3. Landschapsplan zonneveld IJsselstein

ZONNEVELD IJSSELSTEIN landschappelijk inpassingsplan

ZONNEVELD IJSSELSTEIN

status datum opdrachtgever

door

Landschappelijk inpassingsplan februari 2025 BHM Solar

Feddes/Olthof Landschapsarchitecten

INHOUD 1 Plangebied 5 2 Beleid 17 3 Buurtbewoners 21 4 Landschappelijk inpassingsplan 23 5 Beheerplan 36

Bijlage 39

  

4/40

Plangebied en context

Zonneveld Ijsselstein

5/40

Zonneveld Ijsselstein

1 PLANGEBIED Ligging

Tuiblok

Het plangebied ligt in de zuidelijke rand van IJsselstein en is omsloten door stedelijke uitbreidingen, bedrijventerrein en landbouwgebied. Het totale plangebied is circa 11,2 ha groot. Het plangebied is nu in gebruik als weidegrond, de grond staat in verbinding met de agrarische gronden aan de zuidzijde van de rondweg (N210) door middel van een veetunnel. Te midden van het gebied staat een Rijksmonument, de Gerbrandytoren. De Gebrandytoren is 372 meter hoog en wordt overeind gehouden met tuidraden die bevestigd zijn aan drie tuiblokken. De drie tuiblokken staan aan de rand van het plangebied. De kavel waarop de Gerbrandytoren staat is ontsloten aan de Hogebiezendijk. Op deze kavel staan een aantal lage gebouwen, het geheel wordt omgeven door opgaande beplanting. Het plangebied is goed waarneembaar vanaf de rondweg, de Hogebiezendijk en de Techniekweg. Aan de Hogebiezendijk en de Nijverheidsweg staan tevens woningen die uitkijken op het plangebied.

Gerbrandytoren

Tuiblok

Tuiblok

Directe omgeving van plangebied

6/40

Zonneveld Ijsselstein

kom

stroomrug

kromme IJssel

Geomorfologische kaart - plangebied op de stroomrug, aangrenzend aan komgronden

Hoogtekaart - De drie tuiblokken en de rondweg liggen hoog in het landschap.

7/40

Zonneveld Ijsselstein

Onderliggend landschap

Terrein

Het plangebied ligt op een stroomrug van de Kromme IJssel en grenst aan komgronden. Deze stroomrug ligt hoger in het landschap. De gronden op de stroomrug werden veelal gebruikt voor bouwland en fruitgaarden. Ten oosten van de stroomrug liggen lage en natte komgronden. De komgronden worden ontwaterd door vele sloten, wat een smalle verkaveling heeft opgeleverd. Deze gronden werden gebruikt als grasland, natte grienden en fruitgaarden.

Het terrein van het plangebied loopt op richting de oostzijde, gemiddeld is een hoogteverschil aanwezig van 50cm. Rondom aan het plangebied zijn drie compacte en hoge grondlichamen waar tuiblokken op staan. Het plangebied heeft veel greppels en wordt omringd door een aantal bredere watergangen, waarvan enkele een primaire status hebben (aangegeven met blauw).

8/40

Zonneveld Ijsselstein

1900

1970

1990

2000

2021

uitbreidingen van IJsselstein

9/40

Zonneveld Ijsselstein

Historische ontwikkeling

Gebrandytoren

Ecologie

De Hogebiezendijk grenst direct aan het plangebied en is een oud bebouwingslint, precies op de overgang van stroomrug naar komgrond. Het lint verbindt IJsselstein met Lopik. IJsselstein is gegroeid vanuit een compacte kern op de stroomrug. Eerste uitbreidingen volgden de stroomrug, waarna ook op de komgrond werd gebouwd.

De Gerbrandytoren is een rijksmonument en staat midden in het plangebied. De drie tuiblokken rondom de toren, op gelijke afstand van elkaar en van de toren zelf. Tussen de toren en de tuiblokken hangen tuidraden. Het hele ensemble van de toren, tuidraden, tuiblokken en de verhoogde grondlichamen behoren tot het rijksmonument. Door Vestigia is een onderzoek verricht naar het rijksmonument, hieruit kwamen de volgende conclusies en aanbevelingen:

In het gebied is een ecologische QuickScan uitgevoerd. Belangrijke punten die hieruit mee kunnen worden genomen zijn:

In de jaren ‘70 werd de Gebrandytoren gebouwd en later volgden twee zendstations. De gebouwen stonden midden in het agrarische landschap. Ten noorden en westen van de Gerbrandytoren ontwikkelde ook een bedrijventerrein.

▪ ▪

Vanaf 2000 maakte de woningbouw een sprong over de toenmalige rondweg. Een nieuwe rondweg is aangelegd en vormt nu de nieuwe stadsrand. De ruimte binnen de rondweg is volledig ingevuld met woningbouw en bedrijventerrein. Het oude bebouwingslint is behouden en het Hogebiezenpark is aangelegd tussen het lint en de woonwijk. Eén van de zendstations is opgenomen in de nieuwe woonwijk en de Gebrandytoren vormt nu onderdeel van de stadsrand van IJsselstein. De aanwezigheid van de Gebrandytoren heeft ervoor gezorgd dat de gronden rondom de voet van de toren vrij bleven van stedelijke uitbreidingen en agrarisch in gebruik zijn gebleven.

▪

▪ ▪

Minimaliseer visuele verstroingen of maak extra mogelijkheden voor beleving. Houdt de tuiblokken alle drie (verhoogd) zichtbaar en vooral vanaf de zuid- en oostzijde is zichtbaarheid op het geheel van belang. Hoogwaardige en esthetische kwaliteiten van de toren behouden en versterken en indien mogelijk aansluiten bij toepassen van glijbeton. Herinnering aan het televisietijdperk, torens behouden en in ontwerp naar verwijzen. Herinnering aan de toren als onderdeel van het oeuvre van architect Auer in relatie tot de rijksgebouwendienst te versterken en in het ontwerp van de ruimtelijke ontwikkeling naar te verwijzen.

▪ ▪

▪

Voorkomen van de haas is vastgesteld. Kleine marterachtigen zoals hermelijn en wezel kunnen gebruik maken van struweel rond de Gebrandytoren. Verspreidingsgebied van de grote modderkruiper en platte schijfhoren.

Ook andere soorten zoals vleermuizen, vogels, amfibieën en kruiden komen voor in het gebied.

10/40

Zonneveld Ijsselstein

1

2

12

11

3 4

9, 10 8 5 7

Waarnemingsstudie - De gemarkerde punten tonen de locatie van de foto’s (pagina 9-11)

6

Zonneveld Ijsselstein

11/40

Waarnemingsstudie

1. Zicht richting het plangebied vanaf de Nijverheidsweg 2 (rechts). Plangebied start vanaf het hekwerk.

3. Openheid en zicht tot aan de Hogebiezendijk met de laanbeplanting. Rechts een tuiblok met dubbel hekwerk rondom.

2. Rand van het bedrijventerrein, met een smalle strook jong opschot, hierachter ligt een watergang.

4. Voet van de Gerbrandytoren valt weg in een zoom van beplanting. Relatie tussen het tuiblok en de toren is goed waarneembaar. Het hekwerk overheerst in het beeld t.o.v. het tuiblok.

12/40

5. De locatie gezien vanuit het midden van het plangebied, richting de Hogebiezendijk. Het tuiblok is op afstand goed zichtbaar.

Zonneveld Ijsselstein

7. Vanaf het fietstpad onder het viaduct van de rondweg ontstaat vrij zicht op het plangebied en het gehele ensemble van de toren.

6. Vanaf de parallelweg is het plangebied zelf niet goed zichtbaar, wel is het gehele ensemble van de Gerbrandytoren beter beleefbaar van een grotere afstand.

8. Vanuit het Hogebiezenpark is de openheid van het plangebied goed waarneembaar. Ook het bedrijventerrein op de horizon is hierdoor goed te zien.

13/40

Zonneveld Ijsselstein

9. Zicht door de bomenlaan. Links woningen aan de Hogebiezendijk en rechts de inrit naar de Gebrandytoren toe.

11. Zicht en kijkrichting vanaf de woningen aan de Hogebiezendijk, met het bedrijventerrein op de horizon.

10. Zicht richting het zuiden met de verhoogde rondweg op de horizon en omheinde tuiblok.

12. Zicht richting het zuiden, ervaring van open landschap met daar midden in de Gerbrandytoren. De beplante voet van de toren is goed zichtbaar, overige bijgebouwen zijn niet of nauwlijks zichtbaar.

14/40

Zonneveld Ijsselstein

Zonneveld Ijsselstein

Conclusie en uitgangspunten ▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪

Harde rand van bedrijventerrein verzachten. Oude lint en bomenrijen respecteren (door ruimte te houden voor de beleving van deze lijn). Er gaat een functieverandering plaatsvinden in dit gebied. Dit geeft een kans om toegang te bieden voor ommetjes en wandelverbindingen en de beleving van de toren te vergroten. Bestaand terrein met hoogteverschillen, greppels en watergangen behouden. Oriëntatie van plangebied respecteren door panelen in deze richting te plaatsen. Beplanting passend bij het gebied en de ondergrond. Ensemblewaarde van de toren behouden en de groene voet.

15/40

16/40

Provinciale Omgevingsvisie Utrecht (2021)

Zonneveld Ijsselstein

17/40

Zonneveld Ijsselstein

2 BELEID Het plangebied is gelegen binnen de bebouwings contouren van IJsselstein, maar het heeft een agrarische bestemming. Dit maakt de locatie bijzonder en daarom is in dit hoofdstuk het stedelijk en landelijk beleid bekeken. Provinciale omgevingsvisie Utrecht (POVI), 2021 In de POVI staat opgesteld dat voorkeur wordt gegeven aan zon op daken, gevels en infrastructurele werken, boven een veld-opstelling. De POVI hanteert de volgende punten voor zon op land:

en dienen de mogelijkheid tot inspraak te hebben op het ontwerp in de conceptuele fase. Omgevingsvisie gemeente IJsselstein Zowel landschappelijke als stedelijke kwaliteiten benoemen, gezien het plangebied een agrarische functie heeft, maar wel in de stedelijke contouren valt. Landschappelijke kwaliteiten: ▪

▪

▪

▪ ▪

Zonnevelden in het stedelijk gebied vindt de provincie toelaatbaar. Hiervoor worden geen nadere regels geformuleerd. Wel is de voorkeur voor het plaatsen van zonnevelden op of nabij bedrijventerreinen vanwege de ruimtelijke kwaliteit in het stedelijk gebied. Zonnevelden bij voorkeur op gronden met een andere functie dan landbouw of natuur, hierbij gaat de voorkeur uit naar het zoeken van slimme functiecombinaties, waarbij, met gebruik- making van creatieve toepassingen, ruimtelijke kwaliteit kan worden gerealiseerd. Het is belangrijk dat structuren in het landschap herkenbaar worden gehouden. Ook ziet de POVI kansen voor zon op land, door dit te combineren met bijvoorbeeld recreatie.

Tevens geeft de POVI aan dat omwonenden tijdig geïnformeerd dienen te worden over de ontwikkelingen

▪ ▪ ▪ ▪

Totale natuurwaarde in IJsselstein mag niet afnemen en waar mogelijk wordt deze versterkt. De karaktereigenschappen van de verschillende landschapselementen versterken. Voortbouwen op bestaande landschappelijke structuur. Beschermen van archeologisch erfgoed. Behoud en versterken unieke fruitteeltcollectie.

CH kwaliteiten: ▪ ▪

▪

In zetten op behoud en versterking van het kleinschalige, historische karakter van de linten. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt ook de bijdrage aan ruimtelijke kwaliteit bekeken. Hieronder valt ook een gezonde leefomgeving. Bij ontwikkelingen wordt waar mogelijk aangesloten op de belijning van het landschap en de oorspronkelijke verkavelingspatronen.

Omgevingsvisie IJsselstein - kwaliteiten

18/40

Groen-recreatieve kwaliteiten: ▪ ▪

▪

Streven naar behoud van en een toename van de biodiversiteit. Werken aan een groen-blauwe verbinding tussen het landbouwgebied, de Hollansche IJssel en de Kromme IJssel. Groen meer op elkaar laten aansluiten, zodat de groenstructuren meer één geheel vormen.

Zonneveld Ijsselstein

Duurzame energie: ▪

▪

▪

Stedelijke kwaliteiten: ▪ ▪ ▪

Bij ontwikkelingen moet het groene karakter in de stedelijke omgeving behouden worden. Meervoudige ontwikkellocaties aan de stadsranden. Het doel hierbij is om landschappelijke kwaliteit te verbeteren en het open, groene karakter zo veel mogelijk te behouden.

Stedelijke ontwikkelingen: ▪

▪

Een flexibele stadsrand waar een mix van functies mogelijk wordt gemaakt, met meerwaarde voor mens en natuur. Met name gerciht op recreatie, ecologie, sport, evenementen en water, maar binnnen bepaalde kaders ook beperkte ruimte voor woningbouw en energie. Bij nieuwe ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met klimaatadaptatie en (duurzame) energiebehoefte. Ook wegen ecologische en klimaat adaptieve kwaliteit van het groen zwaar mee.

Voor zonnevelden is het van belang dat de structuren in het landschap herkenbaar blijven en worden voorzien van een goede landschappelijke inpassing. Zonnepanelen worden in een opstelling geplaatst die ruimte biedt voor een bij het gebied passende bodemkwaliteit. Zonnevelden mogen geen disproporionele schade aanrichten aan de natuurwaarden. (Nota natuurkaart IJsselstein 2016) Voor zonnevelden geldt een opruimplicht na het beëindigen van de activiteit.

Afwegingskader zonneveld en windturbines gemeente IJsselstein In het afwegingskader valt het plangebied in zone E7. Zonnevelden worden gezien als beperkt geschikt. Braakliggende terreinen en terreinen waar dubbel ruimte ruimtegebruik mogelijk zijn bieden kansen voor zonne- energie. Dit mits het zonneveld aansluit bij de omgevingskwaliteit en dit de (toekomstige) functie niet belemmerd.

Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden In het plangebied liggen een aantal primaire watergangen. Een onderhoudsstrook van 5 meter langs de watergang in nodig ten behoeve van beheer.

19/40

Zonneveld Ijsselstein

Input vanuit andere partijen Brandweer: Advies om niet in de directe nabijheid van de tuiankers objecten met hoge brandlast te voorzien. Cellnex (beheerder tuikabels) & organisatie kerstboom: Zone van 20 meter breed onder tuidraden moet vrij blijven.

Conclusie en uitgangspunten ▪

▪

▪ ▪

▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪

Het plangebied ligt binnen stedelijke contouren en aan de rand van een bedrijventerrein, dit sluit goed aan bij de POVI. Het gebied is agrarisch in gebruik, bij de ontwikkeling van een zonneveld moet worden ingezet op functiecombinatie (b.v. recreatie) en ruimtelijke kwaliteit. Omwonenden dienen inspraak te hebben in de ontwerpfase. Het van belang dat de structuren in het landschap herkenbaar blijven en het zonneveld moet worden voorzien van een goede landschappelijke inpassing. De paneelopstelling biedt ruimte voor een passende bodemkwaliteit. Er mag geen disproporionele schade worden gericht aan de natuurwaarden (Nota natuurkaart IJsselstein 2016). Streven naar behoud van en een toename van de biodiversiteit. Er geldt een opruimplicht na het beëindigen van de activiteit. Het groene karakter in de stedelijke omgeving moet behouden worden. Onderhoudsstrook van 5 meter breed vrijlaten langs primaire watergangen. Zone van 20 meter breed onder tuidraden vrij houden.

20/40

Foto’s van opgehaalde input op de eerste bewonersavond

Zonneveld Ijsselstein

Foto’s van opgehaalde input op de tweede bewonersavond

21/40

Zonneveld Ijsselstein

3 BUURTBEWONERS In twee bewonersavonden hebben de buurtbewoners input kunnen geven op de landschappelijke uitstraling van het zonneveld. Op de eerste bewonersavond is vooral informatie opgehaald. Op de tweede bewonersavond zijn drie schetsvarianten gepresenteerd waarop buurtbewoners reactie konden geven. Hieronder wordt de input vanuit de omgeving met betrekking op het landschap opgesomd. Opgehaalde input eerste bewonersavond (oktober 2024): ▪ ▪

▪ ▪

Wens om de groene uitstraling van het plangebiedvanaf de Hogenbiezendijk te behouden. Wens om de Gebrandytoren als iconisch element zichtbaar houden, dit geldt ook voor de verlichting van de tuidraden in de wintermaanden. Wens om panelen niet te zien. Wens voor ommetjes en plek voor recreatie (rustplek/ speeltuin).

Opgehaalde input tweede bewonersavond (december 2024) Over de landschappelijke varianten: ▪

▪ ▪ ▪

▪

Direct aanwonenden hebben voorkeur voor de paneelvelden indeling van variant 1 (panelen compact opstellen met zo veel mogelijk afstand tot de Hogebiezedijk). Met daarbij in gedachten houdend dat ze door middel van een grondwal of opgaand groen de panelen uit het zicht willen houden. Buurtbewoners willen graag een wandelpad langs de Hogenbiezendijk. Groene uitstraling is belangrijk, waarbij ook opgaand groen voorkeur heeft. Buurtbewoners geven aan dat ze graag ommetjes willen kunnen maken, dus verbindingen door of langs de panelenvelden zijn een pre. Verbindingen op bestaande veel gebruikte wandelstructuren is wens (veetunnel/rondje rondom plangebied). Panelen hoeven niet uit het zicht vanaf wandelpaden.

22/40

Zonneveld Ijsselstein

A

G B Impressie A

C

F

Impressie B D E

23/40

Zonneveld Ijsselstein

4 LANDSCHAPPELIJK INPASSINGSPLAN De plankaart hiernaast getoonde plankaart toont de landschappelijke inpassing van een ca. 8 hectare groot zonneveld binnen het 11,2 hectare grote plangebied. Aan de hand van onderstaande themakaarten wordt er een toelichting gegeven op de landschappelijke inpassing. 1 Waardevol plangebied Het plangebied vormt een waardevolle open groene wig in de verder verstedelijkte stadsrand van IJsselstein en is in gebruik als grasland. De randen worden gekenmerkt door de omliggende infrastructuur met een stevige dubbele bomenrij langs de Hogebiezendijk, een struweelrand langs de industriezijde (Nijverheidsweg en Energieweg) en de verhoogde N210 met grastalud. Het perceel waarop de Gerbrandytoren staat wordt gemarkeerd door opgaand groen. Bij de landschappelijke inrichting blijft het open groene karakter van het plangebied zo goed mogelijk behouden. Deze openheid zorgt er ook voor dat het ensemble van de Gerbrandytoren (toren, tuiblokken en -draden) waarneembaar blijven. 2 Vlakverdeling zonneveld Ten behoeve van beheer en onderhoud zijn er een aantal zones binnen het plangebied die toegankelijk moeten blijven. Onder de tuidraden moet er een strook vrij blijven van 20 meter, waardoor het plangebied wordt verdeeld in 3 deelgebieden. Voor voldoende afstand tot de aanwonende wordt het deelgebied aan de

Hogebiezendijk vrijgehouden van het zonneveld en wordt er ook voldoende afstand gehouden tot het woonerf aan de Nijverheidsweg. Langs belangrijke watergangen is er een vrije strook van 5 meter noodzakelijk voor het onderhoud.

1

2

24/40

3 Grondverzet De zuidelijke watergang langs de N210 wordt voorzien van een natuurvriendelijke oever en zorgt daarmee voor meer waterberging en verhoogde natuurwaarden. De vrijkomende grond wordt benut voor het realiseren van grondwallen langs de zichtzijdes (vanaf de Hogebiezendijk) van het zonneveld. Met deze wallen (+1,5 m) en de daarop gelegen kruidenrijke vegetatie worden de zonnepanelen voor de aanwonenden grotendeels uit het zicht genomen. De grondwallen

3

Zonneveld Ijsselstein

hebben een smal profiel waardoor ze het bestaande (micro)reliëf van het maaiveld zo min mogelijk aantasten.

zonneveld wordt er een duikerbrug aangebracht in de watergang langs de Energieweg.

Ten behoeve van de recreatie wordt er een recreatief wandelpad gerealiseerd aan de zuidzijde van het zonneveld langs de natuurvriendelijke oever. Dit pad wordt grotendeels op een kleine verhoging van +0,5 meter aangelegd. Deze verhoging zorgt voor een wandeling met droge voeten en biedt de recreant een zicht over het zonneveld.

Het energie-erf en de benodigde transformatoren worden zoveel als mogelijk weggehouden van het tuiblok aan de Techniekweg om zo verstoring van het ensemble van de Gerbrandytoren te voorkomen en aan te sluiten bij de eisen van de brandweer.

Afhankelijk vanuit archeologische uitkomsten, kan de natuurvriendelijke oever kleiner worden of krijgt het een steiler talud. Wanneer dan onvoldoende grond vrij komt vanuit de graafwerkzaamheden van de natuurvriendelijke oever, wordt het wandelpad niet verhoogd aangelegd. 4 Zonneveld Het zonneveld wordt verdeeld in twee omheinde delen die beiden gevuld zijn met een geroteerde zuid opstelling, van circa 2 meter hoog. De onderhoudsweg, het energie-erf (klantstation, batterijopslag, etc.) en de benodigde transformatoren worden zoveel als mogelijk aan de industriezijde (oostzijde) van het zonneveld gerealiseerd. Ten behoeve van de entree naar het

4

25/40

Zonneveld Ijsselstein

5 Aansluiting op de omgeving Het gehele plangebied wordt voorzien van een kruidenrijke grasvegetatie die een bijdrage levert aan de lokale biodiversiteit. De toe te passen kruidenrijke mengsels worden samengesteld op het toekomstige gebruik, groeiplaatsomstandigheden en beheer. Bij de natuurvriendelijke oever worden enkele bomen (els en wilg) aangeplant.

De toevoeging van een recreatiefwandelpad langs de Hogebiezendijk maakt ommetjes in de omgeving van het plangebied mogelijk. Samen met het wandelpad aan de zuidzijde van het plangebied is er een wandeling tussen de drie tuiblokken van de Gerbrandytoren mogelijk. Met de toevoeging van een informatiepaneel bij deze wandelroute kan er informatie gegeven worden over de Gerbrandytoren en/of het zonneveld. Met profielen en visualisaties op de volgende pagina’s wordt de landschappelijke inpassing verder verduidelijkt.

5

Referentie landelijk hekwerk van Ursus-gaas met houtenpalen hekwerk dient paseerbaar te zijn voor kleine zoogdieren en reptielen.

Referentie poort verzinkt staal (Arfman, Pallas dubbeldraaiende poort)

26/40

plangrens

Zonneveld Ijsselstein

profiel A

plangrens

erf Nijverheidsweg 2

hekwerk

profiel B

panelenveld

onderhoudsweg

onderhoudsstrook t.b.v. beheer watergang

struweelrand primaire watergang

Energieweg

27/40

Zonneveld Ijsselstein

hekwerk

kruidenrijk grasland

grondwal met kruidenrijk grasland

panelenveld

28/40

plangrens

Zonneveld Ijsselstein

hekwerk

profiel C

onderhoudsweg

kruidenrijk grasland

wandelpad

onderhoudsstrook t.b.v. beheer watergang

primaire watergang

plangrens

panelenveld

hekwerk

profiel D

panelenveld

wandelpad en onderhoudsstrook t.b.v. beheer watergang

natuurvriendelijke oever

29/40

Zonneveld Ijsselstein

Techniekweg

primaire watergang

N210

30/40

plangrens

Zonneveld Ijsselstein

hekwerk

profiel E

wandelpad en onderhoudsstrook t.b.v. beheer watergang

natuurvriendelijke oever

primaire watergang

plangrens

panelenveld

profiel F

Hogebiezendijk

fietspad

wandelpad

primaire watergang

31/40

Zonneveld Ijsselstein

N210

hekwerk

kruidenrijk grasland

grondwal met kruidenrijk grasland

panelenveld

32/40

Zonneveld Ijsselstein

profiel G

Hogebiezendijk

fietspad

wandelpad

pri

imaire watergang

33/40

plangrens

Zonneveld Ijsselstein

hekwerk

kruidenrijk grasland

grondwal met kruidenrijk grasland

panelenveld

34/40

Impressie A

Zonneveld Ijsselstein

Impressie zonneveld vanaf het fietspad aan de Hogebiezendijk, ten noorden van de Gerbrandytoren. De zonnepanelen liggen hier op een afstand vanaf het de weg en achter een grastalud, waardoor het open karakter behouden blijft. Een struinpad tussen de bomen zorgt voor een prettige wandelverbinding langs de Hogebiezendijk.

Zonneveld Ijsselstein

Impressie B

35/40

Impressie zonneveld vanaf de rondweg ter hoogte van de zuidoostelijk gelegen tuiblok. De zonnepanelen liggen gedraaid naar de weg toe. Een natuurvriendelijke oever met enkele bomen verzacht het beeld op de panelen vanaf de weg, ook is zicht behouden op de tuiblokken en is de beplante voet van de toren nog zichtbaar. Het wandelpad ligt op een laag walletje, waardoor voetgangers net over de panelenn heen kunnen kijken.

36/40

Realisatie van kruidenrijke vegetatie en natuurvriendelijke oevers

Zonneveld Ijsselstein

Aanplant van solitaire bomen en struiken

37/40

Zonneveld Ijsselstein

4 BEHEERPLAN De landschappelijke inpassing bestaat uit grondwallen, kruidenrijke graslanden, natuurvriendelijke oevers en enkele hakhout bomen en struiken. Uitgangspunt bij de aanleg is behoud van het huidige reliëf van het terrein, inclusief greppels. Ook wordt er bij de realisatie gewerkt met een gesloten grondbalans. Advies is om eerst de landschappelijke inpassing aan te leggen en daarna de bouw van het zonneveld te realiseren. 1 Kruidenrijke vegetatie Op de grondwal en het open terrein wordt een kruidenrijk mengsel ingezaaid. Cruydt-Hoeck geeft hiervoor een voorstel met autochtoon inheemse kruiden (zie bijlage). Gezien het intensieve agrarische gebruik van het huidige gebied zal gras terug groeien, grondwerk kan het mengsel een kans geven. Advies voor zaaien: Gras los vrezen en onderploegen, hierna het oppervlak egaliseren en inzaaien. Advies voor beheer: Jaarlijks tweemaal maaien en afvoeren (mei en oktober). Onder de panelen blijft het bestaande grasland behouden en wordt deze door regulier maaibeheer (maaien en afvoeren) geleidelijk verschraald. Bloemen en kruiden uit de omgeving kunnen in de tijd zich hier op natuurlijke wijze gaan vestigen.

2 Natuurvriendelijke oevers Door de grondwerkzaamheden voor de natuurvriendelijke oevers wordt al een zaaibed gerealiseerd. Dit wordt ingezaaid met een mengsel voor oeverbegroeiing. Cruydt-Hoeck geeft hiervoor een voorstel met autochtoon inheemse kruiden (zie bijlage). Advies voor zaaien: Zaaien bij voorkeur in september/ oktober, anders in februari/maart. Advies voor beheer: Jaarlijks eenmaal maaien en afvoeren (september). 3 Solitaire bomen en struiken Langs de natuurvriendelijke oever worden enkele hakhout bomen en struiken aangeplant. De soorten die hiervoor worden gebruikt zijn: ▪ ▪ ▪

20% Salix cinerea - grauwe wilg, plant grootte 100-150 30% Salix alba - schietwilg, plant grootte 100-150 50% Alnus glustinosa - zwarte els, plant grootte 100-150

Advies voor planten: Planten bij voorkeur in het najaar, vanaf eind oktober en in november, planten kan tot maart. Advies voor beheer: Bij uitval wordt ingeboet. De wilgen kunnen eens in de 3 tot 5 jaar worden afgezet of gesnoeid. Doe dit in november tot maart. Snoei de bomen nooit allemaal gelijktijdig, maar om en om.

Zo blijft altijd opgaand groen aanwezig en blijft het wandelpad aantrekkelijk. 4 Monitoring Ten behoeve van het behoud van de bodemkwaliteit wordt deze gemonitord. Hierbij wordt de huidige kwaliteit vastgelegd. Hierna dient de bodemkwaliteit jaarlijks onderzocht te worden. Bij stabiele of positieve resultaten zal na de eerste 5 jaar elke 3 jaar de monitoring worden uitgevoerd. Het is van belang dat de kwaliteit van de kruidenrijke vegetaties die zijn vastgelegd in het beheerplan wordt bereikt. Daarom wordt ook de vegetatie gemonitord. Indien de kwaliteit van de vegetaties die zijn vastgelegd in het beheerplan niet wordt bereikt, gaat initiatiefnemer met de gemeente in overleg op welke manier de kwaliteit wel kan worden bereikt. Deze monitoring wordt aangepast naar de eisen van de komende SDE-ronde.

Referentie kruidenrijkgrasland op voormailg intensief agrarisch grasland (Cruydt-Hoeck)

38/40

Zonneveld Ijsselstein

39/40

Zonneveld Ijsselstein

BIJLAGE ϭϮϳϬϵEĂƚƵƵƌǀƌŝĞŶĚĞůŝũŬĞŽĞǀĞƌͲ'ĞŵĞĞŶƚĞ/:ƐƐĞůƐƚĞŝŶ

ϭϮϳϬϴ<ƌƵŝĚĞŶƌŝũŬŐƌĂƐůĂŶĚͲ'ĞŵĞĞŶƚĞ/:ƐƐĞůƐƚĞŝŶ tĞƚĞŶƐĐŚĂƉƉĞůŝũŬĞŶĂĂŵ ĐŚŝůůĞĂŵŝůůĞĨŽůŝƵŵ ůůŝƵŵǀŝŶĞĂůĞ ŶƚŚƌŝƐĐƵƐƐLJůǀĞƐƚƌŝƐ ĂƌĚĂŵŝŶĞƉƌĂƚĞŶƐŝƐ ĞŶƚĂƵƌĞĂũĂĐĞĂ ƌĞƉŝƐďŝĞŶŶŝƐ ƌĞƉŝƐĐĂƉŝůůĂƌŝƐ 'ĂůŝƵŵŵŽůůƵŐŽƐƵďƐƉ͘ĞƌĞĐƚƵŵ ,ĞƌĂĐůĞƵŵƐƉŚŽŶĚLJůŝƵŵƐƵďƐƉ͘ƐƉŚŽŶĚLJůŝƵŵ >ĂƚŚLJƌƵƐƉƌĂƚĞŶƐŝƐ >ĞƵĐĂŶƚŚĞŵƵŵǀƵůŐĂƌĞ >ŽƚƵƐĐŽƌŶŝĐƵůĂƚƵƐǀĂƌ͘ĐŽƌŶŝĐƵůĂƚƵƐ DĞĚŝĐĂŐŽůƵƉƵůŝŶĂ WůĂŶƚĂŐŽůĂŶĐĞŽůĂƚĂ WƌƵŶĞůůĂǀƵůŐĂƌŝƐ ZĂŶƵŶĐƵůƵƐĂĐƌŝƐ ZŚŝŶĂŶƚŚƵƐĂŶŐƵƐƚŝĨŽůŝƵƐ ^ĐŽƌnjŽŶĞƌŽŝĚĞƐĂƵƚƵŵŶĂůŝƐ dĂŶĂĐĞƚƵŵǀƵůŐĂƌĞ dƌĂŐŽƉŽŐŽŶƉƌĂƚĞŶƐŝƐƐƵďƐƉ͘ƉƌĂƚĞŶƐŝƐ dƌŝĨŽůŝƵŵĚƵďŝƵŵ dƌŝĨŽůŝƵŵƉƌĂƚĞŶƐĞ sĞƌŽŶŝĐĂĐŚĂŵĂĞĚƌLJƐ sŝĐŝĂĐƌĂĐĐĂ sŝĐŝĂƐĂƚŝǀĂƐƵďƐƉ͘ĂŶŐƵƐƚŝĨŽůŝĂ sŝĐŝĂƐĞƉŝƵŵ

EĞĚĞƌůĂŶĚƐĞŶĂĂŵ ƵŝnjĞŶĚďůĂĚ <ƌĂĂŝůŽŽŬ &ůƵŝƚĞŶŬƌƵŝĚ WŝŶŬƐƚĞƌďůŽĞŵ <ŶŽŽƉŬƌƵŝĚ 'ƌŽŽƚƐƚƌĞĞƉnjĂĂĚ <ůĞŝŶƐƚƌĞĞƉnjĂĂĚ 'ůĂĚǁĂůƐƚƌŽ 'ĞǁŽŶĞďĞƌĞŶŬůĂƵǁ sĞůĚůĂƚŚLJƌƵƐ 'ĞǁŽŶĞŵĂƌŐƌŝĞƚ 'ĞǁŽŶĞƌŽůŬůĂǀĞƌ ,ŽƉŬůĂǀĞƌ ^ŵĂůůĞǁĞĞŐďƌĞĞ 'ĞǁŽŶĞďƌƵŶĞů ^ĐŚĞƌƉĞďŽƚĞƌďůŽĞŵ 'ƌŽƚĞƌĂƚĞůĂĂƌ sĞƌƚĂŬƚĞůĞĞƵǁĞŶƚĂŶĚ ŽĞƌĞŶǁŽƌŵŬƌƵŝĚ 'ĞůĞŵŽƌŐĞŶƐƚĞƌ <ůĞŝŶĞŬůĂǀĞƌ ZŽĚĞŬůĂǀĞƌ 'ĞǁŽŶĞĞƌĞƉƌŝũƐ sŽŐĞůǁŝŬŬĞ ^ŵĂůůĞǁŝŬŬĞ ,ĞŐŐĞŶǁŝŬŬĞ

>ĞǀĞŶƐĚƵƵƌ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ dǁĞĞũĂƌŝŐ ĠŶũĂƌŝŐ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ ĠŶũĂƌŝŐ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ ĠŶũĂƌŝŐ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ dǁĞĞũĂƌŝŐ ĠŶũĂƌŝŐ dǁĞĞũĂƌŝŐ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ ĠŶũĂƌŝŐ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ

ůŽĞŝƉĞƌŝŽĚĞ ũƵŶŝͲŶŽǀĞŵďĞƌ ũƵŶŝͲĂƵŐƵƐƚƵƐ ŵĞŝͲũƵŶŝ ĂƉƌŝůͲũƵŶŝ ũƵŶŝͲŶŽǀĞŵďĞƌ ŵĞŝͲĂƵŐƵƐƚƵƐ ũƵŶŝͲŶŽǀĞŵďĞƌ ŵĞŝͲƐĞƉƚĞŵďĞƌ ŵĞŝͲŶŽǀĞŵďĞƌ ŵĞŝͲũƵůŝ ŵĞŝͲĂƵŐƵƐƚƵƐ ŵĞŝͲŶŽǀĞŵďĞƌ ĂƉƌŝůͲŶŽǀĞŵďĞƌ ŵĞŝͲŶŽǀĞŵďĞƌ ŵĞŝͲŶŽǀĞŵďĞƌ ĂƉƌŝůͲĚĞĐĞŵďĞƌ ŵĞŝͲŽŬƚŽďĞƌ ũƵůŝͲŽŬƚŽďĞƌ ũƵŶŝͲƐĞƉƚĞŵďĞƌ ŵĞŝͲũƵůŝ ŵĞŝͲƐĞƉƚĞŵďĞƌ ĂƉƌŝůͲŶŽǀĞŵďĞƌ ĂƉƌŝůͲũƵŶŝ ũƵŶŝͲƐĞƉƚĞŵďĞƌ ŵĞŝͲũƵůŝ ŵĞŝͲĂƵŐƵƐƚƵƐ

ůŽĞŵŬůĞƵƌ ,ŽŽŐƚĞ;ĐŵͿ tŝƚ ϰϬ WĂĂƌƐ ϱϬ tŝƚ ϭϬϱ >ŝůĂ ϯϱ WĂĂƌƐ ϳϬ 'ĞĞů ϴϬ 'ĞĞů ϲϬ tŝƚ ϳϱ tŝƚ ϭϮϬ 'ĞĞů ϱϬ 'ĞĞůͲǁŝƚ ϰϱ 'ĞĞů ϮϬ 'ĞĞů Ϯϱ ƌƵŝŶǁŝƚ ϰϬ WĂĂƌƐ Ϯϱ 'ĞĞů ϲϬ 'ĞĞů ϰϱ 'ĞĞů Ϯϱ 'ĞĞů ϵϬ 'ĞĞů ϱϱ 'ĞĞů ϭϱ ZŽnjĞ ϰϬ ůĂƵǁ Ϯϱ WĂĂƌƐ ϭϭϱ ZŽnjĞ ϱϱ WĂĂƌƐ ϲϱ

tĞƚĞŶƐĐŚĂƉƉĞůŝũŬĞŶĂĂŵ ĐŚŝůůĞĂƉƚĂƌŵŝĐĂ ůůŝƵŵǀŝŶĞĂůĞ ŶŐĞůŝĐĂƐLJůǀĞƐƚƌŝƐ ĂůƚŚĂƉĂůƵƐƚƌŝƐƐƵďƐƉ͘ƉĂůƵƐƚƌŝƐ ĂƌĚĂŵŝŶĞƉƌĂƚĞŶƐŝƐ ŝƌƐŝƵŵƉĂůƵƐƚƌĞ ƵƉĂƚŽƌŝƵŵĐĂŶŶĂďŝŶƵŵ &ŝůŝƉĞŶĚƵůĂƵůŵĂƌŝĂ ,ĞƌĂĐůĞƵŵƐƉŚŽŶĚLJůŝƵŵƐƵďƐƉ͘ƐƉŚŽŶĚLJůŝƵŵ /ƌŝƐƉƐĞƵĚĂĐŽƌƵƐ >ĂƚŚLJƌƵƐƉƌĂƚĞŶƐŝƐ >ŽƚƵƐƉĞĚƵŶĐƵůĂƚƵƐ >LJƐŝŵĂĐŚŝĂǀƵůŐĂƌŝƐ >LJƚŚƌƵŵƐĂůŝĐĂƌŝĂ DĞŶƚŚĂĂƋƵĂƚŝĐĂ DLJŽƐŽƚŝƐƐĐŽƌƉŝŽŝĚĞƐƐƵďƐƉ͘ƐĐŽƌƉŝŽŝĚĞƐ WůĂŶƚĂŐŽůĂŶĐĞŽůĂƚĂ WƌƵŶĞůůĂǀƵůŐĂƌŝƐ ZĂŶƵŶĐƵůƵƐĂĐƌŝƐ ZŚŝŶĂŶƚŚƵƐĂŶŐƵƐƚŝĨŽůŝƵƐ ZƵŵĞdžĂĐĞƚŽƐĂ ^ĐŽƌnjŽŶĞƌŽŝĚĞƐĂƵƚƵŵŶĂůŝƐ ^ŝůĞŶĞĨůŽƐͲĐƵĐƵůŝ ^ƚĂĐŚLJƐƉĂůƵƐƚƌŝƐ dŚĂůŝĐƚƌƵŵĨůĂǀƵŵ dƌŝĨŽůŝƵŵƉƌĂƚĞŶƐĞ sĂůĞƌŝĂŶĂŽĨĨŝĐŝŶĂůŝƐ sŝĐŝĂĐƌĂĐĐĂ

EĞĚĞƌůĂŶĚƐĞŶĂĂŵ tŝůĚĞďĞƌƚƌĂŵ <ƌĂĂŝůŽŽŬ 'ĞǁŽŶĞĞŶŐĞůǁŽƌƚĞů 'ĞǁŽŶĞĚŽƚƚĞƌďůŽĞŵ WŝŶŬƐƚĞƌďůŽĞŵ <ĂůĞũŽŶŬĞƌ <ŽŶŝŶŐŝŶŶĞŬƌƵŝĚ DŽĞƌĂƐƐƉŝƌĞĂ 'ĞǁŽŶĞďĞƌĞŶŬůĂƵǁ 'ĞůĞůŝƐ sĞůĚůĂƚŚLJƌƵƐ DŽĞƌĂƐƌŽůŬůĂǀĞƌ 'ƌŽƚĞǁĞĚĞƌŝŬ 'ƌŽƚĞŬĂƚƚĞŶƐƚĂĂƌƚ tĂƚĞƌŵƵŶƚ DŽĞƌĂƐǀĞƌŐĞĞƚͲŵĞͲŶŝĞƚũĞ ^ŵĂůůĞǁĞĞŐďƌĞĞ 'ĞǁŽŶĞďƌƵŶĞů ^ĐŚĞƌƉĞďŽƚĞƌďůŽĞŵ 'ƌŽƚĞƌĂƚĞůĂĂƌ sĞůĚnjƵƌŝŶŐ sĞƌƚĂŬƚĞůĞĞƵǁĞŶƚĂŶĚ ĐŚƚĞŬŽĞŬŽĞŬƐďůŽĞŵ DŽĞƌĂƐĂŶĚŽŽƌŶ WŽĞůƌƵŝƚ ZŽĚĞŬůĂǀĞƌ ĐŚƚĞǀĂůĞƌŝĂĂŶ sŽŐĞůǁŝŬŬĞ

>ĞǀĞŶƐĚƵƵƌ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ dǁĞĞũĂƌŝŐ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ ĠŶũĂƌŝŐ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ ĠŶũĂƌŝŐ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ dǁĞĞũĂƌŝŐ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ KǀĞƌďůŝũǀĞŶĚ

ůŽĞŝƉĞƌŝŽĚĞ ũƵŶŝͲƐĞƉƚĞŵďĞƌ ũƵŶŝͲĂƵŐƵƐƚƵƐ ũƵůŝͲŶŽǀĞŵďĞƌ ŵĂĂƌƚͲŵĞŝ ĂƉƌŝůͲũƵŶŝ ũƵŶŝͲƐĞƉƚĞŵďĞƌ ũƵůŝͲƐĞƉƚĞŵďĞƌ ũƵŶŝͲĂƵŐƵƐƚƵƐ ŵĞŝͲŶŽǀĞŵďĞƌ ŵĞŝͲũƵůŝ ŵĞŝͲũƵůŝ ũƵŶŝͲĂƵŐƵƐƚƵƐ ũƵŶŝͲĂƵŐƵƐƚƵƐ ũƵŶŝͲƐĞƉƚĞŵďĞƌ ũƵůŝͲŶŽǀĞŵďĞƌ ŵĞŝͲĂƵŐƵƐƚƵƐ ŵĞŝͲŶŽǀĞŵďĞƌ ŵĞŝͲŶŽǀĞŵďĞƌ ĂƉƌŝůͲĚĞĐĞŵďĞƌ ŵĞŝͲŽŬƚŽďĞƌ ĂƉƌŝůͲũƵŶŝ ũƵůŝͲŽŬƚŽďĞƌ ŵĞŝͲũƵůŝ ũƵůŝͲĂƵŐƵƐƚƵƐ ũƵŶŝͲũƵůŝ ĂƉƌŝůͲŶŽǀĞŵďĞƌ ŵĞŝͲũƵůŝ ũƵŶŝͲƐĞƉƚĞŵďĞƌ

ůŽĞŵŬůĞƵƌ tŝƚ WĂĂƌƐ tŝƚ 'ĞĞů >ŝůĂ WĂĂƌƐ ZŽnjĞ ƌġŵĞ tŝƚ 'ĞĞů 'ĞĞů 'ĞĞů 'ĞĞů ZŽnjĞ >ŝůĂ ůĂƵǁ ƌƵŝŶǁŝƚ WĂĂƌƐ 'ĞĞů 'ĞĞů ZŽŽĚ 'ĞĞů ZŽnjĞ WĂĂƌƐ ƌġŵĞ ZŽnjĞ ZŽnjĞͲǁŝƚ WĂĂƌƐ

,ŽŽŐƚĞ;ĐŵͿ ϲϬ ϱϬ ϭϯϱ ϯϬ ϯϱ ϭϬϱ ϴϬ ϵϬ ϭϮϬ ϴϬ ϱϬ ϲϱ ϭϬϱ ϵϬ ϲϬ ϰϬ ϰϬ Ϯϱ ϲϬ ϰϱ ϳϱ Ϯϱ ϲϬ ϳϬ ϳϬ ϰϬ ϵϬ ϭϭϱ

40/40

Zonneveld Ijsselstein

ZONNEVELD IJSSELSTEIN