2. Raadsinformatiebrief voortgang Armoede, schulden en minimabeleid 2026

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

Raadsinformatiebrief voortgang Armoede, schulden en minimabeleid 2026

betreft uw kenmerk uw brief van behandeld door

zaaknummer

332986

Lotte Kermans

datum

24 februari 2026

blad 1 van 4 1 bijlagen

Geachte raadsleden, In augustus 2025 ontving u een raadsinformatiebrief over de Inkomenseffectrapportage (IER). In die brief hebben wij aangegeven dat we op een later moment ook de uitkomsten van het Dashboard Minima met u zouden delen. Daarnaast hebben wij toegezegd u te informeren over de voortgang van het beleidsplan Armoede, schulden en minimabeleid 2024–2028: “Alles komt terecht”. Wij delen in deze brief de belangrijkste uitkomsten van het Dashboard Minima, geven een update over de uitvoering van het beleidsplan en lichten tot slot toe welke vervolgstappen wij zetten. Dashboard Minima Het Dashboard Minima geeft inzicht in welke inwoners tot de minimadoelgroep behoren en welke gemeentelijke regelingen zij gebruiken. We hebben deze laten opstellen in het kader van het beleidsplan Alles komt terecht, waarin evaluatie en monitoring een belangrijke rol spelen. Met de inzichten uit het dashboard kunnen we beter volgen waar het beleid werkt en waar (aanvullende) acties nodig zijn. Bij de totstandkoming van het dashboard hebben wij geprobeerd ook het gebruik van landelijke kindregelingen mee te nemen, zoals toegezegd tijdens de programmabegroting 2025. Dit bleek helaas niet mogelijk. De gegevens die hiervoor nodig zijn, zijn alleen beschikbaar bij de Belastingdienst en mogen niet gedeeld worden. De financiële invloed van deze landelijke regelingen is wél meegenomen in de IER.

Uit die rapportage bleek dat de minimaregelingen in IJsselstein een merkbaar verschil maken voor inwoners met een laag inkomen. Zij helpen inwoners om rond te komen en mee te doen, en laten zien dat werken altijd loont. In aanvulling hierop laat het Dashboard Minima onder andere zien dat: • • • • •

het gebruik van gemeentelijke minimaregelingen bovengemiddeld is; ongeveer 8% van de inwoners een inkomen heeft tot 125% van het sociaal minimum (circa 1.169 huishoudens); circa 1.059 inwoners met een inkomen tot 125% van het sociaal minimum in beeld zijn bij de gemeente; armoede vooral voorkomt in de wijken IJsselveld-Oost en Europakwartier; sommige minima niet van alle regelingen gebruikmaken waar zij recht op hebben;

De gemeente IJsselstein gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt. Voor meer informatie daarover verwijzen wij u naar www.ijsselstein.nl/privacy.

Bankrelatie BNG NL79BNGH028.50.09.958 Bankrelatie RABO NL83RABO0320.72.82.85

datum ons kenmerk blad 2 van

• • •

24 februari 2026 332986 4

minima in IJsselstein minder gebruikmaken van Wmo- en Jeugdhulpvoorzieningen dan gemiddeld in Nederland; alleenstaanden minima een grote en kwetsbare groep vormen; 11% van de kinderen in IJsselstein opgroeit in een minimahuishouden, vooral in eenoudergezinnen;

In bijlage 1 vindt u het duidingsrapport Dashboard Minima. Hierin staan de belangrijkste inzichten uit het dashboard. Stand van zaken uitvoeringsagenda Alles komt terecht In april 2024 heeft u het beleidsplan Armoede, schulden en minimabeleid 2024-2028 vastgesteld. In dit plan staat hoe wij inwoners met een laag inkomen ondersteunen en hoe wij schulden willen voorkomen. Bij het beleidsplan hoort een uitvoeringsagenda. Hieronder informeren wij u over wat we gedaan hebben per onderwerp. En vervolgens benoemen we welke stappen we gaan zetten om het beleid en de uitvoering verder aan te scherpen. 1. De 1-loketgedachte In 2024 en 2025 is gewerkt aan betere samenwerking tussen organisaties die inwoners helpen bij geldzorgen. Door korte lijnen, duidelijke overdracht en beter vindbare informatie is de toegang tot hulp verbeterd. De brede aanpak van de WIL-generalist speelt hierin een steeds grotere rol. Deze generalist ondersteunt inwoners met meerdere problemen tegelijk. Dat is belangrijk, omdat geldzorgen vaak samenhangen met andere vragen, zoals zorg of welzijn. Door deze aanpak en goede onderlinge samenwerking krijgen inwoners sneller passende en samenhangende ondersteuning. 2. Optimaliseren gebruik regelingen In 2024 en 2025 is gewerkt aan meer samenhang tussen verschillende regelingen, zoals de U-pas en energiemaatregelen.

Het doel is dat inwoners makkelijker en sneller gebruik kunnen maken van de regelingen waar zij recht op hebben. Met deze werkwijze hoeven zij minder aparte aanvragen te doen en wordt de toegang tot ondersteuning eenvoudiger. 3. Lokale regelingen Samen met WIL is in 2025 de eerste fase afgerond van het herontwerp van de regionale minimaregelingen. Een aantal regelingen zijn daarbij gelijkgetrokken binnen de WIL-gemeenten. Dit zorgt voor meer gelijkheid tussen inwoners, eenvoudiger aanvragen en een snellere afhandeling. Ook voor de uitvoering betekent dit meer overzicht en een betere uitvoerbaarheid. 4. Doorontwikkelen dienstverlening WIL In 2024 en 2025 zijn verdere stappen gezet om de dienstverlening van WIL te verbeteren. Zo is het aanvragen van regelingen eenvoudiger gemaakt. Een belangrijk voorbeeld is dat de individuele inkomenstoeslag vanaf 2026 automatisch wordt toegekend. WIL werkt de komende jaren verder aan betere en snellere dienstverlening via de Ontwikkelagenda. Daarbij ligt de focus onder andere op: •

Meer eenvoudige en digitale dienstverlening, zodat inwoners sneller geholpen worden.

•

Eén duidelijke toegangspoort, waar inwoners meteen op meerdere onderwerpen ondersteuning kunnen krijgen.

•

Meer lokaal aanwezige dienstverlening, zodat inwoners makkelijker hulp kunnen vinden in hun eigen wijk of stad.

datum ons kenmerk blad 3 van

24 februari 2026 332986 4

Deze ontwikkelingen helpen om meer inwoners te bereiken, armoede en schulden te voorkomen en sneller passende ondersteuning te bieden. 5. Schuldpreventie en schuldenrust In 2024 en 2025 is extra aandacht besteed aan het versterken van de vroegsignalering van schulden. In dit kader is ook een nieuw beleidsplan Schuldhulpverlening vastgesteld. De landelijke digitale pauzeknop voor schulden is nog niet beschikbaar en wordt pas in 2027 verwacht. Tot die tijd maakt WIL gebruik van de Kennisgeving aan schuldeisers. 6. Armoede en gezondheid In 2025 is gestart met het project Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) voor inwoners met geldzorgen. Dit project wordt uitgevoerd in samenwerking met de Hogeschool Utrecht en andere gemeenten. Het project kijkt naar de samenhang tussen armoede en gezondheid en onderzoekt hoe hier binnen de GLI beter rekening mee kan worden gehouden. Met deze aanpak sluiten we aan bij de bredere inzet om gezondheidsverschillen te verkleinen. 7. Armoede en wonen Het Sociaal Programma Energiebesparing helpt inwoners om energie en kosten te besparen. Daarbij is extra aandacht voor huishoudens met een laag inkomen en voor woningen die slecht geïsoleerd zijn. In 2024 en 2025 zijn via regelingen, campagnes, wijkgerichte acties en persoonlijk advies ruim 500 huishoudens bereikt.

Ongeveer 230 huishoudens zijn intensief ondersteund via huisbezoeken door een team van 18 vrijwillige energiecoaches en energieklussers. In totaal zijn meer dan 1.200 energiebesparende maatregelen geplaatst. Grotere isolatiemaatregelen zijn aangeboden via Winst uit je Woning, binnen het Nationaal Isolatieprogramma. Door het faillissement is van deze mogelijkheid tot nu beperkt gebruikgemaakt. Winst uit je Woning maakt op dit moment een doorstart. 8. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen De kwijtschelding van gemeentelijke belastingen wordt uitgevoerd door BSR. We blijven aandacht houden voor het eenvoudiger maken van de aanvraagprocedure. Signalen van inwoners en uitvoerders nemen wij serieus en bespreken wij met de betrokken partijen. Vervolg De komende periode zetten wij gerichte stappen om het minimabeleid verder te versterken. Onze eerste aandacht gaat daarbij uit naar inwoners met een laag inkomen die nog niet bekend zijn bij de gemeente. Zij lopen het grootste risico om ondersteuning te missen. Daarom richten we ons actief op vindplaatsen waar zij komen, zoals huisartsen en scholen. Via deze partners kunnen we signalen eerder oppakken, inwoners beter informeren en sneller doorverwijzen. Ook onderzoeken we hoe we informatie begrijpelijker kunnen maken. Het Dashboard Minima laat zien dat armoede vooral voorkomt in de wijken IJsselveld-Oost en het Europakwartier.

Dat is voor ons aanleiding om dichter bij inwoners te werken, samen met maatschappelijke organisaties en sleutelfiguren in de wijk. Eerdere inloopfuncties bereikten onvoldoende mensen. We zoeken naar vormen van ondersteuning die beter aansluiten bij wat inwoners prettig en toegankelijk vinden, met de 1-loketgedachte nog altijd als uitgangspunt. De versterkte samenwerking tussen organisaties biedt hiervoor een goede basis.

datum ons kenmerk blad 4 van

24 februari 2026 332986 4

Onze tweede aandacht gaat uit naar inwoners die al bekend zijn bij de gemeente. Het gebruik van minimaregelingen ligt in Ijsselstein hoger dan gemiddeld, maar sommige inwoners maken nog niet optimaal gebruik van alle regelingen waar zij recht op hebben, blijkt uit het dashboard. Daarom zetten we in op duidelijke informatie, automatische toekenning waar mogelijk en ondersteuning bij aanvragen. Extra aandacht is er voor inwoners die kwetsbaar zijn of minder snel in beeld komen, zoals alleenstaanden. Op vindplaatsen zorgen we dat het bestaande aanbod beter zichtbaar is en dat partners inwoners actief wijzen op de regelingen waarvoor inwoners in aanmerking komen. Het succes van Stichting Leergeld, dat 83% van de kinderen in minimahuishoudens bereikt, laat zien dat een persoonlijke en proactieve aanpak effectief is. Waar mogelijk willen we deze werkwijze breder toepassen. Tot slot blijven we onze aanpak volgen en verbeteren op basis van het Dashboard Minima en ervaringen uit de praktijk. Het dashboard laten we periodiek actualiseren, bij voorkeur in regionaal verband. Door onze aanpak verder te versterken, zorgen we ervoor dat iedereen die ondersteuning nodig heeft, deze tijdig, eenvoudig en passend kan krijgen. Zodra een nieuwe update van het dashboard beschikbaar is, informeren wij u opnieuw, inclusief een update over de uitvoering van het beleidsplan.

Met vriendelijke groet, Het college van IJsselstein,

Wilma van de Werken secretaris

Ester Weststeijn burgemeester