20.1 Folder Landschap van de Kromme IJssel november 2020

Landschap van de Kromme IJssel

Zienswijze Ontwerp Omgevingsvisie provincie Utrecht gemeente IJsselstein

Historische Kring IJsselstein november 2020

Landschap van de Kromme IJssel

Deze zienswijze op de Ontwerp Omgevingsvisie van de Historische Kring IJsselstein voor de provincie Utrecht en gemeente IJsselstein neemt u mee in het landschap van de Kromme IJssel.

Landschap van de Kromme IJssel | Zienswijze Ontwerp Omgevingsvisie | Historische Kring IJsselstein

Bij deze zienswijze hoort een film. Deze kunt u bekijken door deze QR-code te scannen, of te gaan naar: https://www.youtube.com/watch?v=jZ2xepx9YyQ

2

Aanleiding

Nieuwegein

Nieuwegein

IJsselstein

IJsselstein

k Le

Vianen

Ligging Kromme IJsselgebied

Vianen

Visie provincie Utrecht 2050 (Ontwerp Omgevingsvisie)

Het landschap van de Kromme IJssel bevindt zich ten zuiden van IJsselstein, ten noorden van de Lek en ten westen van Nieuwegein. In de Ontwerp Omgevingsvisie Provincie Utrecht is het landschap van de Kromme IJssel aangeduid als onderdeel van ‘te versterken grote natuursystemen, ontwikkeling groen-blauwe recreatieve structuur en versterking van de verbinding stad en land’.

Visie provincie Utrecht 2050 (Ontwerp Omgevingsvisie) Landschap van de Kromme IJssel | Zienswijze Ontwerp Omgevingsvisie | Historische Kring IJsselstein

3

Landschap van de Kromme IJssel

Het landschap is ontstaan onder invloed van de Kromme IJssel en kent een bijzondere verkaveling. Op de luchtfoto uit 1940 is de vroegmiddeleeuwse blokverkaveling langs de Kromme IJssel in volle omvang te zien.

Luchtfoto 1940

Ondanks de enorme naoorlogse verstedelijking en de toename van mobiliteit en modernisering in de landbouw, is deze unieke verkaveling nog steeds zichtbaar in een samenhangend landschap, dat uit verschillende landschapstypen bestaat. Nu als de groene mal van IJsselstein, Nieuwegein en Vianen, in het Groene Hart.

Luchtfoto huidige situatie

Landschapsopbouw rivierengebied Landschap van de Kromme IJssel | Zienswijze Ontwerp Omgevingsvisie | Historische Kring IJsselstein

Deze unieke verkaveling is ontstaan door de mens, als gevolg van het bestaande landschap. Een landschap heeft eeuwenlang nodig gehad om zich te vormen. Het water schiep samen met de bodem voorwaarden en mogelijkheden voor het gebruik door de mens. Afhankelijk van die mogelijkheden ontstonden verschillende landschapstypen. 4

Opbouw van het landschap

m

o Kr m e l se

IJs

Nieuwegein IJsselstein

Lek

Vianen

Ontstaan van het rivierengebied tot 1000

Deze landschapstypen zijn ontstaan onder invloed van de rivieren. De rivieren meanderden vrijelijk door dit gebied. Door afzetting van die rivieren ontstonden hogere gronden (stroomrug, in geel) die geschikt waren voor bewoning en akkerbouw. De lage gronden (kom) werden beweid.

e

m

om

Kr IJs l

se

Nieuwegein

IJsselstein

Lek

Vianen

Ontginningen omstreeks 1000-1600 Landschap van de Kromme IJssel | Zienswijze Ontwerp Omgevingsvisie | Historische Kring IJsselstein

Om overstromingen tegen te gaan werden dijken aangelegd en werd het gebied ontgonnen en in bezit genomen. De Loyer toren staat als overblijfsel van kasteel IJsselstein centraal in het historische centrum van IJsselstein.

5

Het stedelijk gebied omarmt In de loop van 50 jaar heeft het stedelijk gebied van IJsselstein en Nieuwegein met bijbehorende infrastructuur dit landschap zowel fysiek als overdrachtelijk omarmd.

Het stedelijk gebied omarmt het landschap

Vanuit het landschap zijn de verschillende stedelijke oriëntatiepunten goed te zien, zoals de kerktorens, de molen en de watertoren. De Gerbrandytoren, of beter bekend als de zendmast, is niet alleen plaatselijk, maar vanuit de verre omtrek als oriëntatiepunt zichtbaar.

Oriëntatiepunten in het landschap Landschap van de Kromme IJssel | Zienswijze Ontwerp Omgevingsvisie | Historische Kring IJsselstein

6

Recreatie

Recreatieve routes in het landschap

Vanuit de stad loopt een netwerk van aantrekkelijke en veelgebruikte recreatieve routes naar en door de verschillende landschapstypen:

Recreatieve routes van stad naar land Rivier

Het landschap van de rivier met zijn grote dynamiek en natuurwaarden.

Stroomrug

De stroomrug met een afwisselend landschap met cultuurhistorische, natuurlijke en recreatieve waarden.

Landschap van de Kromme IJssel | Zienswijze Ontwerp Omgevingsvisie | Historische Kring IJsselstein

Kom

En de laag gelegen open kommen van het Groene Hart.

7

Rondleiding door het gebied

Wij nemen u mee in het landschap van de Kromme IJssel. Vanuit de oude stad IJsselstein via het Jaagpad langs de Hollandse IJssel kom je in Nieuwegein bij de aansluiting met de Kromme IJssel uit.

In dit gebied ligt het IJsselbos waar wordt gefietst en gewandeld, om vervolgens onder de Rijksweg A2 door in het landschap van de Kromme IJssel verder te gaan.

De dijk (Hoogland) leidt langs de boomgaarden die in het voorjaar hun rijke bloesem tonen, waar tijdens de herfst het loof oranje kleurt en je in het najaar het geoogste fruit kunt kopen Landschap van de Kromme IJssel | Zienswijze Ontwerp Omgevingsvisie | Historische Kring IJsselstein

8

Rondleiding door het gebied

Beslotenheid en uitzicht over de oude kavels wisselen elkaar af. Naast mooie natuurlijke oevers en beplantingen vind je er schilderachtige taferelen en cultuurhistorisch waardevolle boerderijen.

In de richting van de dijk passeer je de Looijebrug waar de Kromme IJssel overgaat in de Enge IJssel.

Wanneer je boven aan de dijk komt wacht je een prachtig uitzicht over de rivier en de uiterwaarden met de vele vogels.

Landschap van de Kromme IJssel | Zienswijze Ontwerp Omgevingsvisie | Historische Kring IJsselstein

9

Rondleiding door het gebied

Dit is de plek waar de Kromme IJssel in 1285 is afgedamd en de Lek tot zijn huidige stroombed werd gedwongen. Je kunt hier verder gaan naar Nieuwegein of terug naar IJsselstein

Vanaf de dijk leidt dit pad via het open landschap naar de splitsing waar je kunt kiezen voor de lange afstand door Lopikerkapel met uitzicht op het omliggende landschap of richting IJsselstein.

Door het open komgebied vervolgens onder de N210 terug naar het centrum. U heeft nu een indruk kunnen krijgen van de kwaliteiten van het Kromme IJsselgebied. Landschap van de Kromme IJssel | Zienswijze Ontwerp Omgevingsvisie | Historische Kring IJsselstein

10

Samengevat

Het landschap van de Kromme IJssel is een hooggewaardeerd landschappelijk, cultuurhistorisch en natuurlijk waardevol gebied, dat in zijn totale samenhang van grote betekenis is voor het omringende stedelijk gebied, het groenblauwe recreatieve netwerk en het grote natuursysteem. Landschap van de Kromme IJssel | Zienswijze Ontwerp Omgevingsvisie | Historische Kring IJsselstein

11

Colofon Landschap van de Kromme IJssel Zienswijze Ontwerp Omgevingsvisie provincie Utrecht gemeente IJsselstein

stichting Historische Kring IJsselstein november 2020

www.hkij.nl

www.tlulandschapsarchitecten.nl

Bij deze zienswijze hoort een film. Deze kunt u bekijken door deze QR-code te scannen, of te gaan naar: https://www.youtube.com/watch?v=jZ2xepx9YyQ

Deze pro forma zienswijze Ontwerp Omgevingsvisie provincie Utrecht van de Historische Kring IJsselstein neemt u mee in het gebied van de Kromme IJssel ter hoogte van IJsselstein en Nieuwegein