3. Raadsinformatiebrief Uitgangspunten minimabeleid 2024

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Uitgangspunten minimabeleid 2024

uw kenmerk uw brief van behandeld door

zaaknummer

136152

M.C.W.M. de Nijs

datum

7 november 2023

blad 1 van 4 bijlagen

Geachte raadsleden,

In deze raadsinformatiebrief delen wij met u de uitgangspunten van het beleid dat wij voornemens zijn vast te stellen in het beleidsplan Armoede, Schulden, Minimabeleid. Wij hebben op 19 september jl. in een themabijeenkomst met raads- en commissieleden uitgebreid van gedachten gewisseld over deze thema’s. U leverde daarbij niet alleen een actieve bijdrage aan het debat over armoede, schulden en het belang van bestaanszekerheid, u gaf ook waardevolle tips, adviezen en aandachtspunten mee. Mede door de uitwisseling van gedachten met u en informatie van mensen uit de praktijk heeft dit ons verder gebracht in het definiëren van de uitgangspunten die wij de komende periode leidend laten zijn in het minimabeleid voor inwoners van IJsselstein. Ons doel is onverminderd om inwoners die ondersteuning te bieden die zij nodig hebben. Wij denken dat we met deze uitgangspunten een fundament hebben geformuleerd voor een mensgericht, waardig en uitvoerbaar beleid om armoede zo mogelijk te verminderen en te voorkomen, geldzorgen en schulden te signaleren en aan te pakken en een pakket aan maatregelen vorm te geven waar alle inwoners van IJsselstein, die dat voor korte of langere duur nodig hebben, op een goede manier gebruik van kunnen maken. Het voornemen is om in de commissie Samenleving van 29 november aanstaande deze uitgangspunten in een korte presentatie aan u toe te lichten.

Wij horen dan ook graag uw ideeën hierover en nemen uw reactie mee in het op te stellen beleidsplan.

De uitgangspunten voor ons minimabeleid Bestaanszekerheid garanderen Een belangrijke doelstelling van minimabeleid is te voorkomen dat inwoners onder een leefbare bestaansgrens terecht komen. Wanneer niet (meer) aan de minimale middelen van bestaan voldaan kan worden, is het nodig tijdelijk of langer durend bij te springen met financiële of persoonlijke hulp- en dienstverlening. De gemeente IJsselstein gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt. Voor meer informatie daarover verwijzen wij u naar www.ijsselstein.nl/privacy.

Bankrelatie BNG NL79BNGH028.50.09.958 Bankrelatie RABO NL83RABO0320.72.82.85

datum ons kenmerk blad 2 van

7 november 2023 136152 4

Dit uitgangspunt is op lokaal (gemeentelijk) niveau een afgeleide van, en aanvullend op, landelijk beleid. Wat een minimaal noodzakelijk bestaansminimum is en hoe dat in Nederland moet worden vormgegeven, is op dit moment een belangrijk onderwerp. Het speelt een belangrijke politieke rol, in het licht van zowel de nadruk op armoedebestrijding, als in het licht van het huidige bewegende politieke landschap en de verkiezingen. In ons minimabeleid gaan wij uitdrukkelijk uit van wat wij aanvullend op de landelijk gedefinieerde basis kunnen en willen bieden. Wij willen dat onze inwoners hun financiële basis op orde krijgen en houden. Bij het vaststellen van grenzen waarbinnen inwoners een beroep kunnen doen op minimaregelingen gaan we uit van redelijkheid: inwoners mogen nooit onder het absolute bestaansminimum komen. Voor het bepalen van wat redelijk is hanteren we NIBUD-normen. Deze zijn gebaseerd op wat redelijk en reëel besteedbaar is, gegeven de actuele prijzen van producten en diensten. Wij willen ook dat kinderen in IJsselstein normaal mee moeten kunnen doen, zodat zij een goede basis hebben voor de toekomst. Bij onze kindregelingen is dit altijd het uitgangspunt. De randvoorwaarde: de financiële kaders De randvoorwaarde die we stellen bij de formulering van ons minimabeleid is dat we handelen binnen de bestaande financiële kaders.

We maken deze keuze zowel vanuit fundamenteel oogpunt als in de context van de huidige financiële situatie waarin gemeenten zich momenteel bevinden. Structurele verhoging van middelen die ten goede komen aan inwoners met een laag inkomen zal landelijk moeten worden geïnitieerd en gefinancierd. De huidige aandacht voor bestaanszekerheid, een wens tot verhoging van het minimumloon, zal daarbij bepalend zijn. Wij staan op het standpunt dat ons aanbod daaraan aanvullend is. Wij zijn van mening dat ons huidige aanbod toereikend en ruimhartig is, mits aan een bestaanszekere basis wordt voldaan. Incidentele middelen worden landelijke beschikbaar gesteld voor tijdelijke impulsen, bijvoorbeeld om aanpassingen te doen i.v.m. de wet gemeentelijke schuldhulpverlening of voor tijdelijke categoriale bijzondere bijstand zoals de energietoeslag. Deze zetten we optimaal in, maar gebruiken we niet voor structurele wijzigingen of uitbreiding van ons dienstverleningsaanbod. Dit is verantwoord omdat we van mening zijn dat het aanbod wat we hanteren in de basis voldoet aan onze uitgangspunten, waarbij we relatief ruimhartig zijn in de toekenning van het aanbod aan hen die er gebruik van moeten maken. Daarnaast willen we geen financiële keuzes maken die in de (nabije) toekomst tot structurele toename van uitgaven leiden.

Dit past niet in de bezuinigingsopdracht die we als lokale overheid op ons af zien komen. Overigens zal een optimalisering van gebruik van regelingen er toe leiden dat de uitgaven op ons bestaande aanbod zullen toenemen.

datum ons kenmerk blad 3 van

7 november 2023 136152 4

Niet generiek, maar toegepast Lokaal minimabeleid bevat een aanbod aan regelingen en dienstverlening voor iedere inwoner die het op een bepaald moment, door omstandigheden, nodig heeft. Het betreft dus niet alleen inwoners in de bijstand. Ook mensen met een betaalde baan of zzp-ers kunnen op enig moment in een lastige financiële situatie terecht komen en (tijdelijk) hulp nodig hebben. Ons lokaal beleid bevat geen generieke maatregelen, gericht op algemene doelgroepen (de ouderen, de chronisch zieken, de kinderen), maar op iedere inwoner van IJsselstein die vanwege zijn/haar financiële omstandigheden (tijdelijk) iets nodig heeft om die minimale basis voor bestaanszekerheid te garanderen. Maatwerk is daarbij essentieel: wat heeft iemand in zijn of haar specifieke situatie nodig? We redeneren daarbij vanuit de individuele behoefte.

Vanuit de bedoeling, doelgericht We hanteren een aanbod aan regelingen en dienstverlening wat tot doel heeft om onze inwoners optimaal bij te staan op die momenten of in die situaties waarin dat nodig is. Uitgangspunt is dat de onwenselijke situatie die bestaat met toepassing van het aanbod vermindert of oplost. Daarop zijn onze regelingen gericht. De bedoeling van een regeling is leidend, niet de richtlijnen voor toepassing van de regeling. Deze zijn weliswaar richtinggevend, omwille van duidelijkheid en werkbaarheid, maar niet doorslaggevend. Ook hierin is de individuele situatie en behoefte essentieel.

Toegankelijk, vindbaar en optimaal gebruik van het aanbod We staan op het standpunt dat we in IJsselstein een goed dekkend en ruimhartig aanbod aan regelingen en diensten hebben voor iedereen die daar op enig moment gebruik van moet maken wanneer er geldzorgen zijn. We constateren ook dat nog niet iedereen die daar recht op heeft, er gebruik van maakt op het moment dat dat nodig is. Een belangrijk uitgangspunt is daarom dat ons aanbod goed bekend en vindbaar moet zijn op het moment dat iemand het nodig heeft. De inzet is daarom gericht op het verbeteren van de bekendheid, de vindbaarheid en het gebruik van het aanbod aan dienstverlening en regelingen. We weten dat dit in de praktijk betekent dat we moeten werken aan de toegankelijkheid van informatie door het verbeteren van de vorm waarin de informatie beschikbaar is (begrijpelijkheid van de informatie, taalgebruik, hoe makkelijk is het aan te vragen, digitaal, op papier). Het bieden van praktische hulp en advies bij het aanvragen van regelingen kunnen we verbeteren, voor diegenen die het niet zelf kunnen. Een onderzoek naar een lokale centrale plek waar iedere inwoners terecht kan voor hulp, advies en aanvragen van een of meer regelingen is hier onderdeel van. Voor wie het zelf kan gaan we op zoek naar optimale mogelijkheden om het zelf te regelen (geen betutteling).

datum ons kenmerk blad 4 van

7 november 2023 136152 4

Zo snel als mogelijk ingrijpen bij geldzorgen Ons beleid is erop gericht om individuele inwoners zo snel als mogelijk een advies of hulpaanbod te bieden als er sprake is van geldzorgen of schulden. Doel is om schulden zo snel mogelijk te herkennen, te erkennen en zo snel als mogelijk te saneren. Hoe eerder een betalingsachterstand of budgetprobleem in beeld is, hoe eerder het een halt kan worden toegeroepen. Voor een belangrijk deel is deze preventieve en stabiliserende aanpak ingegeven door de wet gemeentelijke schuldhulpverlening, die sinds 2022 van kracht is. We weten dat het snel bieden van hulp bij geldzorgen en schulden zorgt voor perspectief, waardoor inwoners weer grip krijgen op de situatie. Met name dit laatste leent zich voor een lokale invulling en doorontwikkeling. Bovenstaande uitgangspunten die wij bij u hebben opgehaald zullen wij de komende periode leidend laten zijn voor het armoede, schulden en minimabeleid.

Hoogachtend, Het college van IJsselstein,

drs. W.M. van de Werken secretaris

mr. P.J.M. van Domburg burgemeester