3. Raadsinformatiebrief Kaderbrief 2024

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

betreft

Kaderbrief 2024

uw kenmerk uw brief van behandeld door

-

zaaknummer

76234

14 februari 2023 Datum blad 1 van Bijlagen 3

Geachte raadsleden, Met deze kaderbrief geven wij u inzicht in de nieuwe en gewijzigde ambities voor het begrotingsjaar 2024. De uitgangspunten hiervoor vindt u het coalitieakkoord 2022-2026, de programmabegroting 2023-2026 en de collegewerkplanning 2022-2026 die als bijlagen bij deze brief zijn gevoegd. Hier zijn onze capaciteit en ons budget op ingericht. Als bestuur en organisatie werken we in een bredere context dan alleen de gemeentelijke. Regionale, nationale en internationale ontwikkelingen bepalen voor een belangrijk deel onze beleidsruimte en het daarbij passende budget. Daarbinnen maken wij als gemeentebestuur onze keuzes, brengen we de basis op orde en bouwen we aan de ontwikkeling van onze gemeente en dienstverlening. In het coalitieakkoord zijn voor deze bestuursperiode de prioriteiten gelegd bij het realiseren van ons woningbouwprogramma en een reële en beheersbare begroting voor het sociaal domein met de focus op meedoen voor alle IJsselsteiners. We leven in een tijd die continue aanpassing van IJsselsteiners en de gemeente vraagt. Onze inwoners zien zich geconfronteerd met toenemende kosten van levensonderhoud. Ook als gemeente hebben wij te maken met toenemende kosten. De rijksoverheid houdt ons een financieel perspectief voor waarbij we vanaf het jaar 2026 tegen een fors tekort aanlopen.

Wij anticiperen daarop met als consequentie dat onze financiële ruimte voor nieuw beleid gelimiteerd is. Gekwalificeerd personeel aantrekken is in de overspannen arbeidsmarkt moeilijk. Dit betekent dat wij onze ambities steeds tegen het licht moeten houden. Waar nodig maken we scherpe keuzes als het gaat om noodzakelijke wijzigingen, ontwikkelingen en investeringen in aanvulling op onze begroting. Ruimte voor nieuw beleid wordt gevonden door keuzes en prioriteiten in het bestaand beleid te maken. Per beleidsprogramma lichten wij dat hieronder toe. Financieel kader en perspectief Financieel kader Binnen het spanningsveld van bovengemeentelijke ontwikkelingen en onze opgaven en ambities zijn voor het college een duurzaam financieel gezonde situatie, een sluitende jaarbegroting 2024 en de personele formatie op orde leidend. Dat betekent onder andere dat we niet meer geld uitgeven dan we ontvangen. Lastenverzwaring mag niet meer zijn dan indexering en/of inflatiecorrectie. Doorberekende producten en diensten zijn in principe kostendekkend.

De gemeente IJsselstein gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt. Voor meer informatie daarover kunt u contact opnemen met de behandelend ambtenaar van onze gemeente.

Bankrelatie BNG NL79BNGH028.50.09.958 Bankrelatie RABO NL83RABO0320.72.82.85

zaaknummer blad 2 van

76234 4

Vanaf 2026 is het financieel perspectief negatief als gevolg van de gewijzigde normeringsmethodiek van het Gemeentefonds en het korte termijn rijksbeleid. Alle overheden bestempelen het jaar 2026 als ‘ravijnjaar’. De impact voor de (inwoners van onze) gemeente kan groot zijn. Dit perspectief heeft invloed op de mogelijkheden. Het college werkt de actuele ontwikkelingen waar nodig uit in (kader)voorstellen inclusief inzicht in de financiële gevolgen. Financieel perspectief Onderstaande tabel met het financieel perspectief geeft u inzicht in de actuele financiële positie van de gemeente. De gevolgen van de meicirculaire van het gemeentefonds rekenen wij in juni door zodat de raad een integrale afweging van de voorstellen kan maken. Ontwikkeling financieel perspectief (bedragen x € 1.000)

Raming 2024

Raming 2025

Raming 2026

Raming 2027

Financieel perspectief begroting 2023

208

767

-3.530

-3.530

Effect Decembernota 2022 Effect Decembercirculaire 2022 Effect meicirculaire (volgt uiterlijk eind juni)

23 0 PM

-15 0 PM

809 0 PM

-1.069 0 PM

Financieel effect

231

752

-2.722

-4.599

Tabel 1 Financieel perspectief

Actuele ontwikkelingen per programma Programma 1 Bestuur en organisatie Digitalisering is voor 2024 een gemeenschappelijke, onvermijdbare deler op de bedrijfsvoering. Zowel vanuit de visie en het uitvoeringsplan dienstverlening als vanuit wetgeving, efficiency en informatiebeleid. Voortschrijdende digitalisering is een uitdaging op het terrein van kennis, vaardigheden en financiële middelen om de dienstverlening op peil te houden. Dit vraagt om een prioriteitstelling per kalenderjaar voor de komende bestuursperiode. Dienstverlening Inwoners en ondernemers zoeken steeds vaker zelf online naar ondersteuning, producten, diensten en informatie. Met onze visie op dienstverlening (2023) spelen wij hierop in door bijvoorbeeld digitale dienstverlening voor burgerzakenproducten mogelijk te maken. Wij betrekken de uitkomsten van het klanttevredenheidsonderzoek (2023) bij de prioriteitstelling. Bedrijfsvoering Het informatiebeleidsplan (2021) beschrijft de basis voor het inrichten en onderhouden van onze informatievoorziening. De digitalisering en de bijbehorende veiligheidseisen nemen toe. Bijna alle applicatieleveranciers van gemeenten vervangen hun applicaties door software-als-een-dienst (SaaS).

Wetgeving digitale overheid De nieuwe Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) regelt dat inwoners en ondernemers de zaken die ze met de overheid doen digitaal kunnen afhandelen. Zij krijgen daarmee het recht om officiële berichten elektronisch te verzenden. Daarnaast verbetert hun rechts-positie in het digitale contact met de overheid. De verwachte inwerkingtreding van de wet is 1 januari 2024. De nieuwe Wet digitale overheid regelt dat Nederlandse inwoners en bedrijven veilig en betrouwbaar kunnen inloggen bij de (semi-)overheid. De verwachte inwerkingtreding van (delen van) de wet is nog niet bekend. Participatie De gemeentelijke vraagstukken en opgaves vragen om meer betrokkenheid en inbreng van inwoners en goed afgestemde participatie(vormen). Programma 3 Wonen en ruimte

zaaknummer blad 3 van

76234 4

De woningbouwopgave is een prioriteit in deze bestuursperiode. Het woningbouwprogramma staat goed in de steigers. De gestegen rente, hogere kosten voor arbeid en grondstoffen, naast toenemende eisen aan de kwaliteit van woningen en woonomgeving zetten de planning en haalbaarheid van het programma onder druk. Specifiek voor de gemeente spelen ook investeringen in de openbare ruimte en mobiliteit een rol. Dit vraagt van ons om per project, waar nodig, de haalbaarheid van het totale woningbouwprogramma te borgen. Dit vraagt van ons om per project afwegingen te maken tussen verschillende ambities en eisen waarbij we het totale woningbouwprogramma zo goed mogelijk willen borgen. Klimaatakkoord De uitvoering van het klimaatakkoord stelt de gemeente voor grote uitdagingen. De oplossingen zijn niet eenduidig en vragen om een innovatieve aanpak. Daarbij moet IJsselstein de leerpunten uit de regio benutten en tegelijk concurreren met de regio op de (arbeids)markt om daadwerkelijk tot resultaten te komen. Openbare verlichting Behalve in de binnenstad is in heel IJsselstein de straatverlichting vervangen door ledverlichting. Hiermee realiseren wij een aanzienlijke kostenbesparing en zetten wij weer een stap richting verduurzaming. In 2024 staat de vervanging in de binnenstad op de planning. Inhaalslag groen Sinds 2023 voert de gemeentelijke organisatie de groentaken weer zelf uit.

In 2024 is een verdere inhaalslag nodig om het kwaliteitsniveau van het groen en de openbare ruimte op peil te brengen. Waar mogelijk of noodzakelijk wordt de openbare ruimte klimaat adaptief ingericht. Programma 4 Onderwijs, sport en cultuur Naast onderwijshuisvesting heeft de gemeente een wettelijke taak om te komen tot afstemming en overeenstemming over de aansluiting tussen onderwijs en jeugd(hulp). De gemeente heeft samen met de onderwijspartijen op lokaal, regionaal en bovenregionaal niveau afstemming en samenwerking om IJsselsteiners zinvolle dagbesteding, en/of met een startkwalificatie een goede uitgangspositie op de arbeidsmarkt te bieden. Programma 5 Inkomen, jeugd en Wmo We werken vanuit de visie dat we zorg en ondersteuning die nodig is mogelijk maken. We bieden IJsselsteiners een gezonde en veilige leefomgeving waarin ze zo zelfstandig mogelijk kunnen participeren in de maatschappij. Naast voldoende preventie is er een vangnet voor jong en/of oud die het op eigen kracht (tijdelijk) niet redden. Hierbij kijken we naar alle leefdomeinen. Landelijke ontwikkelingen De Hervormingsagenda Jeugd komt voort uit de bestuurlijke afspraken die de VNG en het Rijk op 2 juni 2021 over de jeugdhulp hebben gemaakt. De uitspraak van de Commissie van Wijzen is daarbij het uitgangspunt.

De Hervormingsagenda Jeugd moet leiden tot verbetering van de hulpverlening en een financieel beheersbaar en duurzaam jeugdstelsel. Met de agenda willen we én het stelsel verbeteren én de uitvoering versterken. Dit is een grote opgave die regionaal en bovenregionaal veel inzet vraagt. Daarom is er veel aandacht voor leren en ontwikkelen. Met ingang van 2024 worden aanpassingen van kracht in de Participatiewet. Ook is de nieuwe Wet aanpak meervoudige problematiek Sociaal Domein aanstaande. Deze beoogt een meer integrale en domein overstijgende aanpak mogelijk te maken. Deze veranderingen vragen lokaal, regionaal en bovenregionaal om inzet en nieuwe afspraken.

zaaknummer blad 4 van

76234 4

Tot slot Het Rijk biedt (nog) geen zicht op een oplossing voor het financiële ‘ravijn’ vanaf 2026. De financiële ruimte in onze begroting is beperkt en slechts incidenteel aanwezig. Dit daagt ons uit tot een beleidsinhoudelijke en kaderstellende discussie om te komen tot voorstellen die budgetneutraal zijn of gedekt worden uit bestaande middelen. Wij wensen u een goede raadsconferentie en kijken met belangstelling uit naar uw inbreng.

Hoogachtend, Het college van IJsselstein,

drs. W.M. van de Werken secretaris

mr. P.J.M. van Domburg burgemeester