3. Raadsinformatiebrief septembercirculaire 2025

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Septembercirculaire 2025

uw kenmerk

zaaknummer

301430

datum

behandeld door

14 oktober 2025

blad 1 van 5

uw brief van

Marleen van de Klashorst /Sybren Hennekens

bijlagen

1

Geachte raadsleden, In deze raadsinformatiebrief informeren we u over de uitwerking van de Septembercirculaire 2025 van het Gemeentefonds. De septembercirculaire geeft de vertaling van de rijksbegroting naar de gemeentelijke begroting. Deze vertaling is nog niet in de ontwerp Programmabegroting 2026 verwerkt. Hiervoor wordt de circulaire te laat gepubliceerd. Wij nemen deze wijzigingen in de Q3 rapportage 2025 op. Samenvattend leidt de septembercirculaire tot het volgende beeld van het begrotingssaldo: Ontwikkeling saldo begroting (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029

Saldo begroting na Meicirculaire 2025

843

2.616

2.152

876

946

Bijstelling Septembercirculaire 2025

2.404

1.590

616

245

185

Saldo begroting voor voorgestelde mutaties

3.247

4.206

2.769

1.121

1.131

-142

-1.217

-142

-74

-74

Aanpassing storting voorziening pensioenen wethouders (APPA)

-1.075

-175

-175

-175

-175

Actueel saldo begroting

2.030

2.814

2.451

873

883

Voorgestelde mutaties Algemene taakmutaties

Tabel 1 – Ontwikkeling saldo begroting.

De gemeente IJsselstein gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt. Voor meer informatie daarover verwijzen wij u naar www.ijsselstein.nl/privacy.

Bankrelatie BNG NL79BNGH028.50.09.958 Bankrelatie RABO NL83RABO0320.72.82.85

datum ons kenmerk blad 2 van

1.

14 oktober 2025 301430 5

Ontwikkeling Algemene uitkering

Ontwikkeling Algemene uitkering (bedragen x € 1.000)

Begroting 2025

Raming 2026

Raming 2027

Raming 2028

Raming 2029

Alg. uitkering Meicirculaire 2025

66.372

67.592

67.442

66.003

66.542

10

-83

-172

-230

-287

489

456

646

401

399

651

0

0

0

0

1.003

0

0

0

0

Accres ontwikkeling Hoeveelheidsverschillen Voorschot onder BTW-plafonds 2025 Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024 Algemene taakmutaties

156

69

48

45

45

Integratie en decentralisatie uitkeringen

95

1.149

94

29

29

Alg. uitkering o.b.v. Septembercirculaire 2025

68.776

69.182

68.058

66.248

66.728

Bijstelling Septembercirculaire 2025

2.404

1.590

616

245

185

Tabel 2 – Ontwikkeling Algemene uitkering.

De mutaties in deze circulaire vallen uiteen in de volgende categorieën: Accres ontwikkeling De totale omvang van het gemeentefonds wordt naar beneden bijgesteld. Dit komt door een negatievere inschatting van de economische groei door het CPB. Hierdoor daalt onze Rijksbijdrage. Hoeveelheidsverschillen Het Rijk verdeelt het gemeentefonds over alle gemeenten aan de hand van maatstaven. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het aantal inwoners, de oppervlakte en bevolkingssamenstelling. Een van de grootste maatstaven hiervan fluctueert al sinds de introductie hiervan in 2024. Dit werkt door in onze rijksbijdrage. Wanneer het Rijk de berekening van eenheden en het gewicht (prijs) continu aanpast, zowel naar boven als naar beneden, heeft dit grote schommelingen in de algemene uitkering tot gevolg. Zeker wanneer de maatstaf een relatief groot aandeel van het gemeentefonds verdeelt. Dit is bij deze maatstaf het geval. In deze circulaire is het aantal gestegen, wat zorgt voor een positieve bijstelling van onze rijksbijdrage. Bij het doorrekenen van de circulaires gaan we uit van het op dat moment bekende aantal van de maatstaf. Het CBS stelt het aantal van de nu gewijzigde maatstaf definitief vast. Tot die tijd ontvangen we een prognose vanuit het Rijk. Voor 2022 is de maatstaf nu definitief en voor 2023 is deze voorlopig gepubliceerd.

Voor de aantallen vanaf 2024 is geen definitief aantal of prognose bekend. Dit moeten we dus zelf inschatten. Ons adviesbureau adviseert om óf de aantallen van 2023 óf het gemiddelde van 2022 en 2023 meerjarig door te trekken. Dit laatste aantal is lager. We hebben deze circulaire berekend op basis van het lagere – gemiddelde – aantal. Hiermee schatten we onze rijksbijdrage voorzichtig in. Dit is in lijn met het wettelijke voorzichtigheidsprincipe dat we moeten hanteren bij het inschatten van inkomsten. Helaas kunnen we niet meer doen om de schommelingen van deze maatstaf zoveel mogelijk proberen te beperken. Op basis van de ervaringen tot nu toe ligt het voor de hand dat we dergelijke schommelingen in de rijksprognose ook in de toekomst kunnen verwachten.

datum ons kenmerk blad 3 van

14 oktober 2025 301430 5

Voorschot ruimte onder BCF-plafond 2025 Gemeenten krijgen compensatie voor kosten die zij maken in het kader van hun gemeentelijke taken. Deze compensatie loopt via het Btw-compensatiefonds (BCF). Als er in een jaar minder gebruik wordt gemaakt van het BCF dan vooraf geraamd, dan wordt het resterende bedrag toegevoegd aan de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Voor 2025 kent het Rijk hiervoor in de septembercirculaire alvast een voorschot toe. Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024 Naar aanleiding van de eerdere afspraken in het voorjaar met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft het kabinet besloten tot compensatie van de incidentele tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg. Gemeenten ontvangen in totaal € 728 miljoen van het Rijk. Algemene taakmutaties en integratie- en decentralisatie-uitkeringen Wanneer gemeenten nieuwe taken krijgen of bestaande taken veranderen, ontvangen zij hiervoor extra middelen. Dit noemen we taakmutaties. Daarnaast verstrekt het Rijk voor specifieke taken soms een integratie- of decentralisatie-uitkering. Het Rijk verwerkt deze mutaties in de algemene uitkering. Voor mutaties groter dan € 5.000 stellen wij voor deze rechtstreeks toe te voegen aan- of af te trekken van de betreffende budgetten. In de toelichting hieronder lichten wij deze mutaties nader toe.

De kleinere mutaties en uitkeringen (onder € 5.000) hebben wij verwerkt in het saldo verwerkt. Taakmutaties (bedragen x € 1.000)

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Wet integrale suïcidepreventie

0

16

17

17

17

Loon- en prijsbijstelling middelen op de AP jeugdhulp

0

32

27

27

27

Implementatie Participatiewet in balans

47

20

5

1

1

Vervroegde Tweede Kamer verkiezingen

110

0

0

0

0

Totaal algemene taakmutaties

157

69

48

45

45

Participatie

57

61

65

0

0

Spreidingswet

38

0

0

0

0

Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Overheidsbrede Dienstverlening

0

1.058

0

0

0

0

29

29

29

29

Totaal integratie en decentralisatie uitkeringen

95

1.149

94

29

29

Totaal taak mutaties en uitkeringen

252

1.217

142

74

74

Algemene taakmutaties

Integratie en decentralisatie uitkeringen

Tabel 3 – Taakmutaties en uitkeringen.

Wet integrale suïcidepreventie Op 1 januari 2026 treedt de Wet integrale suïcidespreventie in werking. Gemeenten worden op grond van deze wet geacht suïcidepreventie in hun gezondheidsbeleid op te nemen en uit te voeren.

datum ons kenmerk blad 4 van

14 oktober 2025 301430 5

Loon- en prijsbijstelling jeugdhulp 2023 Op de Aanvullende Post van het Rijk zijn middelen gereserveerd om de loon- en prijsstijgingen in de jeugdhulp op te vangen. Deze hangen samen met de extra middelen voor jeugdzorg uit het coalitieakkoord Rutte IV. De middelen voor 2024 en 2025 heeft het Rijk al via de meicirculaire 2023 toegevoegd aan de algemene uitkering. Met deze circulaire hevelt het Rijk nu ook de middelen voor 2026 en verder over naar de algemene uitkering. Implementatie Participatiewet in balans Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans is een initiatief om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren, met name door meer maatwerk, versoepeling van regels en een menselijkere aanpak. Vervroegde Tweede Kamer verkiezingen Het kabinet stelt eenmalig € 60 miljoen beschikbaar aan gemeenten voor de organisatie van de vervroegde Tweede Kamerverkiezing op 29 oktober. Het kabinet heeft hierover besloten na overleg met de VNG. Deze vergoeding is aanvullend op de vergoeding die gemeenten jaarlijks via het gemeentefonds krijgen voor de uitvoering van hun wettelijke taken bij het organiseren van verkiezingen. Participatie In de periode 2025–2027 stelt het Rijk ruim € 110 miljoen beschikbaar om de uitvoering van de loonkostensubsidie (LKS) bij beschut werk te verbeteren.

Uit onderzoek blijkt dat de huidige loonwaardesystematiek vaak leidt tot een overschatting van de loonwaarde. Daardoor valt de vaststelling van de LKS te laag uit. Spreidingswet Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar Opvangplekken voor vluchtelingen. Gemeenten ontvangen hiervoor middelen vanuit het gemeentefonds. Hiervoor is een bijdrage van in totaal € 15,3 miljoen beschikbaar. Elke gemeente ontvangt een vast bedrag van € 20.000. Het resterende bedrag verdeelt het Rijk op basis van de verdeling van het aantal opvangplaatsen per gemeente. Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) De decentralisatie-uitkering CDOKE vervangt de SPUK CDOKE. In 2026 stelt het Rijk een totaalbedrag van ruim € 666 miljoen beschikbaar aan gemeenten om uitvoering te kunnen geven aan hun taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. In de begroting 2026 hebben wij de SPUK CDOKE gelden als inkomst en uitgave begroot voor € 972.000. Deze SPUK vervalt, waardoor we de deze bijbehorende begrote inkomsten en uitgaven uit de begroting halen. Dit heeft per saldo geen effect op de begroting. In plaats hiervan ontvangen we een decentralisatie-uitkering voor 2026 van € 1.058.000 in deze circulaire. De bijbehorende uitgaven begoten we als taakmutatie in de begroting.

Overheidsbrede Dienstverlening De SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) wordt vanaf 2026 omgezet naar de decentralisatie-uitkering Overheidsbrede Dienstverlening. Via deze decentralisatie-uitkering stimuleert het Rijk gemeenten om laagdrempelige en empathische ondersteuning te bieden bij regelzaken met de (digitale) overheid en om hun regierol in het lokale netwerk in te vullen. Met deze decentralisatie-uitkering kunnen gemeenten, vanuit hun regiorol, lokaal bepalen waar en welke vorm van ondersteuning het meest passend is. De verdeling van de middelen over gemeenten is gebaseerd op het aantal inwoners en het aantal lager opgeleiden in gemeenten.

datum ons kenmerk blad 5 van

14 oktober 2025 301430 5

2. Mutaties begroting als gevolg van deze circulaire Ontwikkeling Septembercirculaire 2025 (bedragen x € 1.000)

Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028 2029

Bijstelling Septembercirculaire 2025

2.404

1.590

616

245

185

Algemene taakmutaties en uitkeringen (excl. Vervroegde Tweede kamer verkiezingen)

-142

-1.217

-142

-74

-74

Aanpassing storting voorziening pensioenen wethouders (APPA)

-1.075

-175

-175

-175

-175

Financieel effect Septembercirculaire 2025

1.187

198

299

-4

-63

Tabel 4 – Ontwikkeling Septembercirculaire 2025.

De uitwerking van de circulaire en de analyse daarvan geven aanleiding tot bijstellingen in de begroting. Wij stellen de volgende wijzigingen voor: Toerekening algemene taakmutaties en uitkeringen Zoals gebruikelijk zullen we in de Q3 rapportage voorstellen om de toegelichte algemene taakmutaties en uitkeringen rechtstreeks toe te voegen aan- of af te trekken van de betreffende budgetten. Uitzondering hierop is de taakmutatie voor de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen. Dit kan aan het saldo toegevoegd worden omdat dit al uit eigen middelen is voorgeschoten. Aanpassing storting voorziening pensioenen wethouders (APPA) Vanaf 2028 worden de pensioenen van wethouders naar verwachting rechtstreeks uitgekeerd door het ABP. De voorziening die de gemeente hiervoor heeft opgebouwd, wordt dan overgedragen aan het ABP. Omdat het ABP een hogere dekkingsgraad hanteert (ca. 116% in plaats van 100%), is onze huidige voorziening onvoldoende. Wij stellen daarom voor de voorziening eenmalig aan te vullen met € 900.000. Daarnaast stellen wij voor de jaarlijkse storting te verhogen met € 175.000, zodat deze aansluit bij de toekomstige pensioenuitkeringen.

Hoogachtend, Het college van IJsselstein,

Wilma van de Werken secretaris

Ester Weststeijn burgemeester