20. Kaderbrief 2027 RMN

College van burgemeester en wethouders en gemeenteraad Deelnemende gemeenten alsmede de gemeente Houten

Ons kenmerk: Betreft: Bijlagen: Datum:

U25-125 Kaderbrief RMN 2027 1 19 december 2025

Geachte leden van het college en de gemeenteraad, Hierbij hebben wij het genoegen u de kaderbrief 2027 van Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) aan te bieden. In de kaderbrief 2027 geven wij conform het bepaalde in artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen de hoofdlijnen van de financiële uitgangspunten aan zoals wij die hanteren bij het opstellen van de begroting 2027. Financiële uitgangspunten RMN hanteert de volgende algemene en financiële uitgangspunten bij het opstellen van de begrotingsdocumenten 2027: • • • •

•

De begroting 2027 is structureel financieel sluitend; De meerjarenraming 2028-2030 is structureel financieel sluitend; De begroting 2027 houdt rekening met een post onvoorzien van € 200.000 op de overhead; Bij voorgaande begrotingen werd gerekend met 1.386 productieve uren per medewerker voor de buitendienst, het voornemen is voor de begroting 2026.1 en 2027 te onderzoeken in hoeverre deze berekening nog actueel is; De begroting 2027 wordt opgesteld conform het Besluit Begroting en Verantwoording voor provincies en gemeenten (BBV). Hierbij zal ook opgenomen worden o Risicomanagement o Meerjarenplan onderhoud gebouwen o Meerjaren investeringen inzamelmiddelen, inzamelvoertuigen en Recyclingstations o Indexeringen salarissen o Indexering prijzen

Toetreding gemeente Houten Op 6 juni 2025 heeft het college van de gemeente Houten per brief het bestuur van RMN formeel verzocht toe te mogen treden tot de gemeenschappelijke regeling per 1 januari 2027.

Op moment van schrijven wordt nog onderzocht welke structurele aanpassing aan de begroting nodig is door de toetreding van de gemeente Houten. Harde voorwaarde daarbij is dat de huidige zes deelnemende gemeenten geen kostenverhoging krijgen door de toetreding van Houten. Uiteraard blijft er wel sprake van autonome loon- en prijsontwikkelingen zoals vermeld in deze kaderbrief. Maar deze mogen voor de huidige deelnemers van RMN in 2027 niet hoger liggen dan zonder toetreding van Houten het geval zal zijn. Het dagelijks bestuur heeft het voornemen de ontwerpbegroting 2027 van RMN in twee varianten aan uw raad en college aan te bieden: een variant waarin de in deze kaderbrief opgenomen uitgangspunten is doorberekend voor alleen de huidige zes deelnemende gemeenten. En een variant waarin de gemeente Houten als zevende deelnemer is opgenomen. Op deze manier wil het bestuur transparantie bewerkstelligen in de financiële gevolgen van de (beoogde) toetreding van Houten. Wat betreft de directe uren geldt dat voor de gemeente Houten als volwaardige deelnemer aan de gemeenschappelijke regeling dezelfde (uur)tarieven gelden als voor de andere deelnemende gemeenten. Wat betreft de gevolgen voor de indirecte kosten (overhead) en het bijbehorende opslagtarief op de directe kosten is op moment van schrijven nog niet inzichtelijk.

Enerzijds is sprake van meer spreiding van de benodigde dekking voor de overhead kosten, doordat deze door meer gemeenten worden opgebracht. Anderzijds zal de overhead door de toetreding van Houten vermoedelijk zelf ook stijgen. Zo zal de binnendienst versterking nodig hebben door de hogere werkdruk in verband met de groei van het aantal personeelsleden, materieel, inzamelmiddelen en klantcontacten. Ook zullen de kosten van onder meer zaken als werving & selectie en opleidingen toenemen. Daarnaast kan ervoor worden gekozen de uitbreiding van zes naar zeven gemeenten (en de daarbij horende bredere spreiding van de overheadskosten) benut worden voor kwaliteitsversterking van de organisatie. Alle eenmalige projectkosten die worden gemaakt voor de toetreding van Houten komen ten laste van de gemeente Houten. Hiervoor zal het dagelijks bestuur begin 2027 een eindafrekening opstellen. Indexering loonkosten Correctie index 2026 Loonkosten Index begroting 2026.0 t.o.v. begroting 2025.1 Feitelijke loonkosten index 2026 cf de cao t.o.v. de begroting 2025.1 Correctie loonkosten index begroting 2026.1 t.o.v. begroting 2026.0

RMN 5,0 % * 2,0 % ** -2,8 % ***

Index 2027 Prijs overheidsconsumptie beloning werknemers (september circulaire 2025) t.o.v. de begroting 2026.1 Totale loonkosten index begroting 2027 t.o.v. begroting 2026.0

5,7 % 4,5 %

* In de kaderbrief 2026 is een verwachte loonindex voor 2026 opgenomen van 3,8%. Tegelijkertijd is de begroting 2025.1 aangepast aan de op moment van opstellen van de begroting net afgesloten cao, inclusief een loonsverhoging per 1 april 2025. Per abuis is voor de

begroting 2026 een index toegepast van 3,8% op de loontabel die in 2025.1 is gehanteerd voor de periode april t/m december, zonder rekening te houden met de lagere lonen in het eerste kwartaal van 2025. Daardoor is feitelijk een indexatie toegepast van 5,0 %, een verschil van 1,2% op de bruto salarissen. Dit verschil wordt in de begroting 2026.1 hersteld. ** De huidige cao voor gemeenschappelijke regelingen - welke identiek is aan de cao voor gemeenten - kent een looptijd van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. In deze cao zijn enkele tussentijdse salarisverhogingen opgenomen, waaronder een nominale stijging. Voor 2026 komt de stijging neer op gemiddeld 2,0% ten opzichte van de bruto salarissen waarvan werd uitgegaan in begroting 2025.1. *** Ter illustratie van deze indexen een voorbeeld: Stel een looncomponent in een bepaald budget in de begroting 2025.1 = € 1.000 Oorspronkelijke gehanteerde index in 2026.0 is 5%, dus het voorbeeld stijgt naar € 1.050 De feitelijke stijging is 2%, dus € 1.020 De index in 2026.1 = € 1.020 t.o.v. € 1.050 = -2,8%. Indexering kostenbudgetten De overige, niet loongerelateerde kosten worden als volgt verhoogd: Correctie index 2026 Kostenindex begroting 2026.0 (cf kadernota 2026) Verwachte kostenstijgingen 2025 (MEV 2026 inflatie cpi) Correctie Prijsindex begroting 2026.1 t.o.v. begroting 2026.0

2,4 % 3,2 % + 0,8 %

Index 2027 Verwachte kostenstijgingen 2026 (MEV 2026 inflatie cpi) Totale kostenbudgetten index 2027 t.o.v. begroting 2026.0

2,3 % 3,1 %

Lasten verwerken afvalstromen De verwerkingskosten van de AVU worden 1 op 1 overgenomen van de AVU begroting 2027. De begroting van de AVU is niet beïnvloedbaar door RMN. In de uitwerking van de begroting 2027 zal onderscheid gemaakt worden tussen de beïnvloedbare- en de niet beïnvloedbare bedrijfsvoeringslasten van RMN. Deze splitsing van de begroting van RMN en AVU moet bijdragen aan het creëren van een transparanter beeld bij de financiële beheersing en sturing van RMN. De ontwerpbegroting 2027 van de AVU is ten tijde van het opstellen van de kaderbrief nog niet beschikbaar. De in de ontwerpbegroting van de AVU opgenomen bijdrage per gemeente worden na ontvangst integraal verwerkt in de ontwerpbegroting 2027 van RMN. Conform de op Prinsjesdag 2025 gepresenteerde plannen krijgt de afvalbranche vanaf 2028 te maken met forse lastenstijgingen, door middel van een verhoging en hervorming van de afvalstoffenbelasting en de CO₂-heffing op afvalverbranding. Bij ongewijzigde

belastingwetgeving zullen de kosten voor het verwerken van grondstoffen en afval, en met name voor het te verbranden (grof en fijn) restafval, fors stijgen. Om de inzameling van afval en grondstoffen betaalbaar te houden en om de hoeveelheid CO2 te verlagen is het noodzakelijk om de hoeveelheid restafval te verlagen. RMN is bereid om met alle deelnemende gemeenten mee te denken over potentiële beleidsinstrumenten, zoals het toepassen van service- en prijsprikkels, om dit doel te bereiken. Op 19 september 2025 hebben daarnaast Verpact (= brancheorganisatie van het verpakkende bedrijfsleven), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Koninklijke NVRD (brancheverenging afvalinzamelbedrijven) de nieuwe Samenwerkingsovereenkomst Verpakkingen 2025 - 2030 ondertekend. Hierin zijn onder meer afspraken gemaakt over de afbouw van de inzameling van PMD via wijkcontainers. Dit heeft (op termijn) mogelijke gevolgen voor de wijze waarop RMN het PMD bij de gemeenten inzamelt. Ook zijn er afspraken gemaakt over een nieuw vergoedingsstelsel voor het ingezamelde PMD, waarbij de hoogte van de vergoeding afhankelijk wordt voor de mate van vervuiling in het ingezamelde PMD. Aanpassing dienstverlening De begroting van RMN gaat uit van de dienstverlening zoals deze per gemeente afzonderlijk is afgesproken in de jaarlijks te actualiseren dienstverleningsovereenkomst.

In 2024 hebben meerdere gemeenteraden in hun zienswijzen op de toen voorliggende begroting 2025 RMN verzocht een traject te starten om te komen tot bezuinigingen. Vanaf medio 2024 heeft RMN deze opdracht in nauw overleg met de voor RMN verantwoordelijke ambtenaren vanuit alle deelnemende gemeenten opgepakt, wat inmiddels heeft geleid tot een aantal maatregelen op het gebied van efficiënter werken en een lijst met potentiële bezuinigingen in de dienstverlening aan de gemeenten. Met deze lijst is, in overeenstemming met het standpunt van de betrokken ambtenaren, het gezamenlijke traject om te komen tot een inventarisatie van mogelijkheden tot bezuinigingen afgerond. De keuze om de dienstverlening aan de inwoners daadwerkelijk aan te passen is aan de betreffende individuele gemeente. Pas na besluitvorming hierover door de gemeente kan RMN de betreffende bezuiniging verwerken in de begroting.

In de begroting 2026.1 en 2027 worden de volgende wijzigingen in de dienstverlening verwerkt: • Gemeente Bunnik: wijzigingen in de inzameling van zowel restafval als oud-papier (wat per saldo leidt tot een kostenbesparing); • Gemeente Baarn en gemeente IJsselstein: wijzigingen in de inzameling van kerstbomen (eveneens leidend tot lagere kosten door minder inzet van RMN); Daarnaast wordt op moment van schrijven van deze kaderbrief met sommige gemeenten ambtelijk gesproken over enkele aanpassing in de dienstverlening. Noemenswaardig in dit verband is de voorgenomen invoering van het inzamelen van GFT bij hoogbouw in zowel de gemeente Baarn als de gemeente Bunnik. Indien de respectievelijke projectplannen hiervoor

definitief zijn vastgesteld zal dit in de begroting van RMN worden verwerkt, met inbegrip van het investeringsoverzicht. Investeringen RMN is een zeer kapitaalintensieve organisatie. Ten eerste vanwege de aanschaf van alle voertuigen (bijvoorbeeld inzamelvoertuigen, transportvoertuigen, kolkenzuiger, veegmachines, kleinere voertuigen, materieel voor gladheidbestrijding enzovoort). Ten tweede omdat RMN verantwoordelijk is voor de aanschaf van alle inzamelmiddelen zoals ondergrondse containers (inclusief bijbehorende elektronica), minicontainers en de containers op het recyclingstation. De in de begroting opgenomen investeringsstaat wordt elk jaar geactualiseerd. Ten aanzien van de ondergrondse containers wordt daarbij onderscheid gemaakt tussen nieuwe containerlocaties en vervangingsinvesteringen. In het maandelijkse operationele ambtelijke overleg tussen RMN en de afzonderlijke gemeenten vormen de nieuwbouwprojecten binnen de gemeente een vast agendapunt. Ook beleidsontwikkelingen zoals de (mogelijke) inzameling van GFT bij hoogbouw kunnen leiden tot nieuwe investeringen. In 2027 verwacht RMN 25 oude containers te vervangen voor nieuwe containers (exclusief gemeente Houten). Hier zal naar verwachting een totaal investeringsbedrag van € 325.000 mee gemoeid zijn.

Sinds 2019 is RMN verantwoordelijk voor de plaatsing en vervanging van ondergrondse containers, terwijl dit daarvoor een verantwoordelijkheid van de gemeente zelf was en daarmee onderdeel van de gemeentelijke begroting. Om deze reden komen ondergrondse containers die wegens het einde van hun technische levensduur worden vervangen nieuw op de begroting en balans van RMN, ondanks dat dit een reeds bestaande containerlocatie is. Financieringskosten De rekenrente wordt berekend conform het model van de commissie BBV over de gefinancierde activa. Aansluiting begroting reinigingstaken aan realiteit Zoals ook in voorgaande jaren zal RMN in de begrotingen 2026.1 en 2027 een aantal posten beter laten aansluiten bij de realiteit: zowel de uren voor plaagdierbestrijding als voor de gladheidbestrijding worden per gemeente aangepast aan de realisatie van de afgelopen jaren. Dit zal voor de ene gemeente een (lichte) besparing opleveren en voor een andere gemeente een (lichte) kostenstijging. Daarnaast zal in de begroting 2026.1 en 2027 voor het eerst een urenpost worden opgenomen voor jaarlijks terugkerende evenementen conform het met elke gemeente ambtelijk doorgenomen draaiboek. Tot op heden werden deze kosten achteraf als meerwerk gefactureerd.

Voor de langere termijn is de doelstelling om de begroting ook op het gebied van de reinigingstaken volledig aan te laten sluiten bij de realiteit. Om dit mogelijk te maken is goed

inzicht in de te beheren arealen cruciaal. Hiervoor heeft RMN eind 2024 een extern bureau in de arm genomen die op basis van de arealen, die door de gemeenten worden aangeleverd, de begroting voor de reinigingstaken zal opbouwen. In het laatste kwartaal van 2025 heeft dit bureau voor de eerste gemeente (te weten Zeist) een voorlopige capaciteitsberekening opgesteld. Naar verwachting zal in Q1 van 2026 de uitkomsten van dit onderzoek met de gemeente worden besproken, evenals de wenselijke vervolgstappen (zoals aanpassing van de begroting en/of de dienstverleningsovereenkomst). In 2026 zal dit onderzoek ook worden uitgebreid naar de overige gemeenten. Tot slot van dit onderwerp: momenteel wordt door RMN onderzocht hoe in 2026 en verder het bestrijden van onkruid op verhardingen kan worden vormgegeven nu voor dit doel geen gebruik meer kan worden gemaakt van standpijpen (leidingwater). Budget voor innovatie Bij de sectoren waarin RMN opereert (afvalinzameling en beheer openbare ruimte) is regelmatig sprake van innovatieve ontwikkelingen. Om deze reden is in de kaderbrief 2026 (uit 2024) een structurele post voor innovatie van € 50.000 aangekondigd. Per abuis is deze post in de begroting 2026 nog niet opgenomen, wat zal worden hersteld in de begroting 2026.1 en 2027.

Meerjarenonderhoudsplannen gebouwen Op moment van schrijven van deze kaderbrief wordt door RMN de laatste hand gelegd aan een geactualiseerd meerjarenonderhoudsplan voor gebouwen. Op basis van een aanbeveling van de accountant is per 2024 de voorziening voor groot onderhoud gebouwen vrijgevallen, waarmee de financiële gevolgen via de exploitatiebegroting zullen worden verwerkt. Het meerjarenonderhoudsplan gaat uit van het principe ‘sober en doelmatig'. De verwachting is dat in 2026 de kosten voor het onderhoud van gebouwen zullen stijgen, en de jaren erna op min of meer gelijke hoogte zullen blijven (exclusief reguliere prijscorrectie). Nieuwe kostenallocatiemodel Zoals al vermeld in de Kaderbrief 2026 (december 2024) heeft het bestuur van RMN het voornemen om een nieuw kostenallocatiemodel te ontwikkelen waarbij de verdeelsleutels van indirecte kosten en directe kosten (afvalinzameling, beheer recyclingstations en beheer openbare ruimte) onder de loep worden genomen. Het doel hiervan is een efficiëntere en effectievere verdeling van de kosten voor alle gemeenten tot stand te brengen. Het streven is om dit nieuwe kostenallocatiemodel voor het eerst toe te passen op de begroting 2028. Ons bestuur zal in het najaar (Q3) van 2026 uw college en raad nader informeren over het te volgen proces.

Tot slot Op deze kaderbrief, zoals vastgesteld door het dagelijks bestuur van RMN, is geen formele zienswijzeprocedure van toepassing. Uiteraard staat het uw college en/of raad altijd vrij om ons bestuur uw opvattingen en gevoelens over de begrotingskaders van RMN kenbaar te maken. Naar verwachting stelt het dagelijks bestuur in maart 2026 de ontwerpbegroting 2026.1 en 2027 vast. Op deze ontwerpbegroting is wel de wettelijk voorgeschreven zienswijzeprocedure van toepassing. Hoogachtend, Namens het dagelijks bestuur van RMN,

John van Engelen Voorzitter

Sietske Klein- De Jong Secretaris-directeur