2. Raadsinformatiebrief Harmonisatie minimaregelingen

postadres Postbus 26, 3400 AA IJsselstein

bezoekadres Overtoom 1 3401 BK IJsselstein t 14 030 f 030 6884350 e info@ijsselstein.nl

Gemeenteraad IJsselstein Postbus 26 3400 AA IJSSELSTEIN

betreft

Harmonisatie minimaregelingen

uw kenmerk uw brief van behandeld door

zaaknummer

264348

Monique de Nijs

datum

20 mei 2025

blad 1 van 3 1 bijlagen

Geachte raadsleden, In deze brief informeren wij u over de stand van zaken rond de harmonisatie van minimaregelingen. In het beleidsplan armoede, schulden, minimabeleid ‘Alles komt terecht’ gaven we aan, dat we de inwoners van de gemeenten in de regio Lekstroom zoveel mogelijk hetzelfde aanbod aan regelingen en vergoedingen willen bieden. We gaven daarbij aan de uitvoering van de regelingen te willen vereenvoudigen, wat het gebruik ten goede komt. In oktober 2024 is er een raadsgesprek met WIL geweest over het thema harmonisatie. Vooruitlopend op de raadsinformatieavond (RIA) van WIL op 22 mei aanstaande, waarbij u als raadsleden van de vier Lekstroomgemeenten hierover verder met elkaar in gesprek gaat, informeren wij u graag over deze ontwikkeling. Deze harmonisatie vormt een eerste stap in een breder traject naar herontwerp van het minimabeleid, zoals dat ook genoemd is in de begroting 2026 van WIL. Wij brengen u met deze brief op de hoogte, vooruitlopend op de zienswijze op de begroting van WIL 2026. Van harmonisatie naar herontwerp We hebben samen met WIL en de gemeenten Houten, Nieuwegein en Lopik onderzocht waar de mogelijkheden liggen. In de bijlage ‘analyse minimaregelingen’ worden de huidige 14 lokale minimaregelingen kort toegelicht. Een belangrijke conclusie is dat enkel harmoniseren, gericht op eenduidigheid en efficiëntie, niet volstaat.

De bestaande regelingen hebben een samenhang en onderlinge afhankelijkheid. Daarom is een bredere herziening van een aantal regelingen een betere keuze. We denken dat het goed is om dit moment te gebruiken om te komen tot een toekomstbestendig en werkbaar minimabeleid. Beleid dat eenvoudig en duidelijk is voor de inwoner, goed uitvoerbaar is, bestaanszekerheid biedt aan die inwoners die dit het meest nodig hebben en waarbij de middelen die we beschikbaar hebben zo efficiënt mogelijk worden ingezet. Dat betekent bijvoorbeeld ook dat er niet onnodig middelen gaan naar het uitvoeren van de regelingen. Daarom is dit proces niet meer enkel gericht op harmonisatie van regelingen, maar een bewuste keuze voor het herontwerpen van het aanbod. Minimaregelingen bij WIL WIL voert de volgende regelingen uit voor alle vier gemeenten of is betrokken bij de uitvoering: • Bijzondere bijstand • Individuele inkomenstoeslag • Studietoeslag • Tegemoetkoming kosten kinderopvang (regulier en met sociaal medische indicatie) • Collectieve zorgverzekering De gemeente IJsselstein gebruikt uw persoonsgegevens uitsluitend voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt. Voor meer informatie daarover verwijzen wij u naar www.ijsselstein.nl/privacy.

Bankrelatie BNG NL79BNGH028.50.09.958 Bankrelatie RABO NL83RABO0320.72.82.85

datum ons kenmerk blad 2 van

20 mei 2025 264348 3

Bij deze regelingen hebben we gekeken waar mogelijkheden zitten om samen met WIL te harmoniseren en te vereenvoudigen. Dit is het geval bij de bijzondere bijstand, de individuele inkomenstoeslag en de collectieve zorgverzekering. Deze drie regelingen worden in het herontwerp met WIL verder uitgewerkt. De eerste stappen Een herontwerpproces kost tijd. Om goed te weten welke wijzigingen nodig en wenselijk zijn en welke consequenties dit heeft voor de inwoner, de uitvoering en de middelen, laten we mogelijke keuzes doorrekenen. We willen zo voorkomen dat keuzes gemaakt worden die onwenselijke, onvoorziene of onomkeerbare consequenties hebben. Deze keuzes leggen we u verderop in het jaar voor met de nodige afwegingen en onderbouwingen. We kunnen op korte termijn al wel vereenvoudigingen invoeren om invulling te geven aan harmonisatie en optimalisatie. Dit zijn de eerste stappen in het herontwerp. Deze stappen zijn ook opgenomen in de ontwerpbegroting 2026 van WIL. De individuele inkomenstoeslag als bestaanszekere basis De Individuele Inkomenstoeslag (IIT) is een jaarlijkse toeslag voor inwoners die 3 jaar of langer een inkomen hebben tot 110% van de toepasselijke bijstandsnorm. De toeslag biedt inwoners de vrijheid om zelf te bepalen waaraan zij het bedrag willen besteden. Het verstrekte bedrag per 12 maanden is 40% van de toepasselijke bijstandsnorm. •

• •

De IIT is op één uitzondering na al geharmoniseerd: alleen voor de alleenstaande oudergroep in IJsselstein geldt nog een toekenningsbedrag van 50% i.p.v. 40% bijstandsnorm. In stap 1 is het voorstel dit percentage in IJsselstein gelijk te trekken met de overige 3 gemeenten. (tegemoetkomingen voor deze groep zitten ook in ons aanbod kindregelingen). Automatisch (ambtshalve) toekennen van de individuele inkomenstoeslag aan klanten van WIL. Zij hoeven niet meer zelf aan te vragen. We verwachten daarmee een stijging van het bereik van inwoners die recht hebben op de IIT. Vereenvoudiging van het aantal doelgroepen: van 13 naar 3 huishoudtypes, met vaste toekenningsbedragen of gelijke percentages. Dit is duidelijker voor de inwoner en makkelijker voor de uitvoering.

De bijzondere bijstand als vangnet voor onverwachte kosten De Bijzondere Bijstand (BB) is bedoeld als financieel vangnet voor inwoners met een laag inkomen die onverwachte of noodzakelijke kosten niet zelf kunnen dragen. De BB is al in hoge mate geharmoniseerd. IJsselstein hanteert als enige gemeente 110% van de bijstandsnorm als inkomensgrens, de andere gemeenten hebben de grens op 100% liggen. •

•

• •

Uit het oogpunt van harmonisatie wordt voorgesteld de inkomensgrens voor alle gemeenten naar boven gelijk te trekken en 110% van de bijstandsnorm als grens te hanteren. Het voordeel hierbij is dat inwoners pas vanaf 110% naar draagkracht moeten bijdragen. Voor de uitvoering betekent dit dat er minder draagkrachtberekeningen hoeven te worden uitgevoerd. Vanuit de gedachte dat de schaarse middelen terecht moeten komen bij de minst draagkrachtigen kan daarnaast een maximale inkomensgrens worden toegepast van 150% van de bijstandsnorm. Nu kan iedereen bijzondere bijstand aanvragen, ongeacht de hoogte van het inkomen. Vaak leidt dit alsnog tot een afwijzing. Vanuit efficiency is het zinvol hier een duidelijke bovengrens in te stellen. Voor inwoners met een inkomen tussen 110% en 150% wordt de huidige draagkracht van 35% toegepast: zij dragen zelf 35% van de noodzakelijke kosten bij. De vergoeding voor kosten woninginrichting verlagen van 60% naar 40% van de Nibud-norm, met ingang van 2026. In de bijzondere bijstand wordt voor de kosten woninginrichting gerekend met een vergoeding van 60%, gebaseerd op het volledige pakket volgens de richtprijzen van het Nibud. Sinds de normstelling in 2016 is het aanbod van tweedehands en circulaire inboedelproducten in de loop der jaren aanzienlijk verbeterd, waardoor een verantwoorde inrichting met lagere bedragen mogelijk is.

Ook is niet het volledige pakket nodig voor een goede basiswoninginrichting. Deze wijziging is niet zozeer een harmonisatie in de Lekstroom, maar we sluiten daarmee wel beter aan op wat gangbaar is in andere gemeenten in het land, waar over het algemeen de vergoedingen lager zijn.

datum ons kenmerk blad 3 van

20 mei 2025 264348 3

Een nieuw stelsel voor ondersteuning bij zorgkosten Op dit moment hanteert iedere gemeente in de Lekstroom nog verschillende inkomensgrenzen voor deelname en bijdragen aan de zorgpremie. De collectieve zorgverzekering moet daarom geharmoniseerd worden. Tegelijkertijd zijn er in het land voorbeelden van alternatieve zorgmodellen die efficiënte en betaalbare zorg bieden en is er een relatie tussen de collectieve zorgverzekering en de regeling voor chronisch zieken, zoals die in gemeente Houten en Lopik bestaat, en de medische kosten en tandartskosten in de bijzondere bijstand. Om hier goed naar te kunnen kijken, nemen we deze harmonisatie mee in ons herontwerpproces. Het doel van dit herontwerp is een aanbod waarmee inwoners passend verzekerd zijn zodat onvoorziene zorgkosten worden geminimaliseerd en zorgmijding wordt verminderd. •

De eerste stap die al op korte termijn gezet kan worden is een administratieve vereenvoudiging door koppeling van de aanvraag voor de gemeentepolis aan de U-pas, stadspas of BSN-lijsten, waardoor toetsing voor toelating eenvoudiger wordt en toekenning makkelijker.

In het Raadsinformatiegesprek WIL op 22 mei bespreken we de eerste stappen in dit voorstel voor herontwerp. Voor de zomer kunt u uw zienswijze geven op de begroting 2026 van WIL en volgt besluitvorming. We werken het herontwerp verder uit en praten u bij in najaar tijdens het volgende raadsinformatiegesprek. De implementatie van de eerste stappen in gepland per 2026.

Met vriendelijke groet, Het college van IJsselstein

Wilma van de Werken secretaris

Agnes Jongerius burgemeester