3. Raadsinformatiebrief regionale visie op grondstoffeninzameling

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Regionale bestuurlijke visie op grondstoffeninzameling RMN gemeenten

uw kenmerk

zaaknummer J.L.M. Voorberg-van Leeuwen

uw brief van behandeld door

938326

datum

20 april 2021

blad 1 van 3 2 bijlagen

Geachte raadsleden,

De RMN en deelnemende gemeenten hebben gezamenlijk een regionale bestuurlijke visie op grondstoffeninzameling ´meer grip op grondstoffen´ opgesteld. Deze visie is toekomstbestendig, verbindt en biedt handvatten hoe de komende jaren om te gaan met grondstoffenmanagement. Het AB van RMN heeft de visie in december 2020 vastgesteld. In deze brief informeren wij u over de inhoud van deze visie en hoe wij dit in IJsselstein verder vorm willen geven.

Aanleiding In 2019 heeft het Algemeen Bestuur van RMN het verzoek gedaan een nieuwe visie op grondstoffen te ontwikkelen. Sterk stijgende kosten (met name hogere verwerkingskosten en verbrandingsbelasting voor restafval), doelstellingen op het gebied van afvalscheiding en de uitkomsten van het rekenkameronderzoek nodigen uit tot een nieuwe regionale visie voor grondstoffeninzameling. Door (grotendeels autonome) ontwikkelingen is afvalscheiding een bittere noodzaak geworden. Er zijn gezamenlijke handvatten nodig om als deelnemende gemeenten en RMN duurzamer en effectiever te kunnen optreden. Met deze aanleiding heeft de projectgroep (beleidsadviseurs zes RMN-gemeenten, RMN, en externe) onderzoek gedaan naar voorkomende en passende systemen en maatregelen die afvalscheiding, preventie en hergebruik stimuleren. In 2019 heeft de gemeenteraad van IJsselstein het nieuwe afvalbeleid vastgesteld. Momenteel zijn we druk met de implementatie van dit beleid. Eerder hebben we u al gemeld – dit werd ook geconstateerd door de Rekenkamercommissie – dat we met deze maatregelen de eerder gestelde doelstellingen niet halen. In deze nieuwe regionale visie zijn de doelstellingen bijgesteld en zijn de maatregelen op een rij gezet die nodig zijn om de doelstellingen te behalen. Duidelijk mag zijn dat we daarmee verdergaande maatregelen zullen moeten nemen dan tot op heden.

We werken in 2021 en 2022 verder aan het uitvoeren van alle maatregelen uit het beleidsplan uit 2019. Daarmee zetten we al goede stappen. In maart 2022 zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Een mooi moment voor het dan nieuwe college om op basis van deze regionale visie én de evaluatie van het nieuwe afvalbeleid 2019 het uitvoeringsplan van de gemeente IJsselstein vorm te geven en nieuwe beleidskeuzes te maken.

datum ons kenmerk blad 2 van

20 april 2021 938326 3

Inhoud van de grondstoffenvisie: instrumenten richting afvalvrije gemeente De landelijke doelstelling (die is overgenomen in de visie) is om in 2050 afvalvrij te zijn, dat wil zeggen om een minimale hoeveelheid restafval per inwoner over te houden. Het tussendoel is om in 2025 100 kilogram restafval per persoon te hebben. Zonder de inzet van stevige beleidsinstrumenten staat vast dat de zes RMN-gemeenten hun doelen niet gaan halen. Bovendien zijn maatregelen nodig om de afvalstoffenheffing beheersbaar te houden. De hoeveelheid restafval naar beneden krijgen is hierbij het belangrijkste instrument. Deze visie geeft inzicht in welke stappen mogelijk zijn om de doelstellingen richting een afvalvrije samenleving te behalen. Deze zijn gebaseerd op landelijke cijfers en ervaringen. Hieruit blijkt dat de koplopers – gemeenten die de beste resultaten laten zien – dit bereiken door middel van een combinatie van omgekeerd inzamelen en DIFTAR. Ook kiezen gemeenten, met name gemeenten met een grootstedelijk karakter, voor nascheiding van PMD. De basis op orde en inzetten op communicatie zijn altijd een vereiste. Hieronder een korte toelichting op de belangrijkste instrumenten. Omgekeerd inzamelen optimaliseren Een logische stap volgens de visie is het verder optimaliseren van omgekeerd inzamelen, waar we met het beleid uit 2019 mee zijn gestart.

Voor het inzamelen van restafval is gekozen voor een vierde minicontainer aan huis bij grotere percelen bij laagbouw. Voor hoogbouw worden ondergrondse containers voor grondstoffen nabij geplaatst en restafval op afstand. De koplopers behaalden de resultaten voor de vermindering van restafval door alle huishoudens aan te sluiten op een verzamelcontainer voor restafval op afstand. Na implementatie van de maatregelen van het nieuwe afvalbeleid zal uit de evaluatie blijken wat de effecten zijn op de grondstoffenstromen en het scheidingspercentage. Ook zal in de evaluatie gekeken worden naar de ervaringen van inwoners rond het proces en de praktijk. In de visie is onderzocht wat het effect voor IJsselstein zou zijn als alle laagbouwwoningen aangesloten worden op een ondergrondse container voor het restafval. Het geschatte effect hiervan is 58 kilogram minder restafval per persoon. DIFTAR DIFTAR staat voor ´gedifferentieerd tarief´. Bij de toepassing van DIFTAR registreert de gemeente per huishouden hoeveel ‘duur ongewenst restafval’ inwoners aanbieden. Hoe meer restafval een inwoner aanbiedt, hoe hoger de afvalstoffenheffing. Dit stimuleert bewoners om zo min mogelijk restafval weg te gooien, en recyclebare grondstoffen zo veel mogelijk gescheiden aan te bieden. Uitgangspunt is de veel toegepaste methode ‘tarief op basis van volume/ frequentie’.

Voor IJsselstein is het verwachte resultaat hiervan 107 kilogram minder restafval per persoon. Nascheiding Een andere methode, zoals de gemeente Nieuwegein heeft gekozen, is het nascheiden van PMD uit restafval. De grondstoffenvisie beschrijft dat de mogelijkheden van nascheiding van PMD op de korte termijn beperkt zijn. Er is op dit moment namelijk onvoldoende capaciteit bij nascheidingsinstallaties in Nederland. Daarnaast zou nascheiding tot mindere milieuresultaten leiden: waar IJsselstein afgelopen jaar 22 kilo PMD per inwoner inzamelde, zou met nascheiding gemiddeld slechts 11 kilo PMD per inwoner bereikt kunnen worden. Ook is nascheiding fors duurder dan bronscheiding, omdat de verwerkingskosten hoger zijn en de vergoedingen lager (inzamelvergoeding 2021 per ton ingezameld PMD: bronscheiding €245, nascheiding €8,90). Dit weegt niet op tegen de besparing in de logistiek. Verder is bekend dat bronscheiding van PMD leidt tot meer bewustwording voor afvalscheiding in het algemeen. Een risico van nascheiding is dan ook dat het ten koste gaat van kwaliteit en kwantiteit van andere gescheiden grondstoffen. Extra kosten hiervan zijn niet in de berekening meegenomen. De markt ontwikkelt zich snel, en er worden nu ervaringen in andere gemeenten opgedaan met nascheiding.

Daardoor kan het zijn dat in de toekomst een vorm van nascheiding wel haalbaar is en het gewenste effect oplevert. Dit kan in 2023, wanneer er een nieuwe beleidskeuze gemaakt dient te worden, meegewogen worden.

datum ons kenmerk blad 3 van

20 april 2021 938326 3

Afsluitend Deze grondstoffenvisie biedt goed onderbouwde handvatten om in 2023 nieuw beleid op te stellen in IJsselstein. De resultaten van het nieuwe afvalbeleid uit 2019 moeten daarbij meegenomen worden.

Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN IJSSELSTEIN, de secretaris,

de burgemeester,

drs. P.C.M. van Elteren

mr. P.J.M. van Domburg