20250625 Brief Raadsrapporteur WIL aan de Commissie Samenleving van 25 juni 2025

Van: Paul Nieveen van Dijkum, raadsrapporteur Aan: Commissie Samenleving Betreft: WIL - Ontwerpbegroting 2026 Datum: Woensdag 25 juni 2025 Inleiding 28 mei 2025 is het raadsplatform WIL bij elkaar gekomen. Daar zijn onder meer beschikbare concept Zienswijzen WIL Ontwerpbegroting 2026 besproken. Het overzicht van zienswijzen is toegevoegd aan de agenda voor commissie Samenleving van 25 juni 2025. Ook de presentatie van het raadsplatform wordt ter informatie met u gedeeld. Breed gedeeld is de vraag aan WIL om de effecten en financiële consequenties inzichtelijk te maken van maatregelen om deze in de raden te kunnen bespreken en per actielijn een overwogen keuze te kunnen maken. Actielijnen 1, 2, 6 en 7 worden door WIL direct opgepakt en hierom niet als business case voorgelegd. Actielijn 10 (versobering minimaregelingen) wordt niet uitgewerkt omdat er geen 100% draagvlak voor is. Actielijnen 3, 5, 8 en 9 zullen worden uitgewerkt als businesscases. Actielijn 4 vervalt want betreft het traject Sociale Infrastructuur Lekstroom Werkt (SILW). Het is van belang om in alle actielijnen de samenhang met SILW te bewaken omdat dit traject leidend is en de randvoorwaarden zal bepalen.

Sociale Infrastructuur Lekstroom Werkt (SILW) De Lekstroomgemeenten kozen om intensiever te gaan samenwerken en tot 2028 stapsgewijs toe te groeien naar een gezamenlijke, integrale uitvoeringsorganisatie voor de Participatiewet. Om voor hun inwoners te kunnen doen wat voor hen nodig is en wat op dit moment nog onvoldoende kan worden geboden. Zo vragen bijvoorbeeld verschillen in klantenaantallen de aandacht. Gemeenten zoals Houten, IJsselstein en Lopik hebben ongeveer 6% meer klanten dan begroot terwijl het aantal klanten in Nieuwegein juist lager is. Dit vraagt mogelijk om herverdeling van budgetten of bijstelling van financiële kaders en mogelijk een andere inzet. 19 maart 2025 heeft Maurice van Hoek zich als ketenregisseur SILW voorgesteld aan de raden. De ketenregisseur werkt nauw samen met de directeuren van WIL en WerkwIJSS, en wordt formeel aangestuurd door een stuurgroep van wethouders uit deelnemende gemeenten. De focus ligt op: • • • •

het stroomlijnen van processen en het inrichten van bestuurlijk overleg; Het ontwikkelen van gezamenlijke sturingsinformatie; Het voorbereiden en implementeren van de nieuwe infrastructuur; en Werken vanuit de uitgangspunten van de Participatiewet in Balans: menselijke maat, vertrouwen en eenvoud.

Zienswijzen Begroting 2026 - Samenvatting In de concept zienswijzen wordt breed erkenning en waardering voor de inzet van WIL uitgesproken en positief geoordeeld over de ontwerpbegroting 2026. Plannen voor harmonisatie worden gesteund, maar lokaal maatwerk moet mogelijk blijven. Meerde zienswijzen vragen om een meer toegankelijke en beter leesbare begroting. Herhaaldelijk en nadrukkelijk wordt verzocht kostenbesparende scenario’s in beeld te brengen en de raden voor te leggen. Uitwerking van de Ontwikkelagenda mist volgens meerder zienswijzen: •

Onderbouwing van de investeringen en verwachte besparingen per businesscase;

1

Van: Paul Nieveen van Dijkum, raadsrapporteur Aan: Commissie Samenleving Betreft: WIL - Ontwerpbegroting 2026 Datum: Woensdag 25 juni 2025 • •

Duidelijke monitoring van effecten van investeringen op regelingskosten, uitvoeringskosten en de kwaliteit van de dienstverlening; en Duidelijkheid over de manier waarop de raden hierover periodiek worden geïnformeerd, zodat investeringen die niet het gewenste effect hebben, kunnen worden heroverwogen.

IJsselstein Steunt (nog steeds) de voorstellen gericht op verbetering van dienstverlening aan inwoners, een efficiëntere uitvoering en kostenbesparingen voor de gemeenten. Al is de uitwerking wel anders dan wij ons hadden voorgesteld, namelijk voor alle actielijnen een nadere uitwerking in de vorm van businesscases als opties bij de conceptbegroting WIL 2026. Om als raad per businesscase te kunnen instemmen of niet. Vraagt voor alle actielijnen waar dat nog niet is gebeurd zo snel mogelijk meer duidelijkheid te geven over onderbouwing bij de aard en de omvang van de investeringen, het moment waarop structurele kosten en baten in beeld kunnen zijn en de manier van monitoring van de effecten op regelingskosten, uitvoeringskosten en kwaliteit van de dienstverlening. Gaat mee in het voorstel van WIL om eerst de harmonisatie minimaregelingen in 2026 uit te voeren en als vervolgstap de effecten van versobering te onderzoeken, waarbij versobering geen doel op zich mag zijn. Kort besproken met wethouder en beleidsambtenaren Individuele Inkomenstoeslag IIT Bij de harmonisatie op de minimaregelingen ging er maar één groep op achteruit door verlaging van de Individuele Inkomenstoeslag (IIT) van 50% naar 40%, alleenstaande ouders in IJsselstein. We hebben gevraagd wat dit concreet betekent. Hieronder het antwoord. Op jaarbasis ontvangen alleenstaande ouders nu op jaarbasis € 674 aan IIT.

Dat is € 56 per maand. Bij een lagere IIT van 40% ontvangen zij € 540 op jaarbasis, € 45 per maand. Per jaar scheelt de verlaging € 134 per jaar, wat neerkomt op per maand ruim € 11. Zonder de lokale regelingen zouden alleenstaande ouders maandelijks €198 bestedingsruimte hebben, met lokale regelingen en IIT voegt IJsselstein € 267 toe aan hun te besteden maandbudget. Vangnetuitkering 2024 Gemeenten die een tekort hebben op het BUIG-budget kunnen in aanmerking komen voor een zogenaamde vangnetuitkering. Dit is een tegemoetkoming van het Rijk. IJsselstein voldoet aan de voorwaarden voor 2024. De aanspraak van de gemeente IJsselstein op de Vangnetuitkering 2024 is € 175.920. Bij het indienen van het verzoek voor een vangnetuitkering moet het college verklaren dat het maatregelen heeft getroffen om het tekort te verminderen. Deze verklaring moet ook de instemming hebben van de gemeenteraad.

2