2. Raadsinformatiebrief Voortgang Project financiële beheersmaatregelen jeugd

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

Voortgang Project financiële beheersmaatregelen jeugd

Betreft uw kenmerk

zaaknummer

266208

behandeld door M.L. van Schaik

datum

1 juli 2025

blad 1 van 3 bijlagen

Geachte raadsleden, In deze brief informeert het college u over de kwalitatieve ontwikkelingen in het domein jeugd. Uw raad heeft hier bij amendement om gevraagd bij het vaststellen van het Project financiële beheersmaatregelen jeugd in december 2024 (‘Project jeugd’). Op 14 mei 2025 informeerde het college u schriftelijk over de ‘startfoto’ van het Project jeugd. In het Project jeugd zijn er drie lijnen uitgezet: • • •

Indien mogelijk laten we de hulpvraag door het voorveld opvangen; We kijken naar andere wetgeving die voorliggend is op de Jeugdwet; De vorming van een sterk lokaal team.

In de raadsinformatiebrief van vandaag geven we u graag een beeld waar we nu staan met het Project jeugd ten opzichte van ongeveer een half jaar geleden. We gaan daarbij ook in op preventieve ontwikkelingen. Hierbij hoort de kanttekening dat we dit beeld in financiële zin kunnen baseren op de cijfers tot en met maart 2025. Dit maakt dat we voorzichtig zijn om een beeld voor heel 2025 te geven. Op het moment dat in december de cijfers t/m Q3 van 2025 bekend zijn, wordt u opnieuw geïnformeerd over de ontwikkelingen in het domein jeugd en wordt er opnieuw een vergelijking gemaakt met de startfoto. Samenvattend zien we dat de maatregelen effect hebben. We zien een daling in indicaties, maar zien nog maar een beperkt effect op kostenbeheersing. De reden hiervoor is, is dat er zwaardere zorg ingezet moest worden. Verder zijn we tevreden met de ontwikkelingen in het voorveld en de preventieve aanpakken die lijken te werken. Samenwerking voorveld Het college heeft energie gestoken in de samenwerking met onze ketenpartners in het voorveld. Dit is ook noodzakelijk om de kostenstijging voor jeugdhulp af te vlakken en te voorkomen dat een kind tussen wal en schip geraakt. We delen onder andere kennis, ontmoeten elkaar en hebben een wegwijzer voor het voorveld gemaakt. Vanaf medio 2025 is een digitaal preventieportaal beschikbaar die ondersteuning direct nabij brengt.

Hier kunnen inwoners online modules volgen over bijvoorbeeld omgaan met emoties of over hoogbegaafdheid. We monitoren het gebruik en het effect van het preventieportaal. Preventieve aanpakken Het Project jeugd gaat in op twee preventieve ontwikkelingen, die beide tot tevredenheid stemmen: een preventief spreekuur voor afwezigheid op school en een samenwerking met de huisartsen.

datum ons kenmerk blad 2 van

1 juli 2025 255713 3

Het spreekuur op school houdt in dat kinderen die afwezig zijn, op school worden gesproken om te achterhalen wat de reden is voor de beginnende afwezigheid. Een medewerker van het jeugdteam Tevens leerplichtambtenaar en leerling zoeken samen naar een oplossing. Het spreekuur loopt op beide middelbare scholen. Uit de evaluatie van bijna een geheel schooljaar op een van de scholen blijkt, dat het verzuim met meer dan de helft is afgenomen. Het spreekuur helpt schooluitval en thuiszitten te voorkomen. We zetten het preventieve spreekuur voort en breiden deze aanpak uit naar scholen buiten IJsselstein waar IJsselsteinse kinderen naartoe gaan. Voorts hebben wij met een huisartsenpraktijk een aanpak ontwikkeld waarbij een huisarts eerst advies inwint bij het jeugdteam van de gemeente als hij of zij een jongere aan tafel krijgt die om psychische hulp vraagt. Indien passend, verwijst het jeugdteam de jongere binnen 48 uur door naar het voorveld of geeft een indicatie af voor jeugdhulp. Het blijkt dat vrijwel alle hulpvragen door het voorveld opgepakt kunnen worden. Deze preventieve en kostendrukkende aanpak breiden we volgens planning uit naar andere huisartsenpraktijken. Het Jeugdteam In het Project jeugd werken we toe naar een sterk lokaal jeugdteam, in lijn met o.a. de Hervormingsagenda Jeugd.

De eerste stappen zijn gezet met het inzetten van eigen begeleiding om inwoners met lichte hulpvragen snel en kwalitatief te ondersteunen zonder dat zij een beroep op het voorveld of elders moeten doen. Indien nodig schakelt het Jeugdteam snel met het voorveld, gericht op preventie. We onderzoeken momenteel hoe we het Jeugdteam verder kunnen versterken. Ontwikkelingen indicaties en kosten jeugdhulp 2025 De startfoto van mei jl. laat positieve ontwikkelingen en ook aandachtspunten zien. Het aantal indicaties dat kosten met zich meebrengt, daalt. De kosten zijn in 2024 met 6% gestegen ten opzichte van 2023. Ter vergelijking; landelijk bedraagt deze stijging 12% en in de regio Lekstroom 25%. De ontwikkeling over het eerste kwartaal van 2025 ligt in lijn met de eerder gedeelde realisatie over 2024. Onze maatregelen zijn effectief en het effect ligt in lijn met de prognoses uit Project Jeugd. Hieronder gaan we in op hoe deze ontwikkeling zich verhoudt tot de prognose uit Project Jeugd en de realisatie 2024. Dit zijn de belangrijkste trends die we in de indicatiestelling waarnemen: • • • •

Het aantal afgegeven indicaties over het eerste kwartaal daalt van 1.238 in 2024 naar 1.130 in 2025. Het huidige niveau ligt aanzienlijk onder de prognose van 1.205. Het aantal indicaties voor niet-specialistische behandelingen bedraagt 50 indicaties minder dan de prognose. In onderwijstijd daalt de lichte en middelzware begeleiding en jeugdhulp licht. Het aantal indicaties voor specialistische behandelingen en zware begeleiding stijgt licht.

De daling in het aantal indicaties komt voor een groot deel door ons jeugdteam. Zo geven wij minder beschikkingen af doordat hulpvragen opgevangen kunnen worden door het voorveld of doordat er andere wetgeving voorliggend is. Daarnaast zien we dat huisartsen minder indicaties afgeven voor niet-specialistische behandeling en alternatieven in het voorveld beter benutten. In de prognose is al rekening gehouden met de verwachte resultaten uit project jeugd bij nietspecialistische behandeling en lichte/middelzware begeleiding. We zien dus dat onze maatregelen effect hebben en dat we de verwachting tot nu toe waarmaken. Op basis van nu bekende kosten over het eerste kwartaal van 2025 zien we de volgende ontwikkelingen: •

De kosten voor met name behandeling, begeleiding en jeugdhulp in onderwijstijd zijn € 1,5 miljoen. Dat zou voor geheel 2025 neerkomen op € 6 miljoen – iets lager dan vorig jaar. Dit ligt in lijn met de prognose uit Project Jeugd.

datum ons kenmerk blad 3 van

•

1 juli 2025 255713 3

We hebben nog geen volledig beeld van de kwartaalcijfers van gezinsvormen, essentiële functies (YEPH) en Samen Veilig. Op basis van wat we wel weten, houden we in 2025 rekening met een totale kostenpost van circa € 3,5 miljoen ten opzichte van de prognose van € 3,9 miljoen. Dit komt omdat we minder kinderen bij YEPH hebben dan geprognotiseerd.

Als we het aantal indicaties per hoofdcategorie afzetten tegen de kosten dan valt ons het volgende op: • • • •

Het aantal indicaties voor reguliere behandeling dalen en daarmee dalen ook de kosten; Het aantal indicaties voor specialistische behandeling stijgt en daarmee stijgen ook de kosten; Het aantal indicaties voor lichte en middelzware begeleiding daalt, maar de kosten stijgen fors. Dit lijkt te verklaren door enkele intensieve trajecten en hogere contractuele tarieven. Het aantal indicaties voor jeugdhulp in onderwijstijd daalt, maar de kosten stijgen. Dit komt omdat het onderwijs meer haar verantwoordelijkheid pakt en hierdoor meer zelf oppakt. Hierdoor dalen de indicaties. De intensievere en complexere casussen worden nog wel door ons opgepakt, samen met het onderwijs. Dit zorgt ervoor dat er nog geen daling is in de kosten.

We verwachten in 2025 € 9,5 miljoen aan kosten jeugdhulp. Daarmee zouden we € 0,4 miljoen onder de prognose blijven, maar komen we wel € 0,1 miljoen boven de begroting uit. Die overschrijding wordt waarschijnlijk groter omdat we uit ervaring weten dat zorgaanbieders nog vrij laat kosten kunnen declareren. De laatste kwartaalrapportage toonde een verwachte overschrijding van € 0,6 miljoen. We zien nog geen reden deze verwachting bij te stellen. Per saldo zijn de kosten dan een paar procent hoger dan de prognose uit Project Jeugd. Planning voor 2025 Naast uitbreiding van de preventieve aanpakken, zullen we ook de nieuwe aanpak van het Jeugdteam goed analyseren en versterken. Ook in het voorveld zijn wij alert op versterking en eventueel aanvulling. Eind 2025 zal het college u schriftelijk informeren over onder andere de mate van tevredenheid van cliënten over de nieuwe werkwijze van het Jeugdteam. De tevredenheid wordt gemeten door de cliënten te bevragen over hun ervaringen met E-health, de koppeling met het voorveld, en de inzet van het jeugdteam.

Met vriendelijke groet, Het college van IJsselstein,

Wilma van de Werken secretaris

Agnes Jongerius burgemeester