. De inhuur van externen wordt aanbesteed in het streven naar rechtmatige aanbestedingen in combinatie met scherpe tarieven en voldoende kwaliteit.
P a g i n a 20 | 85 Jaarverslag 2022
Het MT van RMN voert voortgangsgesprekken en volgt middels maandelijkse rapportages de ontwikkelingen op RMN totaal niveau. In het kader van het Meerjarenbeleidsplan RMN 2022 2025 is de nog niet ingevulde formatie in 2022 deels ingezet ter dekking van de nieuwe functies werkvoorbereider en planner en inkoop- & contractmanager. Naar het huidige inzicht is de formatieruimte en het bijbehorende budg het totale personeelsbudget op te vangen wel iets beperkter. Wagenparkbeheer Ontwikkelingen 2022 Mede vanwege de lange levertijden van onderdelen als gevolg van de economische omstandigheden wereldwijd stonden voertuigen en materieel langer stil dan gewenst en heeft RMN meer moeten inhuren. Ook stegen de prijzen van staal, elektronica en brandstof. Aan liters brandstof is niet veel me rdoor de lastenstijging voornamelijk aan de gestegen biodiesel prijs te wijten is. Om voor te sorteren op de lange levertijden heeft RMN meer onderdelen ingekocht voor de risicodragende onderdelen en de zogenaamde Per saldo kostte het wagenpark meer dan begroot. De lagere kapitaallasten wogen daar niet tegenop. De brandstofkosten in 2022 waren 1,7 x hoger dan begroot en 1,4 x hoger dan in 2021, duurder. Ri De langere levertijden hebben mogelijk ook in 2023 nog een effect op de onderhoudskosten.
Daarnaast zal door de planning van de onderhoudswerkzaamheden beter af te stemmen op de benodigde inzet actief worden gestuurd op het beperken van de aanvullende inhuur van materiaal. Naar verwachting zal een extra uitgave gedaan moeten 55.000 voor de werkplaats (8 hefkolommen moeten worden vervangen). De impact op de begroting is gering omdat de afschrijving over 15 jaar plaats zal vinden. De ontwikkeling van de brandstofprijzen blijven ook onzeker. In de begroting van 2023 is daarmee rekening gehouden. RMN verwacht evenwel dat zij boven het niveau van de gehanteerde uitgangspunten van de begroting 2023 zal uitkomen hoewel inmiddels weer een lichte daling is ingezet. Beheersmaatregelen De ontwikkelingen in 2023 worden middels voortgangsoverleg, maandrapportages en kwartaalrapportages binnen RMN en richting het bestuur gemonitord. Een deel van de financiële effecten zal moeilijk tot niet beheersbaar zijn met maatregelen, zoals de langere levertijden en de hogere brandstofprijzen. Door de extra inkoop van onderdelen in 2022 is een deel van de
P a g i n a 21 | 85 Jaarverslag 2022
Administratieve processen en ICT In relatie tot de buitendienst Ontwikkelingen 2022 In 2022 is RMN voortvarend van start gegaan met de invoering van haar nieuwe bedrijfssoftware 21Qubz (een modern softwareplatform van het bedrijf 21South) ter vervanging van het oude systeem luisterend naar de naam PieterBas 4. De eerste fase voor het onderdeel Inzameling is vrijwel afgerond. Op enkele punten is nog nazorg nodig. De overgang naar een modern, toekomstbestendig platform is een grote stap om voorbereid te zijn op een toekomst waar snel schakelen en data gedreven werken het verschil kan gaan maken. Dit betekent flexibel kunnen plannen en op vulgraad gaan sturen in plaats van vaste routes te blijven rijden. Ook is een koppeling met het financiële pakket AFAS gerealiseerd zodat geschreven uren automatisch doorgezet worden naar het HR gedeelte van het AFAS pakket voor de verloning.De nieuwe software raakt ook de planning op het gebied van beheer en onderhoud van de buitenruimtes: Beheer Openbare Ruimte (BOR). De voorbereidende fase voor de integratie van de taken op het gebied van het beheer van de openbare ruimte in 21Qubz is dan ook gestart.
Het risico bestaat dat managementinformatie en bedrijfsvoeringsinformatie door de overgang naar 21South tijdelijk verstoord wordt, hetgeen consequenties kan hebben voor de hoeveelheden rapportages en de vastgelegde gegevens welke de basis vormen voor DVOafrekeningen met de deelnemers. Daarnaast is 21Qubz geen software in eigen beheer met eigen ontwikkelmogelijkheden maar een SAAS (Software As A Service) oplossing waardoor de technische kennis bij de softwareleverancier ligt en RMN voor het functioneel beheer zelf kennis in huis moet halen. Dit levert voordelen op (het pakket evolueert doordat meerdere klanten de softwareleverancier. RMN wenst ook haar eisen gehonoreerd te zien. Ook de invoering van eerdergenoemde nieuwe BOR (Beheer Openbare Ruimte) module binnen 21Qubz is een risico. In 2023 gaat alle aandacht dan ook uit naar de integratie van de BOR taken in het nieuwe pakket. Het betreft een nieuwe tak van sport voor de softwareleverancier. Het risico is aanwezig dat RMN te maken krijgt met kinderziektes in de beginfase, en dat de nieuwe manier van werken extra tijd kost voor de medewerker (niet alleen wegens extra training maar ook door anders werken en eventueel herstel van fouten). Ook is er een risico dat het pakket een andere manier van werken weergeeft dan RMN voor ogen had.
Beheersmaatregelen Binnen RMN is een medewerker als functioneel beheerder aangesteld waardoor de eisen wensen van RMN ingebracht worden in het gebruikersoverleg met de softwareleverancier. Ook wordt hierdoor kennis van de nieuwe software 21Qubz in de organisatie geborgd. De kwaliteit van de data wordt steeds verder opgevoerd door gebruik te maken van rapportages die met de afnemers van de data gedeeld worden zodat omissies tijdig zichtbaar zijn en hersteld kunnen worden. Consultants van 21South staan stand-bye om problemen te verhelpen en om assistentie te bieden met het maken van nieuwe verdiepende rapportages. Dit waarborgt de continuïteit, maar zorgt wel voor extra kosten. Voor de BOR (Beheer Openbare Ruimte) module ontwikkeling zijn in 2022 specialistische gebruikersgroepen samengesteld die input hebben geleverd voor het schrijven van de zoge geven wat de eisen en wensen van de organisatie zijn.
PieterBas Automatisering is in 2020 overgenomen door de AMCS Group in Amsterdam P a g i n a 22 | 85 Jaarverslag 2022
Er is een samenwerkingsvorm gecreëerd waarin de ontwikkelkosten gedeeld worden. Een medewerker van RMN neemt zitting in het gebruikersplatform van 21Qubz-gebruikers en het ontwerp en de implementatie van de nieuwe module worden in een speciale stuurgroep binnen RMN op de voet gevolgd. In relatie tot de binnendienst Ontwikkelingen 2022 RMN werkt met een financieel pakket van AFAS. In 2022 is een eerste stap gemaakt om het financiële pakket AFAS te optimaliseren waardoor betere rapportages voor budgethouders en management gemaakt kunnen worden. Er is een rapportage structuur gecreëerd die de indeling van de jaarrekening en begroting volgt. Er is een nieuwe teamleider financiën begonnen en aan het einde van het jaar is de externe inhuur hiervoor afgebouwd. De inhuururen die overblijven worden besteed aan het verder optimaliseren van het financiële pakket zodat de nieuwe teamleider zich kan focussen op de dagelijkse bezigheden. Risico Er is een risico dat door een verouderde inrichting van administratieve systemen, arbeidsintensieve complexe processen in combinatie met hoge werkdruk binnen ICT en Financiën en de kwetsbaarheid van de afdeling Financiën, de informatievoorziening aan management en bestuur van RMN onvoldoende is voor adequate sturing en beheersing. Ook gaat een belangrijke medewerker met pensioen hetgeen een risico is in het kader van mag de kennisoverdracht.
Door controleverklaring inzake getrouwheid en rechtmatigheid over verslagjaar 2023 niet langer door de accountant opgesteld worden maar moet dit door RMN zelf gedaan worden, hetgeen de druk op de organisatie alleen maar vergroot. Beheersmaatregelen Qua beheersmaatregel is eind 2022 gestart met de inzet van (tijdelijke) inhuurkrachten met te mitigeren. expertise op het gebied van AO/IC en Finance en Control om bovenstaande Een belangrijke extra reden voor deze inzet is enerzijds om het kennisniveau op het gebied van AO/IC binnen RMN te vergroten en anderzijds om te voldoen aan de aanbeveling van de accountant om de kwetsbare afdeling Financiën verder te versterken. In 2023 zal RMN daar de vruchten van kunnen gaan plukken. Tevens staan er nog vacatures open om de afdeling Financiën te versterken en is RMN bezig met de vervanging van de medewerker die met pensioen gaat.
Organisatieontwikkelingen Ontwikkelingen 2022 Additionele BOR taken IJsselstein De gemeente IJsselstein heeft RMN eind december 2021 schriftelijk aangegeven in 2022 in samenwerking met RMN te onderzoeken of de additionele BOR (Beheer Openbare Ruimte) taken nog onderdeel uit zullen maken van de DVO in 2023. In het AB van december 2022 is definitief besloten dat de additionele BOR werkzaamheden in 2023 geen deel meer zullen uitmaken van de DVO van IJsselstein.
P a g i n a 23 | 85 Jaarverslag 2022
In 2022 zijn de taken nog door RMN uitgevoerd maar in 2023 zal dit door de gemeente IJsselstein zelf gedaan worden. De ontvlechting van deze taken en de bijbehorende consequentie voor compensatie van de achterblijvende overhead zijn in de primitieve begroting 2023 nog niet opgenomen en zullen in begrotingswijziging 2023.02 tot uiting komen. De uitvoerende medewerkers in dienst van RMN en de bijbehorende administratieve taken zijn met ingang van 2023 horizontaal over gegaan naar de gemeente IJsselstein. Meerjarenbeleidsplan RMN 2022-2025 Voor de uitvoering van het Meerjarenbeleidsplan RMN zijn incidentele en structurele investeringen voorzien. Dit betreft 3 hoofdcategorieën zijnde aanvullende trainingen voor medewerkers en leidinggevenden, externe adviezen en nieuwe functies inkoopmanager, controller, werkvoorbereider en manager bedrijfsvoering. De eerste 2 categorieën betreffen incidentele lasten en de 3e categorie betreffen structurele extra lasten. Er zijn in 2022 geen nieuwe functies ingevuld, wel zijn inhuurkrachten aangetrokken voor de functies controller en kwartiermaker / manager bedrijfsvoering.
Door de krapte op de arbeidsmarkt is de kans groot dat ook in 2023 een beroep gedaan moet worden op (duurdere) inhuurkrachten. Ook bestaat de kans dat voor het aantrekken van vaste arbeidskrachten extra kosten gemaakt moeten worden door het inzetten van gespecialiseerde bureaus. In 2023 staat een verdere kwalitatieve analyse van het personeelsbestand op het programma waaruit mogelijk blijkt dat er boventallig personeel ontstaat. In theorie kan dit leiden tot frictiekosten. Beheersmaatregelen Er is een opstelling gemaakt van alle nieuwe functies, benodigde dekking en wijze van dekking. t worden. Er zijn geen extra Hiervan moet nog beheersmaatregelen genomen voor het mogelijke boventallige personeel. Mocht blijken dat er inderdaad beperkt boventallig personeel ontstaat dan is het de verwachting dat vanwege de huidige krapte op de arbeidsmarkt er op korte termijn vervangend werk mogelijk is waardoor de frictiekosten uiterst beperkt blijven.
2.1.2.
- en afvalstromen RMN
De verwerking van de afvalstromen bestaat uit 2 delen. Het inzamelen van het afval en het verwijderen van het afval. Het eerste deel wordt gedaan door RMN zelf en het 2e deel wordt voor de belangrijkste afvalstromen - georganiseerd door de AVU. Naast de AVU zijn er nog een aantal kleinere partijen waarmee RMN zaken doet met betrekking tot de afvalverwijdering. De grote afvalstromen betreffen huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk restafval en gft-afval. Het gemeentelijk beleid van de AVU deelnemers is gericht op het zo veel mogelijk scheiden van afval teneinde zo weinig mogelijk restafval te hebben. Dit leidt in zijn algemeenheid tot lagere verwijderingskosten en hogere opbrengsten voor onze deelnemers. Echter, als door het scheiden van afval extra inzamelmateriaal in gebruik genomen wordt en/of de frequentie van het inzamelen verandert, dan kan dit zorgen voor hogere kosten van inzameling binnen RMN, ook al worden de verwijderingskosten eventueel lager.
P a g i n a 24 | 85 Jaarverslag 2022
Ontwikkelingen 2022 In 2022 zijn de verwijderingskosten lager uitgevallen hetgeen een voordeel opleverde voor de deelnemende gemeenten. Belangrijk om te weten is dat de hoge opbrengst van oud papier in deze verwijderingskosten verdisconteerd is. Dit wordt altijd conservatief begroot omdat de prijsontwikkeling afhankelijk is van de ontwikkelingen op de markt. Risico
3 en verder
De ontwikkeling van de verwijderingskosten van restafval zijn de sterk stijgende kosten voor energie en het belasten van het verbranden van restafval. Met name de structurele impact van de rijksbelasting op verbranding kan fors zijn wanneer deze de komende jaren wordt verhoogd. Dit is in 2022 nog niet het geval geweest. Een ander risico is de toenemende vervuiling van ingezamelde grondstoffen, zoals landelijk zichtbaar bij plastic en GFT, waardoor de opbrengsten dalen. Een andere belangrijke factor in de daling van de opbrengsten van grondstoffen is het feit dat China is gestopt met het importeren van deze stromen.
Sterk fluctuerende prijzen zoals die van papier, zowel in 2021 als in 2022 zijn van invloed op het resultaat van grondstof- en afvalstromen. De AVU blijft daarom in haar begroting 2023 en 2024 behoedzaam begroten qua opbrengsten van oud papier. Daarnaast wordt voorlichting gegeven op scholen en worden persberichten in kranten geplaatst om het belang van goed projecten (Van Afval Naar scheiden van afval te benadrukken. Met de uitrol van VANG en het na-scheiden van restafval, proberen gemeenten in samenwerking met RMN het aangeboden volume restafval te verminderen. Met dit soort projecten kunnen zij invloed uitoefenen op de grondstoffenstromen.
P a g i n a 25 | 85 Jaarverslag 2022
2.1.3
Kengetallen
De kengetallen voor 2022 afgezet tegen de begroting 2022.02 hebben zich als volgt ontwikkeld:
De netto schuldquote geeft inzicht in welke mate de schuldenlast van RMN op de exploitatie drukt. Het kengetal wordt berekend door het totaal aan geleende gelden te delen door de totale jaarlijkse bate. De deelnemende gemeenten staan garant voor de exploitatielasten en schulden van RMN. Jaarlijks worden de lasten van RMN afgerekend met deze gemeenten. Omdat RMN geen winststreven heeft en ook vrijwel geen eigen vermogen heeft is solvabiliteitsratio van weinig waarde. Daarbij zet RMN geen gelden uit waardoor de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen gelijk is aan het ongecorrigeerde kengetal.
2.1.4 Beleidsindicatoren Landelijk is er in 2021 gemiddeld 5145 kg afval per inwoner ingezameld. In 2021 is er binnen de deelnemende gemeenten gemiddeld 541 kilo afval per inwoner ingezameld. In 2022 is de gemiddelde hoeveelheid afval binnen de deelnemende gemeenten gedaald naar 475 kilo per inwoner per jaar. De landelijke cijfers 2022 zijn helaas nog niet beschikbaar aangezien RMN nieuwsgierig is of de landelijke cijfers deze trend ook laten zien. Kanttekening is hierbij dat 2021 een Corona jaar is geweest en dat een reductie in 2022 in de lijn der verwachtingen lag. Onderstaande grafieken6 laten de daling van de gemiddelde hoeveelheid afval van de deelnemende gemeenten zien. De 1e grafiek laat zien hoeveel er gemiddeld per inwoner per jaar aan afvalstromen is ingezameld in de deelnemende gemeenten in de 2 opeenvolgende jaren.
P a g i n a 26 | 85 Jaarverslag 2022
2.2. Onderhoud kapitaalgoederen RMN zet veel kapitaalgoederen in, zoals huisvuilwagens, vrachtwagens, veegmachines en nietgekentekend werkmaterieel. De kwaliteit van de kapitaalgoederen is mede bepalend voor de prestaties in het verzorgingsgebied. RMN streeft ernaar het onderhoud op een kwalitatief hoog peil te houden. Het onderhoud wordt hoofdzakelijk uitgevoerd door de eigen werkplaats. Investeren in onderhoud is van belang voor de continuïteit van de bedrijfsvoering, het voorkomt onnodige stilstand en de in het verzorgingsgebied behaalde prestaties zijn kwalitatief en kwantitatief van een hoger (constant) niveau. Daarnaast zijn de voertuigen samen met de buitendienstmedewerkers gezichtsbepalend voor RMN. Een goed verzorgd wagenpark draagt bij aan de veiligheid en vermindert de belasting van het milieu. Met het oog hierop wordt door RMN veel geïnvesteerd in het opleiden van het personeel om zuinig, veilig en verantwoord om te gaan met de aan hen toevertrouwde middelen. Het beleid van RMN is er opgericht om een optimale verhouding te vinden tussen enerzijds de hoogte van de kosten van onderhoud en anderzijds de kapitaallasten als gevolg van aanschaf van nieuwe voertuigen. In het verslagjaar 2022 bedragen de investeringen in nieuwe vervoermiddelen 0,6 miljoen. De afschrijvingen op het wagenpark bedroege 2,3 miljoen.
Daarnaast is geïnvesteerd in machines, apparaten en installaties waarbij de inzamelmiddelen het merendeel van de investering van 5,1 miljoen bedroegen (voor een bedrag van 4,6 miljoen). De afschrijvingen op inzamelmiddelen bedragen 0,8 miljoen. 2.3
Financiering
2.3.1 Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is het maximumbedrag waarvoor financiële middelen mogen worden aangetrokken op de geldmarkt. De kortlopende middelen worden aangetrokken in de vorm van daggeld, kasgeldleningen en kredietlimiet op de rekening courant. De financiële middelen worden aangetrokken bij de huisbankier van RMN, de NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). De grootte van de kasgeldlimiet is afhankelijk van het begrotingstotaal aan het begin van het jaar. Voor 2022 bedraagt de kasgeldlimiet 8,2% over het primaire b 33.469.000. oen. RMN is eind 2022 over de kasgeldlimiet heengegaan. en komt daarmee uit In 2023 is de kasgeldlening omgezet in een langlopende lening.
P a g i n a 28 | 85 Jaarverslag 2022
2.3.2 Renterisiconorm De renterisiconorm is een bedrag ter grootte van een percentage van het totaal van de omzet bij aanvang van het jaar. Het doel van deze norm is het beperken van de gevolgen van een stijgende kapitaalmarktrente op de rentelasten van de organisatie. De norm stelt dat per jaar maximaal 20% van de omzet in aanmerking mag komen voor herfinanciering of renteherziening. Het renterisico op de vaste schuld blijft in 2022 binnen de wettelijke gestelde normen.
2.3.3 Financieringsbehoefte en leningenportefeuille De investeringen van 5,7 miljoen zijn gefinancierd door het afsluiten van een geldlening 7,0 miljoen bij de BNG welke begin 2023 heeft plaatsgevonden. Tot die tijd is in de . De geldlening is mede financiering voorzien door een kasgeldlening aangetrokken met het oog op de verdere uitrol van het investeringsprogramma rondom de invoering van VANG maatregelen in de diverse gemeenten. Daarnaast worden de investeringen gefinancierd uit de afschrijvingen en het eigen vermogen en het kredietarrangement met de Bank Nederlandse Gemeenten. rente is gebaseerd op het 1-maands Euribor tarief vermeerderd met een spread van 15 basispunten. De excedentrente bedraagt 2 % voor overschrijdingen tussen de kredietlimiet en de Intra-daglimiet en 5% voor overschrijdingen boven de Intra-daglimiet. In aanvulling op het "krediet in rekening-courant" wordt in onderling overleg daggeld of kasgeld verstrekt.
P a g i n a 29 | 85 Jaarverslag 2022
Tabel Overzicht langlopende leningen:
De onderstaande tabel geeft de financieringsbehoefte per ultimo van het jaar aan: Door de wijze van bevoorschotting door de deelnemende gemeenten, vooraf per kwartaal, is de financieringsbehoefte het grootst aan het einde van elk kwartaal. In de jaarrekening wordt de stand per ultimo 2022 gepresenteerd. iljoen waardoor het jaarlijkse aflossingsbedrag in weergeeft.
P a g i n a 30 | 85 Jaarverslag 2022
Renteresultaat 0,13 miljoen aan rente betaald met een gemiddeld rentepercentage van 0,73%, waarbij de betaalde rente gedeeld is door de beginboekwaarde van de activa per 1-1-2022. De rentelasten zijn vrijwel geheel doorberekend aan de vaste activa waardoor het renteresultaat nihil is. De rentelasten zijn bepaald door de betaalde rentelasten op langlopende leningen, kasgeldleningen en rente van de rekening courant bij elkaar op te tellen.
Schema rentetoerekening ter bepaling van het treasury resultaat:
De gebruikte begrootte rekenrente is gewijzigd van 1% naar 0,73% omdat de werkelijke rentelasten meer dan 25% afweken van de begrote rentelasten. 2.3.4 Kasbeheer Jaarlijks wordt een eindafrekening opgesteld van de kosten voor de overeengekomen diensten met de totaal af te rekenen bedrag wordt met de betreffende gemeente verrekend. 2.4
Relatiebeheer/Verbonden partijen
2.4.1 Overzicht van verbonden partijen In het begrotingsjaar worden geen veranderingen voorzien in de relatie met de huisbankier. RMN werkt op strategisch niveau al enige tijd samen met stichting Inkoopbureau Midden Nederland. Hieronder volgt een toelichting op deze partij. Inkoopbureau Midden Nederland Onderwerp Doel
Toelichting Het behalen van financiële, kwalitatieve en procesmatige voordelen door professionalisering van de inkoop- en aanbestedingsfunctie. Daarnaast is de ondersteuning bedoeld ter borging van het tijdig doen van rechtmatige inkopen, met name P a g i n a 31 | 85 Jaarverslag 2022
bij grote contracten die aanbesteed moeten worden. Deelnemers
Openbaar belang Bestuurlijk Belang
Financieel belang Resultaat
2.5
Gemeente de Bilt, gemeente IJsselstein, gemeente Leusden, gemeente Molenlanden, gemeente Montfoort, gemeente Scherpenzeel, gemeente gemeente Vijfheerenlanden, gemeente Woudenberg, gemeenschappelijke regeling Avres, gemeenschappelijke regeling RMN, Regionale Sociale Dienst Kromme Rijn Heuvelrug. Rechtmatig en transparant inkopen en aanbesteden. Het bestuur bestaat uit de gemeentesecretarissen van de samenwerkende gemeenten. Vanuit RMN is hierin de secretaris-directeur vertegenwoordigd. De geraamde lasten worden gedekt door de deelnemersbijdragen (Vaste Bijdrage Vergoeding en een Garantie Omzet Afname). Per saldo is het resultaat 0. Geen verhoogd risico.
Bedrijfsvoering
2.5.1 Organisatie In 2022 bedrijfsprocessen, zoals de implementatie van 21Qubz, het opleidingsplan en het optimaliseren van de communicatie. 2.5.2 Informatievoorziening In 2021 heeft een aanbesteding plaatsgevonden van nieuwe bedrijfssoftware waarmee de organisatie haar inzamelmiddelen en wagenpark professioneler en efficiënter kan inzetten bij de bedrijfsvoering en de bediening van de deelnemende gemeenten. In 2022 is de eerste fase, voor het onderdeel inzameling, vrijwel afgerond. De kwaliteit van de informatievoorziening is nog niet op het gewenste niveau maar er zijn zeker resultaten geboekt om stuurinformatie sneller en eenvoudiger te ontsluiten uit de diverse databases. De eerste rapportages zijn opgeleverd in 2022. Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen waarin meer details zijn beschreven. 2.5.3 Maatschappelijke verantwoordelijkheid De maatschappelijke verantwoordelijkheid van RMN als overheidsbedrijf maakt dat RMN vakkennis aanwendt om beleidsmatige koersen uit te zetten. Nauwgezette communicatie met beleidsverantwoordelijken binnen de gemeenten is noodzakelijk om niet langs elkaar heen te werken.
2.5.4 Samenwerking/regionale gebondenheid Maatschappelijke verantwoordelijkheid komt tot uiting in de samenwerking van RMN met andere partijen, waaronder: Partijen die betrokken zijn bij het beheer van de openbare ruimten, zoals groenaannemers, handhaving, openbare werken, waterschap, kringloopcentra in de deelnemende gemeenten en sociale werkvoorzieningen; Partijen die betrokken zijn bij de participatiewetgeving door het aanbieden van participatie werkplaatsen; P a g i n a 32 | 85 Jaarverslag 2022
Afvalvrije scholen; Buurtverenigingen/wijkbureaus. Met deze partijen wordt samengewerkt of samenwerking gezocht bij het o.a. blad- en zwerfafval opruimen, inzamelen oud papier en participatie bij het verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte. Door deze samenwerking ontstaat er verbinding met de samenleving in de regio. RMN verzorgt ook voorlichting aan scholieren. Bij gemeentelijke evenementen/activiteiten kan RMN zorg dragen voor een goede afvalvoorziening en na afloop de locatie weer schoon opleveren. 2.5.5 Milieu RMN heeft een gecertificeerd ISO-14001 milieuzorgsysteem. Het wagenpark en materieel voldoen aan de strengste milieueisen. RMN is in het bezit van de vereiste milieuvergunningen voor de door haar beheerde Recyclingstations en zorgt middels interne audit voor waarborging van het naleven van de gestelde eisen. Naast CO2 reductie op de eigen bedrijfsvoering draagt RMN een belangrijke bijdrage aan CO2 reductie als gevolg van het gescheiden inzamelen van afval. Door actieve advisering aan de deelnemende gemeenten geeft RMN invulling aan de medeverantwoordelijkheid van duurzaam afvalbeheer. 2.5.6 Personeel Het werk van RMN is afhankelijk van de factor mens. RMN hecht grote waarde aan goed werkgeverschap. RNM heeft een actieve OR die nauw wordt betrokken bij de bedrijfsvoering en beleidsvorming van RMN.
Door begeleiding en scholing wordt gestreefd personeel breed inzetbaar te houden waardoor doorstroming kan plaatsvinden naar andere taakvelden. Voor Voor een goed functioneren van de organisatie zorgen we ook voor een goede bemensing: de juiste medewerkers op de juiste plek. Dit betekent onder meer dat we beschikken over vakmensen, waardoor we vanzelfsprekend voldoen aan de wettelijke vereisten. De medewerkers zijn zelf verantwoordelijk voor de juiste inzetbaarheid, nu en in de toekomst. De werkgever ondersteunt, coacht en faciliteert dit via de leidinggevenden. De medewerkers zijn er trots op om bij RMN te werken. De organisatie zorgt voor voldoende medewerkers op het juiste niveau om te voldoen aan de kritieke massa. Dit gebeurt met een vaste formatie die in verhouding staat tot het structurele werkaanbod. Daarnaast beschikt RMN over een flexibele schil. Hiermee kan fluctuatie in het werkaanbod goed worden opgevangen. De medewerkers beschikken over de juiste kennis en competenties om de taken op het juiste niveau uit te voeren. Waar nodig zijn zij breder inzetbaar dan alleen hun eigen vakgebied. Ze hebben een professionele en dienstverlenende houding en RMN zorgt dat de medewerkers zijn getraind op de benodigde vaardigheden. De medewerkers werken transparant en doen wat vooraf is afgesproken.
Ze zijn gericht op een goede samenwerking met elkaar en met de n het visitekaartje van RMN. RMN heeft ook een evenementen commissie die is opgericht door enthousiaste medewerkers. Regelmatig verzorgen zij afwisselende activiteiten voor het personeel. Tweemaal per jaar organiseert RMN een personeelsbijeenkomst. Alle RMN medewerkers van de verschillende vestigingen komen hier bij elkaar om geïnformeerd te worden over de gang van zaken binnen de organisatie. 2.5.7 Duurzaam werken RMN volgt de ontwikkelingen op de markt van afval en reiniging nauwgezet en past nieuwe technieken of werkmethoden, welke een verbeterd resultaat opleveren op financieel- en/of milieugebied, zo spoedig mogelijk toe in haar bedrijfsvoering. Ook geeft RMN invulling aan veranderend beleid / wetgeving zoals de verplichting tot inzameling van PMD verpakkingen. Enkele gekozen richtingen: P a g i n a 33 | 85 Jaarverslag 2022