15. Ministerie van Economische Zaken en Klimaat - Kennisgeving nieuwe wetgeving inzake digitale connectiviteit small cells
Tekst van het document
Site density (per km2)
41
28
20
Figuur 37 Resultaten experiment dekking (downlink) van 5G NR op 3,5 GHz op basis van co-siting met outdoor LTEinfrastructuur (bron: [70])
Small cellstructuren Structuur Om de dekking van een small cellstructuur te kunnen modelleren wordt allereerst een small cellstructuur gedefinieerd. In de analyse is door een radioplanner in Amsterdam een netwerk ingetekend op basis van bestaande lantaarnpalen en incidenteel andere vormen van straatverlichting (denk aan verlichting aan kabels, waarbij het aankoppelpunt van de kabel is gebruikt als opstelpunt). Hierbij zijn modelmatig antennes op een hoogte van vier meter geplaatst. In sommige gevallen wordt afgeweken van deze hoogte, bijvoorbeeld voor lantaarnpalen op bruggen.
Omdat een radiosignaal in de praktijk uitdooft naarmate de afstand tussen ontvanger en zender groter wordt, hanteren we een maximumafstand. Dat betekent dat bij de bepaling van de lines-of-sight alleen antenne-installaties binnen een bepaalde afstand van het samplepunt worden meegenomen. Figuur 38 toont schematisch de werking van het model. De blauwe vlakken geven steeds de hoogte aan van dat vlak. Vanuit een ontvanger (in dit voorbeeld op maaiveldniveau) worden zichtlijnen getrokken naar de ontvangers binnen de maximale afstand (witte stippellijn). Wanneer er zicht geen obstakels op de route bevinden (hier het geval voor één antenne-installatie) is het punt ‘gedekt’. ijn alle zichtlijnen verstoord (zoals hier naar de twee andere antenne-installaties), dan is het punt ‘niet gedekt’.
Niet alle potentiële opstelpunten zijn voorzien van een antenne-installatie: er zijn zoveel lantaarnpalen gebruikt als (subjectief) nodig voor een bijna-line-ofsight-dekking. Veelal zijn dit de lantaarnpalen op kruisingen (zodat in meerdere straten tegelijk dekking kan worden gerealiseerd). Vervolgens is het dekkingsmodel (zie hieronder) uitgevoerd op basis van de initiële structuur, en is de structuur aangepast om tot een definitieve structuur te komen.
58
Dialogic innovatie ● interactie
12
7
3
4
7
6
7
5
6
4
6
9
7
11
11
6
11
8
4
5
9
6
6
6
4
8
10
6
7
9
9
7
7
8
7
8
9
9
8
4
5
7
11
8
5
8
6
8
7
7
10
10
7
8
7
6
8
10
8
9
9
7
9
11
8
5
10
11
10
9
11
9
6
8
10
8
6
9
10
10
5
7
6
8
10
12
10
9
3
4
7
9
9
7
8
6
9
9
6
9
9
9
6
3
4
4
6
9
7
6
8
8
10
10
6
9
6
7
7
3
5
6
7
10
10
9
7
9
12
6
10
6
8
7
8
6
5
6
6
5
11
11
9
6
12
11
7
7
4
6
8
7
5
4
5
6
8
11
11
11
10
7
4
3
7
4
9
10
7
6
10
6
8
8
12
11
4
3
4
6
5
8
6
7
8
11
10
10
9
10
11
8
6
7
4
6
9
10
7
4
6
7
11
12
11
10
5
10
11
10
6
7
10
9
7
7
4
8
5
9
11
6
5
6
9
8
7
7
8
5
6
8
8
6
7
9
6
8
3
3
5
5
7
8
6
7
5
9
10
8
11
11
9
4
3
3
Figuur 38 Schematisch voorbeeld modellering small cellstructuren op basis van zichtlijnen en hoogte-informatie (illustratie: Dialogic)
dit steeds “bijna-line-of-sight”. In de praktijk zou dit overeen moeten komen met dekking van het small cellnetwerk. Om de zichtlijnen op een accurate manier te kunnen bepalen maken we gebruik van een hoogtebestand (AHN3 [71]). Op basis van deze dataset wordt de hoogte van de ‘gebruiker’ bepaald (samplepunt plus 1,5 meter). Vervolgens wordt de data gebruikt om te bepalen of er zich obstakels bevinden in de zichtlijn tussen de gebruiker en antenne-installatie. De hoogte van de antenne-installatie wordt overgenomen uit het Antenneregister (indien van toepassing) en gecorrigeerd aan de hand van het hoogtebestand (de hoogtes in het Antenneregister zijn relatief aan het maaiveld, AHN3 hanteert een absolute hoogtereferentie). Voor hypothetische antenne-installaties hanteren we een vaste hoogte (o.a. 4 meter voor een lantaarnpaal-opstelpunt).
Figuur 39 toont een voorbeeld van een ‘dekkingskaart’ die ontstaat door vanaf alle punten (waar geen antenne-installatie staat) bovenstaande exercitie uit te voeren. 12
7
3
4
7
6
7
5
6
4
6
9
7
11
11
6
11
8
4
5
9
6
6
6
4
8
10
6
7
9
9
7
7
8
7
8
9
9
8
4
5
7
11
8
5
8
6
8
7
7
10
10
7
8
7
6
8
10
8
9
9
7
9
11
8
5
10
11
10
9
11
9
6
8
10
8
6
9
10
10
5
7
6
8
10
12
10
9
3
4
7
9
9
7
8
6
9
9
6
9
9
9
6
3
4
4
6
9
7
6
8
8
10
10
6
9
6
7
7
3
5
6
7
10
10
9
7
9
12
6
10
6
8
7
8
6
5
6
6
5
11
11
9
6
12
11
7
7
4
6
8
7
5
4
5
6
8
11
11
11
10
7
4
3
7
4
9
10
7
6
10
6
8
8
12
11
4
3
4
6
5
8
6
7
8
11
10
10
9
10
11
8
6
7
4
6
9
10
7
4
6
7
11
12
11
10
5
10
11
10
6
7
10
9
7
7
4
8
5
9
11
6
5
6
9
8
7
7
8
5
6
8
8
6
7
9
6
8
3
3
5
5
7
8
6
7
5
9
10
8
11
11
9
4
3
3
Figuur 39 Resulterende 'dekkingskaart' (groen: er is een zichtlijn vanaf dat punt tot een antenne-installatie binnen bereik) (illustratie: Dialogic)
Vanaf de samplepunten wordt een volgende slag worden gemaakt om ook dekking als gevolg van reflecties mee te nemen. Hierbij wordt opnieuw bepaald of er (vanaf de nog niet bedekte punten) een zichtlijn bestaat, maar nu naar een ánder punt dat al wel gedekt is. Daarbij wordt vervolgens een demping van het signaal berekend. In het rapport noemen we
Dialogic innovatie ● interactie
59
Bijlage 2. Uitkomsten vraag-aanbodmodellering
Vraaggroei
Onderstaande tabel toont de groei in het aantal sectoren met een capaciteitstekort, het aantal benodigde nieuwe antenne-installaties en het aantal benodigde nieuwe antenne-opstelpunten voor de verschillende groeipercentages. Alle getoonde cijfers zijn ten opzichte van 2020. Dat betekent dat het getoonde aantal nieuwe opstelpunten zou moeten worden gerealiseerd om aan de vraag te kunnen voldoen, in de hypothetische situatie waarin de operators in de voorafgaande jaren geen nieuwe opstelpunten zouden hebben gerealiseerd. We gaan er wel vanuit dat er in deze jaren upgrades worden doorgevoerd, waaronder de ingebruikname van de 3,5 GHz-band en 5G NR. De afname tussen 2021 en 2022 wordt verklaard door de ingebruikname van het 3,5 GHz-spectrum. Tabel 8 Uitkomsten vraag-model in aantallen sectoren, antenne-installaties en antenne-opstelpunten. Alle cijfers zijn ten opzichte van de situatie (en op basis van de infrastructuur) in september 2020. (bron: modellering Dialogic). Vraaggroei
Jaar
Aantal sectoren met een capaciteitstekor t
Jaar
Aantal sectoren met een capaciteitstekor t
Benodigd aantal nieuwe
Benodigd aantal nieuwe
antenneinstallaties
aantal antenneopstelpunten
40%
2023
22
19
12
40%
2024
27
24
16
40%
2025
33
30
20
40%
2026
63
56
36
Versneld groeiscenario: 60% vraaggroei (±5%p) 55%
2021
71
64
41
55%
2022
20
19
12
55%
2023
31
28
18
55%
2024
62
55
35
60%
2021
76
67
43
60%
2022
23
20
13
60%
2023
38
35
23
60%
2024
77
67
43
65%
2021
82
69
45
Benodigd aantal nieuwe
Benodigd aantal nieuwe
65%
2022
23
20
13
65%
2023
43
39
25
antenneinstallaties
aantal antenneopstelpunten
65%
2024
113
94
61
Meest aannemelijke scenario – 35% vraaggroei (±5%p)
Scenario met afvlakking vraaggroei - 25% naar 15% in zes jaar 25%
2021
47
41
27
23%
2022
9
9
6
30%
2021
49
43
28
20%
2023
11
11
7
30%
2022
10
10
7
18%
2024
14
14
9
30%
2023
15
14
9
15%
2025
11
11
7
30%
2024
20
19
12
15%
2026
15
14
9
30%
2025
20
19
12
30%
2026
27
24
16
35%
2021
52
45
29
35%
2022
12
12
8
35%
2023
18
17
11
35%
2024
23
20
13
35%
2025
25
22
14
35%
2026
39
36
23
40%
2021
55
48
31
40%
2022
15
14
9
60
Dialogic innovatie ● interactie