2. Raadsinformatiebrief Regionale Aanpak Dakloosheid U16 en Uitvoeringsprogramma BWMO 2025-2026 U16

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Regionale Aanpak Dakloosheid U16 en Uitvoeringsprogramma BWMO 2025-2026 U16

uw kenmerk uw brief van behandeld door

zaaknummer

235752

D.A. Draaisma

datum

4 februari 2025

blad 1 van 5 bijlagen

Geachte raadsleden, Graag informeren wij u over de vaststelling van het Uitvoeringsprogramma Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MOBW) 2025-2026 en de Regionale Aanpak Dakloosheid U16 2024-2030. Vanwege de nauwe samenhang tussen Maatschappelijke Opvang, Beschermd Wonen en de aanpak van dakloosheid zijn deze documenten gezamenlijk vastgesteld. De vaststelling van beide documenten is onder voorbehoud van instemmende besluitvorming door de gemeenteraad van centrumgemeente Utrecht. Het Regioplan U16 Beschermd Wonen 2023-2028 In januari 2023 stelde u het Regioplan U16 Beschermd Wonen 2023-2028 vast. Met deze samenwerkingsafspraken geven de U16 gemeenten gezamenlijk uitvoering aan Beschermd Wonen. De gemeenten concretiseren het Regioplan U16 Beschermd Wonen iedere twee jaar met een uitvoeringsprogramma. Het Regioplan kent drie doelstellingen: - Inzetten op voorkomen en herstel; - Verschuiving naar meer ambulante hulpverlening; - Gezamenlijk door ontwikkelen en sturen op het zorglandschap. In het Uitvoeringsprogramma zijn deze doelstellingen uitgewerkt in vijf pijlers: • Basisset: elke gemeente heeft de benodigde voorzieningen op niveau die ervoor zorgen dat mensen zo goed mogelijk hun leven kunnen leiden in hun wijk/dorp of stad. Dit om te voorkomen dat kwetsbare inwoners de regie op het eigen leven kwijtraken.

• Toegang: de U16-gemeenten beleggen de toegang voor Beschermd Wonen lokaal en zij scherpen het toegangsproces Maatschappelijke Opvang aan. • Aanbieders: de U16-gemeenten dragen samen met de maatschappelijke partners zorg voor de 24uurs zorginfrastructuur van Beschermd Wonen. Samen sturen we op de beweging naar meer ambulante hulpverlening. • Wonen: we realiseren voldoende woonplekken en vergroten de beschikbaarheid van kleinere, goedkope woningen. Daarnaast benutten we alternatieven zoals tijdelijke huisvesting, woningdelen of inwonen bij het netwerk. • Zorglandschap: We creëren een dekkend en over regio verspreid zorglandschap. Hierdoor hebben De gemeente IJsselstein gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt. Voor meer informatie daarover verwijzen wij u naar www.ijsselstein.nl/privacy.

Bankrelatie BNG NL79BNGH028.50.09.958 Bankrelatie RABO NL83RABO0320.72.82.85

datum ons kenmerk blad 2 van

4 februari 2025 235752 5

onze inwoners de mogelijkheid om wonen en zorg zoveel mogelijk in de eigen gemeente te kunnen combineren. Uitvoering beschermd wonen en maatschappelijke opvang, 2025-2026 De U16 regio heeft de afgelopen jaren grote stappen gezet in de ambulantisering en het oppakken van een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor beschermd wonen. Hoewel de gemeente Utrecht nog steeds budgethouder is, wordt in gezamenlijkheid gewerkt aan vele opgaven. Jaarlijks stellen de gemeenten een gezamenlijke begroting op met daarin ook een overheveling van middelen naar de vier afzonderlijke subregio’s (Utrecht stad, Lekstroom, Zuid Oost Utrecht en Utrecht West). De samenwerking is in een stroomversnelling geraakt. Ook de 15 regiogemeenten zijn hard aan de slag gegaan met de ambities van de aanpak op basis van het Uitvoeringsprogramma Beschermd Wonen 2023-2024. Voor de periode 2025-2026 is dit Uitvoeringsprogramma herijkt. Ambities vanuit de Regionale Aanpak Dakloosheid zijn hier aan toegevoegd, omdat de twee aanpakken veel overlap hebben. Het doel is dat inwoners met een psychische kwetsbaarheid zoveel mogelijk zelfstandig wonen met passende ondersteuning dichtbij. Met voldoende ondersteuning (vanuit een stevige lokale sociale basis en aanvullende voorzieningen) én passende woningen in de regio voor de doelgroep dragen we hieraan bij.

We voorkomen hiermee zo veel als mogelijk maatschappelijke uitval, werken we gericht aan herstel en realiseren we lagere zorgkosten door het voorkomen van zwaardere zorg. De U16-gemeenten zetten een (groeiend) deel van deze MOBW-middelen in voor versterking van de lokale sociale basis. In IJsselstein hebben we vorig jaar onder andere ingezet op de ontwikkeling van het Outreachteam en de inzet van gespecialiseerde Bemoeizorg. Deze laatste is specifiek gericht op inwoners die ondersteuning en zorg vermijden en ter voorkoming van verder afglijden. Ook hebben we de overgang van het Meldpunt Bezorgd binnen de eigen lokale toegang (vanaf 2025) voorbereid om al in een eerder stadium inwoners te kunnen ondersteunen voordat de situatie ernstiger wordt. Een deel van de toegangstaken van Beschermd Wonen is belegd bij de gemeenten. Door het gesprek over de hulp- en ondersteuningsbehoefte lokaal te starten met de inwoners, kijken gemeenten integraal naar wat mogelijk is met lokale hulp en ondersteuning op de verschillende leefgebieden. Als dit niet passend blijkt, kunnen de lokale sociale teams (tijdelijk) specialistische zorg inzetten, waarbij zij betrokken blijven bij hun inwoners. De werkwijze van de lokale toegang is geen pilot meer; er is afgesproken om deze structureel in te bedden.

De kosten voor de lokale toegangen zijn een vast onderdeel in de begroting van de middelen voor Beschermd Wonen. Voor de groep die niet zelfstandig of beschermd thuis kan wonen blijft specialistische verblijfsvoorziening met 24-uurs beschikbare zorg nodig. Het effectief en efficiënt organiseren van de zorginfrastructuur hiervoor vraagt om schaalgrootte en bestuurskracht. Om alle U16 gemeenten lokaal in staat te stellen activiteiten uit te voeren voor Beschermd Wonen wordt voor 2025 het budget van € 110,640 miljoen ingezet en voor 2026 een bedrag van € 103,761 miljoen. Het hogere bedrag in 2025 heeft te maken met overgehevelde middelen uit de begroting van 2024. In hoofdstuk 5 van het Uitvoeringsprogramma staat verwoord hoe de middelen voor BW in 2025 en voorzien 2026 worden ingezet. Onderscheid wordt gemaakt tussen middelen voor zorg, middelen voor wonen en middelen voor de sociale basis. Voor de uitvoering van activiteiten voor Beschermd Wonen voor de regio Lekstroom wordt er vanuit de totale U16-middelen (zoals hierboven genoemd) jaarlijks een bedrag van ca € 5.150.819 overgeheveld. Dit bedrag wordt ingezet voor zowel regionale voorzieningen/activiteiten als voor Lokaal Maatwerkbudget voor de individuele gemeenten. IJsselstein ontvangt in 2025 een bedrag van € 522.963 aan Lokaal Maatwerkbudget.

datum ons kenmerk blad 3 van

4 februari 2025 235752 5

In IJsselstein nemen we deze onderwerpen en de bijbehorende middelen voor IJsselstein mee in het lokale Uitvoeringsprogramma MOBW 2025 – 2028. We verwachten u hierover medio 2025 te informeren. Regionale Aanpak Dakloosheid U16, 2024-2030 Dak- en thuisloosheid is een groeiend probleem. Er wordt een groter beroep gedaan op opvang door verschillende doelgroepen en mensen hebben te maken met meer complexere vragen. Eind 2022 is het landelijke actieplan 'Aanpak dakloosheid 2023- 2030' gepresenteerd. Het Rijk heeft alle centrumgemeenten opdracht gegeven om gezamenlijk een regionale aanpak te ontwikkelen en uit te voeren. Afgelopen jaar is duidelijk geworden dat het Rijk hiervoor structurele middelen beschikbaar stelt. De regionale aanpak dakloosheid is afgelopen periode opgesteld met als doel om als U16 gemeenten gezamenlijk de regionale en lokale koers vast te stellen. Deze aanpak vormt een belangrijke stap richting meer lokale ondersteuning, dicht bij mensen (thuis) in de wijk om mensen, ook wanneer zij een ondersteuningsvraag hebben, zoveel mogelijk zelfstandig thuis te kunnen laten wonen. Ook binnen de U16 neemt het aantal dak- en thuisloze mensen steeds verder toe. Hoewel de aard en omvang van de problematiek verschilt per gemeente, hebben alle gemeenten hiermee te maken.

Met deze aanpak geven centrumgemeente Utrecht en de regiogemeenten invulling aan de bestuurlijke afspraken van het Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis. Met de ondertekening van het Nationaal Actieplan Dakloosheid op 5 december 2022 committeren de Nederlandse gemeenten zich aan de ambitie om per 2030 een eind te maken aan dakloosheid. In de bestuurlijke afspraken bij het Nationaal Actieplan Dakloosheid hebben gemeenten afgesproken om hier gezamenlijk aan te werken op basis van een regionaal plan van aanpak De aanpak van dakloosheid is groot en complex en vraagt om een regionale brede, domein overstijgende aanpak. Een sterke samenwerking tussen de fysieke, sociale, medische en veiligheidsdomeinen is noodzakelijk. Maar ook binnen het sociaal domein zelf tussen jeugd, zorg, werk & inkomen en schuldhulpverlening. Door wijkgericht en integraal te werken, en binnen de U16 concrete afspraken te maken en waar mogelijk samen op te trekken en ervaringen te delen kan effectiever ingezet worden op het voorkomen van dakloosheid.

datum ons kenmerk blad 4 van

4 februari 2025 235752 5

Om dakloosheid te voorkomen en de uitstroom naar (zelfstandig) wonen te bevorderen vraagt lokale gemeentelijke inzet. Activiteiten omschreven in deze aanpak gaan om het versterken van bestaanszekerheid, het verbeteren van de uitvoeringspraktijk en het bevorderen van (zelfstandig) wonen. Dit zijn thema’s waarop met name lokaal veel te doen is. De regionale aanpak dakloosheid biedt een basis voor concrete afspraken over taken en verantwoordelijkheden van iedere lokale gemeente binnen de U16. We willen beter inzicht in de opgave; om hoeveel mensen het gaat als we het over dakloosheid hebben. De U16 neemt in 2025 deel aan de ETHOS-telling. Op 1 moment wordt een telling gedaan naar mensen: - die leven in de openbare ruimte - die verblijven in nood- of nachtopvang - die verblijven in tijdelijke opvang - die in een instelling wonen en klaar zijn om uit te stromen naar zelfstandig wonen - die verblijven op niet-conventionele plekken (zoals een auto) - die tijdelijk verblijven bij vrienden of familie - bij wie huisuitzetting dreigt Resultaten hiervan worden bekend in 2026. De Toegang (tot) maatschappelijke opvang moet beter.

- helder toegangsproces maatschappelijke opvang - duidelijke toegangscriteria maatschappelijke opvang - efficiënte organisatie opvang - extra inzet op versnellen duurzame doorstroom en uitstroom - onderzoeken op welke manier we EU-arbeidsmigranten in de regio lokaal ondersteunen - sturen op passend zorglandschap dat aansluit bij veranderende vraag De regionale Aanpak Dakloosheid U16 stelt alle U16 gemeenten lokaal in staat om activiteiten uit te voeren, die bijdragen aan het voorkomen van dakloosheid. Op U16-niveau is hiervoor structureel € 3,693 miljoen per jaar beschikbaar. Een deel voor algemene en gezamenlijke activiteiten en een deel naar rato van inwonersaantal voor iedere gemeente. Plannen die bijdragen aan het voorkomen van dakloosheid en aansluiten bij de gestelde kaders in de Regionale Aanpak kunnen hiermee worden bekostigd. Tot slot: ook na 2030 zullen nog mensen dakloos raken. Het is onvermijdelijk dat mensen in de toekomst dakloos raken. Met deze aanpak willen we er in ieder geval voor zorgen dat zo min mogelijk mensen nog dakloos worden. We willen dit doen door te zorgen voor een sterke sociale basis voor elke inwoner en goede lokale voorzieningen waardoor mensen in hun eigen omgeving passende ondersteuning kunnen krijgen als ze dat nodig hebben.

datum ons kenmerk blad 5 van

4 februari 2025 235752 5

In IJsselstein nemen we deze onderwerpen en de bijbehorende middelen voor IJsselstein mee in het lokale Uitvoeringsprogramma MOBW 2025 – 2028. Wij verwachten u hierover medio 2025 te informeren. Wij hopen u met deze brief geïnformeerd te hebben over de stukken inzake MOBW in de U16 regio.

Hoogachtend, Het college van IJsselstein,

Wilma van de Werken secretaris

Agnes Jongerius burgemeester