3. Raadsinformatiebrief carnaval 2026.

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Raad informatiebrief carnaval 2026

uw kenmerk uw brief van behandeld door

zaaknummer

364599

Tinja van Zanten

datum

19 mei

blad 1 van 6 bijlagen

Geachte raadsleden, Carnaval in IJsselstein is populair. In voorgaande jaren trokken de diverse carnavalsactiviteiten in onze stad veel bezoekers, met een effect op de veiligheid in de binnenstad en een toenemend risicoprofiel. In toenemende mate ontstonden er eind 2025 zorgen bij politie en gemeente over carnaval 2026. Eind december 2025 is daarom een start gemaakt met een extra maatregelenpakket, vanuit een integrale benadering. Dit heeft extra inzet van de gemeente (en andere partijen) gevraagd. Er zijn duidelijkere afspraken gemaakt op en tussen de diverse evenementenlocaties en er is meer inzet gepleegd op beveiliging en crowdmanagement. Samen met alle betrokken partijen is na deze carnavalseditie een evaluatie opgesteld. Met deze raadsinformatiebrief informeren we u als raad over de belangrijkste bevindingen en conclusies uit deze evaluatie. In een volgende separate raadsinformatiebrief informeren we u over de wijze waarop we toekomstige edities van carnaval in ons stadje vrolijk én veilig willen laten verlopen – samen met alle betrokkenen.

1. Rol- en verantwoordelijkheidsverdeling De gemeente is verantwoordelijk voor de vergunningverlening van de evenementen op de carnavalsdagen. Diverse gemeentelijke teams spelen daarin een rol. Daarnaast heeft de gemeente een controlerende en handhavende taak, via onze handhavers/BOA’s en het team Openbare Orde en Veiligheid. Ook wordt inzet gepleegd vanuit de buitendienst. De gemeente is zelf geen organisator van de evenementen. Meer dan andere jaren heeft de gemeente in 2026 het initiatief genomen om partijen om tafel te brengen en duidelijke afspraken te maken over o.a. beveiliging (met hulp van een extern beveiligingsbedrijf) en crowdmanagement (met hulp van een daarin gespecialiseerd bedrijf). De politie adviseert (net als de VRU en de GHOR) over de vergunningaanvragen en heeft de gebruikelijke taken die eraan bijdragen dat de evenementen ordelijk en veilig verlopen. Zij bewaakt de openbare orde, treedt op bij verstoringen, ondersteunt waar nodig crowd control en handhaaft de wet wanneer sprake is van strafbare feiten of gevaarlijke situaties.

De gemeente IJsselstein gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt. Voor meer informatie daarover verwijzen wij u naar www.ijsselstein.nl/privacy.

Bankrelatie BNG NL79BNGH028.50.09.958 Bankrelatie RABO NL83RABO0320.72.82.85

datum ons kenmerk blad 2 van

19 mei 2026 364599 6

De KOIJ (Karnaval Organisatie IJsselstein) organiseert de carnavalsoptocht en eigen festiviteiten (dit jaar was dit in een tent in de Kasteeltuin). Zij vragen hiervoor de vergunningen aan. De SSIJ (Stichting Stads evenementen IJsselstein), is een organisatie van horeca rondom de Vingerhoekhof. Zij vragen hiervoor een evenementenvergunning aan voor eigen festiviteiten (dit jaar op het Vingerhoekhof). Deze partijen dragen gezamenlijk zorg voor een veilig en beheersbaar verloop van carnaval. Daarbij heeft zowel in de voorbereiding als tijdens de carnavalsdagen zelf voortdurend afstemming plaatsgevonden over onder meer procesvoortgang, communicatie en bestuurlijke keuzes. 2. Belangrijkste wijzigingen carnaval 2026 ten opzichte van 2025 Door de groei van het aantal bezoekers in de afgelopen jaren en overcrowding op de Plaats en het Vingerhoekhof is er in 2026 voor gekozen het evenement van de KOIJ dat eerdere jaren op de Plaats georganiseerd werd, te verplaatsen naar de Kasteeltuin. Om de afstand tussen de diverse evenementenlocaties te verkleinen en de verbinding tussen de terreinen te vergroten, zijn ook de Plaats en de Voorstraat/Weidstraat dit jaar als evenemententerrein aangewezen. Er is gewerkt vanuit een speciaal voor deze editie opgesteld IOP (Integraal Organisatie Plan) inclusief een Event Control Centre. Vanuit dit centrum vond de operationele aansturing plaats.

Er is ten opzichte van eerdere jaren op en tussen alle evenementenlocaties sterker ingezet op beveiliging en toezicht. 3. Algemeen beeld verloop carnaval 2026 Carnaval 2026 (vrijdag 13 t/m dinsdag 17 februari) is over het geheel genomen beheersbaar verlopen. Dit is mede te danken aan de goede samenwerking tijdens de uitvoering tussen gemeente, politie, beveiliging, KOIJ en SSIJ. De samenwerking tussen gemeente, politie, beveiliging en adviseurs verliep tijdens de uitvoering prettig en effectief. Door korte lijnen en directe afstemming kon snel worden ingegrepen bij knelpunten, onder andere op het gebied van openbare orde en veiligheid. Tegelijkertijd laat de evaluatie zien dat de samenhang tussen de verschillende evenementen en de grote bezoekersaantallen naar de toekomst toe vragen om een meer integrale benadering van organisatie, veiligheid en crowd management, bij voorkeur in een ‘vaste vorm’, zodat jaarlijks min of meer hetzelfde draaiboek gebruikt en verbetert kan worden. Dit vergemakkelijkt het gesprek over de vergunningaanvraag en de voorwaarden waaronder carnaval georganiseerd kan worden. 4. Evenementen in meer detail Carnaval kent meerdere evenementen met afzonderlijke vergunningen, elk met eigen doelgroepen en capaciteitsbeperkingen. We lichten er een aantal onderdelen uit.

Optocht De carnavalszaterdag trok veel bezoekers, waarbij de optocht fungeerde als het centrale onderdeel en de belangrijkste publiekstrekker. De optocht werkte als katalysator voor drukte in de hele binnenstad en beïnvloedde direct de instroom naar andere evenementen en de horeca. De optocht kende een iets andere route in de binnenstad ivm de groei van de bezoekers de afgelopen jaren. De optocht trok naar schatting 16.000 bezoekers. Dat is vergelijkbaar met 2025. De laatste jaren zien we een gemiddelde stijging van 10% per jaar. In 2026 deed deze stijging zich dus niet voor. Dit kan te maken hebben met de kou. De instroom van bezoekers kwam relatief laat op gang en concentreerde zich vooral vlak voor de start van de optocht.

datum ons kenmerk blad 3 van

19 mei 2026 364599 6

Tijdens de optocht was extra inzet nodig van veiligheidsmedewerkers op drukke punten. Om de bereikbaarheid voor hulpdiensten te waarborgen is de optocht tijdelijk stilgezet op de Schuttersgracht richting de Weidstraat. Daarnaast is er gekozen om de optocht gefaseerd te laten doorlopen. Deze maatregel was effectief vanuit veiligheidsoogpunt, maar zorgde er ook voor dat de optocht langer duurde en delen van de route minder aantrekkelijk werden voor bezoekers. Geconstateerd werd dat er veel meegebrachte alcohol werd genuttigd, zowel tijdens als na de optocht. Kasteeltuin Het evenement in de Kasteeltuin richtte zich op vrijdag vooral op families (ca. 3.000 – 5.000 bezoekers) en op zaterdag voornamelijk op deelnemers aan de optocht en hun achterban. Dit evenement kende een duidelijke piek direct na afloop van de optocht en verliep gemoedelijk en beheersbaar. De locatie was overzichtelijk en goed bereikbaar voor hulpdiensten en politie. De beveiliging was goed op orde er waren weinig incidenten. Wel waren er een beperkt aantal geluidsklachten vanuit de omgeving en meldingen van wildplassen, waarop door de organisatie direct is gereageerd. De geluidsnormen zijn niet overschreden. Deze locatie werd door de meeste betrokkenen als positief ervaren, omdat het de drukte rond de Voorstraat, de Plaats en Vingerhoekhof verlichtte.

Vingerhoekhof Het evenement op het Vingerhoekhof kende een lastige voorbereiding en uitvoering. De locatie heeft een beperkte capaciteit en beperkte vluchtmogelijkheden. De aanwezigheid van tenten en nooduitgangen van de kroegen die uitkomen op het plein, maakte de situatie complexer. Daarnaast was er in de voorbereiding lange tijd onduidelijkheid over bezoekersaantallen, toegangsbeleid en kaartverkoop. Dit leidde tot onduidelijkheid en reacties van bezoekers voorafgaand aan het carnaval. De gemeente heeft verplicht om het maximale aantal bezoekers te kunnen meten. De SSIJ heeft gekozen om dit via kaartverkoop te monitoren. Het evenement was minder druk door beperkte kaartverkoop en mogelijk ook door de kou. Er waren weinig incidenten. Wel zijn meerdere pogingen geconstateerd om zonder geldig toegangsbewijs (nagemaakte bandjes) het evenement te betreden. Deze personen werden door de beveiliging verwijderd en aan de politie overgedragen. De horeca gaf aan dat de behaalde omzet tegen viel. De geluidsnormen zijn deels overschreden. Hierover zijn geen klachten bij ons ontvangen. Voorstraat In de Voorstraat (geen evenement, reguliere horeca) was het na de optocht druk, met name buiten op straat. De horecagelegenheden waren vol. Uit metingen bleek dat er geen sprake was van overcrowding in het gebied.

Wel was er sprake van veel zelf meegebrachte alcohol en veel minderjarigen onder invloed. In overleg met de horecaondernemers is daarom later op de dag het entreebeleid aangescherpt. Er vonden ook enkele vechtpartijen en uitzettingen plaats in en rondom de Voorstraat. 5. Bezoekersmetingen Gedurende de drukste dag, de zaterdag, zijn bezoekersmetingen uitgevoerd in het gebied Voorstraat en Vingerhoekhof. Deze metingen laten zien dat de piekdrukte vooral kort na de optocht plaatsvond de verwachte capaciteit werd bereikt maar vervolgens snel afnam. In de avond was nog slechts sprake van beperkte instroom. De metingen boden waardevol inzicht in de drukte en droegen bij aan het veilig beheersen van de situatie.

datum ons kenmerk blad 4 van

19 mei 2026 364599 6

6. Kosten en ureninzet De gemeente heeft meer kosten en uren gemaakt voor carnaval 2026 dan voor eerdere jaren. Dit hangt samen met de – vanuit veiligheidsperspectief – noodzakelijke intensivering in de voorbereiding en uitvoering. In de raadsinformatiebrief van 6-1-2026 hebben wij al een overschrijding van de budgetten van ca. € 50.000 aangekondigd. De daadwerkelijk extra totale (gemeentelijke) kosten van de carnavalseditie 2026 bedragen € 43.800. Dit bedrag is afwijkend van het bedrag dat is de Q-rapportage is gemeld, omdat daarin ook reguliere kosten zijn meegenomen. Dit is exclusief de subsidie van de KOIJ, die in 2026 € 6.500 bedroeg (ten laste van budget stadspromotie, binnen begroting) en de reguliere (jaarlijkse) kosten voor reiniging en verkeersregelaars ad € 12.500. De kosten voor 2026 zijn als volgt uit te splitsen. Extra kosten Carnaval 2026 Specificatie Opstellen IOP en crowdmanagementplan Tellingen bezoekersaantallen Beveiliging Subtotaal kosten: Kosten herbruikbare middelen Dranghekken en overige verkeersmaatregelen Dekking herbruikbare middelen binnen regulier budget Subtotaal kosten: Totaal extra kosten:

€ 26.000 € 6.300 € 11.500 € 43.800 € 21.000 -€ 21.000 €0 € 43.800

De hogere kosten in 2026 hangen direct samen met: - De noodzaak tot (het opstellen van en het overleggen over) een integrale veiligheidsaanpak. - Inzet op people counting en real-time monitoring in het Event Control Centre. - Inzet van extra beveiliging: in totaal zijn er 80 beveiligers ingezet op de zaterdag, waarvan 12 extra beveiligers specifiek gericht op crowdmanagement. - Aanvullende verkeersmaatregelen (hekken, bebording routes etc.). Deze inzet was noodzakelijk om carnaval veilig, beheersbaar en toekomstbestendig te organiseren. Naast de directe kosten is aanzienlijke ambtelijke inzet geleverd in voorbereiding, vergunningverlening, coördinatie en uitvoering. Dit komt voor 2026 neer op ca. 710 uur aan ambtelijke inzet. Voor 2025 komt de inschatting van de inzet van medewerkers van de gemeente voor, tijdens en na het carnaval op ca. 434 mensuren. Vooral de inzet van OOV en team klant (vergunningverlening) zijn in 2026 dit jaar fors hoger geweest. Dit heeft effect op (de voortgang/uitstel) van andere werkzaamheden en capaciteit inzet op andere projecten.

datum ons kenmerk blad 5 van

Team Civiel en Vastgoed Team Samenleving Ruimte en Projecten Team Klant/evenementen Totaal:

Buitendienst (schatting) OVV Openbare orde en veiligheid (schatting) Ondersteuning Vergunningverlening, ondersteuning traject (schatting)

19 mei 2026 364599 6

uren 80 170 100 360 710

7. Klachten De klachten die we ontvingen waren voornamelijk gericht op het wildplassen (vooral Koningshof en Kloosterhof). Daarnaast ontvingen we van een beperkt aantal winkeliers vooraf opmerkingen, i.r.t. mogelijke omzetderving, of waarin zorg uitgesproken werd over mogelijke overlast door o.a. publiek (drank en vuil). Over de Kasteeltoren als evenementen terrein zijn twee formele klachten binnengekomen. Tot slot waren er vragen en klachten (aan de gemeente) over de uitgifte van bandjes en gratis kaartjes voor omwonenden. 8. Politie-inzet De politie heeft fors ingezet en was continu preventief aanwezig. Er zijn op de drukste dag, carnavalszaterdag, 35 politiemensen ingezet. De samenwerking tussen het ingehuurde particuliere beveiligingsbedrijf en de politie verliep goed. Vanuit de politie zijn de volgende cijfers bekend: - 63 bevelen (bevel binnenstad verlaten) op de zaterdag i.v.m. vechtpartijen, te veel alcohol, inklimmen (over de hekken van een evenement) of andere lichte strafbare feiten (47 namen geregistreerd); - 4x bevel gebied verlaten i.v.m. zakkenrollerij; - 1 aanhouding weigeren opvolgen bevel; - 5 vechtpartijen (omgeving Kasteeltuin en Voorstraat). 9. Drank- en drugsgebruik Vanuit de EHBO zijn er 16 meldingen geregistreerd van intoxicatie (overmatig drank-/drugsgebruik) onder zowel meer- als minderjarigen.

De particuliere beveiliging heeft zo’n 30 contacten geregistreerd met minderjarigen die (vermoedelijk) onder invloed waren. Vanuit de gemeente en de politie waren er grote zorgen rondom de vele aantal jeugdigen die onder invloed waren. 10. Conclusie en vervolg richting 2027 De evaluatie laat zien dat carnaval in IJsselstein door de schaal, samenhang en bezoekersdrukte, inmiddels functioneert als één grootstedelijk meerdaags evenement, ondanks dat onderdelen nog afzonderlijk worden georganiseerd en vergund. De optocht is hierin de bepalende factor voor de drukte in de binnenstad en heeft directe invloed op de doorstroming naar andere evenementenlocaties en de horeca. Dit vraagt om blijvende, goed afgestemde en intensieve samenwerking tussen KOIJ, SSIJ, horeca, beveiliging, politie en gemeente. Ondanks de uitdagingen die in toenemende mate met het carnaval samenhangen (populariteit, fragmentatie organisatie, financiën, overmatig alcohol- of drugsgebruik etc.) kunnen we voor 2026 spreken van een succesvol carnaval. De gemeente heeft regie gepakt en daarmee een bijdrage geleverd aan een veilig en goed verloop van dit beeldbepalende en binnen én buiten IJsselstein belangrijke evenement. De opgedane inzichten vormen een belangrijke basis voor de voorbereiding en beleidsmatige keuzes richting carnaval 2027.

datum ons kenmerk blad 6 van

19 mei 2026 364599 6

We realiseren ons dat er een bredere visie nodig is voor carnaval en andere evenementen in IJsselstein. Het vormgeven van een brede visie en structureel beleid kost tijd en zal niet voor carnaval 2027 gerealiseerd kunnen worden. We zullen daarvoor een uitgebreid participatietraject moeten doorlopen. Maar we zetten voor het komende carnaval al wel in op een projectmatig en integrale aanpak, waarbij we werken aan: -

duidelijke rol- en verantwoordelijkheidsverdeling tussen betrokken (vrijwillige en commerciële) partijen; integraal dragen van kosten en inzet commercieel versus vrijwillig; gezamenlijke afspraken over voorbereiding, communicatie en toegangsbeleid; een integraal veiligheids- en crowdmanagementaanpak voor de gehele binnenstad; specifieke aandacht voor doelgroepen, waaronder jongeren onder de 18 jaar, w.o. onderzoeken hoe het programma voor jongeren en jongvolwassenen beter kan aansluiten op de bezoekersgroepen, zodat drukte beter gespreid en risico’s verder beperkt kunnen worden. een glasvrije binnenstad, inzet op minder eigen meegebrachte alcohol en minder misbruik van alcohol (ook onder jongeren) en drugs.

De samenwerking tussen de betrokken partijen vraagt in de voorbereiding naar 2027 nadrukkelijk om verdere professionalisering, terwijl we tegelijktijdig erkennen dat carnaval grotendeels drijft op vrijwilligers. De evaluatie laat zien dat in de voorbereiding nog te veel sprake was van versnippering en onvoldoende samenhang. Juist op dit punt ligt voor 2027 een belangrijke verbeteropgave. Wij zullen u hierover in een volgende raadsinformatie nader informeren.

Met vriendelijke groet, Het college van IJsselstein,

Wilma van de Werken secretaris

Ester Weststeijn burgemeester