2. Raadsinformatiebrief voortgang LT verkenning sociale infrastructuur Lekstroom

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Voortgang lange termijn verkenning sociale infrastructuur Lekstroom Werkt

uw kenmerk uw brief van behandeld door

zaaknummer

C. Wissink

datum

23 april 2024

blad 1 van 3 bijlagen

Geachte raadsleden,

In september 2023 ontving u een brief over de voortgang van het verbetertraject uitvoering van de sociale werkvoorziening in de Lekstroom gemeenten (120572). Dit traject was gestart naar aanleiding van de evaluatie uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw) die we in 2021 hebben laten uitvoeren. Het verbetertraject richtte zich vooral op korte termijn verbeteringen1. We beschreven ook dat bestuurlijk en ambtelijk een start was gemaakt met gesprekken over de uitvoering op de langere termijn. In deze brief geven we u een update hierover en gaan we in op de vervolgstappen. Lange termijn verkenning sociale infrastructuur Lekstroom Werkt Voor een duurzame, toekomstbestendige uitvoering van de Wsw en Participatiewet is in 2023 in opdracht van de portefeuillehouders werk en inkomen van de betrokken Lekstroomgemeenten een verkenning uitgevoerd naar vereenvoudiging en verbeteringen van de huidige uitvoering en structuur. De verkenning is uitgevoerd door de directeuren van Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) en WerkwIJSS met ondersteuning vanuit Berenschot. Er is gewerkt met het door Berenschot ontwikkelde denkkader2 over de functionaliteiten die voor elke gemeente aanwezig zouden moeten zijn om de Participatiewet goed te kunnen uitvoeren: inkomensverstrekking, diagnose, ontwikkeling, matching/plaatsing, werkplek, werkgever en begeleiding.

De verkenning heeft drie mogelijke scenario’s opgeleverd voor de toekomstbestendige uitvoeringsstructuur voor de Participatiewet en Wsw in en voor de Lekstroom3:

1

Rapport "Evaluatie uitvoering Wsw Lekstroom gemeenten" (1058138, dec. 2021). De conclusie van het rapport was dat de inhoudelijke doelen van de transformatie van de uitvoering Wsw waren gerealiseerd en de transformatie goed was verlopen. Daarnaast zijn aanbevelingen gegeven voor het verbeteren van de organisatiestructuur voor de korte termijn en denkrichtingen voor de langere termijn. Hiervoor ligt de focus ligt op vereenvoudiging van de uitvoeringsstructuur en het reduceren van het aantal uitvoerende organisaties (WIL, WerkwIJSS Schoon, WerkwIJSS Beschut en de deelnemende gemeenten). 2 Gebaseerd op het landelijke onderzoek naar de sociale infrastructuur dat in 2022/2023 door Berenschot is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van SZW, VNG en Cedris. Brede blik op bijstand en Heekelaar et al. (juni 2023), Onderzoek infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven, https://www.berenschot.nl/media/g3udu3kn/rapport-infrastructuur-sociaalontwikkelbedrijven-berenschot.pdf 3 De scenario’s sluiten aan bij de toekomstscenario’s voor de infrastructuur van de huidige sociaal ontwikkelbedrijven in het landelijke rapport van Berenschot n.l. 1) nulvariant, 2) aanpakken en 3) stelselwijziging. De gemeente IJsselstein gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt. Voor meer informatie daarover verwijzen wij u naar www.ijsselstein.nl/privacy.

Bankrelatie BNG NL79BNGH028.50.09.958 Bankrelatie RABO NL83RABO0320.72.82.85

datum ons kenmerk blad 2 van

23 april 2024 120752 3

Scenario 0: optimalisatie van de huidige structuur, Scenario 1: het invlechten van de beschutte werkomgeving (WerkwIJSS) en de dienstverlenende organisatie (WIL) en Scenario 2: het onderbrengen van de beschutte werkomgeving bij een ander sociaal ontwikkelbedrijf in de regio. De verkenning heeft ook vier criteria opgeleverd waar de toekomstige uitvoering aan moet voldoen: 1. Het belang van de inwoner straat centraal, de infrastructuur moet daaraan ondersteunend zijn; 2. De infrastructuur fungeert als springplank en vangnet; 3. De uitvoering is doelmatig en kostenefficiënt; 4. Effectieve en efficiënte vorm van zeggenschap en sturing. De scenario’s zijn getoetst aan deze criteria en aan de bovengenoemde functionaliteiten. Scenario 1 wordt op dit moment verder uitgewerkt. Omdat hierin de vier bovengenoemde criteria het vaakst voldoende zijn geborgd. En omdat vanuit de klant gezien sprake is van de meeste eenduidigheid op de functionaliteiten die nodig zijn (alle dienstverlening via één uitvoeringsorganisatie). Daarbij bekijken we ook hoe, waar en met wie een samenwerking in de regio kan worden vormgegeven, we noemen dit scenario 1a. Voor scenario 2 is niet gekozen omdat daarin uitvoering, aansturing, eigenaarschap en financiering verdeeld blijven over 3 organisaties (WIL, sociaal ontwikkelbedrijf en gemeenten).

Wat juist in de huidige uitvoering voor knelpunten en inefficiëntie zorgt. Het uitgangspunt bij de verdere uitwerking is dat wie kan meedoen moet (kunnen) meedoen zowel naar de toekomst toe als in de huidige arbeidsmarktsituatie (schaarste aan personeel en tegelijk nog veel inwoners die nog niet meedoen). Hiervoor is een sociale infrastructuur (uitvoeringsstructuur) nodig die werkdienstverlening biedt aan een zeer brede groep inwoners. Die deels nog niet klant zijn van WIL of werkzaam zijn bij WerkwIJSS en/of in een regeling (Sociale Werkvoorziening, Nieuw Beschut Werk, Participatiewet). De huidige infrastructuur is ontoereikend zowel wat betreft wat er geboden kan worden als hoeveel. Het aantal klanten dat (tijdelijk) de sociale infrastructuur nodig heeft om aan de slag te komen of te blijven neemt toe4. Voor de regio Lekstroom gaat het om ruim 1000 mensen in 2030 (incl. Houten). Het is hierom dat we niet alleen verkennen wat we te organiseren hebben, maar na besluitvorming hiertoe ook al de eerste stappen willen zetten. Tegelijk lossen we hiermee mogelijke inefficiënties in de huidige uitvoeringspraktijk op. Fase 2 lange termijn verkenning De verdere uitwerking moet een ontwerpschets van de gewenste uitvoeringsstructuur opleveren met een heldere beschrijving van: • de dienstverlening die geboden wordt aan de verschillende doelgroepen incl.

de keuze wat in eigen beheer en wat door derden met de inhoud als vertrekpunt en gericht op een duurzame uitvoering, • de organisatie van de beoogde uitvoering inclusief wijze van governance, bedrijfsvoering, financiering, werkgeverschap en juridische structuur en • de transitie(kosten) van de overgang van de huidige naar de nieuwe situatie inclusief de (wijze van) invlechting van WerkwIJSS binnen WIL 4 Met het in werking treden van de Participatiewet bleven of werden gemeenten verantwoordelijk voor 5 subdoelgroepen:

inwoners met bijstand (WWB), inwoners met een wsw-indicatie (Wsw), inwoners met een indicatie nieuw-beschut (Nbw), inwoners met een indicatie banenafspraak (nieuw regulier) en tot slot voormalig wajong. De laatstgenoemde doelgroep neemt tot 2050 jaarlijks toe. Qua kenmerken vergelijkbaar met de doelgroep nieuw regulier en kunnen naar verwachting met ondersteuning (jobcoaching, loonkostensubsidie) aan de slag bij een reguliere werkgever.

datum ons kenmerk blad 3 van

23 april 2024 120752 3

Planning en vervolgstappen De eerste stap van de verdere uitwerking is het opstellen van een plan van aanpak met daarin in ieder geval de volgende onderdelen: het scherpstellen van de voorlopige uitgangspunten, werkbezoeken, vaststellen missie, visie en de bedoeling (strategiefase), het opstellen van een schetsontwerp en uitwerking in een implementatievoorstel (planfase). Rond de zomer ronden we de strategiefase af en starten we met de planfase. Deze loopt door tot eind 2024. Na de zomer organiseren de betrokken gemeenten een gezamenlijk informatiemoment voor de raden. U zult dan worden bijgepraat door de directeuren van WIL en WerkwIJSS over de inzichten die op de bovengenoemde onderdelen zijn opgedaan. Bij de uitwerking wordt gebruik gemaakt van een extern adviesbureau. Het Rijk stelt voor 2024 incidenteel € 63,9 miljoen beschikbaar voor gemeenten om de eerste stappen richting een duurzame infrastructuur te kunnen zetten5. Deze middelen worden ingezet voor het uitvoeren van de uitwerking. Wij informeren uw raad periodiek over de voortgang in dit proces.

Hoogachtend, Het college van IJsselstein,

drs. W.M. van de Werken secretaris

5

mr. P.J.M. van Domburg burgemeester

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2023/12/21/kamerbrief-infrastructuur-sociaal-ontwikkelbedrijven