2.1 Programmabegroting 2023 gemeente IJsselstein
Tekst van het document
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
-33.785
-882.666
-281.200 -74.041 36.170
-247.000
-30.204 -380.000 391.778
-2.302.782
1.310.575
27
Tabel 21 Programma 3 - Investeringen 2023 Omschrijving
kredietbedrag
Overtoom-parkeerinstallatie
265.000
Verkeerveiligheid
400.000
Snellere fietsverbinding regio (Fietsstraat Eiteren 2e Fase
200.000
5. Verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar pagina 79.
Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) Afval Verwijdering Utrecht (AVU) Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) Recreatieschap Stichtse Rijnlanden
6. Kaderstellende documenten Coalitieakkoord 2022 - 2026 Woonvisie 2030 Beeldkwaliteitsplan 2012 Beleidsplan Duurzaamheid Gemeente IJsselstein 2016 Mobiliteitsplan IJsselstein, gezond op weg naar 2030 RES 1.0 Plan van aanpak Energietransitie 2020 Transitievisie Warmte Veiligheids- en Leefbaarheidsmonitor 2021 Economische Visie Nota Speelruimtebeleid Woningbouwopgave 2020 Nota grondbeleid 2022 Parkeerbeleid 2006 Omgevingsvisie IJsselstein 2021 Utrechtse verkeersveiligheidsopgave Regionale fietsvisie 2.0 U10 OV netwerkperspectief Gemeentelijk rioleringsplan 2019-2023 Beheerplan Baggeren 2015-2024 Oever beheerplan 2020 – 2030 Beheerplan VRI 2020 – 2024 Beheerplan wegen 2020 – 2024 Beheerplan wortelopdruk 2021 - 2025 Beheerplan openbare verlichting 2020 – 2024 Beheerplan kunstwerken 2015 - 2024 Parkeerbeleid 2006 Integrale Visie Openbare Ruimte 2021 – 2031 Groenstructuurplan 2009
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
28
ONDERWIJS , SPORT EN CULTUUR - PROGRAMMA 4
Omschrijving programma Dit programma heeft betrekking op een groot deel van de maatschappelijke basisvoorzieningen in IJsselstein op het gebied van onderwijs, sport en cultuur. Voor een deel gaat het hierbij om de uitvoering van wettelijke taken die de gemeente heeft. Het is belangrijk dat de voorzieningen voor iedereen toegankelijk zijn. Samen met maatschappelijke partners streven we naar een breed en pluriform aanbod. Dit programma heeft een relatie met de volgende thema’s uit het coalitieakkoord 2022-2026: Welzijn en sport Cultuur en onderwijs Wonen en ruimte
1. Wat willen we bereiken in de bestuursperiode 2022-2026? Kunst en Cultuur bieden ontelbare mogelijkheden voor inwoners om zich te uiten, geïnspireerd te raken, talenten te ontwikkelen, te vermaken en om elkaar te ontmoeten. Kunst en Cultuur kennen dan ook vele verschijningsvormen: van theater, musea en literatuur tot cultuur historisch erfgoed, urban culture en modern art. Ook vanuit economisch oogpunt is cultuur van grote waarde voor onze stad. Het vraagt de komende jaren om investeringen om dit te kunnen behouden. Oók als IJsselstein door herstructurering van het gemeentefonds structureel minder geldt krijgt vanuit het Rijk. Samen met de partners in het culturele veld gaan we werken om invulling te geven aan het uitvoeringsprogramma van de in 2021 vastgesteld beleidsnotitie Kunst en Cultuur. Stimuleren en faciliteren van een cultuuraanbod dat voor alle inwoners aansprekend, bereikbaar en toegankelijk is. Een sterke, creatieve cultuursector die maatschappelijk (meer)waarde biedt voor de IJsselsteinse samenleving.
‘Vitale, wendbare en weerbare cultuursector.’
Onderwijs Goed onderwijs is belangrijk voor toekomstige generaties IJsselsteiners. Scholen hebben een brede maatschappelijke functie. Een school is een toegankelijke voorziening in een wijk. Een plaats waar kinderen de beste kansen krijgen om hun talenten in een doorgaande lijn te ontwikkelen en waar in samenwerking met andere partijen opvang en zorg centraal staan. De gemeente en de schoolbesturen zijn samen verantwoordelijk voor goede huisvesting van de scholen. En uiteraard geldt hierbij dat onderwijshuisvesting goed, veilig en schoon moet zijn. Welzijn In verbinding staan met elkaar is belangrijk. De sociale samenhang in onze stad is groot. Wij, IJsselsteiners, zorgen voor elkaar. Ook in de afgelopen twee jaar, toen het coronavirus onze wereld beheerste, hebben we ons best gedaan met elkaar in verbinding te blijven. Veel activiteiten georganiseerd door vrijwilligers en/of professionals konden niet doorgaan. Mensen misten het contact met elkaar, eenzaamheid speelde velen parten en ook de betrokkenheid bij de buurt nam af. Doordat er minder contactmomenten waren met diverse (kwetsbare) doelgroepen merkten hulpverleners dat het lastig was om problemen in een vroeg stadium te signaleren en mensen door te verwijzen. Wij hechten grote waarde aan sociale structuren.
Net zoals de gemeente vanaf 2021 het Wijkbewust Werken weer zelf is gaan uitvoeren, zullen wij blijven investeren om sociale structuren te behouden en waar mogelijk te versterken.
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
29
Sport Bewegen en buiten zijn is belangrijk voor jong en oud. Door te bewegen en te sporten zorgen we voor een gezonde, duurzame en weerbare samenleving. Speelplekken worden ook de komende jaren door de hele stad opnieuw ingericht. Buurtsportcoaches van welzijnsstichting Pulse stimuleren kinderen, jongeren en volwassenen met leuke activiteiten om samen te bewegen. En IJsselstein heeft een rijk verenigingsleven. Als we de gewenste woningbouw realiseren zal er ook (nog) meer vraag naar sport en spel zijn. Heel veel vrijwilligers zijn actief bij sport- en spelverenigingen. We blijven verenigingen ondersteunen om hun goede werk voort te zetten. In een stad met, veel vergrijzende, inwoners is vitaliteit van groot belang.
‘Gevarieerd en toegankelijk aanbod van voorzieningen om te sporten en te bewegen.’
2. Wat zijn de speerpunten in 2023? Tabel 22 Programma 4 - Speerpunten 2023 Speerpunt
Dit gaan we doen
Dit willen we bereiken
Bloeiend cultureel leven
Samen met cultuurmakers en – instellingen gefaseerd invulling geven aan het uitvoeringsprogramma Kunst en Cultuur 2021-2025.
Stadsbrede culturele projecten. Door meer samenwerking met en tussen cultuurinstellingen en – makers.
Organiseren cultuurplatform. Beheer/behoud cultuurhistorisch erfgoed
Opstellen beleid cultuurhistorisch erfgoed.
Beheer van rijksmonumenten.
Beter benutten gemeentelijke binnensportaccommodaties voor meerdere doeleinden.
Onderzoek naar het gebruik en de verhuur van gemeentelijke sportaccommodaties
Inzicht in bezettingsgraad of en hoe sportaccommodaties beter benut kunnen worden.
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
30
3. Prestatie-indicatoren a. BBV-beleidsindicatoren Tabel 23 Programma 4 - BBV-beleidsindicatoren
Verplichte beleidsindicator
IJsselstein
Gemiddelde van gemeenten met grootte tussen 25.000 en 50.000 inwoners
Tijdvak data
Eenheid
Absoluut verzuim
4,2
1,9
Aantal per 1.000 leerlingen
2021
Relatief verzuim
15
16
Aantal per 1.000 leerlingen
2021
Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers)
1,4
1,6
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
2021
Niet-sporters
47,6
49,4 %
2016
b. Overige indicatoren en kengetallen Tabel 24 Programma 4 - Overige indicatoren en kengetallen Onderwerp
Gewenst resultaat
Doel 2023
Cultuurparticipatie inwoners
Het stimuleren van cultuurbeleving en -participatie onder inwoners.
Uitvoeren van een 1-meting ter vergelijking met de 0-meting uit 2022.
4. Wat mag het kosten? Tabel 25 Programma 4 - Wat mag het kosten Onderwijs, sport en cultuur
Begroting Aanpassingen 2022 na 2022 - 2023 wijziging
Begroting 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Lasten
9.489.688
-509.365
8.980.323
8.692.966
10.455.106
9.356.626
Baten
1.962.468
110.088
2.072.556
1.941.138
1.939.720
1.938.301
Saldo voor mutaties reserves
7.527.220
-619.453
6.907.767
6.751.828
8.515.386
7.418.325
Toevoeging aan reserves
261.680
-3.771
257.909
257.909
257.909
257.909
Onttrekking aan reserves
1.626.727
-836.224
790.503
616.949
1.339.199
863.399
Saldo na mutaties reserves
6.162.173
213.000
6.375.173
6.392.788
7.434.096
6.812.835
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
31
Tabel 26 Programma 4 - Toelichting belangrijkste afwijkingen Onderwerp
Toelichting afwijkingen P4 Onderwijs, sport en cultuur
Afwijking begrote lasten B2023 t.o.v. B2022
Afwijking begrote baten B2023 t.o.v. B2022 36.891
Toelichting afwijkingen voor bestemming Indexatie
De prijsgevoelige budgetten zijn met 3% geïndexeerd om de inflatie te compenseren.
-160.651
Uitgestelde prestaties
Conform raadsbesluit zijn diverse uitgestelde prestaties uit 2021 in 2022 incidenteel beschikbaar was gesteld. Deze middelen zijn in 2023 niet begroot.
613.762
Gebouw de Baanbreker
In 2022 zijn middelen begroot om aanpassing aan het gebouw de Baanbreker te realiseren. Deze middelen zijn in 2023 niet begroot.
294.500
Ombuiging OZA middelen Wij buigen de OZA middelen om voor de inzet op de uitvoeringsregeling voorschoolse educatie en peuteropvang en de strategische agenda voor de lokaal educatieve agenda 2023-2025.
-50.000
Erfgoed
Voor de uitvoering van erfgoed taken is extra inzet begroot.
-26.835
Groot onderhoud
De begrote kosten voor groot onderhoud fluctueren jaarlijks. In 2023 zijn deze verwachte onderhoudskosten begroot, volgens het beheerplan.
-71.382
Beheer gebouwen
Het gebouw de Baanbreker is in beheer bij de gemeente gekomen.
-54.529
Sport
In 2022 zijn de inkomsten voor de SPUK sportaccommodaties incidenteel verlaagd. Deze middelen zijn in 2023 weer begroot.
Totaal verschil saldo voor bestemming
38.565
544.865
75.456
Toelichting afwijkingen reserve mutaties Uitgestelde prestaties
In 2022 zijn diverse uitgestelde prestaties aan de reserve Uitgestelde prestaties onttrokken. Deze onttrekking is in 2023 niet begroot.
Integraal Vanuit het integraal huisvestingsplan is er in 2022 een Huisvestingsplan onttrekking gedaan voor renovatie. Totaal verschil saldo na bestemming
-613.762
-162.000 544.865
-538.306
Tabel 27 Programma 4 - Investeringen 2023 Omschrijving
kredietbedrag
Agnes, Tandem in 1MFA
2.990.640
Nieuwbouw Baanbreker (IHP 2021)
1.755.000
Verharde bestrating herbestraten
23.000
Toplaag renovatie Keepershoek (gras)
9.500
Toplaag renovatie Veld 2 IJFc (gras)
39.000
Vervangen beregeningsinstallatie veld 2 IJFC
4.000
Revitaliseren onderbouw veld 2 IJFC (gras)
15.000
Toezicht & Begeleiding vervanging Veld 2 IJFC
9.000
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
32
5. Verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar pagina 79.
GGD regio Utrecht RHC (Regionaal Historisch Centrum)
6. Kaderstellende documenten Coalitieakkoord 2022 – 2026 IHP 2021-2025 Nota Kunst en Cultuur 2021-2029 Uitvoeringsprogramma Kunst en Cultuur 2021-2025 Beleidsnota Sport 2020-2024 IJsselstein Beleidsnotitie vroeg en voorschoolse voorzieningen 2019-2022
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
33
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
34
INKOMEN , JEUGD EN WMO - PROGRAMMA 5
Omschrijving programma Dit programma gaat over de taken die de gemeente heeft in het zogeheten sociaal domein. Het gaat hierbij o.a. om de taken op het gebied van de Jeugdzorg, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Werk en Inkomen, integratie, gezondheidszorg, wijkbewust werken, inburgering van nieuwkomers en beschermd wonen. Dit programma heeft een relatie met de volgende thema’s uit het coalitieakkoord 2022-2026: Sociaal domein Integratie Wonen
1. Wat willen we bereiken in de bestuursperiode 2022-2026? Het beleidsdocument “Koers Sociaal Domein” is het resultaat van gesprekken met inwoners, maatschappelijke partners en professionals. Samen is de basis gelegd voor de koers. We gaan deze nu met alle betrokkenen verder uitwerken. We zetten in op preventie, tijdige hulpverlening en de kracht van de samenleving. Hulp zo dicht mogelijk bij huis organiseren. Inwoners goede toegang bieden tot algemene voorzieningen die in de behoefte aan zorg en ondersteuning voorzien. We denken mee met inwoners en maatwerk voor meer complexe zorgvragen blijft altijd mogelijk. Het Steunpunt Mantelzorg zet actief in op hulp aan mantelzorgers. Hierbij letten we extra op jonge mantelzorgers. Als inwoners een hulpvraag hebben, horen zij op korte termijn of en hoe wij hun hulpvraag in behandeling nemen. Voor problemen op meerdere leefgebieden bij een inwoner of huishouden, maken we één plan en is er één aanspreekpunt. We zullen snel schuldhulpverlening inzetten om te voorkomen dat inwoners (en hun gezinnen) in een neerwaartse spiraal terecht komen. In het minimabeleid hebben we speciale aandacht voor de positie van kinderen; zij horen niet op te groeien in armoede. We helpen mensen zoveel mogelijk uit de Bijstand te komen. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of een arbeidsbeperking helpen in hun zoektocht naar betaald of vrijwilligerswerk.
WerkwIJSS en Werk en Inkomen Lekstroom blijven belangrijke partners voor het uitvoeren van de Participatiewet.
‘Een krachtige samenleving waarin iedereen naar vermogen mee kan doen.’
Bij hulpvragen met kinderen kijken we met voorrang naar hun veiligheid en welzijn. Het Jeugdteam zorgt voor tijdige inschakeling van specialistische, effectieve vormen van Jeugdzorg waar dat echt nodig is. Strubbelingen bij opvoeden en opgroeien horen bij het normale leven en dienen daarom met voorrang in eigen kring binnen sterke sociale verbanden (thuis, op school, in de wijk, etc.) te worden opgepakt. Inzet van professionele hulp komt in beeld wanneer problemen de veerkracht, kennis en expertise van gezinnen en het sociale netwerk overstijgen. De taakstelling die is opgelegd aan de Jeugdzorg en Wmo houden we tegen het licht op haalbaarheid en consequenties, met behoud van de ingevoerde maatregelen die effectief en verantwoord zijn gebleken. Zeker gezien de zorgelijke positie die het Rijk inneemt bij de toekenning van middelen uit het Gemeentefonds blijft kostenbeheersing het uitgangspunt.
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
35
Integratie IJsselstein moet ook voor statushouders een fijne plek zijn om te wonen, werken en te leven. Wij dienen te zorgen voor passende woonruimte. Het is van groot belang dat statushouders snel en goed kunnen integreren. In lijn met het landelijke beleid bieden wij hen kansen en mogelijkheden om onderdeel te zijn van onze maatschappij. Ook bieden wij statushouders ondersteuning met kansen op de arbeidsmarkt. Als voorwaarde stellen wij dat deelname aan het integratietraject niet vrijblijvend is. Van elke statushouder eisen wij een inspanningsverplichting.
2. Wat zijn de speerpunten in 2023? Tabel 28 Programma 5 - Speerpunten 2023 Speerpunt
Dit gaan we doen
Dit willen we bereiken
Meer inzet op preventie en ondersteuning via algemene voorliggende voorzieningen.
Uitvoeren van het lokaal preventieakkoord
Meer inzicht, inzet en gebruik in het aanbod en van preventieve en algemene voorzieningen
Versterken opvoedkundig klimaat vanuit gedachtegoed van de pedagogische civil society Versterken eigen kracht, door regie zoveel mogelijk bij inwoners te laten. Vroegtijdige signalering van (lichte) problematiek en dit bespreekbaar maken. Gemeente, aanbieders en lokale partners gebruiken de meldcode en verwijsindex Een sterkte en zwakte analyse maken van het huidige aanbod van algemene voorzieningen.
Meer regie bij inwoners en hun netwerk Inwoners kunnen naar vermogen deelnemen in de samenleving Inwoners krijgen ondersteuning dicht bij huis en makkelijk toegankelijk, zo licht als mogelijk zo zwaar als nodig. Verergering van problematiek tegengaan. Vakmanschap van onze professionals in het lokaal team en van verwijzers vergroten
Onderzoeken van en experimenteren met nieuw aanbod, o.a. bij dagbesteding. Organiseren van netwerkbijeenkomsten en trainingen voor meer zicht op en kennis van de algemene voorzieningen. Zorgen dat mantelzorgers in staat zijn hun waardevolle en onmisbare werk te kunnen blijven doen.
PROGRAMMABEGROTING 2023
Via het Sociaal Team en eersteen tweede lijnsvoorzieningen de mogelijkheden van mantelzorg ondersteuning actief onder de aandacht brengen, met speciale aandacht voor respijtzorg en jonge mantelzorgers.
GEMEENTE IJSSELSTEIN
Meer dan 50% van de mantelzorgers in IJsselstein is bekend met het Steunpunt mantelzorg en de mogelijkheden tot ondersteuning.
36
Speerpunt
Dit gaan we doen
Dit willen we bereiken
Bestrijding van armoede- en schuldenproblematiek
Opstellen van een integraal armoedebeleidsplan.
Een vastgesteld integraal armoedebeleidsplan.
Passend woningaanbod en zorg voor mensen met een kwetsbaarheid.
Opstellen van een woonzorgvisie. Samen met woningcorporaties, zorgpartijen en andere partners. Domeinoverstijgend en in afstemming met de regio.
Een vastgestelde woonzorgvisie.
Invulling geven aan de decentralisatie van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang.
Uitvoering van het nog vast te stellen Regioplan Beschermd Wonen 2023-2024 en opstelling uitvoeringsplan.
Mensen met een psychische kwetsbaarheid zoveel mogelijk in de eigen thuisomgeving in de eigen wijken te ondersteunen.
Kostenbeheersing en verantwoord begroten van jeugdzorg en Wmo uitvoering.
Zicht en inzicht op inzet middelen jeugd en Wmo . Verantwoord en realistisch begroten van de kosten op basis van verbeterd inzicht.
Betere sturing en monitoring in het sociaal domein.
Begeleiden van statushouders naar werk(plekken), scholing of participatie. We maken afspraken met partners en aanbieders voor ondersteuning en begeleiding hierbij.
Een goed en structureel aanbod waardoor statushouders snel deelnemen aan werk, scholing of participatie.
Statushouders integreren snel en goed.
Kostenbeheersing en verantwoord begroten van jeugdzorg en Wmo uitvoering.
3. Prestatie-indicatoren BBV-beleidsindicatoren Tabel 29 Programma 5 - BBV-beleidsindicatoren
Verplichte beleidsindicator
Gemiddelde van gemeenten met IJsselstein grootte tussen Eenheid 25.000 en 50.000 inwoners
Banen
663,8
Tijdvak data
706,4
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar
2021
Jongeren met een delict voor de rechter 1
1
% 12 t/m 21 jarigen
2020
Kinderen in uitkeringsgezin
4
% kinderen tot 18 jaar
2020
71,0
% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
2021
Netto arbeidsparticipatie
PROGRAMMABEGROTING 2023
5
73,6
GEMEENTE IJSSELSTEIN
37
Verplichte beleidsindicator
Gemiddelde van gemeenten met IJsselstein grootte tussen Eenheid 25.000 en 50.000 inwoners
Werkloze jongeren
2
2
% 16 t/m 22 jarigen
2020
Personen met een bijstandsuitkering
272,2
277,1
Aantal per 10.000 inwoners
2021
Lopende re-integratievoorzieningen
147,5
197,5
Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar
2020
Jongeren met jeugdhulp
10
10
% van alle jongeren tot 18 jaa
2021
Jongeren met jeugdbescherming
0,9
1,2
% van alle jongeren tot 18 jaar
2021
Jongeren met jeugdreclassering
Gegevens niet 0,3 beschikbaar
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
2021
Cliënten met een Wmo voorziening
9
Aantal per 1.000 inwoners
2021
11
Tijdvak data
4. Wat mag het kosten? Tabel 30 Programma 5 - Wat mag het kosten Inkomen, jeugd en Wmo
Begroting Aanpassingen 2022 na 2022 - 2023 wijziging
Begroting 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Lasten
37.388.679
1.183.340
38.572.019
38.638.184
38.535.492
38.579.650
Baten
8.483.987
-235.935
8.248.052
8.269.510
8.382.345
8.395.568
28.904.692
1.419.275
30.323.967
30.368.674
Toevoeging aan reserves
17.581
-39
17.542
17.542
17.542
17.542
Onttrekking aan reserves
584.765
-519.903
64.862
31.386
40.060
26.609
28.337.508
1.939.139
30.276.647
30.354.830
Saldo voor mutaties reserves
Saldo na mutaties reserves
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
30.153.147 30.184.082
30.130.629 30.175.015
38
Tabel 31 Programma 5 - Toelichting belangrijkste afwijkingen Onderwerp
Toelichting afwijkingen P5 Inkomen, Jeugd en Wmo
Afwijking Afwijking begrote begrote lasten baten B2023 B2023 t.o.v. t.o.v. B2022 B2022
Toelichting afwijkingen voor bestemming Indexatie
De prijsgevoelige budgetten zijn met 3% geïndexeerd om de inflatie te compenseren. Uitgestelde prestaties Conform het raadsvoorstel bij de jaarrekening 2021 waren er diverse uitgestelde prestaties waarvoor resterend budget uit 2021 in 2022 incidenteel beschikbaar was gesteld. Deze middelen zijn in 2023 niet begroot.
-614.861
Taakstelling Jeugd en De druk op onze sociale voorzieningen blijft onverminderd Wmo hoog en de kosten voor de jeugdzorg en Wmo blijven toenemen. Daarom vervalt de taakstelling op Jeugd en Wmo.
-800.000
BUIG middelen
In 2022 zijn de BUIG middelen incidenteel verhoogd. Deze middelen zijn in 2023 niet begroot.
-229.514
Bijstelling budget participatiewet
Het budget participatiewet is in de meicirculaire negatief bijgesteld.
152.000
Preventie projecten
In lijn met het koersdocument sociaal domein gaan we meer inzetten op preventie om specialistische hulp te voorkomen en verminderen.
-60.000
Armoedebeleidsplan
Mede naar aanleiding van het rekenkameronderzoek actualiseren we het armoedebeleidsplan.
-30.000
Woonzorgvisie
Gezien de opgaven die er liggen is het opstellen van een woonzorgvisie noodzakelijk. Er is ook regelgeving in voorbereiding die gemeenten hiertoe verplicht.
-75.000
Continueren werkplekken
Om de toeleiding van inwoners/statushouders met een uitkering naar werk(plekken) te borgen maken we de succesvolle inzet structureel.
-45.000
Bestrijding eenzaamheid onder ouderen
Wij gaan een incidentele subsidieregeling opstellen via een op=op methode om organisaties te ondersteunen met experimenten om de eenzaamheid onder ouderen te bestrijden.
-100.000
Samenwerking lokaal werkteam en lokale ondernemers
We zetten in op het versterken van de samenwerking tussen het lokaal werkteam en lokale ondernemers.
-15.000
Additionele formatie sociaal domein 2022
In 2022 is er vanuit de reserve decentralisatie een bedrag toegevoegd voor formatie, voor het uitvoeren van incidentele taken. Deze middelen zijn in 2023 niet begroot.
170.000
Ombuiging OZA middelen
Wij buigen de OZA middelen om voor de inzet op de uitvoeringsregeling voorschoolse educatie en peuteropvang en de strategische agenda voor de lokaal educatieve agenda 2023-2025.
50.000
Totaal verschil saldo voor bestemming
16.990
390.103
-1.207.272
-229.514
-212.524
Toelichting afwijkingen reserve mutaties Uitgestelde prestaties In 2022 zijn diverse uitgestelde prestaties conform jaarrekening 2021 aan de reserve Uitgestelde prestaties onttrokken. Deze onttrekking is in 2023 niet begroot.
-390.103
Additionele formatie sociaal domein 2022
-110.000
In 2022 zijn conform de perspectiefnota incidenteel middelen onttrokken voor additionele formatie sociaal domein. Deze onttrekking is in 2023 niet begroot.
Totaal verschil saldo na bestemming
PROGRAMMABEGROTING 2023
-1.207.272
GEMEENTE IJSSELSTEIN
-712.627
39
5. Verbonden partijen Deelname in de volgende verbonden partij(en) draagt bij aan het uitvoeren van activiteiten en realiseren van de doelstellingen binnen dit programma. Voor verdere toelichting over de verbonden partijen verwijzen we u naar pagina 79.
GGD regio Utrecht Werk en Inkomen Lekstroom WIL WerkwIJSS
6. Kaderstellende documenten Coalitieakkoord 2022 - 2026 Gemeentebeleidsmonitor 2021 Uitvoeringsplan Opvang, wonen en herstel 2021 Nota IJsselstein Gezond en Vitaal 2021-2025 Regiovisies Jeugdhulp en Wmo 2021 Inkoopkaders Jeugdhulp en Wmo 2021 Lokaal Preventieakkoord IJsselstein 2021 Koersdocument sociaal domein 2019 Kadernotitie Bewonersparticipatie en Wijkbewust Werken 2021 Eindrapportage Evaluatie Innovatieagenda WIL-Gemeenten 2021 Lokaal Preventieakkoord IJsselstein 2021
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
40
OVERHEAD – PROGRAMMA 6
Omschrijving programma Overhead bestaat uit de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van primaire processen. Activiteiten die onder de overhead vallen, zijn grofweg in te delen in: ondersteunende teams (zoals activiteiten van personeelszaken, facilitaire zaken en financiën) en ondersteunende personen op de taakvelden (zoals activiteiten van leidinggevenden en het secretariaat).
1. Prestatie-indicatoren BBV-beleidsindicatoren Tabel 32 Programma 6 - BBV-beleidsindicatoren
Verplichte beleidsindicator IJsselstein
Gemiddelde van gemeenten met grootte tussen 25.000 en 50.000 inwoners
Tijdvak data
Eenheid
Formatie
4,69 Gegevens niet beschikbaar Fte per 1.000 inwoners
2022
Bezetting
4,94 Gegevens niet beschikbaar Fte per 1.000 inwoners
2022
Apparaatskosten
273,66 Gegevens niet beschikbaar Kosten per inwoner
2023
Externe inhuur
Kosten als % van (totale 2,86% Gegevens niet beschikbaar loonsom + totale kosten inhuur externen)
2023
Overhead
10,01% Gegevens niet beschikbaar % van totale lasten
2023
2. Wat mag het kosten? Tabel 33 Programma 6 - Wat mag het kosten
Overhead
Begroting 2022 na wijziging
Aanpassingen 2022 - 2023
Begroting 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Lasten
9.159.021
105.758
9.264.779
9.566.481
9.266.886
9.211.700
Baten
613.458
29.811
643.269
643.269
643.269
643.269
8.545.563
75.947
8.621.510
8.923.212
8.623.617
8.568.431
79.517
3.810
83.327
83.327
83.327
83.327
796.348
-764.135
32.213
404.647
129.817
99.351
7.828.732
843.892
8.672.624
8.601.892
8.577.127
8.552.407
Saldo voor mutaties reserves Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Saldo na mutaties reserves
Tabel 34 Programma 6 - Toelichting belangrijkste afwijkingen Onderwerp
Toelichting aanpassingen Overhead – Programma 6
Aanpassing begrote lasten 2022 t.o.v. 2023
Aanpassing begrote baten 2022 t.o.v. 2023
-78.901
16.206
Toelichting afwijkingen voor bestemming Indexatie
De prijsgevoelige budgetten zijn met 3% geïndexeerd om de inflatie te compenseren. Huuropbrengsten Stadskantoor In de kadernota 2022 is besloten om de vrije ruimte in het stadskantoor per 2023 extern te verhuren.
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
50.000
41
Onderwerp
Toelichting aanpassingen Overhead – Programma 6
Loonkosten overhead bedrijfsvoering
In 2023 zetten we incidenteel een recruiter in om openstaande vacatures in te vullen. Daarnaast trekken we een informatiebeveiliger aan om meer te gaan voldoen aan het basisnormenkader Baseline Informatiebeveiliging Overheid. Centraal inhuurbudget In 2022 was vanuit de jaarrekening 2021 extra budget beschikbaar op het centrale inhuurbudget. In 2023 is het reguliere budget weer beschikbaar. Efficiency ambtelijke De afgelopen jaren heeft het Rijk meerdere organisatie taken overgedragen aan gemeenten. Door middel van een leantraject gaan wij beoordelen of we onze taken nog efficiënter uit kunnen voeren. Stelpost overheadkosten Op het moment dat de ambtelijke capaciteit daadwerkelijk wordt uitgebreid, nemen ook de overheadkosten toe. Denk hierbij bijvoorbeeld aan ICT, kantoorinrichting, etc.. Hier nemen we budget voor op in de stelpost overheadkosten. Overboeking projecturen De doorbelasting van de projecturen Ruimtelijke ontwikkeling ruimtelijke ontwikkeling was in 2022 begroot op programma overhead. Deze doorbelasting hoort onder het programma ruimte en projecten en is daarom verplaatst. Zaaksysteem In 2022 is een nieuw zaaksysteem geïmplementeerd. Dit project is inmiddels volledig afgerond. Daarom zijn deze middelen in 2023 niet begroot. Transitie ICT Gouda De transitie van de ICT infrastructuur is afgerond. Daarom zijn deze middelen in 2023 niet begroot.
Totaal verschil saldo voor bestemming
Aanpassing begrote lasten 2022 t.o.v. 2023 -188.898
Aanpassing begrote baten 2022 t.o.v. 2023
429.186
-60.000
-151.800
-356.979
176.576
126.971 -103.845
66.206
-
-794.135
-103.845
-727.929
Toelichting afwijkingen reserve mutaties Onttrekking reserve In 2022 zijn er verschillende uitgestelde uitgestelde prestaties prestaties onttrokken uit de reserve. Totaal verschil saldo na bestemming
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
42
ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN – PROGRAMMA 7
Omschrijving programma De algemene dekkingsmiddelen dienen als financiële dekking voor onze uitgaven. De besteding van deze inkomsten is niet aan een bepaald programma of doel gebonden.
1. Wat mag het kosten? Tabel 35 Programma 7 - Wat mag het kosten Algemene dekkingsmiddelen Lasten
Begroting Aanpassingen 2022 na 2022 - 2023 wijziging 2.885.473 1.968.051
4.853.524
6.305.696
6.380.342
5.865.010
Baten Saldo voor mutaties reserves Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Saldo na mutaties reserves
61.235.408
4.228.099
65.463.507
66.782.418
67.562.338
62.722.050
-58.349.935
-2.260.048
-60.609.983
-60.476.722
-61.181.996
-56.857.040
74.267
-19.267
55.000
55.000
55.000
55.000
10.731
-10.731
0
0
0
0
-58.286.399
-2.268.584
-60.554.983
-60.421.722
-61.126.996
-56.802.040
Toelichting aanpassingen Algemene dekkingsmiddelen – Programma 7
Aanpassing begrote lasten 2022 t.o.v. 2023
Aanpassing begrote baten 2022 t.o.v. 2023
-108.161
117.795
Begroting 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Tabel 36 Programma 7 - Toelichting belangrijkste afwijkingen Onderwerp
Toelichting afwijkingen voor bestemming Indexatie
De prijsgevoelige budgetten zijn met 3% geïndexeerd om de inflatie te compenseren. Algemene uitkering De totale omvang van de algemene uitkering is voor 2023 aanzienlijk gestegen. Dit komt mede door de normeringsystematiek ‘samen trap op en samen de trap af’. Dit houdt in dat wanneer het Rijk meer uitgeeft, wij meeprofiteren door middel van een hogere rijksuitkering. Stelpost algemene uitkering corona In 2022 zijn de Corona-bijdragen begroot op de stelpost algemene uitkering Corona. Deze stelpost is niet meer aanwezig in 2023. Stelpost Loon/prijscompensatie De stelpost voor loon- en prijsstijging is verhoogd om de inflatie op te kunnen vangen. Op de programma's een indexatie van 3% toegekend waar dat mogelijk is. De overgebleven stelpost wordt later ingezet als er meer duidelijkheid over bijvoorbeeld de energiestijging bij het afsluiten van nieuw contract, stijging van de loonkosten bij een nieuwe CAO en overige prijsstijgingen. Stelpost Jeugdzorg en herijking De stelpost jeugdzorg en herijking gemeentefonds gemeentefonds wordt meerjarig ingezet om de taakstelling op de jeugdzorg van € 800.000 te laten vervallen. Daarnaast is de herijking verwerkt in de algemene PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
4.130.518
1.007.865
-2.263.130
1.000.000
43
Onderwerp
Toelichting aanpassingen Algemene dekkingsmiddelen – Programma 7
uitkering. Daarom wordt de stelpost opgeheven. Stelpost achteruitgang algemene Bij de meicirculaire 2022 is de algemene uitkering uitkering meerjarig fors gestegen. Dit komt mede door de grootste stelselwijziging van het gemeentefonds in 20 jaar. Hierdoor zijn er nog een aantal onduidelijkheden. Vanuit het voorzichtigheidsprincipe vormen we een stelpost om een eventuele achteruitgang van de algemene uitkering op te kunnen vangen, zonder dat dit gelijk invloed heeft op de begroting. Stelpost ambtelijke bezetting op In de afgelopen jaren hebben wij veel sterkte taken vanuit het Rijk erbij gekregen. Deze taken vragen extra ambtelijke inzet. Komende periode maken we inzichtelijk welke extra formatie hiervoor nodig is. Stelpost vrij besteedbare ruimte In lijn met het coalitieakkoord willen wij raad uw gemeenteraad ruimte bieden voor initiatieven. Daarom hebben we in 2023 een incidentele stelpost van € 100.000 opgenomen voor initiatieven vanuit de raad. Dit stelt u als raad in staat om de begroting op voor u essentiële punten aan te vullen. Totaal verschil saldo voor bestemming Toelichting afwijkingen reserve mutaties Geen significante afwijkingen Totaal verschil saldo na bestemming
Aanpassing begrote lasten 2022 t.o.v. 2023
Aanpassing begrote baten 2022 t.o.v. 2023
-626.000
-924.000
-100.000
-2.013.426
4.248.313
-
-
-2.013.426
4.248.313
Tabel 37 Programma 7 - Investeringen Omschrijving
kredietbedrag
Netwerkswitches
117.272
Presentatiemiddelen
33.036
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
44
ONVOORZIEN – PROGRAMMA 8
Omschrijving programma De post onvoorzien is om onvoorziene uitgaven op te kunnen vangen. Het gaat hierbij om onvoorziene, onvoorziene, onvermijdbare en onuitstelbare kosten.
1. Wat mag het kosten? Tabel 38 Programma 8 - Onvoorzien
8. Onvoorzien Lasten Baten Saldo voor mutaties reserves Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Saldo na mutaties reserves
Begroting Aanpassingen Begroting 2022 na 2022 - 2023 2023 wijziging 40.450 0 40.450
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026 40.450
40.450
40.450
0
0
0
0
0
0
40.450
0
40.450
40.450
40.450
40.450
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
40.450
0
40.450
40.450
40.450
40.450
Binnen dit programma zijn er geen significante afwijkingen ten opzichte van de begroting 2022.
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
45
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
46
VPB – PROGRAMMA 9
Omschrijving programma Vanaf 1 januari 2016 dienen gemeenten (en andere overheden) vennootschapsbelasting (vpb) te betalen over de winst die ze met hun ondernemingsactiviteiten maken. Voor onze gemeente zijn deze activiteiten beperkt zijn en voornamelijk betrekking hebben op de grondexploitaties.
1. Wat mag het kosten? Tabel 39 Programma 9 - Wat mag het kosten
9. VPB Lasten
Begroting Aanpassingen Begroting 2022 na 2022 - 2023 2023 wijziging 0 0 0
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
0
0
0
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo voor mutaties reserves
0
0
0
0
0
0
Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
0
0
Onttrekking aan reserves
0
0
0
0
0
0
Saldo na mutaties reserves
0
0
0
0
0
0
Binnen dit programma zijn er geen significante afwijkingen ten opzichte van de begroting 2022.
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
47
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
48
PARAGRAFEN
LOKALE HEFFINGEN
Algemeen In deze paragraaf wordt een beeld gegeven van de ontwikkeling van de gemeentelijke belastingen. Hierna volgt een samenvatting van de ontwikkeling van de lokale belastingdruk. In de onderdelen daarna wordt per belastingsoort toegelicht hoe deze berekend wordt en wat de uitgangspunten hiervoor zijn. Dit is gedaan door enerzijds de ontwikkeling in beeld te brengen tussen de begroting 2023 en de gewijzigde begroting 2022, maar ook door deze te vergelijken met de ontwikkeling van het landelijk gemiddelde. Hierna worden de ontwikkelingen in de volgende belastingsoorten toegelicht: Hondenbelasting; Onroerendezaakbelastingen (OZB); Afvalstoffenheffing; Rioolheffingen; Marktgelden; Begraafrechten; Leges. Tot slot gaan we in op het kwijtscheldingsbeleid en de onbenutte belastingcapaciteit.
Ontwikkeling lokale lastendruk Het kengetal belastingcapaciteit, dat op grond van het gewijzigde BBV dient te worden berekend, geeft aan hoe de lasten van de voornaamste lokale belastingen zich ontwikkelen ten opzichte van het landelijk gemiddelde. De lasten in het jaar worden afgezet tegen de gemiddelde landelijke lasten van het voorgaande jaar. Tabel 40 Lokale heffingen - Ontwikkeling lokale lastendruk Ontwikkelingen lokale belastingdruk
2022
Bedragen in euro's OZB Woningen (Op basis van gemiddelde WOZ woningen €313.000)*
2023
Verschil t.o.v. 2022 in € in %
245,08
252,43
7,35
3,0%
Afvalstoffenheffing (meerpersoonshuishouden)
392,49
447,72
55,23 14,1%
Rioolheffing (meerpersoonshuishouden)
298,70
298,70
0,00
0,0%
Totaal Gemiddelde alle gemeenten voorgaande jaar
936,27 877,00
998,85 904,00
62,58 27,00
6,7% 3,1%
Kengetal belastingcapaciteit (BBV)
106,8%
110,5%
3,5%
*Prognose op basis van de waarde van 1-1-2021. Definitieve vaststelling kan afwijken van vaststelling cijfers 2022.
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
49
Belastingen Hondenbelasting Zoals opgenomen in het coalitieakkoord 2022-2026 wordt de hondenbelasting ingetrokken. Onroerendezaakbelasting (OZB) De grondslag voor de aanslagen onroerendezaakbelastingen is de vastgestelde waarde (WOZwaarde) van de onroerende zaak. Voor 2023 wordt voorgesteld om de opbrengsten van de onroerendezaakbelastingen met het algemene prijsinflatiepercentage van 3% te verhogen. Voor de onroerendezaakbelastingen zelf betekent dit nog niet dat de tarieven met 3% zullen worden verhoogd. Dit is afhankelijk van de waardeontwikkelingen van de woningen en bedrijfsgebouwen. Bij het bepalen van de tarieven die in december 2022 in de belastingverordening worden opgenomen, wordt gerekend met de meest recente waardeontwikkeling. Uitgangspunt daarbij is dat de totale baten voor OZB, uitgaande van een gelijk areaal, toenemen met 3% prijsinflatie. Onderstaande tarief inschatting is gemaakt aan de hand van de op dit moment beschikbare data. Tabel 41 Lokale heffingen - Verwachte baten onroerendezaakbelasting 2023 Onroerendezaakbelasting
Belastingjaar
Verschil t.o.v. 2022
2022
2023
in €
in %
OZB baten woningen
3.877.608
3.993.936
116.328
3,0%
OZB baten niet-woningen
1.299.872
1.338.869
38.996
3,0%
Totaal opbrengst
5.177.480
5.332.805
155.324 3,0%
Tabel 42 Lokale heffingen - Tarieven onroerendezaakbelasting Onroerendezaakbelasting*
Belastingjaar 2021
2022
2023
Gebruikers, niet woningen
0,1467
0,1490
ntb
Eigenaren, woningen
0,0832
0,0783
ntb
Eigenaren, niet woningen
0,1829
0,1858
ntb
*De tarieven voor 2023 kunnen pas berekend worden nadat de Waarderingskamer de waardestijging heeft gepubliceerd eind 2022. Parkeerbelasting Parkeerbelasting wordt geheven in het door de Raad aangewezen gebied in en rond het centrum van de Gemeente IJsselstein. De tarieven van de parkeerbelasting zullen in december 2022 bepaald worden. Tabel 43 Lokale heffingen - Tariefwijzigingen parkeren 2023 Parkeerbelasting
Tijdvak
Belastingjaar 2022
2023
Vergunning parkeren 1e bewonersvergunning
per jaar
0,00
0,00
2e bewonersvergunning
per jaar
135,25
139,30
Zakelijke parkeervergunning
per jaar
197,70
203,65
Parkeervergunning Mantelzorg
per jaar
0,00
0,00
Parkeervergunning Hulpverleners
per jaar
57,25
59,00
Parkeervergunning Marktkooplieden
per jaar
57,25
59,00
Werkparkeervergunning
per dag
9,35
9,65
per week
27,95
28,80
Woonwerkparkeervergunning PROGRAMMABEGROTING 2023
per maand
83,70
86,20
per kwartaal
209,20
215,50
per jaar
627,45
646,30
per jaar
57,25
59,00
GEMEENTE IJSSELSTEIN
50
Parkeerbelasting
Tijdvak
Belastingjaar 2022
2023
Deelauto-vergunning
per jaar
197,70
203,65
Bezoekersparkeren bewoners
per uur
0,50
0,55
Bezoekersparkeren hulpverlenersinstanties
per uur
0,50
0,55
Straatparkeren
per uur
3,50
3,60
Terreinparkeren Podium
per uur
3,50
3,60
Toelichting Na de reguliere stijging conform de parkeerexploitatie, worden de tarieven verhoogd met indexatie van 3%. Alle tarieven worden afgerond op € 0,05 behalve bij het garage- en het straatparkeren. Deze worden afgerond op € 0,10 omdat dit de kleinste contante betaaleenheden zijn. Tabel 44 Lokale heffingen - Geraamde baten straat- en garageparkeren 2023 Parkeerbelasting Bedragen in euro's Geraamde baten Straatparkeren Geraamde baten Garageparkeren Totaal geraamde baten straat- en terreinparkeren
Begroting 2022
2023
Verschil t.o.v. 2022 in € in %
1.309.644
1.048.509
-261.135
-19,9%
147.317
154.992
7.675
5,2%
1.456.961
1.203.501
-253.460
-17,4%
Toelichting De begrote parkeerbaten zijn structureel verlaagd, omdat we constateren dat de begrote parkeerbaten bij straatparkeren de afgelopen jaren niet volledig zijn gerealiseerd. Dit komt mede doordat er meer gebruik gemaakt wordt van de parkeergarages, waarbij de eerste 2 uren gratis parkeren is.
Heffingen en rechten Heffingen en rechten mogen conform de BBV richtlijnen (Wijzigingsbesluit BBV 5 maart 2016) niet meer dan kostendekkend zijn. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing wordt geheven van de bewoner van een eigendom, waarbij huishoudelijke afvalstoffen worden opgehaald. Er is sprake van een tariefdifferentiatie naar gezinsverhouding. Voor 2023 zien we een stijging van het tarief door hogere kosten RMN en het kostendekkend maken van de afvalstoffenheffing. Tabel 45 Lokale heffingen - Geraamde baten afvalstoffenheffing 2023 Afvalstoffenheffing Totaal geraamde baten
Belastingjaar 2022 4.710.748
Verschil t.o.v. 2022
2023 5.366.570
in € 655.822
in % 13,9%
Tabel 46 Lokale heffingen - Tarieven afvalstoffenheffing 2023 Afvalstoffenheffing
Belastingjaar
Verschil t.o.v. 2022
Bedragen in euro’s Eenpersoonstarief
2022 203,95
2023 232,61
in € 28,66
in % 14,1%
Meerpersoonstarief
392,49
447,72
55,23
14,1%
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
51
De berekening van de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing is als volgt: Tabel 47 Lokale heffingen - Kostendekkendheid afvalstoffenheffing 2023 Afvalstoffenheffing
Begroting
Kosten taakveld
2022
2023
4.246.620
4.463.827
-
-
4.246.620
4.463.827
4.994
5.955
Inkomsten taakveld (excl heffingen) Netto kosten product Toe te rekenen kosten: Overhead Btw
856.774
896.787
Uitgaven taakveld
5.108.388
5.366.570
Opbrengst heffing inclusief vrijval egalisatiereserve
4.710.748
5.366.570
92%
100%
Dekkingspercentage
Rioolheffing Vanaf 2021 is de heffingssystematiek voor de rioolheffing op basis van het in de raad van januari 18 januari 2021 aangenomen raadsvoorstel gewijzigd. Waar de heffing tot 2021 gebaseerd was op het waterverbruik is er vanaf 2021 voor woningen een systematiek ingesteld op basis van type huishouden, gelijk aan de heffingssystematiek bij de afvalstoffenheffing. Voor niet-woningen is wel een tarief gebaseerd op waterverbruik, maar dan gebruik makend van een staffel. De tarieven worden periodiek herrekend op basis van het Gemeentelijk Rioleringsplan. Om de tarieven kostendekkend te maken zou de heffing moeten stijgen. Vanwege de hoge landelijke prijsstijgingen verhogen wij het tarief in 2023 niet. Dit is mogelijk door een onttrekking te doen aan de egalisatiereserve rioolheffing. Hierdoor ontzien we onze inwoners en bedrijven in 2023. Daarnaast wordt de benodigde tariefstijging in 2024 voor de helft teruggebracht door opnieuw een onttrekking te doen aan de egalisatiereserve rioolheffing. Tabel 48 Lokale heffingen - Geraamde baten rioolheffing 2023 Rioolheffing
Belastingjaar
Totaal geraamde baten
2022 3.888.057
2023 3.888.057
in € 0
in % 0,0%
0
391.778
391.778
-
3.888.057
4.279.835
391.778
10,1%
Onttrekking egalisatiereserve riolering Totaal
Verschil t.o.v. 2022
Tabel 49 Lokale heffingen - Tarieven rioolheffing 2023 Rioolheffing woningen
Belastingjaar
Verschil t.o.v. 2022
Bedragen in euro's
2022
2023
in €
in %
Eenpersoonshuishouden
142,04
142,04
-
0,0%
Meerpersoonshuishouden
298,70
298,70
-
0,0%
Tabel 50 Lokale heffingen - Staffel rioolheffing niet-woningen 2023 Staffel rioolheffing niet-woningen Bedragen in euro's
Belastingjaar 2022
Verschil t.o.v. 2022
2023
in €
in %
Vast
Variabel
Vast
Variabel
Vast
Variabel
0m3 - 500m3
83,52
58,52
83,52
58,52
-
-
0,0%
0,0%
501m3 - 750m3
668,73
58,52
668,73
58,52
-
-
0,0%
0,0%
751m3 - 3000m3
961,34
58,52
961,34
58,52
-
-
0,0%
0,0%
3001m3 - 6000m3
3594,81
117,04
3.594,81
117,04
-
-
0,0%
0,0%
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
Vast Variabel
52
Staffel rioolheffing niet-woningen
Belastingjaar 2022
Bedragen in euro's
Verschil t.o.v. 2022
2023
in €
in %
Vast
Variabel
Vast
Variabel
Vast
Variabel
Vast Variabel
6001m3 - 12000m3
7106,11
117,04
7.106,11
117,04
-
-
0,0%
0,0%
12001m3 - 24000m3
14.128,70
117,04
14.128,70
117,04
-
-
0,0%
0,0%
> 24000m3
28.146,45
117,04
28.146,45
117,04
-
-
0,0%
0,0%
Het variabele bedrag in de heffingssystematiek geldt voor iedere 50m3 boven de ondergrens van de staffel. De berekening van de kostendekkendheid van de rioolheffing is als volgt: Tabel 51 Lokale heffingen - Kostendekkendheid rioolheffing 2023 Rioolheffing
Begroting 2022
2023
Kosten taakveld
3.280.349
3.451.990
Netto kosten product
3.280.349
3.451.990
Overhead
143.012
165.563
Btw
624.786
662.283
Uitgaven taakveld
4.048.147
4.279.835
Opbrengst heffingen incl. onttrekking reserve
3.888.057
4.279.835
96%
100%
Toe te rekenen kosten:
Dekkingspercentage
Marktgelden Marktgelden worden geheven voor het huren van een kraam op de wekelijkse marktdag op vrijdag. De tarieven worden met 3% prijsinflatie verhoogd. Tabel 52 Lokale heffingen - Geraamde baten marktgelden 2023 Marktgelden
Belastingjaar
Totaal geraamde baten
Verschil t.o.v. 2022
2022
2023
in €
40.102
41.305
1.203
in % 3,0%
Tabel 53 Lokale heffingen - Tarief marktgelden vaste standplaats 2023 Marktgelden
Verschil t.o.v. 2022
Belastingjaar
Bedragen in euro's
2022
2023
in €
in %
Met licht en pinautomaat
3,23
3,33
0,10
3,0%
Met licht, pinautomaat, kassa en weegschaal Met licht, pinautomaat plus koeling en/of bakapparatuur
3,52
3,62
0,11
3,0%
4,08
4,21
0,12
3,0%
Vaste standplaats per dag per strekkende meter
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
53
De berekening van de kostendekkendheid van de marktgelden is als volgt: Tabel 54 Lokale heffingen - Kostendekkendheid marktgelden 2023 Marktgelden
Begroting 2022
2023
Kosten taakveld
43.991
44.962
Netto kosten product
43.991
44.962
Overhead
12.503
14.598
Btw
3.185
3.280
Uitgaven taakveld
59.679
62.841
Opbrengst heffingen
40.102
41.305
Dekkingspercentage
67%
66%
Toe te rekenen kosten:
Begraafrechten Begraafrechten worden geheven voor het verlenen van vergunningen voor het delven, bijzettingen in- en onderhoud van graven. Voorgesteld wordt de opbrengst met de prijsinflatie van 3% te verhogen. De tarieven voor 2023 worden dienovereenkomstig aangepast. Tabel 55 Lokale heffingen - Geraamde baten begraafrechten 2023 Begraafrechten Totaal geraamde baten
Belastingjaar
Verschil t.o.v. 2022
2022
2023
in €
in %
274.705
282.946
8.241
3,0%
Er is sprake van een uitgebreide tarieventabel. In deze paragraaf wordt volstaan met een opsomming van de meest bepalende tarieven: Tabel 56 Lokale heffingen - Tarieven begraafrechten 2023 Begraafrechten Bedragen in euro's
Belastingjaar
Verschil t.o.v. 2022
2022
2023
in €
in %
Eigen graf 20 jaar
2.779,32
Keldergraf 20 jaar
5.558,49
2.862,70
83,38
3,0%
5.725,24
166,75
Urngraf 20 jaar
3,0%
1.393,49
1.435,30
41,80
3,0%
Kindergraf 20 jaar
1.460,86
1.504,68
43,83
3,0%
Begraafrecht
1.332,48
1.372,46
39,97
3,0%
Bijzetten asbus en urn
666,45
686,44
19,99
3,0%
Onderhoud per jaar
193,34
199,15
5,80
3,0%
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
54
De berekening van de kostendekkendheid van de begraafrechten is als volgt: Tabel 57 Lokale heffingen - Kostendekkendheid begraafrechten 2023 Begraafrechten
Begroting 2022
2023
Kosten taakveld
207.247
342.457
Netto kosten product
207.247
342.457
Toe te rekenen kosten: Overhead
14.366
-
Btw
54.173
67.765
Uitgaven taakveld
275.786
410.222
Opbrengst heffingen
274.705
282.946
Dekkingspercentage
100%
69%
Toelichting: Vanwege de toerekening van extra kosten daalt de kostendekkendheid. We bereken deze kosten niet door aan onze inwoners door de tarieven niet extra te verhogen.
Leges
Leges worden geheven voor specifieke door de gemeente verstrekte individuele diensten. Voorbeelden hiervan zijn: het verstrekken van paspoorten, voltrekken van huwelijken en afgeven van bouwvergunningen. Er zijn meer dan honderd verschillende diensten en tarieven. Ook ten aanzien van de legestarieven wordt voorgesteld om deze met het 3% prijsinflatiecorrectie te verhogen. Individuele legestarieven kunnen met meer of minder dan 3% stijgen. Voorbeelden hiervan zijn de wettelijke vastgestelde tarieven en/of rijksleges, zoals paspoorten en rijbewijzen. De tarieven worden in december voorafgaand aan het begrotingsjaar vastgesteld. Tabel 58 Lokale heffingen - Geraamde baten leges 2023 Leges
Begroting
Bedragen in euro's
2022
2023
Geraamde baten Secretarieleges KCC
378.369
378.369
0
0,0%
Geraamde baten Leges omgevingsvergunningen
709.828
937.123
227.295
32,0%
Geraamde baten Leges APV Totaal geraamde baten leges
Verschil t.o.v. 2022 in €
in %
37.788
38.922
1.134
3,0%
1.125.985
1.354.414
228.429
20%
Toelichting: In de Kadernota 2022 is besloten de leges voor omgevingsvergunningen vanaf 2023 kostendekkend te maken. De berekening van de kostendekkendheid van de leges burgerzaken is als volgt: Tabel 59 Lokale heffingen - Kostendekkendheid leges burgerzaken en APV 2023 Leges burgerzaken en APV
Begroting 2022
2023
Kosten taakveld
510.278
576.136
Netto kosten product
510.278
576.136
175.997
209.862
6.828
18.544
Uitgaven taakveld
693.103
804.542
Opbrengst heffingen
416.157
417.291
Dekkingspercentage
60%
52%
Toe te rekenen kosten: Overhead Btw
Toelichting: Vanwege de toerekening van licenties van vakapplicaties zijn de toegerekende kosten gestegen. PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
55
De berekening van de kostendekkendheid van de leges omgevingsvergunningen is als volgt: Tabel 60 Lokale heffingen - Kostendekkendheid leges omgevingsvergunningen 2023 Leges omgevingsvergunningen
Begroting 2022
2023
Kosten taakveld
903.100
991.343
Netto kosten product
903.100
991.343
Overhead
77.189
118.940
Btw
142.135
142.147
Uitgaven taakveld
1.122.424
1.252.430
Opbrengst heffingen
709.828
937.123
Dekkingspercentage
63%
75%
Toe te rekenen kosten:
Toelichting: Vanwege het besluit vanuit de Kadernota 2022 voor het ombuigen van de kostendekkenheid van de leges, en de indexatie, zijn de opbrengsten van de heffingen hoger begroot.
Kwijtscheldingsbeleid Als een belastingschuldige als gevolg van financiële omstandigheden niet in staat is een belastingaanslag geheel of gedeeltelijk te betalen, kan op verzoek gehele of gedeeltelijke kwijtschelding worden verleend. De normen voor het behandelen van kwijtscheldingsverzoeken worden bepaald door de rijksoverheid. Volgens de Rijksnormen wordt beoordeeld of iemand in aanmerking komt voor kwijtschelding. Kwijtschelding wordt verleend met betrekking tot de volgende gemeentelijke belastingsoorten: Onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing, en de rioolheffingen. De kwijtscheldingen maken deel uit van het minimabeleid, dat onderdeel is van programma Inkomen, jeugd en Wmo. Kwijtscheldingen worden meegenomen bij het bepalen van de heffingen, omdat daar het uitgangspunt van volledige kostendekkendheid geldt. Bij de onroerendezaakbelastingen spelen de lasten geen directe rol bij het bepalen van de tarieven. Het kwijtscheldingsbeleid wordt uitgevoerd door de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR). Zij maken voor het gebruik van de automatische kwijtscheldingen gebruik van het Inlichtingenbureau van de VNG. Dit bureau geeft een advies of een huishouden in aanmerking komt voor kwijtschelding. Is het advies positief dan ontvangt dit huishouden automatisch kwijtschelding.
De huishoudens die niet voor automatische kwijtschelding in aanmerking komen, kunnen nog een afzonderlijk verzoek hiertoe indienen bij BSR.
Onbenutte belastingcapaciteit OZB De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de extra middelen die gegenereerd kunnen worden door de tarieven van de gemeentelijke heffingen te verhogen tot het wettelijk toegestane maximum. De onbenutte belastingcapaciteit kan worden berekend door de maximaal toegestane belastingbaten/-tarieven te vergelijken met de belastingbaten/-tarieven in de gemeente. Tabel 61 Lokale heffingen - Onbenutte belastingcapaciteit onroerendezaakbelasting 2023 Onbenutte belastingcapaciteit Omschrijving
2023
WOZ-waarden (in €) per 1-1-2021
5.376.516.000
Maximale OZB-opbrengst (Norm art.12: 0,1800% van de WOZ-waarde)
9.677.729
Af: geraamde OZB-opbrengst 2023
5.369.832
Onbenutte belastingcapaciteit
4.307.897
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
56
WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING
Inleiding De paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft inzicht in de ontwikkeling van het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen van een gemeente is het vermogen om financiële risico’s op te kunnen vangen. Hierbij is de uitdaging om een passende financiële buffer te vormen. Voor de beoordeling van het weerstandsvermogen zijn twee elementen van belangen: • De beschikbare weerstandscapaciteit: de middelen waarover de gemeente beschikt om niet begrote kosten te dekken die onverwachts en substantieel zijn; • De aanwezige risico’s: dit zijn risico’s die de gemeente loopt waarbij gekeken wordt naar zowel de kans dat deze risico’s zich voor zullen doen alsmede het schadebedrag dat met het voordoen zou ontstaan. Beide elementen worden in de deze paragraaf uitgewerkt en worden twee keer per jaar, bij het opstellen van de begroting en jaarrekening, geactualiseerd. In de paragraaf zijn verder ook de kengetallen opgenomen die op grond van het BBV voorgeschreven zijn. Doel van deze kengetallen is eenvoudig inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente. Samengevat Het totaal van geïdentificeerde risico’s (zie totaal risico’s) voor 2023 bedraagt ca. € 4,6 mln. De beschikbare weerstandscapaciteit is per eind 2023, ca € 10,7 mln. waarmee de factor weerstandsvermogen op 2,3 komt.
Hierin is de dotatie van het resultaat van de verkoop van de gronden rond de A2-zone/De Kroon meegenomen. De factor weerstandsvermogen neemt in de jaren erna, inclusief dotatie De Kroon, toe tot 2,5 in 2026. De risico’s dalen met name door het wegvallen van het risico voor de herverdeling van het gemeentefonds. Met de factor weerstandsvermogen van 2,3 voldoen we aan de gestelde norm van 1,5. Dit is een vooruitgang ten opzichte van vorige jaren. Periodiek beoordelen wij het nut en noodzaak van bestemmingsreserves. Indien het niet nodig is een reserve in stand te houden dan valt deze vrij in de Algemene reserve en stijgt het weerstandsvermogen.
Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Beide vormen worden hieronder toegelicht. De incidentele weerstandscapaciteit Dit betreft het (incidentele) vermogen om calamiteiten eenmalig op te kunnen vangen zonder invloed heeft op de voortzetting van taken. Dit valt samen met ontwikkeling van de algemene reserve en de reserve decentralisaties. Beide reserves hebben als doel risico’s op te vangen. Onderstaand een overzicht van de verwachte ontwikkeling van deze reserves: Tabel 62 Weerstandsvermogen - Incidentele weerstandscapaciteit Incidentele weerstandscapaciteit (in € ) 2022
2023
2024
2025
2026
3.411.194
5.155.436
8.890.395
9.005.736
9.213.599
-
-
-
-
-
-
1.781.291
-
-
-
1.744.242
1.953.668
115.341
207.863
766.948
5.155.436
8.890.395
9.005.736
9.213.599
9.980.547
Algemene reserve Saldo per begin van het boekjaar Geraamde mutaties via de reguliere exploitaties Geraamde resultaat verkoop bedrijvenparkontwikkeling de Kroon Geraamde mutaties via de balans/resultaatbestemming Saldo per einde van het betreffende boekjaar PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
57
Incidentele weerstandscapaciteit (in € ) 2022
2023
2024
2025
2026
1.529.529
1.819.167
1.819.167
1.819.167
1.819.167
-180.833
-
-
-
-
Reserve decentralisaties Saldo per begin van het boekjaar Geraamde mutaties via de reguliere exploitaties Geraamde mutaties via de balans/resultaatbestemming Saldo per einde van het betreffende boekjaar
470.471
-
-
-
-
1.819.167
1.819.167
1.819.167
1.819.167
1.819.167
Totaal incidentele weerstandscapaciteit per eind boekjaar
6.974.603
10.709.562
10.824.903
11.032.766
11.799.714
Naast de genoemde algemene en decentralisatie reserve beschikt de gemeente ook nog over een aantal ‘stille’ reserves. Denk hierbij aan vastgoed, gronden en aandelen. Deze zijn niet meegenomen in de omvang van de incidentele weerstandscapaciteit omdat deze reserves niet direct in geld omgezet kunnen worden wegens het in gebruik zijn van het vastgoed en de gronden. De anterieure overeenkomst voor de verkoop van de gronden aan de A2-zone/De Kroon is getekend. Het resultaat van deze verkoop is geraamd op € 1.781.291. Dit verwachten we begin 2023 aan de Algemene reserve toe te kunnen voegen en is betrokken in de ontwikkeling van het weerstandsvermogen. De structurele weerstandscapaciteit Dit zijn de middelen die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit invloed heeft op van de uitvoering van de bestaande taken. Dit is de (potentiële) financiële ruimte voor de gemeente. De structurele weerstandscapaciteit bestaat uit vier onderdelen: 1. De onbenutte belastingcapaciteit inzake de onroerendezaakbelasting (OZB). Dit is het verschil tussen de tarieven zoals wij deze hanteren en het normtarief voor de zogenaamde artikel 12-gemeenten. 2. De stelpost onvoorzien in de begroting. 3.
De stelpost voor een aantal budgetrisico’s in de begroting op het gebied van beheer openbare ruimte, gevolgen van de invoering van de omgevingswet en de bedrijfsvoering in algemene zin. 4. De stelpost achteruitgang algemene uitkering. Hieronder een overzicht van de saldi van deze posten: Tabel 63 Weerstandsvermogen - Structurele weerstandscapaciteit Structurele weerstandscapaciteit (in €) 2023
2024
2025
2026
4.307.897
4.307.897
4.307.897
4.307.897
Stelpost onvoorzien
40.450
40.450
40.450
40.450
Stelpost budget risico's
138.601
200.374
219.703
260.113
Stelpost achteruitgang algemene uitkering
626.000
806.000
914.000
501.000
5.112.948
5.354.721
5.482.050
5.109.460
Onbenutte belastingcapaciteit OZB
Totaal structurele weerstandscapaciteit per boekjaar
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
58
Risico’s Om een correcte en actuele inschatting te kunnen maken van de benodigde weerstandscapaciteit is het nodig periodiek de risico’s te actualiseren. Wij kiezen ervoor dit bij zowel de begroting als de jaarrekening te doen. De voor deze paragraaf relevante risico’s moeten een financiële omvang hebben van € 100 k of hoger. Deze risico’s worden hieronder ook kort toegelicht. De gemeente IJsselstein hanteert de volgende criteria voor een risico: -
Er moet sprake zijn van oorzaak en gevolg; De kans dat een gebeurtenis zich voordoet en de mate waarin het gevolg zich voordoet zijn onzeker; Er moet sprake zijn van enige mate van voorkennis; Het risico moet een bedreiging/belemmering vormen voor het bereiken van de beleidsdoelstellingen; Het risico moet financieel kwantificeerbaar zijn.
Benodigde weerstandscapaciteit Hierna zijn de risico’s per programma weergegeven en toegelicht waarvan het risicobedrag groter dan € 100.000 is. Tabel 64 Risicobeheersing - Benodigde weerstandscapaciteit per programma
Risico’s
Beheersmaatregelen
Verwachtingen voor 2023
Bruto Kans bedrag in in % €
Netto (kans x bruto) in €
Programma Wonen en ruimte Leningen aan Cazas Wonen (rechtsopvolger Provides) Ter financiering van grote woningbouwprojecten heeft de gemeente in het verleden diverse leningen verstrekt aan (eerder) Provides. Voor de geldleningen zijn geen hypothecaire zekerheden verlangd door de gemeente.
Door het contract dat is gesloten met het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) kon (eerder) Provides zelfstandig leningen aantrekken onder waarborging van het WSW. De gemeente verstrekt daarom geen nieuwe leningen meer aan Cazas Wonen. Het WSW beoordeelt jaarlijks de financiële positie van Cazas Wonen. Hierin geeft het WSW aan of Cazas Wonen voldoet aan de eisen van kredietwaardigheid conform het reglement van deelneming Waarborgfonds.
Het WSW beoordeelt jaarlijks de financiële positie van Cazas Wonen. Hierin geeft het WSW aan of Cazas Wonen voldoet aan de eisen van kredietwaardigheid conform het reglement van deelneming Waarborgfonds. Verwachtingen voor 2023 zijn onveranderd.
1 11.344.000 113.440
Per 2021 is er ook een nieuwe achtervangovereenkomst met het WSW waarmee de risico’s verder beperkt worden aangezien de woningbouwcoöperaties via obligo leningen meer zekerheid moeten bieden.
PROGRAMMABEGROTING 2023
GEMEENTE IJSSELSTEIN
59
Risico’s
Bruto Kans bedrag in in % €
Verwachtingen voor 2023
Beheersmaatregelen
Netto (kans x bruto) in €
Programma Wonen en ruimte Leges omgevingsvergunningen Invoering van de omgevingswet per 2023 heeft invloed op de heffing van leges voor omgevingsvergunningen.
Er is capaciteit vrijgemaakt om de invoering van de omgevingswet te implementeren. Dit wordt projectmatig aangepakt. Daarbij is ook de ODRU Er komen minder betrokken. Ook wordt vergunningplichten en geïnvesteerd in inzicht in onduidelijk is of dit ook kosten van aanvragen, zodat wordt gecompenseerd door ook inzicht in de minder inzet en dus minder kostendekkendheid vergroot kosten. Daarnaast zijn wordt en dit verhoogd kan bouwactiviteiten vanwege worden. de PFAS en stikstofproblematiek Ontwikkeling van aanvragen vertraagd en is ook hier en prognoses van inzet voor risico dat de wendbaarheid en leges van vergunningen van de inzet minder groot worden periodiek afgestemd is en dit niet opgevangen met ODRU. kan worden door lagere inzet en besparing van In de begroting van de kosten. gemeente wordt rekening gehouden met een post onvoorzien die alleen aangesproken kan worden via een besluit van het college.
Risico’s
Beheersmaatregelen
In 2023 wordt onderzoek gedaan naar de kostendekkendheid van legesgerelateerde activiteiten. Ook rekening houdend met invoering omgevingswet en wet kwaliteitsborging bouwen. Op basis daarvan zal voorgesteld worden om verordening aan te passen. Dit zal effect hebben in 2024.
Verwachtingen voor 2023
50
400.000 200.000
Bruto Kans bedrag in in % €
Netto (kans x bruto) in €
Programma Inkomen, Jeugd en Wmo Uitkeringen Participatiewet (bijstand) Uitkeringen van de gemeente op grond van de Participatiewet zijn een open-einde-regeling. Risico is dat de uitkeringen toenemen en/of de rijksbijdrage die de gemeente daarvoor ontvangt afneemt of onvoldoende is om de lasten uit te dekken. Bij een groot verschil kan een beroep worden gedaan op de vangnetregeling van het rijk. En een ander risico is dat vorderingen op dit gebied niet worden terugbetaald.
PROGRAMMABEGROTING 2023
Instroom in de uitkering beheersen en uitstroom bevorderen door de gemeenschappelijke regeling Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) en het lokaal werkteam. Vorderingen worden jaarlijks beoordeeld. Voor oninbaarheid heeft de gemeente een voorziening getroffen. Ontwikkeling van de rijksbijdrage wordt gevolgd via circulaires van het rijk.
Voortzetting van de licht dalende trend van het aantal uitkeringen. Bijstelling van de rijksbijdrage naar beneden. Per saldo wordt verwacht dat IJsselstein “voordeel” gemeente blijft. De rijksbijdrage wordt periodiek bijgesteld aan de landelijke ontwikkelingen.